Звание
"Герой Советского Союза"

Герой Советского Союза - высшая степень отличия СССР. Звание, которого удостаивали за личные или коллективные заслуги перед Советским государством и обществом, связанные с совершением геройского подвига или выдающихся заслуг во время боевых действий, а также, в виде исключения, и в мирное время.
Звание впервые установлено Постановлением ЦИК СССР от 16 апреля 1934 года, дополнительный знак отличия для Героя Советского Союза - медаль "Золотая Звезда" - учреждена Указом Президиума Верховного Совета СССР
от 1 августа 1939 года.
Кабдешев Каликұмар – фотожурналист
Каликумар Кабдешев родился в селе Шыганши Маркакольского района Восточно-Казахстанской области. В 1957 году окончил Жанаульскую среднюю школу. Во время учебы в школе любил рисовать и копировать картины Айвазовского.В 1962 году поступил в Алматинский ветеринарный институт. Во время учебы на втором курсе снялся в массовке у Ш. Айманова. Вскоре его направят на «Казахфильм» в качестве «внештатного актера». Служба в рядах Вооруженных сил проходит в Намангане, Узбекистане. Для создания топографической карты Казахстана, он отправляется в путешествует по Казахстану и фотографирует реки, озера и скалы.Его фотографии, сделанные за три года службы в армии, регулярно публиковались в союзной газете «Красная звезда». После окончания службы, он выходит с документом «Фотокорреспондент».По совету своего друга Марата Турарова он работает в фотостудии.В дальнейшем Каликумар возвращается на родину, в Маркаколь. Здесь открывает фотоателье в «Доме пионеров», устроился работать в районную газету «Шамшырак».Его работы наряду с фотографиями лучших работников публикуются в областной газете «Флаг коммунизма», республиканской газете «Социалистический Казахстан».В 1973 году коллектив газеты «Шамшырак» направляет его учиться на факультет журналистики и он переезжает в Алматы. Во время учебы продолжает заниматься любимым делом.Во время съемок спектаклей в театре он знакомится с известным актером Асанали Ашимовым, с ветеранми казахского театрального искусства Мәмбетовым, Жолжаксыновым.Выпустил фотоальбом «Метры театра». Также Кабдешев делал много исторических снимков, среди которых фотографии Д. А. Кунаева на прогулке.
В 70-х и 80-х годах прошлого века был только один казахстанец с фотоаппаратом и это Каликумар Кабдешев, редкий художник, посвятивший свою жизнь фотографии. У него прошли персональные выставки в Индии, Цейлоне, Мальдивах, Болгарии, Румынии, Чехословакии, Азии и Европе.
Қ. Қабдешев туралы мақала
Статья о К. Кабдешеве
Қайнарұлы, М. Фотошежіреші [Мәтін] / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2020. - 20 ақпан. - Б. 8.
Мерей Кайнарулы (1985 г.) - художник, фотограф, журналист. Член Союза журналистов Казахстана.
Родился 17 ноября в селе Шынгыстай Катон-Карагайского района Восточно-Казахстанской области. С детства увлекался рисованием, затем заинтересовался фотографией.
Окончив Государственный университет имени Шакарима (г. Семей) по специальности «Изобразительное искусство и черчение». Работал учителем в школе имени О.Бокея в с. Глубокое (Глубоковский район Восточно-Казахстанская область), затем корреспондентом газет «Ақ бұлақ», «Менің өлкем».
С 2014 года - сотрудник областной газеты «Дидар».
Мерей Кайнарулы увлекается не только пейзажной живописью и ландшафтной фотографией, но и карикатурой. В 2018 году его рисунки-шаржи вошли в книгу «Қоңыр қалжын» Муратхана Кенжеханулы.
Лауреат областных, республиканских конкурсов. Гран-При в республиканском фотоконкурсе "Менің Отаным" (2016), 1-е место в номинации «Менің замандастарым» в областном фотоконкурсе в рамках программы «Рухани жаңғыру» (2017).
В 2019 году занял 1-е место в республиканском конкурсе СМИ в номинации «Лучший фоторепортаж», 1-е место - в областном молодежном творческом конкурсе в номинации «Художественная фотография».
Указом от 23 июня 2025 года Мерей Кайнарулы награждён медалью "Ерен еңбегі үшін".
М. Қайнарұлының мерзімді басылымдардағы мақалалары
Статьи М. Кайнарулы в периодических изданиях
Қайнарұлы, М. Шыңғыстай шамшырақтары : [Қатонқарағай ауданы Шыңғыстай мектебі, оның негізін қалаушы Ә. Ережепұлы (суретімен) туралы.] / М. Қайнарұлы // Менің өлкем. - 2012. - 9 ақпан.- Б. 9.
Қайнарұлы, М. Полигон перзенті / М. Қайнарұлы // Менің өлкем.- 2012. - 15 наурыз. - Б. 3.
Қайнарұлы, М. Оралхан тіпті де өлген жоқ: [жазушы Оралхан Бөкейдің 70 жылдық мерейтойы Қатонқарағай өңірінде дүбірлеп өтті.] / М. Қайнарұлы // Менің өлкем. - 2013. - 19 қыркүйек. - б. 9.
Қайнарұлы, М. Кешенге келушілер қатары көбейіп келеді:[Тарбағатай өңірінде туризмді дамыту мәселесі сөз болды] / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2014. - 6 қараша. - б. 9.
Қайнарұлы, М. Катонқарағайда қар барысы тұңғыш рет суретке ілінді / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2015.- 9 қаңтар. - Б. 9.
Қайнарұлы, М. Дәулет олимпиада чемпионы болсам дейді / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2015. - 13 ақпан. - Б. 10.
Қайнарұлы, М. Ержүрек жерлестеріміз жайында сыр шертеді: [А.С. Пушкин атындағы облыстық кітапханада Ұлы Жеңістің 70 жылдығына арналған кітаптар көрмесі ұйымдастырылды] / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2015. - 18 наурыз. - Б. 6.
Қайнарұлы, М. Сәлемдесу кеші өтті / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2015. - 24 сәуір. - Б. 6.
Қайнарұлы, М. Ағайындарының зиратын Польшадан тапқан / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2015. - 24 сәуір. - Б. 16.
Қайнарұлы, М. Алтайдағы «Арал» немесе шекарада қалған екі үй / М. Қайнарұлы // Дидар. - 2017. - 14 қыркүйек. - Б. 16
Қайнарұлы, Мерей. Абай мен Алаштың ізі қалған көне ғимараттар қаңырап тұр / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 27 тамыз.- Б.9
Қайнарұлы, Мерей. Абаттандырылған Абай елі / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 1 қыркүйек.- Б.2
Қайнарұлы, Мерей. Көз тартқан көне кітаптар : Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінде Абай ғылыми зерттеу институты ашылды. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 9 қыркүйек.- Б.7
Қайнарұлы, Мерей. Оралханша ой толғағым келген / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 28 қыркүйек.- Б.13
Қайнарұлы, Мерей. Президент Тоқаев: Абай өсиеті-ұрпақтың айнымас темірқазығы / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 16 қазан.- Б.1-2
Қайнарұлы, Мерей. Абаттанған Абай ауданы / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 16 қараша.- Б.27
Қайнарұлы, Мерей. Күршімде Абай алаңы ашылды : Шекара шебіндегі ауданда Абай атындағы алаң ашылып, ақынның ескерткіші орнатылды. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 18 қараша.- Б.32
Қайнарұлы, Мерей. Батыр рухына арналған айтыс өтті : Төлеген Тоқтаровтың туғанына 100 жыл толуына орай өз туған жері Ұлан ауданында "Ұранды елдің ұрпағы" атты аймақтық ақындар айтысы өтті. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2020. - 25 желтоқсан.- Б.9
Қайнарұлы, Мерей. Қалиханның қарағай үйі / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 7 қаңтар.- Б.12. ; Арайлы Катонқарағай. - 2024.; 13 желтоқсан (N50).- Б.6
Қайнарұлы, Мерей. Оспан батырдың соңғы суреті / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 23 қаңтар.- Б.10.
Қайнарұлы, Мерей. Сазгердің сахналық бейнесі : Шығыс Қазақстан жастар театры қойған Шәмші Қалдаяқовтың "Өмір-өзен" музыкалық қойылымы туралы / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 12 ақпан.- Б.16
Қайнарұлы, Мерей. Тау баласы : Катонқарағай ауданында лауазымды қызмет атқарған Шаймардан Оразаев туралы мақала / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 10 наурыз.- Б.11
Қайнарұлы, Мерей. Музей қоры құнды картиналармен толықты / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 12 сәуір.- Б.13
Қайнарұлы, Мерей. Тарбағатайдың таңбалы тастары / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 20 сәуір.- Б.7
Қайнарұлы, Мерей. Кенесары мүсіні мен мазмұндалады / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 20 мамыр.- Б.16
Қайнарұлы, Мерей. Қуғын-сүргін құрбандары ұмытылмайды / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 14 маусым.- Б.8
Жүнісхан, Айтолған. "Көшпенділер" трилогиясына - 40 жыл / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 14 маусым.- Б.10
Қайнарұлы , Мерей. Төр Алтай ақындары тәуелсіздікті жырлады : [Шығыста өткен "Төр Алтай жырлайды" атты поэзия фестивалі туралы] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 19 шілде.- Б.8
Қайнарұлы, Мерей. Шың басындағы шахта : Мұзтауға саяхат / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 4 тамыз.- Б.1,9
Қайнарұлы, Мерей. Әскери ардагерлер әділдік іздейді : Биыл Семей ядролық полигонының жабылғанына 30 жыл толды. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 27 тамыз.- Б.8
Қайнарұлы, Мерей. Жарасымды жасыл дүңгіршек : Арбатқа қойылған кітап оқу кабинасы туралы / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 9 қыркүйек.- Б.16
Қайнарұлы, Мерей. Әлихан туралы тың дерекке толы кітап / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 28 қазан.- Б.6
Қайнарұлы, Мерей. Әдеби зал ашылды : [Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінде көркем әдебиет залы ашылды] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2021. - 15 желтоқсан.- Б.16
Қайнарұлы, М. Достоевский және Семей : [Достоевскийдің 200 жылдығына орай і] / М. Қайнарұлы. // Егемен Қазақстан. - 2021. - 27 желтоқсан. - Б. 10.
Қайнарұлы, Мерей. Қол дорбаның пайдасы : А. С. Пушкин атындағы кітапхананың Maker Space шығармашылық алаңында "Эко сөмке тігеміз" атты шеберлік сабағы өтуде. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2022. - 3 ақпан.- Б.14
Қайнарұлы, Мерей. Батырхановтың батырлығы : интернациональдық борышын өтеп жүріп, иран-тәжік шекарасында қайтыс болған Раджан Батырханов туралы. / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2022. - 24 ақпан.- Б.5
Қайнарұлы, Мерей. Қабанбай батыр музейі ашылады : [Сәрсен Аманжолов атындағы университетте Қабанбай музейі ашылады] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2022. - 17 наурыз.- Б.16
Қайнарұлы, Мерей. Күршім көпірі түйісті / М. Қайнарұлы. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 13 тамыз (N155). - Б. 1,4
Қайнарұлы, Мерей. Өскеменде жаңа қазақ мектебі ашылды : [Өскемендегі "Нұрлы жол" шағын ауданында 600 орындық қазақ орта мектебінің ашылу салтанаты] / М. Қайнарұлы. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 3 қыркүйек (N169). - Б. 13
Қайнарұлы, Мерей. Аршаты-Алтайдың төрі : [Аршаты орман шарпуашылығының жұмысы туралы] / М. Қайнарұлы . // Арайлы Катонқарағай. - 2024. - 4 қазан (N40). - Б. 9
Қайнарұлы, Мерей. Саятшы әрі сүретші : [Тарбағатайлық суретші Еркебұлан Жәкішев туралы] / М. Қайнарұлы. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 5 қазан (N193). - Б. 12
Қайнарұлы, Мерей. Елібаев ел есінде мәңгі қалады : әнші Рамазан Елібаев туралы / М. Қайнарұлы. // Арайлы Катонқарағай. - 2024. - 18 қазан. - Б. 10
Қайнарұлы, Мерей. Жазаба - Алтайдағы жұмбақ ауыл / М. Қайнарұлы // Арайлы Катонқарағай. - 2025. - 28 наурыз (№12). - Б. 8
Қайнарұлы, Мерей. Шығыстың ұны шетелге шығады : [Өскемен ұн тарту комбинатының тыныс-тіршілігінен] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - 24 мамыр (№96). - Б. 5
Қайнарұлы, Мерей. Ерекше балаларға арналған құрылғы Өскеменнен шығады : [Облыс орталығындағы ерекше күтімді қажет ететін балаларға арналған жиһазды жасайтын орталықтың тыныс-тіршілігінен] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - 13 маусым (№109). - Б. 1, 6
Қайнарұлы, Мерей. Төр Алтайдағы төртүл дүние көз тіккен той : [Катонқарағай ауданында "Алтай - түркі әлемінің алтын бесігі" атты халықаралық фестивалі өтті] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - 17 маусым (N111). - Б. 9
Ырысхан, Ш. Шығыстың күйшілік мектебіне насихат керек... : ["Байжігіт" қазақ ұлт аспаптар оркестрінің бас дирижері, Шығыстың танымал күйшісімен сұхбат] / Ш. Ырысхан ; сұхб. М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - 5 шілде (№126). - Б. 6
Қайнарұлы, Мерей. Көз түскен көне кітап : [А.С.Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапханасында өткен "Open Library: Ашық аспан астындағы кітапхана" акциясы туралы] / М. Қайнарұлы. - Мәтін (визуалды) // Егемен Қазақстан. - 2026. - 25 сәуір (№78). - Б. 20.
Орынбаев Есимхан (1955-2017) – фотограф.
Есимхан Орынбаев родился 2 ноября 1955 года в Алматинской области. Окончил отделение фотографии Иркутского государственного университета. Большая часть его жизни была связана с Восточным Казахстаном. Профессиональную деятельность в газете «Дидар» начал в 1988 году, и почти 30 лет его жизнь была неразрывно связана с этим изданием. На его снимках запечатлены сотни лиц, событий и фактов, и ни одна работа не похожа на предыдущую. Он умел поймать ускользающую красоту момента. Он был профессионалом своего дела, замечательным семьянином, товарищем, обладал хорошим чувством юмора и отличался особой добротой, отзывчивостью. Его называли просто – Есаға.
Литература о Е. Орынбаеве
Галиева, М. Остановись, мгновение... : [о персональной выставке фотокорреспондента газеты "Дидар" Есимхана Орынбаева: биография] / М. Галиева. - Текст // Рудный Алтай. - 2018. - 3 марта. - С. 4.
Скоропостижно скончался известный фотокорреспондент ВКО Есимхан Орынбаев [Электронный ресурс] : [сайт]. - Режим доступа: https://www.inform.kz/ru/skoropostizhno-skonchalsya-izvestnyy-fotokorrespondent-vko-esimhan-orynbaev_a3052625
Персональная выставка известного фотокорреспондента областной газеты «Дидар» Есимхана Орынбаева открылась в ВКО [Электронный ресурс] // Официальный сайтАltaynews. - Режим доступа: https://altaynews.kz/ru/detail-personalnaya-vystavka-izvestnogo-fotokorrespondenta-oblastnoy-gazety-didar-esimhana-orynbaeva-otkrylas-v-vko/
Видеоматериал:
«Остановить мгновение...» Памяти Есимхана Орынбаева (1955 – 2017) [Электронный ресурс] : [Восточно-Казахстанский музей искусств Усть-Каменогорск]. - Режим доступа: https://www.facebook.com/watch/?v=2509501622609340
Мазницын Алексей Алексеевич (1952) - фотожурналист, художник.
Родился 23 марта в г.Усть-Каменогорск Восточно-Казахстанской области. Свой первый снимок сделал в 7-летнем возрасте, когда мама подарила ему первый фотоаппарат «Смена-6» и отвела за руку в фотокружок Дворца культуры металлургов. Закончив 8 классов, устроился на работу электромонтёром в Казэлектромонтаж, но увлечение свое не оставил - выпускал стенгазету. Работая на стройке, выпускал фотогазету, на службе в армии делал дембельские альбомы сослуживцам. После армии вступил в фото клуб «Кристалл». Имеет много дипломов и грамот.
Карьеру начинал любителем, снимал всегда, перерывов не было. С 1986 года работает профессионально. Сначала на производстве Алтайэнерго, ВНИИЦветМет, а с 1999 года внештатным фотокором в различных газетах и издательствах.
Работая фотокором, приходилось бывать в разных местах. Героями его снимков являются простые люди - жители глубинки, животные и, конечно же, природа Восточного Казахстана. Помимо фотографии, увлекается горным, пешим и лыжным туризмом. Прошел пешком не одну тысячу км.
Снимки А.А. Мазницына украшают лучшие фотоальбомы о Восточном Казахстане, автор снимков двухтомника А. Кратенко «В центре Евразии», участник и создатель не одной фотовыставки.
А.А. Мазницын туралы әдебиет
Литература о Мазницыне А.А.
Токобаев, М. Радужный мир Алексея Мазницына [Текст] / М. Токобаев // Рудный Алтай. - 2007. - 15 сентября. - С. 8
Трухачев, А. Прошел тысячи километров, но лучший мой кадр еще впереди [Текст] : [о фотовыставке А. Мазницына] / А. Трухачев // Рудный Алтай. - 2012. - 14 июня. - С. 13
Кратенко, А. Мастер объектива [Электронный ресурс] / А. Кратенко // Усть-Каменогорск. - 2015. - 5 февраля. - С. 6.
Гаврилова, А. В обнимку с фотоаппаратом [Текст] : [о фотографе из Усть-Каменогорска А. Мазницыне] / А. Гаврилова // Рудный Алтай. - 2015. - 25 сентября. - С. 12.