Известные имена

Сужанов Ж.

123

Сужанов Жұмахан (1925-2021) – Ұлы Отан соғысының ардагері

Алтай өлкесінде дүниеге келген. Соғысқа дейін Шығыс Қазақстан облысы, Глубокое ауданының Предгорное ауылына көшіп келген.

Он сегіз жасында Қызыл Әскер қатарына алынады. Жауынгерлік жолын Минскіде бастаған.

125

Зеңбірекші болған ол Берлинге дейін жеткен. Жұмақаннан басқа майданда оның екі ағасы мен әпкесінің күйеуі соғысқан. Олардың барлығы Мәскеу түбіндегі шайқастарда қайтыс болған.

Ол Мәскеу, Беларусь, Польша, Германия үшін шайқастарға қатысқан. 1945 жылы 28 сәуірде Берлинге басып кірген. 3 мамырда ол сонда өзінің 20 жылдығын атап өткен. Артиллерияшы "Гитлерге Сталиннен" деп жазылған төрт снарядты қалай алғанын есіне алады. Жұмахан солармен Рейхстагты өз зеңбірегінен атқан. Содан кейін бір снарядтың гильзасы фашистік рейх канцеляриясының қирандыларының арасынан табылып, Мәскеуге мұражайға жіберілді. Кейін ол Қызыл Армия жауынгерлерінің рейхстагқа алғашқы жауынгерлік туды қалай ілгенін көрді.

Фашистік Германияны жеңгеннен кейін Жұмақан Сужанов 1949 жылға дейін Берлинде қызмет етуге қалған. Отанына оралып, туған ауылында комбайнер болып жұмыс істеді. Үйленді. Оның бес баласы, 14 немересі және он бір шөбересі бар.

Сужанов Жұмақан І дәрежелі Отан соғысы орденімен, "Жауынгерлік еңбегі үшін", "Варшаваны алғаны үшін", "Берлинді алғаны үшін" және т. б. медальдармен марапатталған.

Сужанов Жұмақан 2021 жылы 21 сәуірде қайтыс болды.

 

Ж. Сужанов туралы әдебиет

Литература о Ж. Сужанове

 

Свидетель подвига Р. Кошкарбаева живет в Восточном Казахстане [Электронный ресурс] : сайт. – Режим доступа: https://www.youtube.com/watch?v=mRGrWMXZqHI

Подарки солдатам Великой Победы //Рудный Алтай, 2015. - 9 мая

 

Интернет - ресурстар

Интернет-ресурсы

 

В ВКО поздравляют ветеранов Великой Отечественной войны [Электронный ресурс] : сайт. – Режим доступа: https://16news.kz/news/oblast/V-VKO-pozdravlyayut-veteranov-Velikoy-Otechestvennoy-voynyi-9430

«Люди плачут, смеются», - ветераны о том, как встречали Победу [Электронный ресурс] : сайт. – Режим доступа: https://astanatv.kz/ru/news/54690/

Трашков Т. Я.

Трашков Тимофей Яковлевич

Трашков Тимофей Яковлевич - Ұлы Отан соғысы және еңбек ардагері.

1911 жылы 28 ақпанда Шығыс Қазақстан облысы Бұқтырма ауылында дүниеге келген. Жас кезінен бастап орман өнеркәсібінде жұмыс істейді, Зырян орман шаруашылығында ағаш қорытпасының шебері болып жұмыс істейді. 1942 жылы қаңтарда Бұқтырма аудандық әскери комиссариатымен әскерге шақырылып, 8 атқыштар дивизиясының 151 атқыштар полкіне жіберіледі. Ливна, Змеевка және Жлобин қаласының маңында бірнеше рет жараланған ауыр жауынгерлік жолдан өтеді. Ауруханаларда емделіп, 48-ші армиядағы офицерлік курстарды аяқтағаннан кейін 170 атқыштар дивизиясының 134 жеке барлау ротасының взвод командирі болып тағайындалады. Беларусь, Польша және Германия аумағында соғысқан. 1945 жылы сәуірде Берлин операциясы кезінде Берлин-Спандауэр-Шиффартс каналы арқылы әскерлердің өтуін қамтамасыз етеді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол 1946 жылдың қарашасына дейін қызметін жалғастырады. Үйге оралғаннан кейін ол қайтадан ағаш қорытпасына жұмысқа орналасады, онда ол учаскенің бастығы болады. Жауынгерлік еңбегі үшін «Александр Невский», «Қызыл Ту»(екі рет), «I және II дәрежелі Отан соғысы»ордендерімен, «Қызыл Жұлдыз» орденімен, сондай-ақ «Жауынгерлік еңбегі үшін», «Варшаваны азат еткені үшін», «Берлинді алғаны үшін», «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Германияны жеңгені үшін» медальдарымен марапатталған.

1979 жылы қазанда қайтыс болған.

 

Т. Я. Трашков туралы әдебиет
Литература о Т. Я. Трашкове

От Советского информбюро... / Управление архивов и документации Восточно-Казахстанской области, ГУ "Государственный архив Восточно-Казахстанской области" ; под ред. А. Аубакирова. - Усть-Каменогорск : Б. и., 2010. - 284 с.

***

Алексеев, А. Всегда впереди : [ветеран ВОВ и труда Т. Я. Трашков] / А. Алексеев. - Текст : непосредственный // Заря Востока. - 1975. - 17 июля. - С. 2-3.

Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы

Тимофей Яковлевич Трашкоф [Электронный ресурс]: [Бесмертный полк]: сайт. - Режим доступа: https://www.moypolk.ru/soldier/trashkov-timofey-yakovlevich

Хузин К.

Хузин Камел (1897-г.с.н.) – красноармеец, стрелок стрелкового батальона 216 Краснознаменного стрелкового полка, 76-ой Краснознаменной стрелковой дивизии имени товарища Ворошилова Донского фронта, участник Великой Отечественной войны.

Родился в 1897 г. в Восточно-Казахстанской области.

Призван в ряды Красной Армии в 1942 г. Лениногорским РВК Семипалатинской области (Восточно-Казахстанской области).

Служил красноармейцем, стрелком стрелкового батальона 216 Краснознаменного стрелкового полка, 76-ой Краснознаменной стрелковой дивизии имени товарища Ворошилова Донского фронта.

«В ночь на 17 сентября 1942 г. группа немецких автоматчиков в количестве 300 солдат и офицеров наступала на высоту с горизонталью 140, где был в обороне красноармеец Хузин.

Несмотря на превосхдящие силы противника тов. Хузин дрался с врагом как герой отечественной войны. Он в этом бою из винтовки убил 15 немецких солдат и офицеров. Когда не стало патронов он бросился в штыковую атаку и немало заколол немцев.

Сам товарищ Хузин смертью храбрых погиб в этом бою не отступив ни на шаг от занимаемых позиций до подхода нашего подкрепления.

За прояленный героизм и мужество в борьбе с немецкими оккупантами товарища Хузина представляюк посмертной правительственной награде орденом «Ленина».

Командир 216 КСП майор Коваленко, начальник штаба 216 КСП капитан Зубков». (из наградного листа от 17 октября 1942 г.)

Приказом войскам Донского фронта № 35/н от 29 октября 1942 г. от имени Президиума Верховного Совет Союза ССР, за образцовое выполнение оевых заданий Командования на фронте борьбы с немецкими захватчиками и проявленные при этом доблесть и мужество красноармеец Хузин Камел стрелок 216 стрелкового полка награжден орденом Красного знамени посмертно.

Убит 17 сентября в 1942 г.

 

Деректер

Источники

Хузин Камел [Электронный ресурс] // Подвиг народа 1941-1945 : сайт. – Режим доступа : http://podvignaroda.ru/?#id=11775687&tab=navDetailManAward (03.04.2018)