Спортсмендер
Рыпакова О.С.
- Жаңартылды 15.02.2023 14:56
Рыпакова Ольга Сергеевна – жеңіл атлет, (1984)
Ольга Рыпакова 1984 жылы 30 қарашада Өскемен қаласында дүниеге келген. 2001 жылы Шығыс Қазақстан облыстық спорттағы дарынды балалар мектеп –интернатын бітірген.
Қазақстан жеңіл атлеті, бастапқыда жеті сайыспен айналысса, кейін ұзындыққа секіруге мән беріп жүріп 2007 жылдан бері үш қарғып секірумен айналысады. Қазақстан Республикасының жеңіл атлетикадан еңбек сіңірген спорт шебері.
Жаттықтырушысы - жеңіл атлетикадан ҚР еңбек сіңірген жаттықтырушы Алексеев Сергей Дмитриевич
О. Рыпакова 2008 жылғы Бейжің олимпиадасында үш қарғып секіруден финалдық кезеңде 15 метр 11 сантиметр ұзындықты бағындырып, Азия рекордын жаңартты. Осы көрсеткішімен ол Олимпиадада 4-ші орын алған болатын.
Ольга Рыпакова 2010 жылы мамырда Шанхайда өткен «Гауһар лига» деп аталатын жеңіл атлетика сериясының бірінші кезеңінде алтын медальді 14 метр 89 сантиметрді бағындырып жеңіп алды.
Бұдан бөлек О. Рыпакова 2010 жылы қысқы әлем чемпионатында 15 метр 14 сантиметрге секіріп, әлем чемпионы атанды.
2011 жылғы жеңіл атлетикадан Тэгу қаласында өткен әлем чемпионатында Ольга Рыпакова күміс медаль жеңіп алды.
2012 жылғы жеңіл атлетикадан Лондон қаласында өткен ХХХ жазғы олимпиадада Ольга Рыпакова алтын медаль жеңіп алды. Ауа райының қолайсыздығына қарамастан өте жоғарғы көрсеткішке қол жеткізіп, Қазақстна қоржынын 6- алтын медальмен толықтырды. Оның көрсеткіші 14.98 м болды. Артынша жеңіл атлетикадан халықаралық «Бриллиант Лигасының» жеңімпазы атанды.
Қазір Алматы қаласында тұрады. ЦСКА клубында жаттығуда. Екі баланың анасы. Жолдасы Денис Рыпаков – жүгіруден чемпион, бүкіләлемдік универсиаданың күміс жүлдегері.
2023 жылы Ольга Рыпакова кәсіби мансабын ресми түрде аяқтады. Бұл туралы атақты спортшы жабық жеңіл атлетикадан X Азия чемпионатының жабылуында жариялады.
О. Рыпакова туралы әдебиеттер
Литература об О. Рыпаковой
Шығыс Қазақстанның алтын жастары 2006 = Золотая молодежь Восточного Казахстана 2006 [Мәтін]. Т. 1. - Өскемен : Медиа-Альянс, 2007. - 133 б.
Жунусбаев, Н. Золотой Олимпийский маршрут: Лондон - 2012, Сочи - 2014 [Текст] / Н. Жунусбаев. - Алматы : Дәуір, 2014. - 360 с.
Мақалалар-Статьи
Қайсанова, И. Чемпионмен бетпе-бет [Мәтін] : әлем чемпионы Ольга Рыпакова №19 мектепте / И. Қайсанова // Өскемен. - 2010. - № 42.- Б.7.
Елубай, О. Жеңіл атлетшіге -жеңіл көлік [Мәтін] : [Ольга Рыпаковаға өңір басшысы Б. Сапарбаев автокөлік кілтін тапсырды] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2010. - 31 желтоқсан.- Б.11.
Рыпакова, Ольга . Мақсатым-Лондонда топ жару [Мәтін] : [Өскемендік жеңіл атлет, әлем кубогінің иегері О. Рыпакова туралы ] / О. Рыпакова // Дидар. - 2012. - 2 наурыз.- Б.23.
Қадылбекұл, Ә. Ольга Рыпакова Түркиядан табысты оралды [Мәтін] / Ә. Қадылбекұлы // Дидар. - 2012. - 12 наурыз.- Б.8.
Әбіш, Е. Алтыншы алтынды біздің Ольга әперді [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы] / Е. Әбіш // Дидар. - 2012. 7 тамыз.- Б.1,4.
Әбіш, Е. Шымыр қыз Шығыс жұртын шаттыққа бөледі [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы.] / Е. Әбіш ; Ә. Қадылбекұлы // Дидар. - 2012. - 9 тамыз.- Б.1-2.
Кенжалин, Д. Рыпакова - жеңімпаз! [Мәтін] / Д. Кенжалин // Егемен Қазақстан. - 2012. - 13 маусым.- Б.1.
Елубай, О. Ольга - біздің мақтанышымыз [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2012. 7 тамыз.- Б.1,4.
Елубай, Оңдасын. Олимпиада чемпионы елге оралды [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2012. 8 тамыз.- Б.4.
Тастағанов, М. Оль-га! [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы] / М. Тастағанов, С. Төлеуов // Егемен Қазақстан. - 2012. 14 тамыз.- Б.6.
Алексеева, В. Қызым әлем рекордын жаңартқысы келеді [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакованың анасымен әңгіме] / В. Алексеева ; жазып алған О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2012. 17 тамыз.- Б.7.
Қазақ елінің мақтаныштары! [Мәтін] : [Лондон олимпиадасының чемпионы О. Рыпакова туралы] // Өскемен. - 2012. - 9 тамыз.- Б.21
Әсембай, Дт. Толағайлар біздің қалада [Мәтін] : Өскемен ел мақтанышы болған спортшыларды күтіп алды / Д. Әсембай // Өскемен. - 2012. - 23 тамыз.- Б.2.
Тастағанов, М. Оль-га! [Текст] / Тастағанов М. // Егемен Қазақстан. - 2012. - 14 тамыз (№ 501/509). - б. 6.
Кенжеұлы, Н. Ольга осы олимпиадада да олжа салды [Мәтін] : [Рио олимпиадасында қола жүлдегер атанды. ] / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2016. - 16 тамыз.- Б.1,4.
Алексеева, Л. Әкеміз Ольганы жаттығу залына үйде жалғыз қалдырмау үшін апарып жүрді [Мәтін] / Л. Алексеева // Дидар. - 2016. - 30 тамыз.- Б.8.
Аллабергенұлы, Д. Олимпиадаға барған алтауды айрықша қошаметпен қарсы алды. [Мәтін] / Д. Аллабергенұлы // Дидар. - 2016. - 1 қыркүйек.- Б.1-2.
Кенжеұлы, Н. Ольга Рыпакова майор атанды [Мәтін] / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2016. - 3 қыркүйек.- Б.2.
Анаш, Д. Ольга Сергеевна Рыпакова [Текст] / Анаш Думан // Егемен Қазақстан . - 2016.- 27 тамыз (№ 165). - Б. 5.
Тоғызыншы күн де толқумен өтті [Текст] // Егемен Қазақстан . - 2016.- 16 тамыз (№ 156). - Б. 1,6
Сүлеймен, Ғ.Сенім жүгін арқалаған саңлақтар [Текст] / Сүлеймен Ғалым // Айқын . - 2016.- 2 тамыз (№ 113). - Б. 5
Рыпакова, Ольга . Стадионды "алақайлап" айнала жүгіргенім есімнен кетпейді [Мәтін] / О. Рыпакова // Егемен Қазақстан. - 2017. - 2 маусым.- Б.5.
Қасым, А. Стадионды алақайлап айнала жүгіргенім есімнен кетпейді [Мәтін] / А. Қасым // Егемен Қазақстан. - 2017. - 2 маусым.- Б.5
Төлеуов, Б. Олимпиада чемпионы олжа салды [Мәтін] : Ольга Рыпакова әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды / А. Қасым // Егемен Қазақстан. - 2017. - 9 тамыз.- Б.12
Нақтыбайұлы, Е. "ALTAY ATHLETICS" - алғашқы кәсіби клуб [Мәтін] / Е. Нақтыбайұлы // Дидар. - 2017. - 4 қараша.- Б.1-2.
Асылбек, М. Спорт мінезді тәрбиелейді [Мәтін] / М. Асылбек // Егемен Қазақстан. - 2017. - 21 желтоқсан.- Б.9.
Әли, Б. Жеке рекорд жетістік емес [Мәтін] / Б. Әли // Егемен Қазақстан. - 2018. - 5 қараша.- Б.10
Битөре, Ә. Алтын жүлдегер атануы да мүмкін [Мәтін] / Ә. Битөре // Мәдениет. - 2018. - № 11.- Б.23.
Соколов С. А.
- Жаңартылды 14.01.2025 09:42
Соколов Сергей Александрович – армрестлингтен ҚР спорт шебері, халықаралық дәрежедегі спорт шебері, жоғары санатты армрестлинг бөлімінің аға жаттықтырушы-оқытушысы, Халықаралық санаттағы судья, Глубокое ауданының Құрметті азаматы.
26 тамыз 1961 жылы Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласында дүниеге келген. Әкесі құрылысшы болғандықтан, отбасы ұзақ уақыт бір жерде тұрмай, нысандар тапсырылған кезде оның артында көшіп жүрген. Осылайша Сергей Соколов әкесі құс фабрикасын салған Черемшанка шағын ауылында тұрады. Сегізінші сыныптан кейін № 119 Семей ГПТУ-ға түсіп, үздік бітіреді. Үлестіру бойынша ол Қиыр Шығысқа жіберіледі, онда ол электр монтажшысы болып жұмысқа орналасады. Әскерде қызмет еткеннен кейін Сергей Александрович Черемшанкаға оралады. Мектепте дене шынықтыру мұғалімі, содан кейін құс фабрикасында спорт нұсқаушысы болып жұмыс істейді. Сонымен қатар энергетикалық техникумын аяқтайды, содан кейін ШҚМУ-да – «Дене шынықтыру пәнінің мұғалімі» мамандығы бойынша бітіреді. Педагогикалық өтілі - 30 жылдан астам, БЖСМ – де-20 жылдан астам.
1992 жылы ағасы Олегпен бірге өз ауылында армрестлингті дамыту туралы шешім қабылдайды. Мектепте кинозалды қайта жабдықтайды. Барлық машиналар, снарядтар, гантельдер мен күрес үстелдерін өздері жасайды. Осы жылдар ішінде ағайынды Соколовтар 12 халықаралық дәрежедегі спорт шеберін, 25 спорт шеберін және 70-тен астам спорт шеберіне үміткерлерді дайындайды. Олардың тәрбиеленушілері Болгария, Канада, Жапония, Англия, Италия және АҚШ-тағы әлем чемпионаттарында, Литвадағы Еуропа чемпионатында, ТМД, Үндістан және Иран елдеріндегі турнирлерде Қазақстанның спорттық намысын қорғаған. Сергей Соколов жаттықтырушылық жұмыс пен салауатты өмір салтын насихаттаудан басқа, төрешілік бойынша семинарлар өткізеді. Ол-армрестлинг бойынша Қазақстан федерациясының аға төрешісі, халықаралық санаттағы судья, WAF төрешісі шебері.
Сергей Александрович көптеген әлем чемпионаттарындағы төрешілігі үшін дипломдармен және медальдармен марапатталған. 2015 жылы Сочиде (Ресей) өткен IWAS Дүниежүзілік ойындарында армрестлинг бойынша бас төреші болып тағайындалды.
2014 жылы Қазақстан Республикасының гір спорты және армрестлинг Федерациясы Сергей Соколовқа дене мүмкіндіктері шектеулі адамдар арасында армрестлингті дамытуды қолға алуды тапсырды. ШҚО спорт басқармасы жанынан жаңадан құрылған спорт клубы кәсіби паралимпиадашылардың қалыптасуына баға жетпес көмек көрсетті. Клубта кәсіби жаттықтырушылар мен басшылық құрам құрылды. Көптеген спорт түрлерінің ішінде командалық есепте республикалық жарыстарда көш бастап, армрестлинг берік орнықты.
VII Қысқы Азия ойындарының эстафеталық алауының алау ұстаушысы болу құрметіне ие болды. ҚР Білім және ғылым министрлігінің грамоталарымен, Еуропалық ғылыми-өнеркәсіптік палатаның дипломымен және Алтын медалімен марапатталған. Оның тәрбиеленушілері арасында Қазақстан және Азия Чемпионаттарының жеңімпаздары В.Уфимцев, Р. Байгукшинов, В. Лячина және басқа да көптеген паралимпиадашылар болды.
2012-2017 жылдар аралығында Әлем Кубогының бас төрешісі, Дүниежүзілік ойындардың бас төрешісі 2015 жылы Сочи қаласында II Бүкілодақтық халық шығармашылығы байқауының лауреаты, армрестлингтен Азия Чемпионаттарының бірнеше дүркін жүлдегері, жағажай волейболынан ҚР Спартакиадасының күміс жүлдегері, гір спортынан ҚР жүлдегері, ардагерлер арасында дартс бойынша ҚР спартакиадасының чемпионы.
Сергей Александрович Соколов бес рет қатарынан Глубокое аудандық мәслихатына сайланды. Глубокое ауданының Құрметті азаматы (1999 ж.)
С. А. Соколов туралы әдебиеттер
Литература о С. А. Соколове
Ермолаева, А. И загораются звезды : [о тренере по армрестлингу С. Соколове и его воспитанниках из с. Черемшанка Глубоковского района] / А. Ермолаева // Рудный Алтай. - 1999. - 14 января.
Соколов, С. Хроника одного путешествия : [С 23 июля по 6 мая 2001 г. продолжалось восхождение к славе еще никому не известных в Европе рукоборцев Черемшанской школы Вики Сафоновой и Александра Сергеева] / С. Соколов // Огни Прииртышья. - 2001. - 6,20 июля. - С. 6
Соколов С. Вика Бугрова - в пятерке сильнейших рукоборцев мира! : [об участнице Чемпионата мира по армрестлингу из Глубоковского района В. Бугровой] / С. Соколов // Огни Прииртышья. - 2011. - 14 янв. - С. 3.; 25 янв. - С. 3.
Соколов, С. Приключения и победы черемшанцев / С. Соколов // Огни Прииртышья. - 2012. - 13 апреля. - С. 3.
Пашке, Е. Мастер Рефери из Черемшанки : [о старшем рефери Федерации гиревого спорта и армреслинга РК, судье международной категории Master Refere WAF С. Соколове] / Е. Пашке // Рудный Алтай. - 2016. - 21 января. - С. 12
Соколов, С. "Золото" на кубке Азии - наше! / С. Соколов // Огни Прииртышья - Ақ бұлақ. - 2017. - 10 ноября №45. - С. 9.
Соколов, С. Золотой Кубок мира - у Владимира Уфимцева! / С. Соколов // Огни Прииртышья - Ақ бұлақ. - 2017. - 8 декабря.,№49. - С. 9.
Сарсембаева, Б. "Железная" рука Сергея Соколова : среди воспитанников тренера по армрестлингу Сергея Соколова немало триумфаторов чемпионатов мира и Европы, прославивших независимый Казахстан / Б. Сарсембаева // Рудный Алтай. - 2021. - 18 марта. - С.10.
Всемирно известный - наш Соколов : [депутат районного маслихата С. А. Соколов] // Ертіс алауы = Огни Прииртышья. - 2024. - 30 августа (№ 27). - С.4
Тұрлыханов Б.
- Жаңартылды 04.09.2015 14:55
Болат Тұрлыханов (1932-1993), балуан, КСРО-ң еңбек сіңірген спорт шебері
Болат Тұрлыханов 1932 жылы Семей облысы Жарма ауданында дүниеге келген. Орта мектепті, Қазақ Мемлекеттік физкультура институтын үздік бітірген. Тәжірибелі жаттықтырушы кезінде талай-талай спортсменді баптап шығарды, олар кейіннен еркін күрес және грек-рим күресінен спорт шебері атағына қол жеткізді, солардың арасында өз ұлдары да болды. Ұлы Дәулет грек-рим күресінен жеті дүркін КСРО чемпионы, әлем, Европа чемпионы атағына ие болды, екі Олимпида, Азия ойындарының жеңімпазы болды.
Болат Тұрлыханов Жарма, Үржар, Аягөз және Таскескен аудандарының мектептерінде қызмет істеді.
Тұрлыханов 1987 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Алматы қаласында тұрып, республикалық олимпия резерві мектебінде спортсмендерді жаттықтырды.
Елімізге еңбек сіңірген спорт жаттықтырушысын еске алу мақсатында Семей қаласында жыл сайын грек-рим күресінен турнир өткізіледі. Қала көшесінің бірі оның есімімен аталады.
Әдебиет
Рамазанов С. Олимп шыңына ұрпағын шығарған [Мәтін] : [Болат Тұрлыхановтың 70 жылдығына] / Рамазанов С. // Семей таңы. - 2002. - №48.- Б.4
Турлыханов Болат // Кашляк В.Н. Семипалатинск: Их именами названы.- Семипалатинск, 2006.- С. 351-352.
Материалды Абай атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапханасы ұсынған (Семей қаласы)
Торлопова Н. В.
- Жаңартылды 04.01.2023 14:33
Торлопова Надежда Викторовна – (1978) – әйелдер спортынан Әлем және Европа чемпионы, Лондондағы Олимпиялық ойындардың күміс жүлдегері, бокстан Ресейдің еңбек сіңірген спорт шебері, Ресейдің үш мәрте Чемпионы.
1978 жылы 23 қарашада Шығыс Қазақстан облысы Шемонайха ауданы Убинка селосында дүниеге келген.
Өскемен педагогикалық колледжі (Шығыс Қазақстан облысы), Т.С. Мальцев атындағы Курган мемлекеттік ауылшаруашылығы академиясын «инженер-механик» мамандығы бойынша бітірді.
Н. В. Торлопова ұзақ жылдар спортпен айналысып, боксқа 26 жасында келді. Оқушы кезінен жеңіл атлетика, жүгіру, баскетбол тәрізді спорт үйірмелеріне қатысты. Педагогикалық колледжде оқып жүргенде баскетбол командасында ойнап, кейін ушу секциясына барды.
2000 жылы отбасымен Ресейге (Кострома қ.) көшіп барды. Онда бокс секциясына қатысты.
2008 жылдан бері Ресей құрама командасында болды. Кострома қаласының Орталық Федералды округінің «Динамо» қоғамы үшін ойнады. Кострома облысы Денешынықтыру және спорт басқарамасы бойынша сот приставы және Александр Голубев атындағы олимпиада мектебі, №4 балалар мен жасөспірімдер мектебінде спорт нұсқаушысы болды.
Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері (2012 - 75 кг. дейін).
Әлем Чемпионы (2010 - 81 кг жоғары).
Әлем чемпионатының қола жүлдегері (2012 - 75 кг дейін).
Европа чемпионы (2009 - 81 кг жоғары; 2011 - 75 кг дейін).
Ресей чемпионы (2009, 2010 - 81 кг жоғары; 2011 - 75 кг дейін).
Күміс (2015 - 75 кг дейін) және қола (2007 - 80 кг дейін; Ресей чемпионаттарының жүлдегері (2008 - 91 кг дейін).
І дәрежелі «За заслуги перед Отечеством» (13 тамыз 2012 жыл)
Спорттағы карьерасын 2015 жылы аяқтады.
Н. В. Торлопова туралы әдебиеттер
Литература об Торлоповой Н. В.
Мақалалар – Статьи
Григорьева, Е. Чемпионка из Убинки [Текст] : [о серебряном призере Олимпийских игр в Лондоне по женскому боксу Н. Торлоповой] / Е. Григорьева // ЛЗ: Сегодня. - 2012. - 30 августа. - С. 3.
Интернет-сілтемелер
Интернет-ссылки
Торлопова Н. В. Призеры Олимпийских игр [Электронный ресурс] : [биография] // Федерация бокса России : сайт. - Режим доступа : http://rusboxing.ru/hall-of-fame/champions-olympic-boxing/34/ (04.12.2018)
Торлопова Н. В. [Электронный ресурс] : [биография] // КГУ Шемонаихинская центральная районная библиотека : сайт. - Режим доступа : http://shemlibrary.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=429&Itemid=55 (04.12.2018)
Тұрлыханов Д.
- Жаңартылды 21.05.2024 18:02
Тұрлыханов Даулет Болатұлы (1966 ж.) - спорт шебері.
Дәулет Болатұлы Тұрлыханов 1963 жылы 18 қарашада Шығыс Қазақстан облысының Жарма ауданында дүниеге келген. Туризм және спорт академиясын, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін бітірген. Палуан, грек-рим күресінен еңбек сіңірген спорт шебері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан және Қырғызстан Республикаларының еңбек сіңірген жаттықтырушысы.
Қазақстанның және халықаралық турнирлердің жеңімпазы, КСРО-ның жеті дүркін чемпионы, КСРО халықтары спартакиадасының күміс жүлдегері, және жеңімпазы, Еуропа чемпионы, Әлем чемпионы және күміс жүлдегері, қола жүлдегері, Әлем кубогының екі мәрте жеңімпазы, 12-ші Азия ойындарының жеңімпазы, Азияның екі дүркін чемпионы, 24-25-ші Олимпиадалық ойындарының күміс, қола жүлдегері болған. 1995-1999 жылдары екі мәрте Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланған. 2000-2006 жылдары Туризм және спорт агенттігінің төрағасы, Мәдениет, ақпарат және спорт министрлігі Спорт комитетінің төрағасы қызметтерін атқарған.
Қырғызстан олимпиадалық қозғалысын дамытуға сіңірген еңбегі үшін Олимпиадалық орденмен, FILA, ҚР Ұлтық олимпиадалық комитетінің алтын медальдармен, І дәрежелі Ұлы Петр орденімен, көптеген медальдармен марапатталған. Қазақстанның Еңбек сіңірген қайраткері (2000). ШҚО Үржар ауданының құрметті азаматы.
Д. Б. Тұрлыханов туралы әдебиет
Литература о Тұрлыханова Д. Б.
Кітаптар - Книги
Жолымбетов, Ө.. Бес шығыршық [Мәтін] : деректі әңгімелер / Ө. Жолымбетов. - Алматы : Жалын, 1991. - 256 б.
Рысбекұлы, Қ. Дәулет [Мәтін] / Қ. Рысбекұлы.- Алматы: Ер-Дәулет, 1996. - 33 б.
Рысбекұлы, Қ. Дәулет [Мәтін] / Қ. Рысбекұлы. - Алматы: Ер-Дәулет, 1998. - 51 б..
Елубай, О. Шымыр келер шығыстың ұл-қыздары [Мәтін] : деректі әңгіме, жолжазба, очерк,толғау / О. Елубай. - Алматы : Отырар, 2000. - 420 б.
Зүкенов, М. Қасен қажы әулеті [Электрондық ресурс] : Жарма ауданының тумасы Тұрлыхановтар әулеті туралы / М. Зүкенов. - Семей : [б. и.], 2002. - 107 б. .
Қазақстанның танымал спортшылары [Мәтін]. - Алматы : Аруна, 2003. - 12 б.
Рысбекұлы Қ. Дәулет [Мәтін] : деректі хикаят / Қ. Рысбекұлы . - Астана : Ел-Дәулет, 2005. - 432 б.
Зүкенов , М. Айналайын, ауылым [Мәтін] : жинаққа Жарма ауданында болған елеулі оқиғалар мен Отан үшін от кешкен жауынгерлер және еңбек адамдары туралы материалдар енгізілген / М. Зүкенов . - Семей : [б. и.], 2005. - 384 б. .
Қазақ балуандары [Мәтін] : 6 томдық : тарихи деректі басылым. Т. 2 : Грек-рим күресі, 2006. - 472 б.
Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені=Кто есть Кто в Республике Казахстан=Who is who in the Republic of Kazakhstan [Мәтін]. - Алматы : Золотой теленок, 2006. - 806 с.
Қазақ олимпиадашылары [Мәтін]. - (Спорт саңлақтары). Т. 1 / құраст. Р. Қыдырбек. - Астана : Ер-Дәулет, 2009. - 558 б.
***
Матущак, П.Ф. Батыры на ковре [Текст] / П.Ф. Матущак. - Алматы : Рауан, 1992. - 152 с.
Матущак, П.Ф. Батыр из рода Турлыхана [Текст] : [о казахст. школе борьбы, о сильнейшем борце планеты Д. Турлыханове] / П.Ф. Матущак. - Алматы: Рауан, 1995. - 176 с.
Известные спортсмены Казахстана [Текст] : [для детей школьного возраста]. - Алматы : Аруна, 2003. - 5 с.
Елубай, О. На земле древней Эллады [Текст] : путевые заметки / О. Елубай. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2005. - 107 с.
Они были первыми [Текст] : [справочник]. - Алматы : Алматыкiтап, 2007. - 296 с.
Д. Тұрлыхановтың қатысуымен шыққан кітап
Книги Д. Турлыханова, как составителя
Актуальные проблемы охраны окружающей среды в Казахстане:состояние,правовые аспекты [Текст] / авт.-сост.:Д. Турлыханов, М. Кемел, М. Ким, Т. Галиев, К. Елкин; Комитет по вопросам экологии и природопользования Мажилиса Парламента РК. - Астана: Азамат, 2000. - 105 с.
Мақалалар - Статьи
1994-1999
Рысбекұлы, Қ. Көк байрақты балуан [Мәтін] : [балуан Д.Тұрлыханов туралы] / Қ. Рысбекұлы // Жұлдыз. - 1994. - № 3-4. - Б. 153-163.
Омарұлы, Б. Дәулет Тұрлыханов-Азия ойындарының чемпионы [Мәтін] / Б. Омарұлы // Егемен Қазақстан. - 1994. - 7 қазан. - Б. 4.
Рысбекұлы, Қ. Дәулеттiң жетi белесi [Мәтін] : дүние жүзiнiң, Европаның, Азиялық ойындардың чемпионы, Жоғарғы Кеңестiң депутаты Дәулет Тұрлықановтың қазақ спортындағы орны туралы қысқа қайырым әңгiме // Халық кеңесi.- 1994. - 19 қазан. - Б. 6.
Рысбекұлы Қ. Дәулеттiң жүлдесi үшiн! [Мәтін] : Семей қаласында әлем, Азия, Еуропа чемпионы Д. Тұрлыхановтың жүлдесi үшiн грек-рим күресiнен өткен дәстүрлi халықаралық жарыс туралы] / Қ. Рысбекұлы // Егемен Қазақстан. - 1995. - 30-31 желтоқсан. - Б. 8.
Рысбекұлы, Қ.Тер мен жас [Мәтін] : [балуан Д.Тұрлыханов туралы очерк] / Қ. Рысбекұлы // Спорт. - 1996. - 13 ақпан. - Б. 8.
Жекенұлы, З. Дәулеттiң дүбiрлi бiр тойы өттi [Мәтін] : Семей қаласында спорт кешенiнде балуан Д. Тұрлыхановтың жүлдесi үшiн өткен халықаралық жарыс туралы / З. Жекенұлы // Бiрлiк. - 1996. - 15 ақпан. - Б. 15.
Рысбекұлы, Қ. Нартәуекел! [Мәтін] : грек-рим күресiнен дүние жүзiнiң, Еуропаның және Азияның чемпионы Д. Тұрлыханов туралы / Қ. Рысбекұлы // Егемен Қазақстан. - 1996. - 16 шiлде. - Б. 9.
Рысқұлбекұлы, Қ. Мақтан қылар ұлыңның барына қуан [Мәтін] : Дәулет Тұрлықанов туралы / Қ. Рысқұлбекұлы // Жас алаш. - 1996. - 29-31 қазан. - Б. 9.
Рысбекұлы, Қ. Дәулет балуан - қор президентi[Мәтін] : [Қазақстан Респ. Ұлттық спорт қорының президентi Д.Тұрлыханов туралы] / Қ. Рысбекұлы // Егемен Қазақстан.- 1996. - 13 қараша. - Б. 9.
Рысбекұлы, Қ. Дәулет [Мәтін] : [күрестен Сеул Олимпиадасының чемпионы Д. Тұрлыхановтың спорттағы жолы туралы] / Қ. Рысбекұлы // Жас Алаш. - 1997. - 29, 31 шiлде. - Б. 6.
Сұлтанов, Ө. Мақтансақ, Дәулетiмiзбен мақтанайық! [Мәтін] : бiрнеше дүркiн әлем чемпионы, балуан Дәулет Тұрлыханов туралы / Ө. Сұлтанов // Спорт. - 1997. - 28 қазан. - Б. 4.
Сүлеймен, Ғ. Дәулет [Мәтін] : [күрестен әлем чемпионы Д. Тұрлыханов туралы] / Ғ. Сүлеймен // Егемен Қазақстан. - 1997. - 19 желтоқсан. - Б. 8.
Қажығұлов, Қ. Тектіден текті туар сараланып. [Мәтін] : [Спорт әлемінің жарық жұлдызы Д.Тұрлыханов туралы] / Қ. Қажығұлов // Дидар. - 1999. - 5 қазан. - Б. 8.
***
Турлыханов, Д. Чемпион из школы спартанцев [Текст] : [беседа с депутатом Верхов. Совета, чемпионом ХII Азиат. игр по греко-римской борьбе о его успехах / Д. Турлыханов; А. Сафонов] // Советы Казахстана. - 1994. - 25 окт.
Жумабайулы, М. Глубинка богата мастерами [Текст] : [о спортсменах междунар.кл. Жармин.р-на] / М. Жумабайулы // Рудный Алтай. - 1997. - 9 окт.
Чекуров, М. Четвертая высота Даулета [Текст] : [спортивные достижения Д. Турлыханова] / М. Чекуров // Спорт. - 1999. - 28 дек. - С. 2.
2000-2009
Сүлеймен, Ғ. "Менің командамда туристер болмайды" [Мәтін] / Ғ. Сүлеймен // Егемен Қазақстан. - 2000. - 15 қыркүйек. - Б. 8.
Рысбекұлы, Қ. Бiртуар [Мәтін] : [Еуропа және Азия чемпионы, балуан Дәулет Тұрлыханов туралы] / Қ. Рысбекұлы // Қазақ әдебиетi. - 2000. - 14 шiлде. - Б. 8-9.
Рысбекұлы, Қ. Бапкер [Мәтін] : [Дәулет Тұрлыханов туралы] / Қ. Рысбекұлы // Жас Алаш. - 2000. - 14 қараша.
Тұрлыханов, Д. Жеңiстi күндерiмiз әлi алда [Мәтін]: [ҚР Туризм және спорт жөнiндегi агенттiгiнiң төрағасы Дәулет Тұрлыхановпен сұхбат] / Д. Тұрлыханов; Е. Иманбай // Егемен Қазақстан. - 2002. - 2 наурыз. - Б. 6.
Рамазанов, С. Осындай ақын болған [Мәтін] : [Небәрі 35 жасында қызыл империяның қуғынына түсіп,"халық жауы" деген жазықсыз жаламен айыпталып, өмірден ерте аттанған, кезінде Мұхтар, Ілиястармен бірге жүріп, сырлас болған Тұрлықан ақын есімі берттінге дейін ескерусіз қалды. Мақалада ақынның өмірі мен қызметі, ұрпақтары жайлы әңгімеленеді. / С. Рамазанов, Д. Сейсенұлы // Егемен Қазақстан. - 2002. - 26 маусым. - Б.12.
Пятибратов, А. Олимпиадалық дайындық орталығы көңiлден шықты [Мәтін] : Қазақстан Республикасы Туризм және спорт жөнiндегi агенттiгiнiң төрағасы Д.Тұрлыханов Алматыдағы республикалық олимпиадалық дайындық орталығында болғаны жайлы // А. Пятибратов / Спорт. - 2002. - 13 қыркүйек. - Б. 2.
Анашов, Д. Дәулет мектебiнiң балуандары Дәулетке тартса игi" [Мәтін] : атақты балуан Дәулет Тұрлыхановтың күрес мектебi туралы / Д. Анашов // Спорт. - 2003. - 23 мамыр. - Б. 7.
Рысбекұлы, Қ. "Ащы терiмдi төктiм" [Мәтін] : балуан Д.Тұрлықанов жайында / Қ. Рысбекұлы // Жас Алаш. - 2003. - 18 қараша. - Б. 6 .
Рысбекұлы, Қ. Кеңес Одағының жетi дүркiн чемпионы [Мәтін] : "Дәулет" деректi повесiнен үзiндi / Қ. Рысбекұлы // Спорт. - 2003. - 18 қараша. - Б. 5.
Тұрлыханов, Д. "Ел намысын ту етіп" [Мәтін] / Д. Тұрлыханов // Егемен Қазақстан. - 2003. - 18 қараша. - Б. 6.
Серiкбекқызы, Г. Ер Дәулеттiң жүлдесi үшiн [Мәтін] / Г. Серiкбекқызы // Sport KS. - 2007. - 10 сәуiр. - Б. 1, 8.
Елубай, О. Ер Дәулет еліне келді [Мәтін] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2006. - 24 қараша. - Б.10.
Рысбекұлы, Қ. Дәулет Тұрлыханов [Мәтін] / Қ. Рысбекұлы // Дәулет. - 2009. - № 1. - Б. 8-16.
***
Тренер года - Даулет Турлыханов [Текст] // Доживем до понедельника. - 2000. - 1-5 янв. - С. 4.
Новое восхождение Даулета [Текст] : [Д. Турлыханов назначен пред. Агентства по туризму и спорту] // Экспресс К. - 2000. - 17 мая. - С. 5.
Кажигалиулы, Д. В их сердцах - олимпийский огонь [Текст] : [о встрече Д. Турлыханова с корей. борцом Ким Ен Нам] / Д. Кажигалиулы // Коре ильбо : международная корейская газета. - 2000. - 15 сент. - С. 15.
Турлыханова, М. Родить и вырастить десятерых - это совсем не сложно [Текст] : Секретами воспитания делится мама семикрат. чемпиона мира по греко-рим. борьбе Д. Турлыханова / М. Турлыханова // Казахстанская правда. - 2001. - 1 июня.
"Наша власть - как колода засаленных карт..." [Текст] : [о деятельности Д. Турлыханова, М. Нукенова и акима Сев.- Каз. обл. К. Нагманова] // Начнем с понедельника. - 2002. - 18-24 янв. - С. 9.
Воротной, И. Как воспитать олимпийцев [Текст] : председатель Агентства по туризму и спорту РК Д. Турлыханов о возможностях казахстанских атлетов на предстоящей олимпиаде в Афинах / И. Воротной // Известия. - 2004. - 9 июня. - С. 7.
Дымов, Я. Воля батыра [Текст] : о чемпионе мира Д. Турлыханове / Я. Дымов // Мегаполис. - 2004. - 15 июля. - С. 17.
Акмырза, Г. Мы обязаны продолжить традиции [Текст] : беседа с председателем Комитета по делам спорта Минист. культуры, информации спорта в РК Д.Б. Турлыхановым о греко-римской борьбе в Казахстане / Г. Акмырза // Про спорт Казахстана. - 2005. - 12 апр. - С. 1, 6.
Турлыханов Д.: "Я отвечаю за все" [Текст] / Д. Турлыханов // Экспресс К. - 2005. - 1 сент. - С. 5.
Сарсеков, С. Три истины детской борьбы [Текст] / С. Сарсеков // Про спорт Казахстана. - 2008. - 15 апр. - С. 7. - О юношеской сборной по греко-рим. борьбе.
Назарханов, Н. Достойный сын своего народа [Текст] : [о знаменитом спортсмене и политическом деятеле, земляке кокпектинцев Д. Турлыханове] / Н. Назарханов // Новая жизнь. - 2010. - 28 авг. - С. 3.
Нурпеисова, К. Незабываемая встреча [Текст] : [об открытии борцовского зала имени Д. Турлыханова в селе Кокпекты] / К. Нурпеисова // Новая жизнь. - 2010. - 28 авг. - С. 3.
2011
Жәнiбекұлы, Р. Жауырыны жерге тимеген жампоз [Мәтін] / Р. Жәнiбекұлы // ALASH. - 2011. - № 4. - Б. 16-19.
Досмұхамбетов, Т. Нағыз балуан [Мәтін] / Т. Досмұхамбетов// Дала мен қала. - 2011. - 19 қыркүйек. - Б. 15.
Досмұхамбетов, Т. Дәулет [Мәтін] / Т. Досмұхамбетов // Қазақ спорты. - 2011. - 20 қыркүйек. - Б. 6.
Қалмағанбетова, Б. Әке аманатын орындаған ұл [Мәтін] : өлең / Б. Қалмағанбетова // Алтын орда.- 2011. - 17 қараша. - Б. 31.
"СемАЗ" серіктестігі: сенім мен серпін [Мәтін] // Егемен Қазақстан. - 2011. - 26 қараша. - Б.10-11.
Қалмағанбетов, Б. Боз кiлемнiң шаңын қаққан батырсың [Мәтін] : өлең / Б. Қалмағанбетов // Ана тiлi. - 2011. - 15 - 21 желтоқсан. - Б. 23.
***
Гайдамакин, Е. Даулет Турлыханов [Текст] : надо бороться за право провести Олимпиаду / Е Гайдамакин // Про спорт Казахстана. - 2011. - 28 января. - С. 7. - Интервью с президентом Федерации гандбола Казахстана о мужском гандболе.
2012
Күдеров, Т. ФИЛА-да жүре берiңiз, Дәулет аға![Мәтін] / Т. Күдеров // Алаш айнасы. - 2012. - 4 сәуiр. - Б. 7.
Тұрлыханов, Д. Қазақша күрестің әлемдік деңгейге шығуы үшін әлі талай тер төгуге тура келеді [Мәтін] / Д. Тұрлыханов ; сұхбат. К. Кәкісұлы // Дидар. - 2012. - 25 мамыр. - Б. 12.
Күдеров, Т. Лондондағы тағы бiр жеңiс [Мәтін] / Т. Күдеров / Алаш айнасы.- 2012. - 7 тамыз . - Б.7.
Тұрлыханов ФИЛА бюросына қайта мүше болды [Мәтін] / Ә. Тiлеужан // Sport.- 2012. - 7 тамыз. - Б. 2.
Жанатұлы, Е. Кәсіпкерліктің керегесі кеңеймек [Мәтін] / Е. Жанатұлы // Семей таңы. - 2012. - 23 қараша. - Б. 1.
"Семей қаласының құрметті азаматы" атағын беру туралы [Мәтін] : Семей қаласы мәслихат шешімі 2012 ж. 21 қараша // Семей таңы. - 2012. - 4 желтоқсан. - Б. 2.
***
Изизов, Ф. В добрый путь, палуаны! [Текст] / Ф. Изизов // Про спорт Казахстана. - 2012. - 8 мая. - С. 16. - В Алматы прошел республиканский традиционный турнир среди юношей по греке-римской борьбе на призы ЗМС СССР, ЗТ РК Д.Турлыханова.
Турлыханов, Д. У нас есть претенденты на олимпийские медали [Текст] / Д. Турлыханов; Ф. Изизов // Про спорт Казахстана. - 2012. - 11 мая. - С. 16. - Беседа с президентом Федерации борьбы Казахстана, членом Бюро FILA.
Даулет Турлыханов избран в Бюро FILA [Текст] // Про спорт Казахстана. - 2012. - 7 августа. - С. 3.
2013
Қанағатов, Е. Қазақтың дәулетi [Мәтін] / Е. Қанағатов // Дәулет. - 2013. - № 4. - Б. 3.
Канапьянов, А. Ұлт мақтанышы [Мәтін] / А. Канапьянов // Дәулет. - 2013. - № 4. - Б. 5-6.
Айтбайқызы, М. "Спорт елдi елге таныстырады" [Мәтін] / М. Айтбайқызы; әңг.М. Қалқабай // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 28-30.
Астафьев, Н. Көшбасшы [Мәтін] / Н. Астафьев // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 70.
Ахметшәрiп, Д. "Мен бiлетiн Дәулет" [Мәтін] / Д. Ахметшәрiп // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 63.
Асылқызы, Г. "Менiң ең сүйiктi оқушым" [Мәтін] / Г. Асылқызы; әңг.Э.Әмiр // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 42.
Боз кiлемнiң ханзадасы [Мәтін] / әңг. Г. Амантайқызы // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 48-51.
Досқожанов, Ә. Еңбекқорлығы көпке үлгi [Мәтін] / Ә. Досқожанов // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 69.
Елекеев, И. Аңыз адам [Мәтін] / И. Елекеев // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 34-35.
Жанай, Р. Дәулет батыр дастаны [Мәтін] / Р. Жанай: дастаннан үзiндi // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 37.
Қасымханов, М. "Менiң қамқоршым" [Мәтін] / М. Қасымханов. // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11.- Б. 66.
Қожағапанов, Е. Қайсар мiнез балуан [Мәтін] / Е. Қожағапанов // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 19.
Қожағапанов, Е Мен бiлетiн Дәулет [Мәтін] / Е. Қожағапанов // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 38.
Қыздарбекова, Л. "Ол екi сөйлемейтiн" [Мәтін] / Л. Қыздарбекова; әңг.Э. Әмiр // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 41.
Лалович, Н. "Дәулет ФИЛА-ның мақтанышы " [Мәтін] / Н. Лалович // Ұлт болмысы.- 2013. - № 11.- Б. 14.
Мұзафаров, М. Қайталанбас тұлға [Мәтін] / М. Мұзафаров// Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 68.
Омаров, Қ. "Қазақтың ұлттық батыры" [Мәтін] / Қ. Омаров // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 56-57.
Сағындықов, Т "Ғасырда бiр туатын талант" [Мәтін] / Т. Сағындықов; әңг.Э.Әмiр // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 44-45.
Сарманов, Б. Қазақ спортының сайыпқыраны [Мәтін] / Б. Сарманов // Ұлт болмысы. - 2013. - № Б. 11-36 .
Сейiтхан, А. "Сүйкiмдi адам" [Мәтін] / А. Сейiтхан // Ұлт болмысы.- 2013. - № 11.- 64 б.
Сопбекқызы, Л. Дәулет үмiтiмiздi ақтады [Мәтін] / Л. Сопбекқызы // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 40.
Үшкемпiров, Ж. "Дәулеттi қалай мақтасақ та жарасады" [Мәтін] / Ж. Үшкемпiров; әңг.Э.Әмiр // Ұлт болмысы. - 2013. - № 11. - Б. 32-33.
Нығматуллин, Т. Даңқты палуан - Дәулет [Мәтін] : атақты палуан Дәулет Тұрлыханов туралы / Т. Нығматуллин // Аягөз жаңалықтары. - 2013. - 2 наурыз. - Б. 5.
***
Стасовский, А. Живая легенда Казахстана [Текст] / А. Стасовский // Дәулет. - 2013. - № 4. - С. 6-8. - О спортсмене по борьбе Д.Турлыханове.
Данилова, Т. За дело, за дела [Текст] / Т. Данилова // Устинка плюс. - 2013. - 19 дек. - С. 13
2014
Анаш, Д. Қалбатауға Карелин келген күн [Мәтін] / Д. Анаш // Егемен Қазақстан. - 2014. - 20 наурыз. - Б. 8.
Елубай, О. Тұрлыхановтың халыққа тартуы [Мәтін] / О. Елубай // Қазақ спорты. - 2014. - 25 наурыз. - Б. 3.
Дәулеттiң жүлдесi үшiн [Мәтін] // Айқын. - 2014. - 29 наурыз. - Б. 6.
Тұрлыханов, Д. Олимпиада чемпиондары ауылдан шығады [Мәтін] : [грек-рим күресінің дамуына өзіндік үлес қосқан әйгілі спортшы Дәулет Тұрлыхановпен сұхбат] / Д. Тұрлыханов ; сұхбат. О. Байуақов // Ертіс өңірі . - 2014. - 8 қазан.- Б. 9.
Райыс, К. Қазақтың Дәулеті [Мәтін] : [Әлем чемионы Дәулет Тұрлыханов туралы.] / К. Райыс // Ертіс өңірі. - 2014. - 19 қараша. - Б.10-11.
Бекзат бейне [Мәтін] : [КСРО спорт шебері Болат Тұрлыханов туралы] // Ертіс өңірі. - 2014. - 26 қараша. - Б. 9.
Ауданбай, М. Алаш қаласында -әлем палуандары [Мәтін] : [Семей қаласында грек-рим күресінен палуандар сайысы өтті] / М. Ауданбай // Ертіс өңірі. - 2014. - 3 желтоқсан. - Б. 1,6-7.
***
Сергазин, Е. Объединенный мир борьбы, объединяйся! [Текст] / Е. Сергазин // PROСПОРТ Казахстан. - 2014. - 12 сентября. - С. 23. - Беседа с президентом Федерации борьбы Казахстана Д. Турлыхановым.
2017-2018
Байжұманов, Қ. Ер Дәулет [Мәтін] : дастан / Қ. Байжұманов // Жұлдыз. - 2017. - № 8. - Б. 79-85 .
Ниязбек, Т. КСРО чемпионатын жетi рет ұтқан [Мәтін] / Т. Ниязбек // Қазақ спорты. - 2018. - 30 қаңтар. - Б. 5.
Маратқызы, М. Балуан атындағы бәсеке [Мәтін] : [грек-рим күресінен Д. Тұрлыханов атындағы облыстық турнир өтті.] / М. Маратқызы // Ертіс өңірі. - 2018. - 23 мамыр. - Б. 1, 11.
