Байтогасов К.

Жаңартылды 27.11.2025 13:31

Байтогасов Кенес (1938) - заслуженный работник культуры, почетный гражданин Тарбагатайского района.

Родился в 1938 году в селе Шорга Тарбагатайского района Восточно-Казахстанской области. В период с 1954-1958 гг. работал механизатором в МТС Карасу, участвовал в освоении целинных и залежных земель. В 1963-1964 годах служил в Советской Армии. С 1964 по 1966 год - курсант военного училища Харьковского гарнизона Киевского военного округа, с 1966 года - начальник Тарбагатайского районного управления культуры. В 1970 году прошел двухмесячные курсы режиссуры «Народных театров» при Жамбылском драматическом театре в Усть-Каменогорске. Учился по специальной программе директора Ленинградского академического театра Юрия Ивановича Книжникова. В 1974 году прошел месячные курсуы во МХАТе. С 1971 по 1975 год был директором Национального театра «Акжар». С 1970 по 1980 год - певец республиканского Казахского радио. С 1976 по 1981 год был методистом, сценаристом, актером, театральным режиссером и постановщиком массовых мероприятий. Окончил Художественного институт им. Аль-Фараби в Шымкенте. С 1984 по 1985 год был начальником Отдела культуры горисполкома Тарбагатайского района. Персональный пенсионер республиканского значения с июня 1994 года. Заслуженный работник культуры СССР и Республики Казахстан, почетный гражданин Тарбагатайского района.

 

К. С. Байтоғасов шығармалары
Произведения Байтогасова К. С.
Кітаптар - Книги

 

Байтоғасов, К. С. Соқпақсыз қия кезеңдер: ғұмырнамалық естеліктер мен ой-толғаныстар / К. Байтоғасов. - Өскемен : [б. ж.], 2020. - 296 б.

 

К. С. Байтоғасов туралы әдебиет
Литература о Байтогасове К. С.
Мақалалар – Статьи

 

Бақытқызы А. "Өмірім - менің өнерім": [Республикалық дәрежедегі дербес зейнеткер, өнер саласының айтулы адамдарының бірі Кеңес Байтоғасов туралы] / А. Бақытқызы // Дидар. - 2002. - 29 қаңтар. - Б. 4
Жанахметов А. Әнімен өмірге әр берген: [Тарбағатай ауд. мәдениет саласының қызметкері К.Байтоғасов туралы] / А. Жанахметов // Дидар. - 1996. - 25 қаңтар. - Б. 6
Қадықов Б. Өмір оты / Қадықов Б. // Егемен Қазақстан. - 2012. - 1 тамыз . - Б. 8

 

Кәрменов Ж.

Жаңартылды 08.11.2024 15:03

Кәрменов Жәнібек ( 1949 - 1992 ) – жазушы, әнші және музыкант

1949 жылы 22 наурызда Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы Қарауыл ауылында дүниеге келген. Мектептен кейін Қазақ мемлекеттік университетіне оқуға түсіп, эстрада студиясында білім алды. Жетекшісі белгілі әнші Жүсіпбек Елебеков.

Жәнібек Кәрменовтың өмірі мен шығармашылығы өнердің әр саласымен тығыз байланысты. Ол кітап жазып, ерекше орындаушылық өнерімен халықты тамсандырды. Консерваторияда халық әні кафедрасының негізін қалап, бастапқы кезде кафедра меңгерушісі болды.  

Танымал әнші қазақ фольклорын зерттеумен де шұғылданды.

1984 ж. – халық шығармашылығы мен музыкасына арналған көркем шығармалар жариялады. Ленин комсомолы сыйлығының иегері.

1990 ж. – Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі.

1996 ж. – Жәнібек Кәрменовтың есімі туған ауылындағы музыка мектебіне берілді.

Ол өзіндік ән орындаушылығымен ерекше көзге түсті, көптеген халық композиторларының шығарма өмірі мен мұрасын насихаттау және олардың ұмытылған ән мәтіндерін қалпына келтіру ісіне мол үлес қосты. Кезінде Қазақ радиосы мен телевизиясы арқылы халық әншілері мен әншілік дәстүр жайында хабарлар жүргізді. Өнер тақырыбына арналған кітаптары (“Ақылбайдың әні”, ”Ғашықтың тілі”, “Махаббат әні”) жарық көрді. 1984 жылы концерттік- орындаушылық, зерттеу қызметтері және жастар арасында халық өнерін насихаттаудағы жұмыстары үшін Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығы берілді. 1996 жылы оның есімі Қарауыл ауылындағы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданы ) музыка мектебіне берілген.

 

Ж.Кәрменовтың шығармалары

Произведения Ж.Карменова

Кітаптар-Книги

 

Кәрменов, Ж. Ақылбайдың әні [Мәтін] : повесть, әңгімелер / Ж. Кәрменов. - Алматы : Жалын, 1980. - 152 б.

Кәрменов, Ж. Ғашықтың тілі [Мәтін] : повесть, әңгімелер / Ж.Кәрменов. - Алматы : Өнер, 1988. - 272 б.

Кәрменов, Ж. Әніңнің қазақ жетпес бұрмасына [Мәтін] / Ж.Кәрменов - Астана : Фолиант, 2002. - 232 б.

Кәрменов, Ж. Махаббат әні [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / Ж. Кәрменов. - Астана : Астана полиграфия, 2009. - 352 б.  

 

Мерзімді басылымдарда жарияланған мақалалары

Публикации в периодической печати  

 

Кәрменов, Ж. Жаңғыртқан асқақ әнмен кең даланы [Мәтін] : [К.Әзірбаевтың әншілік өнері туралы] / Ж.Кәрменов // Жұлдыз . - 1984. - № 4. - Б.193-195.

Кәрменұлы, Ж. Өзге емес, өзім айтам өз жайымды [Мәтін] / Ж.Кәрменұлы // Қазақ әдебиеті. - 2001. - 5 қаңтар.- Б.9.

Кәрменұлы, Ж. "Өзге емес, өзім айтам өз жайымды" [Мәтін] / Ж.Кәрменұлы // Ертіс өңірі. - 2005.- 29 қыркүйек.- Б.11.

Кәрменов, Ж. Кененнің әнін естігенде дала оянып бас көтергендей болады [Мәтін] / Ж.Кәрменов // Аңыз адам. - 2012. - №4 - Б.33.

Кәрменов, Ж. Туған жер туралы толғау [Мәтін] / Ж. Кәрменов // Абай. - 2012. - №1-4.- Б.158-160.

Кәрменов, Ж. Жаны өз әніндей, өз күйіндей сұлу әрі шыншыл [Мәтін] / Ж.Кәрменов // Аңыз адам. - 2012. - №15. - Б.19. 

 

Ж.Кәрменов туралы әдебиеттер

Литература о Ж.Кәрменове 

 

Қазақ мәдениеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: Аруна, 2010. – Кәрменов Жәнібек: Б.285-286.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. – Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2014.- Кәрменов Жәнібек: Б.385-386.

Жасыл белес [Мәтін] : деректі әңгімелер, очерктер, мақалалар. - Алматы : Жалын, 1986. - 198 б.

Боранғалиұлы, Т. Ғасырға сыр [Мәтін] : Мақалалар. Толғаулар. Зерттеулер / Боранғалиұлы Т. - Астана : Елорда, 2001. - 308 б.

Жәнiбек: Естелiктер / Құраст.: Т.Жұртбай,Т.Байгенқызы.- Алматы: Жалын, 2001.- 368 б.

Семей әншілері [Мәтін] : био-библиографиялық портрет. – Семей, 2006. - 32 б.

***

Карменов Жанибек (1949-1992): Биографические сведения.- гл. ред. Б.О.Жакып; // Искусство Алматы в персоналиях/ гл. ред. Б.О.Жакып.- Алматы: ТОО "Қазақ энц.", 2009.- С.122  

 

Мақалалар-Статьи 

 

Серғалиев, М. Шалдардың шапағаты (Жәнiбек Кәрменовтың жазбалары) // Парасат.- 1996.- №1.- Б.16-17.

Сейдімбек, А. Менің Жәнібегім [Мәтін] : [Әнші Жәнібек Кәрменов туралы] / А.Сейдімбек // Қазақ әдебиеті. - 1999. - 12 наурыз. - Б.3.

Сейсенұлы, Д. Әз- Жәнібек туралы сөз [Мәтін] : [Ж. Кәрменовтың туғанына 50 жыл] / Д. Сейсенұлы // Семей таңы. - 1999. - 18 наурыз.- Б.3

Еркежанов, Б. Жүрегімде әнің қалды. [Мәтін] : [Күміс көмей әнші Ж. Кәрменов жайында естелік] / Б.Еркежанов // Дидар. - 1999. - 18 мамыр.-Б.2.

Ибрагимов, Т. Жәнібектің рухымен тілдесу. [Мәтін] : [ Белгілі сазгер-әнші Ж.Кәрменов жайлы үзік сыр] / Т.Ибрагимов // Семей таңы. - 1999. - 27 мамыр-2 маусым.- Б.3.

Нұржекеұлы, Б. Жадымызда дауысы Жәнібектің [Мәтін] : [Жәнібек Кәрменов туралы] / Нұржекеұлы Б. // Парасат. - 1999. - №4.- Б.16-17.

Жеңісұлы, Е. Жәнібек - жастық [Мәтін] / Е.Жеңісұлы // Жас алашhttp://www.zhasalash.kz. - 2001. - 22 ақпан.- Б.3.

Баймағамбетова, Г. Алаштан ән оздырған Жәнібек елінің есінде [Мәтін] : [Әнші Жәнібек Кәрменов туралы ] / Г.Баймағамбетова // Дидар. - 2003. - 1 қаңтар.- Б.4.

Уәлиева, Ә. Халық әндерін орындаушы - Жәнібек Кәрменов [Мәтін] / Ә. Уәлиева // Музыка әлемінде= В мире музыки. - 2007. - №1.- Б.29-30.

Әбсадық, Ж. Әннің Әз-Жәнібегі [Мәтін] / Ж. Әбсадық // Қазақ әдебиеті. - 2008. - 25 шілде.- Б.7.

Тілеухан, Б. Алаштан ән оздырған [Мәтін] / Б. Тілеухан // Қазақ әдебиеті. - 2009. - 3-9 сәуір.- Б.1,10.

Қасымжанұлы, С. Бар жүректің төріндегі Жәнібек [Мәтін] / С. Қасымжанұлы // Ертіс өңірі. - 2009. - 4 қараша.- Б.13.

Бәйкенқызы, Т. Жәнібек ән салғанда терезе сылдырлайтын [Мәтін] / Т. Бәйкенқызы // Семей таңы. - 2009. - 8 қазан.- Б.10.

Кәкенов, А. Жәкеңнің домбырасы киелі дүниеме айналды... [Мәтін] / А. Кәкенов ; сұхбат. М. Иманғали // Дидар. - 2011. - 14 ақпан.- Б.5.

Иманғали, М. Асық ойнағаннан гөрі асыл сөзді тыңдауға ынтық болыпты немесе Жәнібек Кәрменов туралы не білеміз? [Мәтін] / М. Иманғали // Дидар. - 2012. - 30 наурыз.- Б.20-21.

Сейсенұлы, Д. Ән-домбыраның оралуы [Мәтін] : [дәстүрлі әнші Жәнібек Кәрменовтің домбырасы жайлы] / Д. Сейсенұлы // Егемен Қазақстан. - 2012. - 12 мамыр.- Б.7.

Байдәулет, Қ. Жәнiбектiң күмiс шақшасы [Мәтін] : [Жәнібек Кәрменов туралы естелік] // Айқын. - 2012. - 19 қыркүйек. - Б.8.

Сейсенұлы, Д. Ән әлемінің әз-Жәнібегі еді [Мәтін] : [Әнші Ж. Кәрменов туралы] / Д. Сейсенұлы // Дидар. - 2012. - 8 қараша.- Б.20.

Матаев, Х. Сұлу әнші Жәнібек [Мәтін] / Х. Матаев // Абай. - 2012. - №1-4.- Б.153-157.

Мұсағали, Ж. Арманы биік асыл ер [Мәтін] : [Әнші, өнертанушы, ұстаз Жәнібек Кәрменов туралы] / Ж. Мұсағали // Қазақ әдебиеті. - 2014. - 18 сәуір.- Б.11.

Рахымбекқызы, Т. Жүректерде жыры қалған Жәнібек [Мәтін] / Т. Рахымбекқызы // Абай елі. - Семей, 2014. - 8-14 желтоқсан.- Б.4.

Тоқанұлы, Б. Жәнібек Кәрменовтың Баян-Өлгийге сапары [Мәтін] / Б. Тоқанұлы // Дидар. - 2017. - 2 наурыз.- Б.18-19.

Нұғманбек, Р. "Жәнібек ән салады..." [Мәтін] : [Семей драма театрында Ж. Кәрменовтың мерейтойына арналған драма сахналанды] / Р. Нұғманбек // Дидар. - 2018. - 5 маусым.- Б.4.

  Мұқаш, Қ.  Жәнібектің әні [Мәтін] / Қ. Мұқаш // Дидар. - 2019. - 23 қаңтар.- Б.16.

 Ожарова, Қ.  Жәнібектің домбырасы музейде тұр [Мәтін] : [Әнші, жазушы Ж. Кәрменовтың туғанына   70 жыл.] / Қ. Ожарова // Дидар. - 2019. - 19 ақпан.- Б.5.

 

***

 

Троеглазова,  А. Литературное чтение [Текст] / Троеглазова А. // Начальная школа Казахстана. - 2004 - N 1 - С. - №1 - С. 26.

У школ новые имена [Текст] // Рудный Алтай. - 2006. - 12 окт. - С. 2.

Байбек,  А. Казахская традиционная музыка на современном этапе развития // Мысль.- 2007. - N 9. - С. 49-55.

Никифоров,  В. Полезные уроки Абайского района [Текст] : [о выездном заседании областного акимата в Абайском районе] / В. Никифоров // Рудный Алтай. - 2012. - 19 ноября. - С. 1, 2.

Сейсенулы, Даулет. "Каламкас": 40 лет вдохновения и созидания [Текст] / Д. Сейсенулы // Вести Семей. - 2012. - 13 нояб. - С. 4.

Никифоров, Владимир. Полезные уроки Абайского района [Текст] / В. Никифоров // Вести Семей. - 2012. - 20 нояб. - С. 1-2.  

Ж.Кәрменовтың қатысуымен шыққан басылымдар

Издания, вышедшие при участии Ж.Карменова

 

  

Жұмабаев Мағжан // Қазақ әндерiнiң антологиясы: Екi томдық. Т.1. Халық әндерi мен халық композиторларының әндерi/ Құраст.Ж.Кәрменов.- Алматы,1990.- Б.225-228.

Қазақ әндерiнiң антологиясы. 1: Халық әндерi мен халық композиторларының әндерi / Құрастырған Жәнiбек Кәрменов.- Алматы: Өнер, 1990.- 336 б.

 

Интернет ресурстар

Интернет - ресурсы 

 

«Биография : Карменов Жанибек» [электронный ресурс]. – Сайт. – Режим доступа : http://myz.nur.kz/artist-69152-karmenov-zhanibek (дата обращения 08 ноября 2018)

  

Кәкеев А.

Жаңартылды 19.05.2026 10:01

Кәкиев Арыстанбек Оразұлы (1967) – әнші, композитор, ҚР мәдениет қайраткері.

 1967 жылы 3 қазанда Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданында туған. ҚР еңбек сіңірген мәдениет қайраткері, әнші, актер, режиссер Ораз Кәкиев пен әнші, актриса Құлзипа Кәкиеваның шығармашылық отбасында дүниеге келген. Зайсанда музыка мектебін бітірген, Өскемен музыка училищесінің түлегі, содан кейін Өскемен музыкалық училищесінде оқыды. Кейін ШҚМУ-ға музыкалық факультке түскен.

Бүгін Арыстанбек Кәкиев-композитор, әртіс, педагог. «ҚР Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісімен және атағымен марапатталған. Эстрадалық әндермен қатар домбырамен халық композицияларын орындайды.

 - Бұл домбыра 17 рет лауреат атанды. Онда мен онымен ғана сөйлемедім! Ол біздің еліміздің Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың алдында да ойнады. Мен үшін бұл өте қымбат, – деп бөлісті Арыстанбек Кәкиев өз көрермендерімен.

 Композитордың 30-дан астам әні бар, олардың ішіндегі ең танымалы – «Туған жер», «Сезім», «Зайсан». Оның авторлық композициялары Оңтүстік Кореяда шығарылған, ал кейбіреулері «1000 қазақ әні» караоке-жинағына енген.

 Арыстанбек Оразұлы Кәкиевтің оқушылары РФ Томск қаласы, үрмелі және ұрмалы аспаптарда жас орындаушылардың X Аймақаралық ашық конкурсында «Брасс-квинтет» 3 дәрежелі лауреат атағын алды. Олар: 9 бейіналды сынып оқушылары: Телеубаев Тимур (құбыр), Чугуров Алексей (құбыр), Шеховец Александр (тромбон), Секенов Альхамжан (құбыр), Оразов Алтай (валторна).

 

А. О. Кәкиев туралы әдебиеттер
Литература об Какиеве А. О.

Туған жер әуендері : [Мәтін] = Земли родной напевы : ШҚО композиторларының шығармалар жинағы : Сборник произведений композиторов ВКО. - Өскемен : б. ж., 2005. - 200 б.

***

Михеева, Н. Мечты Арстанбека Какиева : [О музыканте и композиторе А.Какиеве] / Михеева Н. // Рудный Алтай. - 1999. - 16 дек. - С. 12.

Чукреева, В. А. Какиев Арыстанбек Оразович / В. А. Чукреева. // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - N 3. - С. 25.

Кирдяпкина, К. Рожденный музыкой : [о певце и композиторе, уроженце Зайсанского района Арыстанбеке Какиеве. 50 лет] / К.Кирдяпкина. // Рудный Алтай. - 2017. - 14 октября. - С. 4

 

Паладьев В.П.

Жаңартылды 13.11.2024 09:04

 Паладьев Владимир Павлович (1950) - музыкант

1950 жылы 23 ақпанда Өскемен қаласында дүниеге келген.
Металлургтер мәдениет үйінің музыкалық мектебінде оқып, 1973 жылы Өскемен музыкалық училищесі халық аспаптары бөлімінің баян класын бітірген.
1976-1979 жылдары Барнаул қаласыдағы Алтай мемлекеттік мәдениет институтында оқыған.
Металлургтер Мәдениет сарайында концертмейстер болды. 35 жылдық еңбек жолында хор коллективтерімен, солистермен, бишілермен, балалар коллективімен жұмыс істеген. Бүгінде Өскемен қаласы «Үлбі» әлеуметтік- сауықтыру орталығындағы «Рябинушка» хорының жетекшісі. В. Паладьев «Республикалық және одақтық көркемөнерпаздар байқауының жеңімпазы» атағын үш мәрте алған.

 

В. П. Паладьев туралы әдебиет

Литература о Паладьеве В. П.

 

Туған жер әуендері [Мәтін] : ШҚО композиторларының шығармалар жинағы : Сборник произведений композиторов ВКО. - Өскемен : б. ж., 2005. - 200 б.