Түгел Сәдібек (1955 ж.) – жазушы, публицист, ҚР Жазушылар одағының мүшесі, ҚР Гуманитарлық ғылымдар академиясының академигі, педагог, қоғам қайраткері.
Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданы, Амангелді ауылында дүниеге келген. С. М. Киров атындағы ҚазМУ-дың журналистика факультетін сырттай аяқтайды (1982). Әскери борышын өтеген соң (Германия), Алматы мақта-иіру фабрикасында темір ұстасы, Ұланның аудандық «Расцвет – Өркен» газетінде аудармашы-тілші, аудандық Халық депутаттары кеңесінің атқару комитетінде ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, Қазақстан ЛКЖО Ұлан аудандық комитетінің бірінші хатшысы, Қазақстан компартиясы Ұлан аудандық комитетінің ұйымдастыру бөлімі меңгерушісі қызметтерін атқарған. Алматы Жоғары партия мектебінің саясаттанушы және әлеуметтанушы мамандығын аяқтаған соң, Ұлан ауданы халықтық бақылау комитеті төрағасы,Ұлан аудандық «Ұлан таңы – Уланские зори» газетінде бас редактор болған.
1994 ж. «Қазақстанның телеарна және радио корпорациясы» аппаратына ауысады, 1998 ж. Астана әкімінің (ол кезде Ақмола) бірінші баспасөз хатшысы болып тағайындалады.
Келесі қызметтерді атқарған: «Менің Қазақстаным» халықтық-патриоттық қозғалысының төрағасы, ҚР Ұлттық ат спорты түрлері қауымдастығының бас хатшысы, Астана қаласының Халықаралық баспасөз орталығы жетекшісі, «Астана дауысы» Ақпараттық агенттігінің бас директоры, ҚР Парламенті Сенат бөлімінің меңгерушісі. 2006 ж. қаңтар айынан шығармашылық және қоғамдық жұмыстармен шұғылдануда: «Қазанат» республикалық ғылыми-танымал журналының шеф-редакторы, ҚР Ұлттық Спорт түрлері қауымдастығының бірінші вице-президенті, ҚР Ұлттық Ат Спорты Федерациясының президенті.
Қазақ халқының салт-дәстүрінен сыр шертетін «Құлыным» журналының (2010) бас редакторы. 17 кітаптың авторы. «Қазанат» кітабы (К. Ракишевпен бірлескен) - «Искусство книги» Халықаралық сайысының жеңімпазы (Мәскеу қ., 2006), 2006 жыл қорытындысы бойынша Қазақстанның үздік кітабы деп танылған. Екі деректі фильмнің, 1000-ға жуық очерк пен мақаланың авторы. Музыка және ән мәтіндерінің авторы, Бүкілодақтық Авторлық құқық жөніндегі Агенттіктің 14 авторлық куәлігін иеленген. «Ұлы дала қырандары» әлеуметтік-мәдени қоғамдық қозғалысының және Ұлы даланың Даңқ мұражайы жобаларының бастамашысы.
«Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» жоғары атағымен, ҚР Президентінің екі мәрте Алғыс хатымен және «Астана» медалімен, журналистика саласы бойынша ҚР Президенті Грантының (2008) және "Халықтың сүйіктісі" ұлттық сыйлығының (2017), спорттық журналистика саласы бойынша Сейдахмет Бердіқұлов атындағы сыйлықтың иегері.
ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушысы, ҚР құрметті спорт қызметкері, Ұлан ауданының Құрметті азаматы, Л. Гумилев атындағы ЕҰУ профессоры.
ҚР Тұңғыш Президентінің гранты мен «Халықтың сүйіктісі» ұлттық сыйлығының иегері (2017).
Қазақстан Республикасының Республикалық «Парасат жолы» орталығының басшысы.
С. Түгел шығармалары
Произведения С. Тугел
Кітаптар - Книги
Түгел, С. Көк күмбезді Астана [Мәтін] : Деректі повесть / С. Түгел - Астана : Фолиант, 2004. - 140 б.
Түгел, С. Қайдасың қазағымның қазанаты [Мәтін] : Деректі повесть / С. Түгел . - Астана : Фолиант, 2004. - 208 б.
Түгел, С. Астана - жерұйығы елімнің [Мәтін] / С. Түгел. - Астана : Фолиант, 2007. - 140 б.
Түгел, Сәдібек. Ертуған [Мәтін] / С. Түгел. - Астана : Фолиант, 2009. - 109 б.
Түгел, С. Астана хикаялары [Мәтін] / С. Түгел. - Астана : Фолиант, 2014. - 408 б.
Түгел, С. Астана баспасөзінің шежіресі [Мәтін] / С. Түгел. - Астана : "Start" баспаханасы, 2015. - 104 б.
Мерзімді басылым беттеріндегі мақалалар
Статьи опубликованные на страницах периодики
Түгел,С. Сенат- державалық палата [Мәтін] / С. Түгел // Ақиқат. - 2004. - № N.- Б.15-17.
Түгел, С. Жылқыға деген құмарлық немесе әкем Түгел туралы толғау [Мәтін] /С. Түгел // Ертіс өңірі. - 2005. - 17 ақпан.- Б.25
Түгел, С. Өсе бер, өрлей бер, Астана ! [Мәтін] / С.Түгел // Егемен Қазақстан . - 2013. - 6 шілде (№ 165). - 15
Түгел, С. Аламан бәйгедегi айрықша оқиға [Мәтін] / С.Түгел // Егемен Қазақстан.- 2014.- 15 қазан (№ 201).- Б. 7.
Түгел, С. Ертуған: әңгiме [Мәтін] / С.Түгел // Отүкен = Otuken.- 2015.- № 1.- Б.40-75.
Түгел, С. "Ұлы Дала Даңқы" мұражайын салуды қолға алдым [Мәтін] / С.Түгел; әңг. Н. Кенжеұлы // Дидар.- 2015.- 6 ақпан (№ 15).- Б.15.
Түгел, С. Қазанатты іздеген қазақ [Мәтін] / С. Түгел. // Егемен Қазақстан . - 2015.- 21 ақпан (№ 35). – Б.9.
Түгел, С. Әкем бес нәрсені қастерлеуге үйретті [Мәтін] / С. Түгел // Дидар. - 2020. - 30 сәуір.- Б.15.
С. Түгел туралы – О С. Тугел
Кітаптар - Книги
Түгел, Қ. Додада топты жарған Азаматым! [Мәтін] : деректі повесть / Қ. Түгел. - Астана : 2015. - 114 с.
Қазанат - қаным, жылқы - жаным [Мәтін] / құраст.: Қ. Исхан. - Алматы : Нур-Принт, 2015. - 122 б.
Базаров, Ж.Ұлт және Азамат [Мәтін] : сұхбаттар / Ж. Базаров. - Астана : Фолиант, 2015. - 312 б.
Мақалалар - Статьи
Маратұлы, А. "Көк күмбезді Астана" [Мәтін] /А. Маратұлы. // Дидар. - 2004. - 7 желтоқсан.- Б.4
Нығметұлы, Б. Қазанат жайлы туынды [Мәтін] / Б. Нығметұлы // Дидар. - 2004. - 7 желтоқсан.- Б.4
Сарсембайқызы, Ғ. Екі кітаптың тұсаукесері [Мәтін] / Ғ.Сарсембайқызы . // Дидар. - 2005. - 1 ақпан.- Б.2.
Батталғазиева, Ш. Олимпиадаға ұмтылған қазақтың қазанаты... [Мәтін] /Ш. Батталғазиева // Қазақстан-Заман. - 2005. - 3 маусым.- Б.5
Сейілова, А. Көзден кетіп, көңілде қалғандар [Мәтін] /А. Сейілова // Егемен Қазақстан. - 2012. - 8 мамыр (№ 216/221). – Б. 9.
Тасболатов А. Сәдібек Түгел мемлекеттік тілді еркін меңгергендігі жөнінде емтихан тапсырды/ А. Тасболатов // Егемен Қазақстан . - 2019. – 24 сәуір. - Б.1
Қалжанов А. Сәдібектің семсері [Мәтін] / С. Түгел // Астана ақшамы. - 2020. – 22 ақпан.- Б.1
Турлыбаев Елтай Катпанович (1929-2011 гг.) – педагог, корреспондент, публицист.
Родился в Уланском районе Восточно-Казахстанской области. После службы в армии окончил филологический факультет Усть-Каменогорского пединститута по специальности «Русский язык и литература», работал учителем, директором восьмилетней, завучем средней школы, инспектором Уланского районного отдела образования. Отличник народного образования Казахской ССР (1972). Елтай Катпанович работал референтом областной организаций общества «Знание» в г. Усть-Каменогорске, корреспондентом в областной газете «Коммунизм туы» (ныне «Дидар»).
Произведения Е.Турлыбаева об истории родного края, об известных людях, героях войны публиковались в районных, областных, республиканских СМИ.
Автор книг «Ерлік әнін тудырған» («Песня мужества»), «Наймандар» («Найманы»), «Атамекенде» («На земле предков»), «Жеңіс жолында от кешкендер» («В огне победы»); на русском языке: «От Алтая до Алаколя», «Приближали как могли» и другие.
Награжден медалью «Ветеран труда».
Турлыбаев Е.К шығармалары
Произведения Турлыбаева Е.К
Елғон, Е. Ерлік әнін тудырған [Мәтін] : (майдангерлер туралы әңгімелер) / Е. Елғон. - Өскемен : Б.ж., 1998. - 51 б.
Елғон, Е. Жеңіс жолында от кешкендер [Мәтін] : майдангерлердің жауынгерлік жолдары туралы хикаяттар мен әңгімелер / Е. Елғон - Өскемен : Медиа-Альянс, 2005. - 192 б.
Елғон, Е. Атамекенде: аңыздар, хикаяттар, очерктер [Мәтін] / Е Елғон. - Өскемен : Медиа-Альянс, 2003. - 90 б.
Елғон, Е. Атом ғасыры [Мәтін] / Е. Елғон - Өскемен : Өскемен Баспа Алаңы, 2007. - 141 б.
Елғон, Е. Наймандар [Мәтін] : Деректерге негізделген тарихи очерк / Е. Елғон - Өскемен : Б.и., 2000
Қапанов, Б. Совет Одағының Батыры Төлеген Тоқтаров [Мәтін] / Б. Қапанов, С. Құдабаев. - Өскемен : ШҚМУ, 2010. - 254 б.
Елғон, Елтай. Жаһандық соғыстың ерлері [Мәтін] / Е. Елғон. - ш. ж. ж. : [б. ж.], 2010
***
Турлыбаев, Е. К. От Алтая до Алаколя [Текст] / Е.К. Турлыбаев - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2001. - 143 с.
Турлыбаев, Е. К. Приближали как могли [Текст] : Повести и рассказы о ратном пути фронтовиков / Е. К. Турлыбаев . - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2004. - 187 с.
Мақалалар-Статьи
Елғон, Е. Смағұл Шаянұлы [Мәтін] : [Ортағасыр басында өткен ақын жайлы] / Елғон Е. // Дидар. - 1996. - 7 қараша.- Б.3.
Елғон, Е. Өлеңмен өлмейтұғын нұсқа салған: [Жамбылдың өлеңдерi жайлы] // Дидар.- 1996.- 25 мамыр
Елғон, Елтай. Барақтың батыр атануы [Мәтін] / Е. Елғон // Мәдениет жаршысы / Шығыс Елғон, Е. Күй дүлдүлі-Дәулеткерей [Мәтін] : [Күйші Дәулеткерей Шығайұлының 175 жылдығына орай] / Елғон Е. // Дидар. - 1996. - 1 тамыз.- Б.
Елғон, Е. Байқадам ақынның айтқандары [Мәтін] : [Ел аузынан] / Елғон Е. // Дидар. - 1998. - 4 қыркүйек.- Б. 2.
Елғон, Е. Сарықұлдың сарыала айғыры [Мәтін] : [Ұлан ауданының Сарыөзек өңірі туралы аңыз] / Е. Елғон // Дидар. - 1998. - 19 мамыр.- Б. 4.
Елғон, Е. "Пе - 2" ұшағының қазақ экипажы [Мәтін] / Елғон Е. // Дидар. - 2004. - 11 желтоқсан.- Б.5
Елғон, Е. Еңбегi сiңген металлург: Ульба металлургия зауытының мұражайында Қазақ КСР - iне еңбегi сiңген он жетi рационализаторларының құрмет тақтасында жалғаз қазақ Қайролла Арқабаевтың суретi бар // Дидар.- 2004. - 30 қазан. - 2 б.
Елғон, Е. Қарақолда болған оқиға... // Ана тiлi.- 2011. - 6 - 12 қазан (№ 40). - 6 б.
Статьи о Турлыбаеве Е. К.
Турлыбаев Е. К. туралы мақалалар
Құрмантайұлы, М. Ерлікті жыр еткен кітап [Мәтін] : [Е. Елғонның "Ерлік әнін тудырған" атты кітабы туралы] / Құрмантайұлы М. // Дидар. - 1999. - 6 ақпан
Тоқанұлы, Б. Екі тілді тел емген Елтай Елғон [Мәтін] / Б. Тоқанұлы // Дидар. - 2009. - 16 желтоқсан.- Б.3.
Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2009. - N 3.- Б.15-16.
***
Звено Алтая [Текст] : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - 472 с.
Тыцких Владимир Михайлович (1949) - публицист, прозаик, ақын, әдеби сыншы, баспагер. Приморск комсомолы сыйлығының, Константин Симонов атындағы алтын медальдың, «Литературная Россия» газеті, «Пограничник» журналы, «Дальний Восток» журналы, Халықаралық пушкинистер қоғамы (Нью-Йорк), Бүкілресейлік «Твои, Россия, сыновья» сайысы сыйлығының иегері. Орыс географиялық қоғамының толық мүшесі. Ресейдің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
Владимир Михайлович Тыцких 1949 жылы 29 маусымда Лениногорскіде (қазіргі Риддер қ.) дүниеге келген. Орта білімді Өскемен қаласынан алып, кейін медициналық училищені аяқтайды. Үлкен Нарын ауданы, Көктерек ауылында фельдшерлік пунктте меңгеруші болып, сол жерден Тынық мұхит флотына әскерге шақырылады. Әскери борышын Аскольд аралы мен Владивостоктағы ерекше міндет жүктелген әскери-теңіз радиотехникалық дивизиясынан бастайды. Киев қаласындағы жоғары әскери-теңіз саяси училищесін, Львов қаласындағы әскери журналистер курсын бітірген.«Огненный» эскадралық минатасушыда, Балтық флотының СС-35 суасты қайықтарының құтқару кемесінде, Тынық мұхиты флотының Б-833 және Б-90 суасты қайықтарында,«Боевая вахта» (Владивосток) флоттық газетінде әскери борышын өтеген. Екінші ранг капитаны атағымен запасқа кеткен.
1983 ж. КСРО Журналистер одағына, 1988 ж. КСРО Жазушылар одағына қабылданады. Алты жылдан астам уақыт Ресей Жазушылар одағында Приморск өлкелік жазушылар ұйымында жауапты хатшы болып, Ресей Федерациясы Федералды шекаралық қызметінде Тынық мұхиттық өңірлік басқармада баталистер мен маринистер студиясын басқарған. 2001-2009 жж. – адмирал Г. И. Невельский атындағы Мемлекеттік теңіз университетінде ақпарат және баспа департаментінің директоры қызметін атқарған. Жиырма жылға жуық «Литературная Россия» газетінің тұрақты тілшісі, «Дальний Восток» журналында редакциялық алқа мүшесі болған. «Правда», «Советская Россия», «Комсомольская правда», «Красная звезда», «Рудный Алтай» газеттері мен «Бежин луг», «День и ночь», «Звезда», «Знамя», «Москва», «Октябрь», «Наш современник», «Юность», «Простор», «Смена», «Студенческий меридиан», «Советский воин» т.б. журналдарда, алпыстан астам өңірлік жинақтарда еңбектері жарияланған. «Тревога», «Честь флага», «Пишу тебе, любимая», «Встретимся утром», «Центральный отсек», «У русского Босфора», «Предпоследние сроки», «Ветер в лицо», «Душа с видом на море», «Десятая книга», «О чём мечтает пуля...», «Кают-компания», «День восьмой», «Вот так и жить...», «На честную память», «Недалеко», «Свеча горючая», «Канайка», «Пожалейте бедных фараонов», «Сигнальные костры» т.б. кітаптары Мәскеуде жарық көрген.
Қазіргі уақытта Владивосток қаласында тұрады.
В. М. Тыцких шығармалары
Произведения В. М. Тыцких
Кітаптар - Книги
Тыцких, В. М. Тревога [Текст] : [стихи] / В. М. Тыцких. - Владивосток : Дальневост. кн. изд-во, 1983. - 24 с.
Тыцких, В. М. Честь флага [Текст] : стихи / В. М. Тыцких; худ. И. Тихонов. - М. : Мол. гвардия", 1984. - 32 с.
Тыцких, В. М. Пишу тебе, любимая [Текст] : стихи / В.М. Тыцких; худ. Р. Клочков. - М. : Современник, 1986. - 63 с.
Тыцких, В. М. Встретимся утром [Текст] : стихи / В. М. Тыцких; худ. Е. Кудрявцев. - Владивосток : Дальневост. кн. изд-во, 1987. - 94 с.
Тыцких, В. М. Предпоследние сроки [Текст] : стихи / В. М. Тыцких. - Владивосток : Изд-во Дальневост. ун-та, 1999. - 138 с.
Тыцких, В. М. Мой Риддер, мой Лениногорск [Текст] : антология стихотворений и песен о Лениногорске (Риддере), созданных в период с конца XIX в. до начала XXI в. / В. М. Тыцких; сост., ред., вступ. ст. М. С. Немцева ; Лениногорская городская студия поэзии "Радуга". - Алматы : Полиграф-Сервис, 2001. - 284 с.
Тыцких, В. М. О чëм мечтает пуля… [Текст] : лирика / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ им. адм. Г. И. Невельского, 2002. - 55 с.
Тыцких, В. М. Кают-компания [Текст] : книга для своих / В. М. Тыцких и др.; шеф-худож. Д. Кудрявцева; Мор. гос. ун-т им. адм. Г. И. Невельского. - Владивосток : МГУ им. адм. Г. И. Невельского, 2003. - 195 с.
Тыцких, В. М. День восьмой [Текст] : стихи / В. М. Тыцких. - Владивосток : Мор. гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского, 2004. - 66 с.
Тыцких, В. М. Свеча горючая [Текст] / В. М. Тыцких. - Владивосток : [Морской гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского], 2006. - 209 с.
Тыцких, В. М. Канайка [Текст] : почти документальная повесть с нелирическими отступлениями / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ им. Г. И. Невельского : Народная кн., 2006. - 232 с.
Тыцких, В. М. Недалеко [Текст] : стихотворения пятого года / В. М. Тыцких. - Владивосток : Нар. кн., 2006 (Владивосток : Тип. ОАО "ДАЛЬПРИБОР"). - 45 с.
Тыцких, В. М. Сигнальные костры [Текст] : во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия Дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке, 2007 / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. акад. Г. И. Невельского, 2008. - 150 с.
Тыцких, В. М. Ночной перегон [Текст] : [стихи, баллады, романсы, сонеты] / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ, 2009. - 147 с.
Тыцких, В. М. Поклонная гора [Текст] : избранное / В. М. Тыцких. - Усть-Каменогорск : Профит, 2009. - 153 с.
Тыцких, В. М. От всего сердца [Текст] / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. Г. И. Невельского, 2009. - 244 с.
Тыцких, В. М. Засеки [Текст] : во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке, 2009 /В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. Г. И. Невельского, 2010. - 253 с.
Тыцких, В. М. Мы ещё здесь [Текст] : дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия, 2011 / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского, 2013. - 315 с.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар
Публикации в сборниках и периодической печати
Тыцких, В. М. Ульба; Про сказку; "Зима-россияночка..." и др. [Текст] : стихи / В. М. Тыцких // Рудный Алтай. - 1998. - 19 февраля.
Тыцких, В. М. Моя новая Согра [Текст] : [размышления о настоящем] / В. М. Тыцких // Рудный Алтай. - 1995. - 27 мая.
Тыцких, В. М. Война на вечную память [Текст] : к 65-летию Битвы под Москвой / В. М. Тыцких // Наш современник. - 2006. - № 12. - С. 91-101.
Михаил Тыцких [Текст] // Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - С. 92-95.
В. М. Тыцкихтың қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии В. М. Тыцких
Сто лет поэзии Приморья [Текст] : антология / сост. В. М. Тыцких и др. - Владивосток : Уссури, 1998. - 294 с.
Жуков, Е. И. Виват регата ! / Е .И. Жуков. - Владивосток : Океанские вести, 2008. - 84 с. - Издательская программа Владимира Тыцких ; Морской государственный университет им. адм. Г. И. Невельского.
В. М. Тыцких туралы әдебиеттер
Литература о В. М. Тыцких
Шувалова, С. Награда земляку [Текст] : [Указом Президента России Б. Ельцина земляку восточноказахстанцев, поэту В. Тыцких присвоено звание "Заслуженный работник культуры Российской Федерации"] / С. Шувалова // Рудный Алтай. - 1998. - 11 апр.
Губарева, Е. Украденная Родина моя ... [Текст] : [о жизни и литературном творчестве Владимира Михайловича Тыцких] / Е. Губарева // Лениногорская правда. - 2001. - 10 авг. - С. 4, 5.
Поминов, П. "На краю бездны" [Текст] / П. Поминов // Рудный Алтай. - 2005. - 12 февраля. - С. 7.
Егоров, А. Будить светлые чувства [Текст] / А. Егоров // Рудный Алтай. - 2006. - 5 декабря. - С. 8.
Кратенко, А. "Поклонная горка" определяет судьбу [Текст] : [о поэте, уроженце г. Риддер В. М. Тыцких] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2012. - 24 октября. - С. 6.
Кочекова, Э. Жизнь и талант Владимира Тыцких [Электронный ресурс] / Э. Кочекова // Русское поле : сайт. - Режим доступа: http://moloko.ruspole.info/node/5545 (дата обращения: 29.10.2016)
Тұрсынбаев Бәдел (1905-1967) – жазушы, Қазақстанның еңбек сіңірген мұғалімі.
Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы, Батпақты Бұлақ ауылында дүниеге келген. Ауылдық кеңесте хатшы, бастауыш мектеп мұғалімі, Семей облыстық «Екпінді» газеті редакциясында, Алматы облысы, Байсерке орта мектебінің директоры және мұғалімі қызметтерін атқарған.
Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын сырттай аяқтайды. Шығармашылығының 30-дан астам жылын балалар әдебиетіне арнаған. «Базар батыр» (1942) поэмасының, «Көңілді балалық» (1955) атты өлеңдер жинағының, «Түлкі мен қораз» (1959), «Не қымбат» (1961) әңгімелер жинағының, «Біздің ауылдың жігіті» (1962), «Ауыл мұғалімі» (1967) повестері және т.б. шығармалардың авторы.
Б. Тұрсынбаев шығармашылығы
Произведения Б. Турсынбаева
Кітаптар –Книги
Тұрсынбаев, Бәделқожа. Өмірлік достар: повесть, әңгімелер / Б. Тұрсынбаев.- Алматы: Жазушы,1966. - 104 б.
Б. Тұрсынбаевтың мерзімді басылым беттеріндегі мақалалары
Статьи Б. Турсынбаева на страницах периодической печати
Тұрсынбаев Б. Капитан Зангин [Мәтін] : [Ұлы Отан соғысына қатысушы күршімдік капитан Зангинге арнау.] / Б. Тұрсынбаев // Социалистік еңбек. - 1958. - 7 ноябрь.- Б.3-4.
Тұрсынбаев Б. Капитан Зангин [Мәтін] : [Арнау] / Тұрсынбаев Б. // Социалистік еңбек. - 1958. - 7 ноябрь.- Б.3-4; ; Коммунистік еңбек. - 1966.; 3 март.- Б.3-4
Тұрсынбаев Б. Алтайым [Мәтін] / Тұрсынбаев Б. // Коммунистік еңбек. - 1966. - 2 август.- Б.3
Тұрсынбаев, Бәделқожа. Мектеп [Мәтін] : [Жерлесіміз, күршімдік жазушы Б. Тұрсынбаевтың "Ауыл мұғалімі" деректі повесінен үзінді.] / Б. Тұрсынбаев // Коммунистік еңбек. - 1966. - 4 август.- Б.2.; 6 август.- Б.4.; 9 август.- Б.4.; 13 август.- Б.3.; 16 август.- Б.3.
Тұрсынбаев, Б. Абыройлары арта берсін: / Б. Тұрсынбаев // Коммунизм туы. - 1967.- 16 август. - Б. 2.
Б. Тұрсынбаевтың шығармашылығы туралы
О творчестве Б. Турсынбаева
Кітаптар-Книги
Қазақстанның көркем әдебиеті / құраст. Е. Айтбаев . – Алматы.- 1958.- 120 б.
Байбатыров Ғ. Шығыс Қазақстан ақындары: Көркем әдебиетті насихаттайтын лекторларға көмекші құрал / Байбатыров Ғ.- Өскемен, 1981.- 22 б.
Қазақстан жазушыларыХХ ғасыр: анықтамалық.- Алматы: Ана тілі, 2004.– 313 б.
Балалар бағының бағбандары: анықтамалық.- Алматы: Балалар әдебиеті,2008.- 300 б.
Қазақстан жазушылары: анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы: Ан-Арыс, 2009.– 397 б.
Қажыбаева Д. К. Қазақ балалар әдебиеті / Д. К. Қажыбаева. - Астана: Арман-ПВ,2011.– 412 б.
Шығыс Қазақстан облысы: энциклопедия. - Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2014.- 759 б.
***
Литература Казахстана. Энциклопедический справочник.- Алматы, ТОО «Аруна LTD», 2010. – 482 с.
Мақалалар-Статьи
Сәдуақасов, М. Жазушы жайлы бірер сөз [Мәтін] : [балалар жазушысы Б. Тұрсынбаев туралы] /М. Сәдуақасов // Коммунистік еңбек. - 1966. - 2 август.- Б.3
Әміренов, Х. Балаларға бар ғұмырын арнаған [Мәтін] : [жерлес жазушы Бәдел Тұрсынбаевтың туғанына 90 жыл] / Х. Әміренов., Т.Ахметжан// Дидар. - 1995. - 10 маусым.- Б. 3.
Әміренов, Х. Балаларға бар ғұмырын арнаған [Мәтін] : [жазушы Б.Тұрсынбаевтың туғанына 90 жыл] / Х. Әміренов., Т. Ахметжан// Қазақ әдебиеті. - 1995. - №17 қазан (N26).- Б.15
Тұрар, Қ. Ақынға құрмет [Мәтін] : [Күршім ауданында жазушы Б.Тұрсынбаевтың 90 жылдық мүшелтойы өткізілді] / Қ. Тұрар // Дидар. - 1995. - 18 қараша.- Б.3.
Рахметолдақызы, Ш. Ұстаз-жазушы есімі ұмытылмақ емес [Мәтін] : [жерлес жазушы Б.Тұрсынбай ұлы туралы] / Ш. Рахметолдақызы// Дидар. - 1996. - 18 қаңтар.- Б.2.
Балта, Ә. Жақсыда жаттық жоқ [Мәтін] : [жазушы Б. Тұрсынбаев туралы] / Ә.Балта // Дидар. - 2005. - 18 қазан.- Б.4.
Тыцких Михаил Сергеевич (1922 - 2007) – ақын, жазушы, эколог-публицист, Қазақстан журналистер Одағының мүшесі.
Михаил Сергеевич Тыцких 1922 жылы 23 желтоқсанда Алтай өлкесінің Змеиногорск қаласында туған. Балалық, жасөспірімдік шағы Шемонаиха ауданы мен Өскемен қаласында өтті. Ленинабад қаласындағы гидрометаллургия институтында оқыған.
Михаил Сергеевич - Ұлы Отан соғысының ардагері, талантты да танымал журналист. 1947 жылдан бері журналистер Одағының мүшесі, ақын, ғалым, сонымен қатар Сталин, Брежнев лагерлерінің тұтқыны болып, ату жазасына бұйырылған. Памирде уран қазып жүрген жерінен қашып кетіп, екі жыл бойы басқа атпен тығылып жүрген. Анасы Михаил Сергеевичке екі мәрте өмір сыйлаған. Ол Өскеменнің қасындағы Меновное ауылында сельпоның бастығы одан кейін селолық Кеңестің төрағасы болып қызмет еткен. Мәскеуге бірнеше қайтара барып жүріп, ұлының қылмысты ісін қайта қарауға мүмкіндік алады. Сөйтіп ұлын ақтап алады, Михаил Тыцких Өскеменге қайтып, «Звено Алтая» әдеби бірлестігін басқарады. «Коммунизм туы», «Большевик Алтая» газеттерінің редакциясында істейді.
1949 жылдан 50 - жылдардың ортасына дейін Лениногорск (қазіргі Риддер) қаласында тұрып, «Лениногорская правда» газетінде тілші болып қызмет істейді.
М. Татарский деген лақап атпен мақалалары жарық көреді. Бірнеше повестері Ресей мен Қазақстанның журналдарында, ал философиялық - публицистикалық очерктері мерзімді басылым беттерінде жарияланады. Оның мақалалары туралы «Литературная газета», «Казахстанская правда», «Известия» газеттері жылы лебіздер білдірген.
Михаил Сергеевич - «Звено Алтая» әдеби бірлестігінің байырғы жетекшілерінің бірі, ақын, прозашы, эколог-публицист. Кеңес өкіметі кезінде саяси философиялық пікірлері үшін қуғын –сүргінге ұшырап, ГУЛАГ-тың тұтқыны болған, кейіннен ақталған. Оның өміріндегі ең үлкен экологиялық еңбегі – «Экология және өмір» («Вопль смертного»). «Тропа свидании» атты поэтикалық еңбектің авторы.
Михаил Тыцкихтың шығармашылығын әржақты бөліп қарауға болмайды, оның шығармашылығының басты себебі - жан дүниесінің сыршылдығы мен батыл философиялық ойларын біріктіре алатын қарымдылығында.
М.С. Тыцкихтың шығармалары
Произведения М.С. Тыцких
Тыцких, М.С. На краю бездны [Текст] /М.С. Тыцких , Егоров А., Ибрагим-Қажы К. - Б. м. : Б.и., 2000. - 26 с.
Тыцких, М.С. Тропа свиданий [Текст] : стихотворения / М. С. Тыцких ; ред., сост., авт. предисл. и примеч. П. Сушко ; Лит. об-ние "Феникс". - Усть-Каменогорск : ВК Музей Искусств, 2001. - 76 с.
Тыцких, М. Грехи наши тяжкие ("Вопль смертного") [Текст] : избранные произведения / М. Тыцких. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 172 c.
М.С. Тыцкихтың жинақтар мен мерзімді басылымдарда жарияланған мақалалары
Публикации М.С. Тыцких в сборниках и периодической печати
Тыцких, М.С. Сайкан [Текст] : стихи // Казахстанская правда. - 1959. - 13 декабря.
Тыцких, М.С. У старой мельницы; Лесной сказ; Осень[Текст] : стихи // Простор. - 1960. - N 12. - С. 23-24.
Тыцких, М.С. Сайкан, У старой мельницы, Осень, На плоту, Кедр, Геологи [Текст] / М.С. Тыцких // Утро над Иртышом : сборник / Восточно-Казахстанское литературное объединение. - Усть-Каменогорск : Облиздат, 1960. - С. 103-107.
Михаил Тыцких [Текст] // Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - С. 92-95.
М.С. Тыцких туралы
Литература о М.С. Тыцких
Поминов, П. Тропа свиданий: О творчестве журналиста М. Тыцких / П. Поминов // Казахстанская правда. - 2006. - 20 мая. - С. 7.
Кратенко, А. Гость из Вселенной: В Усть-Каменогорске чествовали 80-летнего диссидента и писателя-эколога Михаила Сергеевича Тыцких // Экспресс К. - 2002. - 12 декабря. - С. 4.
Пивоваров, П. Непоколебимый М.С. Тыцких [Текст] / П. Пивоваров // Поэты, писатели - участники Великой Отечественной войны [Текст] . - Алматы : ҚазАқпарат, 2009. - С. 78-292.
Немцев, М. Тыцких Михаил Сергеевич [Текст] / М. Немцев // Литературный Риддер : биографический справочник. - 2-е изд. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - С. 155.