Известные имена

Нетисов В. Н.

Нетисов Владимир Николаевич Нетисов Владимир Николаевич (1937-2013) – жазушы-натуралист, журналист, фотосуретші.
1937 жылы 25 наурызда Ресейдің Алтай өлкесі (қазір Новоалтайск қаласы) Первомайск ауданы Чесноковка селосында дүниеге келген. 1972 жылы Шығыс Қазақстан облысы Глубокое ауданы Черемшанка селосында тұрып, құс фабрикасында суретші-безендіруші болып жұмыс істеді. 1976 жылдан бастап «Простор», «Костер», «Юный натуралист» журналдарында, «Рудный Алтай», «Ленинская смена», «Огни Алатау» газеттерінде табиғат туралы очерктері мен әңгімелерін жариялады.
«Встречи с природой», «Узелки» (1984) кітаптарының авторы.
Облыстық, республикалық, бүкілодақтық және халықаралық көрмелер мен фотоконкурстардың грамота, дипломдарымен марапатталды.
2013 жылы қайтыс болды.
 В. Н. Нетисов шығармалары
 
Произведения Нетисова В. Н.
 
Кітаптар - Книги
 
Нетисов, В. Н. Встречи с природой [Текст] / В. Н. Нетисов. - Алма - Ата : Кайнар, 1984. - 176 с.
 
Нетисов, В. Н. Узелки [Текст] / В. Н. Нетисов - Усть - Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2002. - 348 с.
 
Нетисов, В. Н. Коробочка красок [Текст] : повесть / В. Н. Нетисов - Усть - Каменогорск, 2004. - 296 с.
 
В. Н. Нетисовтыңмерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
 
Публикации В. Н. Нетисова в периодических изданиях и сборниках
 
1999
 
Нетисов, В. Н. Интересные встречи пасмурным днем [Текст] : заметки натуралиста / В. Н. Нетисов // Рудный Алтай. - 1999. - 9 февр. -  С.3.
 
Нетисов, В. Н. Февральские следы [Текст] : заметки натуралиста / В.Н.Нетисов // Рудный Алтай. - 1999. - 16 февр. -  С.3.
 
Нетисов, В. Н. Сердитый медведь [Текст] : рассказ / В.Н.Нетисов // Рудный Алтай. - 1999. - 11 марта. - С. 3.
 
Нетисов, В. Н. Сычик [Текст] : рассказ / В.Н.Нетисов // Рудный Алтай. - 1999. - 22 апр. -  С.4.
 
Нетисов, В. Н. Черника с медведем [Текст] : рссказ / В. Н. Нетисов // Рудный Алтай. - 1999. - 29 мая. - С. 4.
 
Нетисов, В. Н. Разные охоты [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов  // Рудный Алтай. - 1999. - 4 сент. -  С.2.
 
Нетисов, В. Н. Хозяин Тургусуна - ночной зверек [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов  // Рудный Алтай. - 1999. - 25 сент. -  С. 2.
 
2001 - 2011
 
Нетисов, В. Н. Закон предела [Текст] / В. Н. Нетисов // Восток. - 2001. - №2. - С.21 - 24.
 
Нетисов, В. Н.Калинники[Текст] / В. Н. Нетисов // Иртыш. - 2001. -  №2. - С. 66 - 67.
 
Нетисов, В. Н. Лысухи [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов  // Рудный Алтай. - 2001. - 25 окт. -  С. 7.
 
Нетисов, В. Н. Папин трофейный чайник [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов // Ақ Ертіс - Иртыш. - 2003. - №3. - С. 60 - 63.
 
Нетисов, В. Н. Таймень [Текст] / В. Н. Нетисов // Огни Прииртышья. - 2004. -  25 июня. -  С. 7.
 
Нетисов, В. Н. Белая цапля, зеленые лягушки [Текст] : рассказ / В. Н.  Нетисов // Огни Прииртышья. - 2005. - 17 июня. -  С. 7.
 
Нетисов, В. Н. Везучий Валерка [Текст] : быль / В. Н. Нетисов // Рудный Алтай. - 2005. -  22 окт. - С. 4.
 
Нетисов, В. Н. Будницы [Текст] / В.Н. Нетисов // Ақ Ертіс : әдеби-мәдени, қоғамдық журнал=литературный, культурно-общественный журнал. - Өскемен, 2009. - N 1. - С. 59 - 62.
 
Нетисов, В. Н. На паромной переправе [Текст] / В.Н.  Нетисов // Ақ Ертіс : әдеби-мәдени, қоғамдық журнал=литературный, культурно-общественный журнал. - Өскемен, 2009. - N 1. - С. 62 - 63.
 
Нетисов, В. Н. Киин-Кириш - трудный красавец [Текст] / В. Н. Нетисов // Ақ Ертіс : әдеби-мәдени, қоғамдық журнал=литературный, культурно-общественный журнал. - Өскемен, 2009. - N 1. -  С. 63 - 66.
 
Нетисов, В. Н. Ночь на черном Иртыше [Текст] / В. Н. Нетисов // Ақ Ертіс. - Өскемен, 2009. - N 1. - С. 66 - 67.
 
Нетисов, В. Н. Озеро Чаны [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов // Ақ Ертіс . - 2011. - № 5. -  С. 90 - 104.
 
Нетисов, В. Н. Лисица, которая не захотела сфотографироваться [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов  // Звено Алтая [Текст] :  история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. -  С.125-127.
 
***
 
Нетисов, В. Н. Муравьиный лев / В. Н. Нетисов // Лик Земли [Текст] : рассказы о природе Казахстана / сост. В.М. Карпенко. - Вып. 2. - Алма-Ата : Жалын, 1980. - С. 137 - 138.
 
Нетисов, В. ГлиныЧекильмеса / В. Н. Нетисов // Лик Земли [Текст] : рассказы о природе Казахстана / сост. В.М. Карпенко. - Вып. 2. - Алма-Ата : Жалын, 1980. - С. 138 – 140.
 
Нетисов, В. Н. Лисица, которая не захотела сфотографироваться [Текст] : рассказ / В. Н. Нетисов  // Звено Алтая [Текст] :  история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. -  С.125 - 127.
 
В. Н. Нетисовтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
 
Литература о жизни и творчестве Нетисова В. Н.
 
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Нетисов Владимир Николаевич: б. 568.
 
Шығыс Қазақстан қаламгерлерінің кітапханасы = Библиотека литературы Восточного Казахстана [Текст] / Кн. 1 : Б. Щербаков, В. Нетисов, К. Первушин, А. Морозов. - Алматы : ҚазАқпарат, 2008. - 360 с.
 
***
 
Новиков, М. Как создаются книги [Текст] / М. Новиков // Рудный Алтай. - 1985. -  15 июня. -  С. 4.
 
Щербаков, Б. Фотограф,художник,писатель [Текст] : певцу и художнику родного края В.Нетисову - 60 лет / Б. Щербаков // Рудный Алтай. - 1997. - 3 апр. -  С.4.
 
Максимова, Н. "Люблю все живое" [Текст] : [о писателе-натуралисте В.Н.Нетисове из с.Черемшанка Глубок.р-на] / Н.Максимова // Огни Прииртышья. - 1997. - 1 мая. - С. 2.
 
Токобаев, М. "Край, где грохочут горные речки и звенят студеные ручьи. По Индии" [Текст] / М. Токобаев // Рудный Алтай. - 2007. -  17 ноября. -  С. 6.
 
Немченко, И. Новая книга художника [Текст] / И. Немченко // Огни Прииртышья. - 2008. -  14 марта.  - С. 2.
 
Мустафин, С. Картины художника в столице [Текст] / С. Мустафин // Рудный Алтай. - 2008. -  28 июня. -  С. 6.
 
Логинова, И. Охотник за прекрасным [Текст] : [о писателе-натуралисте В. Н. Нетисове] / И. Логинова, О. Логинов // Семь дней. - 2010. - 25 ноября. -  С. 4.
 
Петрова, И. Писатель, художник, фотограф [Текст] / И. Петрова // Огни Прииртышья. - 2012. - 20 марта. -  С. 2.
 
Я поднимаю солнечную ношу - охапку отзвеневших сентябрей [Текст] : материалы Анисимовских чтений. - Усть-Каменогорск,  2013. - 124 с.
 
Ершова, Н. Ему знаком язык зверей и птиц [Текст] / Н. Ершова // 7 дней. - 2017. - 6 апреля. - N 14. - С. 3
 
Интернет-сілтемелер
 
Интернет-ссылки
 
75 лет со дня рождения Нетесова В.Н. [Электронный ресурс] :  // Государственный архв Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим доступа : http://e-arhiv.vko.gov.kz/ru/Page/Index/786  (20.06.2018)

 

Нілібаев Ә.

Нілібаев Әубәкір (1928- 2014) – ақын, аудармашы.

Нілібаев Әубәкір Дастанұлы 1928 ж. 20 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Жаңа тұрмыс ауылында туған.

Зайсан педагогикалық училищесін, Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген. Аудандық мектептерде мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, мектеп директоры болып қызмет атқарған. 1959 жылдан журналистік жұмысқа ауысып, Зайсан аудандық «Достық», Алматы облыстық «Жетісу», республикалық «Қазақ әдебиеті» газеттерінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, Қазақстан Жазушылар одағы фольклор секциясының кеңесшісі болып қызмет еткен.
Жиырмаға жуық жыр жинақтары шыққан: «Таңғы тыныс» (1967), «Болашақ осылай басталған» (1970), «Ақмарал» (1970), «Жыр жалау» (1972), «Қоңыр жел» (1973), «Алаулаған армандар» (1974), «Көңіл көзі» (1976), «Аққу-қаздар» (1977), «Іңкәр жүрек» (1978), «Күнім менің» (1980), «Жер жүрегі» (1984), «Жиһан жиһазы» (1987), «Асыл адам» (1989), «Мың сөз» (2001). «Советский писатель» баспасынан «Звезды степи» деген жыр жинағы шыққан (1985).
Эсхилдің «Бұғауланған Прометейін», «Буырқанған бұла жыр» деген атпен шыққан Азия және Африка ақындарының өлеңдерін, «Ленинді әлем жырлайды» атты кітапты, Пәкістан ақыны Мұхаммад Икбалдың таңдамалы өлеңдері мен поэмаларын, Э.Потьенің өлеңдері мен поэмаларын, М.Лермонтовтың, Р.Тагордың, орыс ақындары В.Маяковскийдің, Н.Забловскийдің, М.Светловтың, т.б. өлеңдерін аударған.

2002 жылы Үнді эпосы «Махабхарата», 2004 жылы «Ригведа», «Бхагавадгита» атты кітаптары «Өлке» баспасынан, 2005 жылы Астанадағы «Аударма» баспасынан «Махабхарата», «Рамаяна» деген аударма кітаптары жарық көрген.

2006 жылы «Дхаммапада» және Рабиндранат Тагордың таңдамалы шығармаларын аударып бастырған. 1983 жылы «Жазушы» баспасынан оның құрастыруымен Моңғолия ақындарының кітабы қазақ тілінде жарық көрсе, 1986 жылы Мәскеудегі «Современник» баспасынан «Степное солнце» деген атпен қазақ ақындарының өлеңдері орыс тілінде басылып шыққан.

Үндістан Республикасының Падма Шри сыйлығының лауреаты, Пәкістан Республикасының Икбал Академиясының «Икбалдың Алтын ескерткіші» сыйлығының иегері. «Жеңістің 60 жылдығы», «Ерен еңбегі үшін» медальдарымен марапатталған

Әубәкір Нілібаев 2014 жылы 86 жасқа қараған шағында өмірден озды.  

Ә. Нілібаевтың шығармалары:

Кітаптар:

Нiлiбаев Ә. Асыл адам.- Алматы: Жазушы, 1989.- 120 б.

Нiлiбаев Ә. Жер жүрегi.- Алматы: Жазушы, 1984.- 96 б.

Нілібаев Ә. Аққу-қыздар.- Алматы: Жалын, 1977.- 60 б

Нiлiбаев Ә.Алаулаған арманадар.- Алматы: Жазушы, 1974.- 96 б.

Нiлiбаев Ә.Жылан мен ақмарал.- Алматы: Жазушы, 1970.- 110б.

Нiлiбаев Ә. Таңғы тыныс [Мәтін]: Өлеңдер.- Алматы: Жазушы, 1967.- 312 б.

Ә. Нілібаевтың мерзімді басылым беттеріндегі мақалалары:

Нілібаев, Ә. Үнді әдебиеті мен философиясы [Мәтін] / Ә. Нілібаев // Әлем әдебиеті. - 2011. - №1.- Б.138-152.

Нілібаев, Әубәкір. Таңғажайып Тагор [Мәтін] / Ә. Нілібаев // Әлем әдебиеті. - 2011. - №1.- Б.153-166.

Нiлiбаев Ә. "Поэзиямыз артта қалып барады" [Мәтін]: / әңг. Е. Бақаш // ALASH. - 2010. - № 6. - Б.12-14.

Нiлiбаев Ә. "Махабхаратаны" 20 жыл аудардым [Мәтін]: / әңг. Ж.Молдахметұлы // Айқын. - 2009. - 8 желтоқсан (№ 229). - Б. 5.

Нiлiбаев Ә. Тәжi маһал: Махаббат дастаны  [Мәтін]: // Қазақ әдебиетi. - 2009. - 24-30 шiлде (№ 32). -  Б.8.

Нiлiбаев, Ә. "Ицзиндi" оқығанда [Мәтін]:  [Көне қытай этикасын оқып толғанудан туған өлең]өлең // Жұлдыз.- 2009. - № 5. - Б. 206.

Нілібаев Ә. Менің этикам [Текст] : көне қытай этикасы / Нілібаев Ә. // Жұлдыз . - 2009. - № 5. -  С. 201-207 б.

Нiлiбаев, Ә. Неге асығыс әрi атүстi шығарылған? [Мәтін]: [«Зайсан» атты кітап –альбом туралы.]  // Жас Алаш. - 2009. - 17 наурыз (№ 22). - Б.5.

Нілібаев Ә. Қос қағида [Текст] : Таным / Нілібаев Ә. // Жұлдыз . - 2009. -  наурыз (№ 3). – Б.175-183.

 Нiлiбаев, Ә. Қазақ ақындарының өлеңдерiне мүлдем көңiлiм толмайды  [Мәтін]: / Әңг. Ш.Жылқыбаева // Қазақстан - ZAMAN.- 2008.- 4 желтоқсан.- Б.12.

Нілібаев Ә. Юнус Емре [Мәтін] : Дастан / Нілібаев Ә. // Қазақстан - ZAMAN . - 2007. - 27 шілде (N 30). - 8

Нiлiбаев, Ә. "Әлемдегi ең үлкен эпосты 20 жыл бойына бастыра алмадым" [Мәтін]: Үндiстанның Халықар. "Падма Шри" сыйлығының лауреаты, ақын-ауд. әңгiме / Әңг. Қ. Бәкiр // Жас Қазақ үнi. - 2007. - 2-8 ақпан № 5  - Б.7.

Нiлiбаев,  Ә. Қажығұмар [Мәтін]: Дастан // Әдебиет айдыны.- 2006.- 9 ақпан (N 5)7- Б. 5.

Нiлiбаев ,Ә. Абай дана: Өлең / Әнi Ә.Бейсеуовтыкi // Парасат.- 1995.-N8.- Б.11.

Нiлiбаев, Ә. Қазақ қолөнерiнiң энциклопедиясы [Мәтін]: [Ә.Марғұланның "Қазақтың халықтық қолөнерi" атты үш томдық еңбегi туралы] // Парасат.- 1995.- N 4.- Б.10-11.Нiлiбаев, Ә. Фабрикант қазақтар // Парасат.- 1994.- N 3.- Б.6.

Нiлiбаев, Ә. Әрiп пен Сара [Мәтін]: новелла: Ақын Сара туралы // Октябрь туы.- 1990.- 12,13,14 сәуiр.

Нiлiбаев, Ә. Жетпiстiң жотасына желiп шығып [Мәтін]: [С.Сейiтовтың шығармалары туралы."Жаз", Студент сөзi, Қыз бен жiгiт жолықты т.б] // Жұлдыз.- 1987. - N 11.-199-200 б.

Нiлiбаев, Ә. Жихан жихазы. [Мәтін]: - Алматы: Жалын, 1987.- 88 бет

Нiлiбаев, Ә. Махамбет пен Петефи [Мәтін]: Өлең: М.Өтемiсұлына арналған // Нiлiбаев, Ә.Iңкәр жүрек: Таңдамалы.- Алматы, 1978.- 59-60 б.

Нiлiбаев, Ә. Ақын.Ғалым.Азамат [Мәтін]:  [Зерттеушi ғалым,ақын С.Сейiтовтың шығармалары туралы] // Қазақстан мұғалiмi.- 1977.- 18 нояб.

Нiлiбаев, Ә.Сапар саздары [Мәтін]:  // Семей таңы.- 1977.-16 июль
Нiлiбаев, Ә. Балтықтың жағалауын жағаладым [Мәтін]: [Абай шығармалары латыш тiлiнде] // Қазақ әдебиетi.- 1973.-19 янв.

Нiлiбаев, Ә. Бақыт биiгiнде [Мәтін]:  [Қазақ ССР-iнiң А.С.Пушкин атынд. мемл.көпшiлiк кiтапханасының бас кiтапханашысы Ә.Түркебаева туралы] // Қазақ әдебиетi.- 1972.- 3 март.

Нiлiбаев, Ә. Хафиз бен Абай [Мәтін]:  Өлең // Қазақ әдебиетi. - 1971.-21 май

Нiлiбаев, Ә. Бұлбұл [Мәтін]: Новелла // Қазақ әдебиетi.- 1971.- 27 авг.

Нiлiбаев, Ә. Бар бақыттың иесiмiн [Мәтін]: Өлең // Соц. Қазақстан.- 1970.- 13 янв.

Нiлiбаев, Ә. Сөнбейдi шамы [Мәтін]: Өлең // Жұлдыз.- 1970.- N 4.- 45 б.

Нiлiбаев, Ә. Табысу [Мәтін]:  Әңгiме // Қазақ әдебиетi.- 1970.- 11 дек.

Нiлiбаев, Ә.Жер; Аспан; Аққу [Мәтін]:  Өлеңдер // Қазақ әдебиетi.- 1970.- 31 июль

Нiлiбаев, Ә. Әубәкiровтер әулетi. [Мәтін]: - Алматы: Қайнар, 1965.- 62 бет

Нiлiбаев, Ә. Менiң ойым[Мәтін]:  Өлең // Лениншiл жас.- 1965.- 11 июль

Нiлiбаев, Ә. Сұрақтар [Мәтін]: Өлең // Жұлдыз.- 1965.- N 12.- 62-68 б.

Нiлiбаев, Ә. Әттең шiркiн, бүкiл дүние татулықтан нұр алса [Мәтін]:: Өлең // Жұлдыз.- 1964.- N 8.- 102 б.

Нiлiбаев, Ә. Тағдыр мен Талант [Мәтін]: Үндiстанның Халықаралық "Падма Шри" сыйлығының лауреаты, ақын - аудармашымен сұхбат / Әңг. Д. Байтұрсынұлы // Әдебиет айдыны.- 2005. - 1 желтоқсан (N 42).- Б. 8-9.

Ә. Нілібаев туралы мақалалар:

Елубай , О. Жазушы Ә. Нілібаев 400 кітапты сыйға тартыпты. [Мәтін] / О. Елубай  // Дидар. - 2016. - 30 шілде.- Б.16.

Ногайбай Сулейменулы

Сулейменулы Ногайбай (1855-1923) - акын, певец-сазгер.
Ногайбай Сулейменулы родился в 1855 году в селе Манырак Зайсанского уезда Семипалатинской области (ныне Карабулакский сельский округ Зайсанского района Восточно-Казахстанской области). В детском он переболел оспой и потерял зрение.
В 1916 году Ногайбай, вместе с тысячами своих сородичей, бежал от голода и преследований в Китай. Значительную роль в сохранении его имени в истории казахской литературы сыграл известный русский этнограф А. Ивановский. В 1889 году Ивановский посетил Зайсанский регион и написал статью «Киргизский народный поэт-певец Ногайбай», опубликованную в том же году в журнале «Этнографическое обозрение», издаваемом Московским университетом.
Стихи Ногайбая в письменном виде не сохранились. Они передавались из уст в уста и до сегодняшнего времени дошли только 18 его стихотворений, одна поэма и два айтыса. Среди народа популярны песни Ногайбая «Асқар тауда асыл көп», «Шәкен болысқа», «Құдыретті күшім болса...».
В 1923 году, в возрасте 68 лет, Ногайбай Сулейменулы скончался в Бурылтайском районе Алтайского края. В 2011 году популяризатор творчества Ногайбая - Сырымбетов С. - издал сборник стихов поэта «Ногайбай».
 

Н. Сүлейменұлының (Ноғайбай ақын) шығармалары
Произведения Сулейменова Н.
Кітаптар - Книги
 

Сүлейменұлы, Н. Шығармалар жинағы: өлеңдер, айтыстар, ақын туралы мақалалар / Н. Сүлейменұлы. - Алматы: Ел-шежіре, 2007. - 168 б.

 

Н. Сүлейменұлының (Ноғайбай ақын)мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации Н. Сулейменовав периодических изданиях и сборниках
Өлеңдері - Стихи


Ноғайбай ақын. Ноғайбай; Құдайым көзiмдi алды көрмесiн деп; Құдiреттi күшiм болса; Жұмбақ шай; Ноғайбай мен Айбаланың айтысы: өлеңдер / Ноғайбай ақын // Жас қазақ. - 1992. - 25 қараша.
Сүлейменұлы, Н. Кең далам: [халық ақыны Ноғайбайдың өлеңі] / Н. Сүлейменұлы // Ертіс өңірі. - 2011. - 4 мамыр. - Б. 17.

Н. Сүлейменұлының (Ноғайбай ақын)өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Сулейменова Н.
Кітаптар - Книги

 

Нұғманова, Ә. Қазақтың әншілік дәстүрі / Ә. Нұғманова. - Алматы: Қазақстан, 1975. - 48 б. - Ноғайбай ақын туралы.
Жұбанов, А. Қ. Ән-күй сапары / А.Қ. Жұбанов. - Алматы: Ғылым, 1976. - 480 б. - Ноғайбай ақын туралы.
Байбатыров, Ғ. Шығыс Қазақстан ақындары: көркем әдебиетті насихаттайтын лекторларға көмекші құрал / Ғ. Байбатыров. - Өскемен, 1981. - 22 б. - Ноғайбай ақын: Б. 22.
Сүйіншәлиев, Х.Ж. Қазақ әдебиетінің тарихы: оқулық / Х.Ж. Сүйіншәлиев. - Алматы: Санат, 1997. - 928 б. - Ноғайбай ақын: Б. 535-540.
Төреқұл, Н. Даланың дара ділмарлары / Н. Төреқұл. - Алматы: Қазақстан, 2001. - 592 б. - Ноғайбай ақын туралы.
Жеңсеханов, М. Шежірелі Зайсан [Электрондық ресурс]: [Зайсан өңірінен шыққан батырлар мен балуандар, ғалымдар мен қоғам қайраткерлері, өнер иелері мен ақын - жазушылар туралы] / М. Жеңсеханов. - Семей: Азербаева К., 2004. - 158 б. - Ноғайбай ақын туралы.
Қазақ әдебиеті: энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: Аруна, 2005. - 576 б. - Ноғайбай: Б. 396.
Шығыс Қазақстанның мәдени мұралары (тарих, мәдениет, білім). - Өскемен: ШҚМУ, 2006. - 432 б. - Ноғайбай ақын: Б. 297-300.
Құранбайұлы, Б. Шежіре шерткен шер мен сыр / Б. Құранбайұлы, Е.Қ. Батталұлы. - Өскемен: Рекламный дайджест, 2007. - 332 б. - Сүлейменұлы Ноғайбай туралы.
Құранбайұлы, Б. Шежіре шерткен шер мен сыр/ Б. Құранбайұлы, Е.Қ. Батталұлы. - Өскемен: Рекламный Дайджест, 2008. - 330 б. - Сүлейменұлы Ноғайбай туралы.
Шығыс Қазақстан Облысы: энциклопедия. - Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Сүлейменұлы Ноғайбай: Б. 713-714.


***


Литература Казахстана: энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан; Комитет информации и архивов. - Алматы: Аруна; Қазығұрт, 2010. - 528 с. - Ногайбай: С. 367.

Мақалалар - Статьи


Ноғайбай соқыр: [ХІХ ғ. аяғында өмір сүрген зайсандық ақын туралы] // Жұлдыз. - 1996. - № 9-10. - Б. 133-139.
Раев, Қ. Алтайдың алып шынары: [ақын Ноғайбай Сүлейменұлы туралы] / Қ. Раев // Қазақ әдебиеті. - 2004. - 23 қаңтар. - Б. 6-7.
Жеңсеханов, М. Шығыстың Шөжесі: [халық ақыны Ноғайбай Сүлейменұлы туралы] / М. Жеңсеханов // Ертіс өңірі. - 2011. - 4 мамыр. - Б. 17.
Қарабасов, Ж. Ноғайбай шешеннің Абаймен кездесуі / Ж. Қарабасов // Ақиқат. - 2014. - № 9. - Б. 73-77.

Новоселов А. Е.

Новоселов Александр Ефремович

Новоселов Александр Ефремович (1884-1918 жж.) - жазушы,этнограф- ғалым, өлкетанушы, қоғам қайраткері.

Павлодар маңындағы Железинскі стансасында дүниеге келген. Казак әскері пансионын, Сібірдегі үздік оқу орны - Омбы кадет корпусын аяқтайды. Оқу барысында классикамен және тарих, этнография, география саласы бойынша саяхатшы-ғалымдар еңбектерімен танысып, Омбының жалынды жастарымен жақындасып, Омбы әдеби үйірмесіне қатысады. Алғашқы әңгімесі «Катька» 1903 жылы «Степной край» Омбы газетінде жарияланған. 1904 ж. кадет корпусын тастап, үйіне оралып, мұғалімдер семинариясына экстерн емтихан тапсырып, Петропавловскіге таяу казак мектебінде жұмыс істейді. Кейін Большенарым ауылында қызмет істеп, жазушы әрі этнограф-ғалым ретінде қалыптасады. 1907 ж. казак әскерінің Омбы әскери пансионына тәрбиеші болады. «Степные картинки», «Алтайские этюды», «Дорожный кинемо» суреттеме мен очерктер, «Легкая жизнь» (1909), «Экзамен» (1910), «В юрте» (1909) әңгімелерін жазған. «Омский вестник», «Сибирские вопросы» мерзімді басылымдарында жарияланады. 1912 ж. А. Е. Новоселов Орыс императорлық географиялық қоғамы Батыс-Сібір бөлімінің мүшесі, Алтайға жол тартады. Алтайға жасаған саяхат нәтижесін «Известия Западно-Сибирского отдела РГО» басылымында «У старообрядцев Алтая» деген атпен жариялайды. Алтай мен Бұқтырма жеріне соңғы рет 1914 ж. саяхат жасайды. «Жабья жизнь», «Санькин марал» шығармалары мен «Беловодье» повесі - соның жемісі.

Үш мәрте жасалған үлкен этнографиялық саяхат  нәтижесі оның баяндамалары мен дәрістерінен көрініс тапқан: «Из быта алтайских старообрядцев» (1914), «Старая Русь на Алтае» (1913), «Г. Потанин как этнограф» (1916), «Народная медицина у алтайских старообрядцев» (1916), «О жилище алтайских старообрядцев» (1917). А. Е. Новоселовтың ғылыми еңбектері тарихшы, географтар, филологтар мен этнографтардың жұмысында кеңінен қолданылады. 1917 ж. қыста ол эсерлер партиясына кіреді. Оның мәнсаптық жолы қарқынды, бірақ қысқа еді: 1918 ж. қаңтарда - Сібір автономды үкіметінің Ішкі істер жөніндегі министрі болады. Қыркүйектің 20-нан 21-не қараған түні тұтқындалып, 1918 ж. 23 қыркүйекте өлтіріледі.

А. Е. Новоселов шығармалары

Произведения Новоселова А. Е.

Кітаптар - Книги

Новоселов, А. Е. Задачи Сибирской этнографии [Текст] : оттиск из записок Западно - Сибирского отдела И. Р. Географического общества / А. Е. Новоселов. - Омск : Электро-типография "Печатное искусство", 1916

Новоселов, А. Е. Санькин марал [Текст] : рассказы / А. Е. Новоселов. - Барнаул : Изд. культ.-просвет. отд. Алт. кооп-ов, 1917. - 15 с.  

Новоселов, А. Е. Беловодье [Текст] : повести и рассказы / А. Е. Новоселов ; авт. предисл. Г. Раппопорт ; худож. В. Заборский. – Барнаул: Алтайское книжное издательство, 1957. - 200 с.

Новоселов, А. Е. Беловодье [Текст] : повести, рассказы, очерки / А. Е. Новоселов. - Алма - Ата: Казгослитиздат, 1960.- 236 с.                  

Новоселов, А. Е. Беловодье [Текст] : повести и рассказы / А. Е. Новоселов. - Иркутское Восточно-Сибирское книжное издательство, 1981г.

А. Е. Новоселовтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации А. Е. Новоселова в периодических изданиях и сборниках

Новоселов, А. Е.   Иртышский казак [Текст] / Александр Новоселов // Тобольск и вся Сибирь : альманах / ред. Ю. С. Осипов. - Тобольск : Возрождение Тобольска, 2011. - № 14: Сибирское казачье войско. - С. 200-207 .

А. Е. Новоселовтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве А. Е. Новоселова

Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Новоселов Александр Ефремович : 371 с.

Новоселова, Г. Александр Ефремович Новоселов [Текст] : к годовщине смерти / Г. Новоселова // Сибирский рассвет, 1919, № 11-12.

Вяткин, Г. Памяти А. Е. Новоселова[Текст] / Г. Вяткин //«Культхроника», 1928.

Андреев, С. Горькая любовь [Текст] / С.Андреев // Знамя коммунизма. - 1962. - 24 апреля. - С. 2.

Оноприенко, П. Наш земляк: [О жизни и творчестве А.Новоселова]  /П. Оноприенко // Ленинская смена.- 1966.- 4 нояб.

Иванов, Вс. Писатель большой мечты: [О жизни и творчестве А.Новоселова] / А. Иванов // Звезда Прииртышья.- 1966.- 11 нояб.

Изотов, А. Писатель, публицист, исследователь: [О жизни и творчестве А.Новоселова] /А. Изотов // Звезда Прииртышья.- 1966.- 20 нояб.

Черных, С. Е. Исследователь Беловодья [Текст] / С. Е.Черных // Рудный Алтай. - 1972. - 13 января. - С. 3.

Яновский, Н. Послесловие[Текст] / Н.Яновский //Новоселова А.Е. «Беловодье». - Иркутское Восточно-Сибирское книжное издательство, 1981.

Яновский, Н. Александр Новоселов[Текст] / Н. Яновский // Прииртышье мое. - Омск, Книжное изд-ство, 1988.

Мусина, Г. Он знал лицо своей Родины...: О писателе и исследователе А.Е.Новоселове (1884 - 1918) /Г. Мусина // Звезда Прииртышья.- 2003.- 4 окт.- С.8

Царегородцева, С. История обители на Убе [Текст] / С. Царегородцева // Семь дней. - 2004. - 27 февр.

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] : К 120-летию писателя, этнографа А. Е Новоселова / Тарлыкова О. // Нива. - 2004. - №12. - С. 134-145.

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] : (К 120-летию писателя, этнографа А. Е. Новоселова) / Тарлыкова О. // Ақ Ертіс - Иртыш. - 2004. - №6. - С. 68-81

Царегородцева, С. Реабилитация памятью [Текст] : к 120-летию писателя Александра Ефремовича Новоселова / С. Царегородцева // Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2004. - №1. - С. 28-29.

Царегородцева С. Реабилитация памятью [Текст] : К 120-летию писателя Александра Ефремовича Новоселова / С. Царегородцева // Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2004. - №1. - С. 28-29

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] : К 120-летию писателя, этнографа А.Е Новоселова / О. Тарлыкова // Нива. - 2004. - №12. - С. 134-145

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] : (К 120-летию писателя, этнографа А.Е. Новоселова) /О.Тарлыкова  // Ақ Ертіс - Иртыш. - 2004. - №6. - С. 68-81

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] : [ 120-летию учителя, писателя, этнографа А. Е. Новоселова] / О. Тарлыкова // Педагогический вестник ВКО. - 2005. - №1. - С. 60.

Царегородцева, С. Обитель на Убе: поиски и находки [Текст] / С. Царегородцева // Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2006. - №7. - С. 32-34.

Тарлыкова, О. Он громко славил жизнь и торопился жить... [Текст] / О.Тарлыкова// Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2008. - №1. - С. 32-34.

Немцев, М. С. Литературный Риддер [Текст] : биографический справочник / М. С. Немцев - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.

***

Отчет о поездке на Алтай. У старообрядцев Алтая. Известия Западно-Сибирского отдела Русского географического общества. 1913г., вып.2. Фонды ВКОМ.

Панкратьева Е. Дневник. Фонды ВКОМ.

Пашковская, Д. Письмо в ВКОМ от 20.02.04 (Восточно-Казахстанский областной музей)

Умирающая старина // Записки Семипалатинского подотдела ЗСОРГО, вып.10, 1915г.

Черных, С. Исследователь Беловодья. Рукопись. Фонды ВКОМ.

Черных, С. Письмо Н.Яновскому в Новосибирск от 23.05.82. Фонды ВКОМ.

Черных, С. Письмо С.Бабинцеву в Ленинград от 14.04.80. Фонды ВКОМ областной музей).

Барбашова, Е. Н. Традиции пейзажного бытописания и стиль рассказа начала XX века [Г.Д. Гребенщиков, А.Е. Новоселов, С.И. Исаков] [Электронный ресурс] : монография / Е. Н. Барбашова ; Федер. гос. бюджет. образоват. учреждение высш. образования Краснояр. гос. пед. ун-т им. В. П. Астафьева. - Красноярск : КГПУ, 2015.

Интернет ресурстар

Интернет-ресурсы

Новоселов Александр Ефремович [Электронный ресурс] : [биография] //Литературная карта павлодарского прииртышья : сайт. – Режим доступа : http://map.pavlodarlibrary.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=77%3A2012-05-30-05-53-58&catid=6&Itemid=17&lang=ru (23.12.2018)

Новоселов Александр Ефремович [Электронный ресурс] : [биография] // Литературный клуб : сайт. – Режим доступа : http://litlife.co/a/?id=127399 (23.12.2048)

Новоселов Александр Ефремович [Электронный ресурс]: сайт. – Режим доступа : https://lektsii.org/16-19798.html (23.12.2018)

Нұқаев Т.

Тұрғазы Нұқаев

Нұқаев Тұрғазы (1937-2001 жж.) - ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.

Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданының Егінсу ауылдық кеңесіне қарасты Тұяқ ауылында 1937 жылы 27 -ші маусымда дүниеге келген.
1955 - 1960 жылдары Қазақтың Абай атындағы педагогика институтында оқып, осы оқу орнының тарих-филология факультетін тәмамдайды.
1960-1968 жылдары Ұлан ауданы мектептерінде мұғалім, мектеп директоры болып жұмыс істейді. Бұл жылдары Тұрғазының өлеңдері, балладалары, мақалалары облыстық, республикалық баспасөзде жиі жарияланып тұрды.
Ол 1966 жылы облыстық газетке жұмысқа ауысады. Дарынның шыңдалар тұсы да дәл осы жылдардан бастау алды. Міне содан бергі кезеңде оның шығармашылық қызметі «Дидар» газеті ұжымымен тікелей байланысты өтті.
Ол редакцияда әдеби қызметкерден бастап, редактордың орынбасарына дейінгі жолдан өтті. Мұнда істеген жылдар ішінде Т. Нұқаевтан тәлім тәрбие алып республикамыздың сан қиырында журналист, жазушы болып жүргендер қаншама.
Тұрғазы Нұқаев баршамызға қаламы ұшталған тәжірибелі журналист- публицист, ақын — жазушы ретінде таныс. Ол «Тұңғыш», «Ұлы даланың ұлымын», «Әз ағамыз Әнекең», «Анаға тағзым», «Жарқыраған қос жұлдыз» атты ғұмырнамалық кітаптардың авторы. Ақын Жазушылар одағының мүшесі. Ақын жырлары байсалды, өлеңдерінде бекзаттық, азаматтық әуен басым.
1978 жылы «Жалын» баспасынан «Тұңғыш» атты жыр кітабы жарық көрді. Кітапқа Кенді Алтайдың келісті келбеті, замандастарымыздың жарқын бейнесі, ой-арманы мен жан сезімі арқау болған. «Туған жермен сырласу» атты жырында халқы алдындағы азаматтық абзал ісін өтеу мақсаты айқын аңғарылады. «Марқакөлдің ажары», «Рахман жаңбыры», «Қаба» деген өлеңдерінен ел деп соққан жүректі, ел үмітін ақтап шықсам деген өршіл тілек пен туған жерге деген махаббатты сезінеміз.
Жылдар өткен сайын ақын талай күрделі тақырыптарды игерді, өлеңдерінің көркемдік қасиеттерін жетілдіре түсті. Шығармалары әрдайым нақты өмір тәжірибесінен алынған шынайылығымен оқырман жүрегінен орын алған. «Ауыл», «Жол үстінде», «Тау тарланы» т.б лирикалық дастандары мен толғаулары осының айқын куәсі. Сондай – ақ Т. Нұқайұлының көптеген шығармаларында ел бірлігі, өзара ынтымақ мәселері айқын, анық айтылып, береке бірлік, ынтымақты нығайтуға шақырады.
Тұрғазы Нұқайұлы З.Баянов атындағы облыстық журналистер жүлдесінің иегері. Алдағы уақытта да ақынның жырлары әдебиет сүйер қауымның көңілінен шығатынына сеніміміз зор.

Т. Нұқаев (Т. Нұқайұлы) шығармалары

Произведения Нукаева Т.

Кітаптар - Книги

 

Нұқаев, Т. Тұңғыш [Мәтін] : өлеңдер / Т. Нұқаев - Алматы : Жалын, 1978. - 32 б.

Нұқайұлы, Т. Әз ағамыз-Әнекең [Мәтін] / Т. Нұқайұлы - Өскемен : Полиграфия, 1994. - 52 б.

Нұқайұлы, Т. Ұлы даланың ұлымын [Мәтін] : өлеңдер,баллада,толғаулар. / Т. Нұқайұлы. - Өскемен : Полиграфия, 1995.

Нұқаев, Т. Анаға тағзым [Мәтін] : хикаят / Т. Нұқаев - Өскемен : Полиграфия, 1996. - 91 б.

Нұқайұлы, Т. Жарқыраған қос жұлдыз [Мәтін] : ғұмырнама / Т.Нұқайұлы - Өскемен : Полиграфия, 1999. - 173 б.

Нұқайұлы, Т. Ұлы даланың ұлымын [Мәтін] : өлеңдер, балладалар, толғау, дастандар / Т. Нұқайұлы. - Өскемен : С. Аманжолов атындағы ШҚМУ баспасы, 2014. - 260 б.

 

Т. Нұқаевтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации Т. Нукаева в периодических изданиях и сборниках

 

1990 –

Нұқаев, Т. Тегіне тартқан тарлан ер [Мәтін] : [Қаракерей Қабанбай батырдың туғанына 300 жыл] / Т. Нұқаев // Дидар. - 1991. - 8 тамыз.

Нұқаев, Т. Қолдасын ата аруағың [Мәтін] : [Қаракерей Қабанбай батырдың 300 жылдық мерейтойы] / Т. Нұқаев, Ә. Қайырбаев // Дидар. - 1991. - 25 қыркүйек.

Нұқаев, Т. Қабанбай батыр [Мәтін] / Т. Нұқаев // Арай. - 1991. - 24 тамыз.- Б.3

Нұқаев, Т. Батыр мерейі - халық мерейі [Мәтін] : [Қаракерей Қабанбайдың 300 жылдық тойы] / Т. Нұқаев // Дидар. - 1991. - 10 шілде


Нұқаев, Т. Атадан жеткен асыл сөз [Мәтін] : [өлкеміздегі жер аттары тарихына шолу ] / Нұқаев Т. // Дидар. - 1994. - 29 қараша. - Б.3.

Нұқайұлы, Т. Ғалым мұрасы - ғибратты қазына [Мәтін] : [тіл білімінің білгірі С.Аманжолов жайында] / Нұқайұлы Т. // Дидар. - 1994. - 26 мамыр. - Б.2.

Нұқайұлы,Т. Ақын мен уақыт [Мәтін] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1995. - 23 қараша. - Б. 4.

Нұқайұлы, Т. Қазақ жұртына тілеу [Мәтін] : [Өлең] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1995. - 1 қаңтар. - Б.2.

Нұқайұлы, Т. Қалбадағы қаламгер тойы [Мәтін] : [Өткір тілді сықақшы Ғ.Қабышевтің туған жері - Ұлан ауд. 60 жасқа толу мерейтойы тойланды] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1995. - 17 тамыз.- Б. 4.

Нұқайұлы, Т. Майдангер сөзі [Мәтін] : [Өлең] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1995. - 18 ақпан. -  Б.3.

Нұқаев, Т. Өткен өмір елестері [Мәтін] : деректі повестен үзінді  / Т. Нұқаев // Дидар. - 1995. - 19, 26 қыркүйек. - Б. 4.

Нұқайұлы, Т. Ақынның оралуы [Мәтін] : [Катонқарағайлық ақын А.Нұрбаевтың "Сырымды айтам..." жинағы жайлы] / Т. Нұқайұлы // Дидар. - 1996. - 10 қыркүйек. - Б. 3.

Нұқайұлы, Т. Ізгілік іздері [Мәтін] : [жаңа шығармадан үзінді] / Т. Нұқайұлы // Дидар. - 1996. – 11, 13, 15 маусым. - Б. 4.

Нұқайұлы, Т. Ат тұяғын тай басар [Мәтін] : [Ұландық репрессия құрбаны болған  К.Асылбаев жайлы] / Т. Нұқайұлы // Дидар. - 1997. -  6 желтоқсан. – Б. 2.

Нұқайұлы, Т. Бір кесірлі мақаланың лаңы [Мәтін] : [репрессия жылдары облыстық"Екпінді"газетінде жарияланған мақала туралы] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1997. - 27 қараша. - Б. 3.

Нұқайұлы, Т. Ғалымның бағалы зерттеуі [Мәтін] : ШҚМУ доценті Ұ.С. Әлімбетовтың "Рынокке өту кезеңінде Қазақстан түсті металлургиясында үнемдеу мен қайталама ресурстарды пайдалану проблемалары" атты ғылыми зерттеу еңбегі туралы / Т. Нұқайұлы // Дидар. - 1997. -  29 қараша. - Б. 3.

Нұқайұлы, Т. Зерделі ойлар сандығы [Мәтін] : [Қ.Алтынбаевтың"Қалбатау"жинағы жайында] / Нұқайұлы Т. // Дидар. - 1997. - 6 қараша. - Б. 3.

Нұқаев, Т. Алтайым- ардағым менің [Мәтін] : [Толғау] / Т.Нұқаев // Дидар. - 1998. - 24 қараша. - Б. 2.

Нұқаев, Т. Өзіңе сенбе, жас ойшыл,тіл өнері дертпен тең [Мәтін] : [«Тарбағатай ақындары жырлайды»  атты кітапқа пікір ] / Т.Нұқаев // Дидар. - 1999. - 16 желтоқсан. - Б. 4.

Нұқайұлы,Т. Пендемін деп күн кешесің [Мәтін] : [жаңа өлеңдер] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 1999. - 6 ақпан. - Б. 2.

 

***

 

2000 -

Нұқайұлы ,Т. Алтайдың ардақ тұтар түлегі [Мәтін] : [Зарықбай Ыбыраев ағамыз Кенді Алтайдан өмірге қанат жайған журналистер, ақындар үшін орны бөлек, ерекше қымбат тұлға. Әріптестерінің  ақынның туғанына 80 жыл толуына орай ой толғаулары] / Т.Нұқайұлы // Дидар. - 2001. - 5 мамыр.- Б. 4.

Нұқайұлы, Т. Арманың аяласын Тілеубек ! [Мәтін] : ["Қазмырыш" ААҚ-на қарасты Өскемен өндірістік алаңының озат жұмысшыларының бірі, белгілі тәжірибелі анадшы Т.Заманбеков туралы] / Нұқайұлы Т. // Дидар. - 2001. - 2 маусым.- Б.2

Нұқайұлы, Т. Олар ерлікпен өткен жол [Мәтін] : [Ұлы Отан соғысының ардагерлері Әубәкір және Қайырбану Байбатшиндер туралы ] / Т. Нұқайұлы // "Казцинк" ААҚ жаршысы. - 2001. - №20.- Б.3-4; N21.-3-4.

Нұқаев, Т. Сәрсен аға [Мәтін] / Т.Нұқаев // Қазақ әдебиеті. - 2003. -  26 желтоқсан. - Б. 6-7.

 

Т. Нұқаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Нукаева Т.

 

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014.- Нұқай Тұрғазы: б. 573.

***

Байбатыров, Ғ. Жүрек сөзі, жан сыры [Мәтін] : [Т.Нұқаевтың "Ұлы даланың ұлымын" атты кітабының жарық көруіне орай] / Ғ.Байбатыров // Дидар. - 1995. - 12 тамыз. - Б. 3.

Қаңтарбаев, Ә. Ғұмырлы болыңыз аға [Мәтін] : [ақын Т.Нұқаев туралы] / Ә.Қаңтарбаев // Дидар. - 1997. -  26 маусым. - Б. 2.

Алтай, Ө. Жұлдыздар жайлы сыр [Мәтін] : [Т. Нұқайұлының "Жарқыраған қос жұлдыз" атты ғұмырнамалық кітабының тұсаукесер рәсімінен] / Ө.Алтай // Дидар. - 1999. -  8 мамыр. - Б. 3.

Нұқаев, Т. Әзілхан мен Әділхан немесе қос майдангер дос туралы хикая [Мәтін] : [жазушы Ә. Нұршайықовтың кейіпкері Әділхан туралы] / Т. Нұқаев, С. Төлеуов  // Семей таңы. - 2000. - 26 мамыр.-  Б.3. ; Семей таңы . - 2000.; 9 маусым. - Б. 3.

Сәрсенбайқызы, Ғ. Сауыттан оқ өтпеген, сөз өткізген [Мәтін] : [Т.Нұқайға арналған мүшәйра] / Ғ.Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2002. -  7 желтоқсан. -  Б.1.

Уалханова, Р. Ақын аға, сізді іздеп жүрміз [Мәтін] : [жергілікті ақын Тұрғазы Нұқай туралы] / Р.Уалханова // Дидар. - 2002. -  30 қараша. - Б.6.

Қасенов,С. Аға рухын аңсау [Мәтін] / Қасенов С. // Дидар. - 2003. -  5 сәуір .- Б. 6.

Сәрсенбайқызы, Ғ. Нағыз дарын көмескіде қалмайды немесе ІІ облыстық мүшәйрадан соңғы ой [Мәтін] / Ғ. Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2004. -  3 шілде. - Б. 5.

Сәрсенбайқызы, Ғ. Нағыз дарын көмескіде қалмайды немесе ІІ облыстық мүшәйрадан соңғы ой [Мәтін] / Ғ. Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2004. -  3 шілде. - Б. 5.

Мәнәпқызы, А. Ұлы даланың ұлы [Мәтін] / А.Мәнәпқызы // Ұлан таңы. - 2007. -  21 шілде. - Б. 2.

Сәрсенбайқызы, Ғ. Өзіңе келді тәу етіп артыңда қалған жұрнағың... [Мәтін] / Ғ.Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2008. - 20 қараша. -  Б. 4.

Байхонов, С. Тұрағаң "Үш қоңырдың" үлкені еді : [ақын Т. Нұқай шығармашылығынан] / С. Байхонов // Дидар. - 2011. - 15 маусым (№68). - Б. 5

Сәрсенбайқызы, Ғ. "Ұлы даланың ұлының" айтары көп [Мәтін] : [ақын Т. Нұқайұлының жыр жинағы жарық көрді] / Ғ. Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2014. - 7 тамыз.- Б. 22.

Құмарбекұлы , М. Айыртаудың қос шыңындай асқақ болатын [Мәтін] : [ақындар С. Ғабдуллаұлы  мен Т. Нұқайұлы туралы естелік] / М. Құмарбекұлы  // Дидар. - 2015. - 14 қаңтар. - Б. 5.

 

***

Новая книга Тургазы Нукаева  [Текст]  о Т.Нукаеве  // Рудный Алтай.- 1999.- 11 мая. - С.2.

Поздравляем вас, Турага!  : [Текст]  :  [журналист газ. "Рудный Алтай", первый зам. редактора обл. газ. "Дидар" Т. Нукаев принят в Союз писателей Казахстана]  // Рудный Алтай.- 1996.- 25 мая. - Б. 4.