Известные имена

Режиссеры

Айманов Ш. К.

Details
Last Updated on Wednesday, 05 December 2018 12:57

aimanov shАйманов Шакен (Шахкарим, Шаккарим) Кенжетаевич (1914—1970) — казахский советский актёр, кинорежиссёр. Народный артист СССР, лауреат Сталинской премии и Государственной премии Казахской ССР.

Родился 15 февраля 1914 года в Баян-Ауле (ныне а. Айман-булак Баянаульского района Павлодарской области).

В 1924 поступил в русскую школу в г. Зайсан (Восточно-Казахстанская область). В 1928 г. переехал в г. Семипалатинск (ныне г. Семей Восточно-Казахстанская область), учился в Казкоммуне (школа интернат для детей сирот-казахов).

В 1931-1933 годах учился в Казахском институте просвещения в Семипалатинске. В 1933 году приехал в Алма-Ату и был принят в труппу Казахского театра драмы (ныне Казахский академический театр драмы имени М. Ауэзова), в 1947-1951 годах — главный режиссёр этого театра.

В 1940 году режиссер «Ленфильма» М. Левин приглашает Айманова на роль Сарсена в фильме «Райхан», поставленный по сценарию, написанному Мухтаром Ауэзовым. Затем Ш. Айманов сыграл роль фронтовика в фильме «Белая Роза» (ЦОКС, 1942), роль ученика Абая Шарипа в фильме «Песни Абая» (1946), роль Досанова в фильме «Золотой рог» (1948).

Как режиссер-постановщик Ш. Айманов создал серию киношедевров: «Джамбул», «Наш милый доктор», «Ангел в тюбетейке», «Конец атамана».

В 1952 году главная роль – Джамбул, в фильме «Джамбул». Эта первая крупная роль в кинематографе принесла актеру широкую известность.

В 1954 году на экраны выходит его режиссерский дебют – фильм «Поэма о любви».

Шакен Айманов снял более десяти художественных фильмов, которые по праву вошли в Золотой фонд национальной кинематографии.

С 1953 года вплоть до безвременной кончины в 1970 году, был бессменным художественным руководителем национальной киностудии, постоянно работал как сценарист, актер и режиссер, возглавлял созданный им Союз кинематографистов Казахстана.

Среди его лучших ролей: Акан-сери («Акан-сери — Актокты» Г. М. Мусрепова), Кобланды («Каракипчак Кобланды» М. О. Ауэзова), Казанцев («Ночные раскаты» М. О. Ауэзова), Тихон («Гроза» А. Н. Островского), Иван Шадрин («Человек с ружьём» Н. Ф. Погодина), Петруччио («Укрощение строптивой» У. Шекспира), Отелло («Отелло» У. Шекспира). С 1963 года — первый секретарь правления СК Казахской ССР. Избирался депутатом ВС Казахской ССР 4 и 7созывов.

В 1947 году Шакену Айманову было присвоено звание Народного артиста Казахской ССР, в 1959 году звание Народного артиста СССР; в 1952 году за постановку спектакля «Абай» ему была присуждена Государственная премия СССР; дважды удостоен Государственной премии Казахской ССР, награжден орденом Ленина, другими орденами и медалями. В 2007 году ему присвоен титул «Экран Шебері».

Призы и награды:

   1952 Сталинская премия (за театральную работу);

   1958 Всесоюзный кинофестиваль (Третья премия, фильм «Мы здесь живем»);

   1958 Международный кинофестиваль стран Азии и Африки в Ташкенте (Памятный диплом участия, фильм «Наш милый доктор»);

   1959 Всесоюзный кинофестиваль (Поощрительный диплом, фильм «Наш милый доктор»);

   1963 Смотр-конкурс кинематографистов республик Средней Азии и Казахстана (За лучшую режиссерскую работу, фильм «Перекресток»);

   1967 Государственная премия Казахской ССР имени Байсеитовой (За художественное руководство, фильм «Крылья песни»);

   1969 Смотр-конкурс кинематографистов республик Средней Азии и Казахстана (Диплом, фильм «Ангел в тюбетейке»);

   1972 Государственная премия Казахской ССР имени Байсеитовой (фильм «Конец атамана», посмертно);

   Орден Ленина;

   Орден Трудового Красного Знамени;

   Два ордена «Знак Почёта».

Трагически погиб 23 декабря 1970 в Москве.

Ш. Аймановтың мерзімді басылымдардағы жарияланымдары

Публикации в периодических изданиях и сборниках

Айманов, Ш. Мұқан Төлебаевтың қайтыс болғанына байланысты айтқан сөзi [Мәтін] // Қазақ әдебиетi.- 1960.- 8 апр.

Айманов, Ш. Творчестволық ынтымақ керек [Мәтін] : [Қазақстанда көркем суреттi киноларды шығару iсiн жақсарту жайында] // Қазақ әдебиетi. - 1962. - 20 сәуір.

Айманов, Ш. "Келер ұрпаққа сенiмдiмiз" [Мәтін] : [қазақ театры, киносы, өз творчествосы туралы айтқан ойлары] / Әзiрлеген Ш.Құттаяқов // Қазақ әдебиетi. - 1988.- 19 тамыз.

Айманов, Ш. Тарс-тұрс ашулануды бiлмейтiн, жәбiрге көнбейтiн, ақылды, бiрбеткей едi [Мәтін] // Аңыз адам.- 2013. - № 6. - Б. 20. - С.Торайғыров туралы естелiктер.

****

Айманов, Ш. Как я работал над образом Джамбул: [Изв.каз.арт.рассказывает о своей роли Джамбул в одноимен.худож.фильме] // Сов.Казахстан.- 1953.- N 7.- С. 90 – 92.

Айманов, Ш. Мысли о родном театре: [о творческой связи писателей с театром] // Сов .культура.- 1955.- 29 октября.

Айманов, Ш. Наш подарок - веселая кинокомедия : [о художественном фильме "Наш милый доктор"] // Сов.культура.- 1957. - 19 сентября.

Айманов Ш. Новые возможности, новые задачи: [к созданию Союза работников кинематографии Казахстана] // Казахст. правда.- 1958.- 19 июня.

Айманов, Ш. По воле партии: [Кинореж. рассказывает о своих творч.планах] // Искусство кино.- 1958.- N 9.- С. 3

Айманов, Ш. Самое молодое : [о киноискусстве Казахстана] // Казахстанская правда.- 1958. - 12 декабря.

Айманов, Ш. Новые задачи, новые замыслы : [о своих творческих планах рассказывают популярный .артист каз. кино] // Искусство кино. - 1959. - N 6. - С.118 – 121.

Айманов, Ш. Главное - современность: [о развитии киноискусства в Каз.ССР] // Сов. культура.- 1959. - 27 августа.

Айманов, Ш. Три рождения : [из истории каз.кинематографии] // Новый фильм. - 1969. - N 1. - С. 5.

Айманов, Ш. Наш Щепкин : [к 70-летию со дня рождения народного артиста СССР К. Куанышпаева] // Казахстанская правда.- 1963.- 22 мая.

Айманов, Ш. Обращаясь к друзьям : [о киноискусстве Казахстана] // Искусство кино. - 1965.- N 10. - С.17 – 19.

Айманов, Ш. Твори, дерзай, пробуй! : [к открытию зон. фестиваля киноискусства республик Сред. Азии и Казахстана в Алма-Ате] // Казахстанская правда.- 1965.- 19 сентября.

Айманов, Ш. Служение искусству: [о кинорежиссере Е. Е. Ароне] // Казахстанская правда. - 1966. - 26 марта

Айманов, Ш. Поиски и возмужание: Беседа с нар. арт. СССР о фестивале каз. фильмов // Коммунист Таджикистана.- 1967.- 21 мая

Айманов, Ш. Оружие огромной силы: [о проблемах .каз. кинематографии] // Казахстанская правда.- 1969. - 23 января.

Айманов, Ш. Последнее слово за зрителем: [о каз. кинематографии] // Сов.культура.- 1969.- 17 апреля.

Айманов, Ш. Дружба помогает творить: [статьи: А. Умурзакова, О. Зеки, Ш. Айманов. К неделе каз. фильмов] // Сов. Латвия.- 1969.- 14 февраля

Айманов, Ш. Щедрое наследство : [о вкладе М. Ауэзова в развитие казахского театра и кино] / Лит.запись Л. Варшавского // Новый фильм. - 1987. - N 9. - С. 18.

Айманов, Ш. "Конец атамана": [Худож.фильм] / сцен.: А. Михалков-Кончаловский; пост.: Ш. Айманов. "Казахфильм" // Казахст. правда. - 1970.- 24 ноября.

Ш. Айманов туралы әдебиеттер

Литература об Айманове Ш.

Кітаптар – Книги

Қазақстан [Мәтін] : ұлттық энциклопедия. - Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 1998. – Айманов Шәкен: Б. 136 - 137.

Қазақ мәдениеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: Аруна Ltd, 2010. – Айманов Шәкен (Шаһкерім) Кенжетайұлы: Б. 22 - 23.

***

Кенжетаев, К. Дархан дарын [Мәтін] : [Ш.Аймановтың өмірі мен шығармашылығы туралы] / К. Кенжетаев ; ред. К. Уалиев. - Алматы : Өнер, 1980. - 152 б.

Омаров І. Әдеби толғамдар [Мәтін] : сын мақалалар, зерттеулер / І. Омаров. - Алматы : Жазушы, 1988. - 400 б.

Сығай, Ә. Сахна саңлақтары [Мәтін] / Ә. Сығай. - Алматы : Жалын, 1998. - 512 б.

Кекілбайұлы Ә. Он екі томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Ә. Кекілбайұлы. - Алматы : Өлке, 1999. - Т. 11. - 400 б.

Боранғалиұлы, Т. Ғасырға сыр [Мәтін] / Т. Боранғалиұлы. - Астана : Елорда, 2001. - 308 б.

Шәкен Айманов [Мәтін]. - Павлодар, 2003. - 116 б.

Жүз тұңғыш [Мәтін] : жинақ. 2-ші кітап, 2005. - 352 б.

Сығай, Ә. Актер әлемі [Мәтін] Т. 1 / бас ред. Т. Ахметжан, 2008. - 272 б.

Топжарған [Мәтін] : [Шәкен Аймановтың 100 жылдығына арналады]. - Алматы : Раритет, 2014. - 400 б.

Шәкен Айманов= Шакен Айманов [Мәтін] : кітап-альбом. - Алматы : Өнер, 2014. - 320 б.

***

Казахстан [Текст] : Национальная энциклопедия. - Алматы : Казак энциклопедиясы, 2004. -  Айманов. Ш. К. : С. 123 - 124.

***

Сиранов, К. Киноискусство Советского Казахстана [Текст] / К. Сиранов. - Алма-Ата : Казахстан, 1966. - 400 с.

Федулин, А. Искусство, рожденное дружбой [Текст] : Страницы истории казахского кино / А. Федулин, Ю. Резников. - М. : Бюро пропаганды советского киноискусства, 1972. - 67 с.

Богатенкова, Л. И. Народный артист СССР Шакен Айманов [Текст] / Л. И. Богатенкова . - Алма-Ата : Наука, 1973. - 118 с.

Актеры советского кино [Текст]. Вып. 11 : Шакен Айманов и д.р / сост. Л. Польская, М. Хаджимуратова. - 1975. - 223 с.

Варшавский, Л. Памятные страницы [Текст] / Л. Варшавский. - Алма-Ата : Жалын, 1978. - 144 с. Каирбаев, А. К. Свет негаснущих звезд [Текст] : [очерки о деятелях науки, литературы, культуры, памятных местах Казахстана] / А. К. Каирбаев. - Алма-Ата : Жалын, 1983. - 112 с.

Беркович, М. Кадры неоконченной киноленты [Текст] : Шакен Айманов без контурнов / М. Беркович. - Алма-Ата : Өнер, 1984. - 149 с.

Варшавский Л. Алдар-Косе [Текст] : Кинокомедия / Л. Варшавский, Ш. Айманов // Сценарии казахского кино. - Алма-Ата : Өнер, 1984. - С.178

Богатенкова, Л. И. Услышать и понять человека [Текст] / Л. И. Богатенкова. - Алма-Ата : Өнер, 1987. - 304 с.

Айнагулова, К.Тенденции развития киноискусства Казахстана [Текст] / К. Айнагулова, К. Алимбаева. - Алма-Ата : Гылым, 1990. - 158 с.

Кенжетаев, К. Высокий дар призвания [Текст] / пер. с каз. Л. Каирбековой. - Алма-Ата : Өнер, 1990. - 136 с.

Кино и вся жизнь [Текст] : [сборник статей и воспоминаний о Ш. Айманове]. - Алматы : Онер, 1994. - 174 с.

Мэтры казахского кино [Текст]. - Алматы : Аруна Ltd, 2002. - 12 с.

ХХ век. Корифеи казахского искусства [Текст]. - Алматы : Аруна Ltd, 2003. - 10 с.

Двадцатый век. Корифеи Казахского искусства [Текст] : [для детей школьного возраста]. - Алматы : Аруна, 2003. - 5 с.

XX век. Корифеи казахского искусства [Текст]. - Алматы : Аруна, 2006. - 11 с.

Они были первыми [Текст] : [справочник]. - Алматы : Алматыкiтап, 2007. - 296 с.

Мақалалар – Статьи

Кенжетаев, К. Шәкен аға [Мәтін] : [СССР халық артисі Ш.Айманов туралы. Естелік] / К.Кенжетаев // Жұлдыз . - 1978. - № 6. - Б. 76 - 189.

Әшімов, А. Шәкен Айманов хақында бірер сөз [Мәтін] / А. Әшімов // Парасат. - 1994. - №4. - Б. 1.

Кекілбаев, Ә. Саңлақ [Мәтін] : [Белгілі өнер жұлдызы Ш.Айманов жайлы] / Ә.Кекілбаев // Қазақ әдебиеті. - 1995. - №7 ақпан.- Б.10 - 11.

Кәпқызы, Е. Шәкен Айманов [Мәтін] / Е.Кәпқызы // Түркістан http://www.turkestan.kz. - 2002. - 21 ақпан. - Б. 6.

Бектасова, Г. Айтулы актер Айманов [Мәтін] / Г. Бектасова // Түркістан һttp://www.turkestan.kz. - 2004. - 20 ақпан.- Б. 5.

Қаратайқызы, М. Айманов әлемі [Мәтін] / М.Қаратайқызы // Қазақстан - Заман. - 2004. - 20 ақпан.- Б. 6.

Тарази, Ә. Шәкен [Мәтін] : Эссе / Ә.Тарази // Егемен Қазақстан. - 2004. - 12 қазан. - Б. 4. – Шәкен Айманов туралы эссе.

Төлепберген, М. Қазақ киносының құты [Мәтін] / М.Төлепберген // Егемен Қазақстан. - 2004. - 14 ақпан.- Б. 3. – Ш. Айманов туралы.

Ахмадиев, А. "Мен Шәкен Аймановтың өкiл баласымын" [Мәтін] / әңгімелеск. Қ. Тоқсанбай // Егемен Қазақстан. - 2010. - 12 қаңтар. - Б. 5.

Айманова, И. Шәкендей тұлғаның келiнi боламын деп ойламаппын [Мәтін] / әңг. М.Шапиян // Аңыз адам.- 2011. - № 13. - Б. 11. - Шәкен Аймановтың келiнiмен сұхбат.

Әбдіраш, Р. Шәкен Айманов - нағыз тума талант [Мәтін] / Р.Әбдіраш // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б. 37.

Жәкібаев, Қ. Ең үздік фильмі - "Алдаркөсе" [Мәтін] / Қ. Жәкібаев // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б. 36.- Ш.Айманов түскен фильмдер жайында.

Кенжетаев, К. Қайда ойын-сауық болса, Шәкен сол жерден табылатын [Мәтін] / К.Кенжетаев // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б. 8 - 10.

Кенжетайұлы, К. Сый сақина [Мәтін] / К.Кенжетайұлы // Парасат. - 2001. - №11. - Б.5 - 7. - Халқымыздың дарынды өнер жұлдызы Шәкен Айманов туралы сыр.

Райымбеков, Ә. "Тақиялы періште" болған оқиға негізінде түсірілген [Мәтін] / Ә.Райымбеков // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б. 47.

Рақымқызы, Р. Бала Шахкәрімнен - "қазақ киносының атасы" Шәкен Аймановқа дейін [Мәтін] / Р.Рақымқызы // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б. 5 - 7.

Сүлейменов, О. Қазақ киносының нағыз атасы [Мәтін] / О.Сүлейменов // Аңыз адам. - 2011. - №13. - Б. 35.

Тарази, Ә. "Алдаркөсе" Шәкеңнің өзі туралы фильм еді [Мәтін] / Ә.Тарази // Аңыз адам. - 2011. - № 13. - Б.34 - 35.

Төлегенова, Б. "Гауһартастың" екінші шумағын Шәкен аға жазған [Мәтін] / Б.Төлегенова // Аңыз адам. - 2011. - №13. - Б. 31.

Сығай, Ә. Шәкен Айманов [Мәтін] / Ә. Сығай // Мәдениет. - 2011.- №6. - Б.2 - 11.

Сығай, Ә. Таңғажайып театр [Мәтін] : эсселер / Ә. Сығай. - Алматы : Ана тілі, 2014. - 480 б. - Театр тарланы Шәкен Айманов туралы мәліметтер берілген.

Елебекова, Х. "Елден ерек жаралған, Шыңға біткен шынарым" [Мәтін] / Х.Елебекова // Егемен Қазақстан. - 2014. - 15 ақпан. - Б.7. - Қазақтың тұңғыш режиссері Шәкен Аймановтың 100 жылдығына орай сұхбат.

Көбек, Г. Шәкен Айманов әлемі [Мәтін] / Г.Көбек // Ақиқат. - 2014. - №9. - Б. 69 - 72. - Қазақ өнерінің

қайраткері Ш.Айманов туралы.

****

Кешин, К. Вся жизнь Шакена [Текст] : [рецензия на сборник статей и воспоминаний "Кино и вся жизнь" Ш. Айманова] / К. Кешин // Казахстанская правда. - 1994. - 15 сентября

Наш милый Шакен [Текст] // Казахстанская правда. - 2003. - 16 сентября. - С. 5

Айнагулова, К. Звезда Шакена [Текст] / К. Айнагулова // Казахстанская правда. - 2003. - 27 сентября. - С. 8

Барлыбаева, Л. "Наш милый доктор..." [Текст] : Время / Л. Барлыбаева, С. Барлыбаева // Мысль. - 2013. - №8. - С. 34 - 37.

Ахметова, С. Музейное дело : павлодарский опыт [Текст] : Культура / С. Ахметова // Мысль. - 2014. - №1. - С. 58-62.

Шимырбаева, Г. Шакен Айманов: каким он был? [Текст] / Г. Шимырбаева // Казахстанская правда. - 2014. - 21 февраля. - С. 20

Шакабаев, Р. Час кино [Текст] / Р. Шакабаев // Наше дело. - 2014. - 20 февраля. - С. 3

Горбунов, С. Экран казахстанского классика [Текст] / Горбунов С. // Казахстанская правда. - 2014. - 30 апреля. - С. 14

Енисеева-Варшавская, Л. Открытое сердце Шакена [Текст] : Культура / Л. Енисеева-Варшавская // Мысль. - 2014. - №4. - С. 53-63.

Енисеева-Варшавская, Л. Открытое сердце Шакена [Культура] / Л. Енисеева-Варшавская, С. Хайдаров // Мысль. - 2014. - №5. - С. 66-76.

Беккулова, С. Шакен Айманов и моя Кульшара [Текст] / С. Беккулова // Простор. - Алматы, 2016. - № 9. - С. 185-189

Жолжаксынов Д. К.

Details
Last Updated on Tuesday, 06 January 2026 16:20

dosgan

Zholzhaksynov Doskhan Kaliyevich (1951) - theater and film actor, director, singer (drama baritone), People's Artist of Kazakhstan (1995), Honored Artist of Kyrgyzstan (1996).

Born on October 7, 1951 in the village of Balykshi, Kurchum district, East Kazakhstan region.

In 1969 he entered the theater department of the Institute of Arts Kurmangazy to the workshop of the People's Artist of the USSR Khadisha Bukeeva (1969-1973). Since 1971 - theater actor for children and youth. In 1995-2001 Director and Artistic Director of the theatre. He has played more than 200 roles in theater and cinema.

Roles in the theater: Akan, Samet (Akan-seri - Aktokty, Soldier from Kazakhstan by G. Musrepov), Azbergen (Epidemic by A. Tarazi), etc.

Film roles: Askerbek (“Gauhartas”, 1976), Khamit (“Chase in the Steppe”, 1979), Murat (“Golden Autumn”, 1979), Muzdybay (“Descendant of the White Leopard”, 1984), (the last two films - Kyrgyzfilm), Daur (Ompa, 1997), Birzhan sal (Birazhan sal, 2012), Kunanbai (Kunanbai, 2015).

Laureate of the Lenin Komsomol Prize of Kazakhstan (1982), laureate of the State Prize of the Republic of Kazakhstan (1996).

Awarded the main prize of the competition of theaters of the Turkic-speaking peoples in Kazan (1998).

D. Zholzhaksynov is known as a film actor and performer of terme folk songs.

In 2015, the film "Kunanbai" was released, where the main role was played by the People's Artist of Kazakhstan D. Zholzhaksynov, he is also the director of the film.

Roles in the theater: Akan, Samet (Akan-seri - Aktokty, Soldier from Kazakhstan by G. Musrepov), Azbergen (Epidemic by A. Tarazi), etc.

Film roles: Askerbek ("Gauhartas", 1976), Khamit ("Chase in the Steppe", 1979), Murat ("Golden Autumn", 1979), Muzdybay ("Descendant of the White Leopard", 1984), (last two films - "Kyrgyzfilm"), Daur ("Ompa", 1997), Birzhan sal ("Birzhan sal", 2012), Kunanbai ("Kunanbai", 2015).

Awards:

Laureate of the Lenin Komsomol Prize of Kazakhstan (1982)

Laureate of the State Prize of the Republic of Kazakhstan (1996)

Awarded the main prize of the competition of theaters of the Turkic-speaking peoples in Kazan (1998)

2001 - awarded the order "Kurmet"

2016 - State Prize of the Republic of Kazakhstan in the field of literature and art for the full-length feature film "Kunanbay".

2005 - Title "Honorary citizen of the Kurchum region"

September 18, 2020 - Title "Honorary Citizen of Almaty"

2021 was awarded the Order "Otan"

Articles by Zholzhaksynov D.

Жолжақсынов, Д. Жарылқап тастамаса да жанашырлық керек [Мәтін] : [қазақтың Ғ. Мүсірепов атындағы мемлекеттік жасөспірімдер мен балалар театрына-50 жыл] / Д. Жолжақсынов // Егемен Қазақстан. - 1996. - 9 сәуір.

Жолжақсынов, Д. Ұлтым деп келген бір ұлан [Мәтін] : [М. Өзтүрік туралы] / Д. Жолжақсынов // Қазақ әдебиеті. - 1997. - № 2 желтоқсан. - Б.13.

Жолжақсынов, Д. Өнер дегеніміз- өмір [Мәтін] : [мәдениет мәселесі жөніндегі келелі кеңестен кейінгі ой] / Д. Жолжақсынов // Егемен Қазақстан. - 1998. - 5 мамыр.

Жолжаксынов, Д. Я родился под счастливой звездой [Текст] : беседа с народным артистом Досханом Жолжаксыновым / Д. Жолжаксынов // Казахстанская правда. - 1999. - 5 ноября. - С. 4.

Жолжақсынов, Д. Мені кресло ешуақытта қызықтырған емес... [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Қазақ әдебиеті. - 2001. - № 5 қазан (N40).- Б.5.

Жолжақсынов, Д. Маған өзім ойнаған рөлдердің бәрі ұнайды, өйткені барлығында менің адалдығым бар [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Қазақ әдебиеті. - 2003. - 16 мамыр.- Б.4-5.

Жолжаксынов, Д. Нахожу общий язык с любым [Текст] : интервью с народным артистом РК Досханом Жолжаксыновым / Д. Жолжаксынов // Казахстанская правда. - 2004. - 21 мая. - С. 8.

Жолжақсынов, Д. Ұлтымның өнерін бойтұмардай сақтағым келеді [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Дидар. - 2009. - 5 қыркүйек.- Б. 5.

Жолжақсынов, Д. "Біржан сал" - менің 20 жыл бойғы арманым еді [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Жұлдыздар отбасы. - 2011. - № 3.- Б. 11-16.

Жолжақсынов, Д. Қара домбыраны қоқыстан қолыммен аршып алдым [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Түркістан . - 2011. - 6 қазан (№ 40). – Б. 3.

Жолжақсынов, Д. Әмина апайдың театрдағы баласы болдым [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Аңыз адам . - 2012. - № 5. - Б. 24-25.

Жолжақсынов, Д. Фильмді Құнанбайдың аруағынан рұқсат алып бастадық [Мәтін] / Д. Жолжақсынов // Аңыз адам. - 2015. - № 13.- Б. 47-48.

Literature about Zholzhaksynov D.

Жасыл белес [Мәтін] : деректі әңгімелер, очерктер, мақалалар. - Алматы : Жалын, 1986. - 198 б.

Сығаев, Ә. Сахнаға сапар [Мәтін] : драматургия мен театр мәселелері хақында / Ә. Сығаев. - Алматы : Өнер, 1990. - 192 с.

Сығай, Ә. Сахна саңлақтары [Мәтін] / Ә. Сығай. - Алматы : Жалын, 1998. - 512 б.

Қайырбеков, Ә. Саға [Мәтін] : эссе, әдеби сын-зерттеу, ой-толғам / Ә. Қайырбеков. - Астана : Фолиант, 2003. - 296 б.

Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені=Кто есть Кто=Who is Who 2004-2006 [Текст] : анықтамалық / . - Алматы : Золотой теленок, 2006 - .

Т. 2. - 996 с.

Сығай Ә. Актер әлемі [Мәтін] / Ә. Сығай. - Алматы : Ан-Арыс, 2008 - ...

Т. 1 / бас ред. Т. Ахметжан. - 272 б.

Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1. - Астана : Фолиант, 2011. – Жолжақсынов Досхан : б. 221-222.

Сығай, Ә. Таңғажайып театр [Мәтін] : эсселер / Ә. Сығай. - Алматы : Ана тілі, 2014. - 480 б.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Жолжақсынов Досхан: б. 353-354.

Амантай, Д. Кинопаспорт : Ұлты-қазақ : "Біржан сал" және "Құнанбай" фильмдері мысалында Досхан Жолжақсыновтың киношығармашылық құрылымы, герметикалық және посмодерндік талдау / Д. Амантай. - Мәтін // Егемен Қазақстан. - 2021. - 20 қыркүйек. - Б. 10.

Қазығұл, Ш. Аса мәртебелі актер : актер Досхан Жолжақсынов туралы үзік сыр / Ш. Қазығұл. - Мәтін // Егемен Қазақстан. - 2021. - 7 қазан. - Б. 10.

Сүлейменова, Қ. Ол-бекзаттықтың үлгісі, дегдар адам : актер Досхан Жолжақсынов туралы / Қ. Сүлейменова. - Мәтін // Түркістан. - 2021. - 7 қазан. - Б. 1,4.

Сәрсенбай, Қ. Ұлт суреткері : актер Досхан Жолжақсынов туралы / Қ. Сәрсенбай. - Мәтін // Ана тілі. - 2021. - 7 -13 қазан. - Б. 7.

Жолжақсынов, Д. Кино-тұнып тұрған идеология : актер Досхан Жолжақсынов туралы / Д. Жолжақсынов . - Мәтін // Ана тілі. - 2021. - 7 -13 қазан. - Б. 7.

***

Сығаев, Ә. Бір басында сан өнер [Мәтін] : [балалар мен жасөспірімдер театрының артисі,киноактер Д. Жолжақсынов туралы] / Ә. Сығаев // Жалын. - 1986. - № 6. - Б. 56-60.

Егеубай, А. Сахна Жырауы... [Мәтін] / А. Егеубай // Жұлдыз . - 2001. - № 9. - Б. 134-141.

Американдық режиссер Досқан Жолжақсыновтың ойынына дән риза [Мәтін] // Жас алаш. - 2003. - 30 қыркүйек.- Б. 5.

Зәкәрия, Х. Халық артисі [Мәтін] / Х. Зәкәрия // Дидар. - 2004. - 21 тамыз.- Б. 4.

Сейілхан, Р. "Біржан сал" немесе бүгінгі қазақ киносы [Мәтін] / Р. Сейілхан // Қазақ әдебиеті. - 2009. - 18 қыркүйек.- Б. 6.

Ізтілеу, Д. Біржан [Мәтін] : актер Досхан Жолжақсыновтың өмірбаянынан ой иірімдері / Д. Ізтілеу // Ана тілі. - 2011. - 22-28 қыркүйек.- Б.9.

Сәрсенбай, Қ. Ұлтты сүю [Мәтін] : (өмір, өнер, өнерпаз туралы толғаныс) / Қ. Сәрсенбай // Егемен Қазақстан. - 2011. - 5 қазан.- Б.5.

Қабылбек Н. Өнердегі нар қазақ [Мәтін] / Н. Қабылбек // Қазақстан - ZAMAN . - 2011. - 13 қазан (№ 41). – Б. 1,11.

Жолжақсыновтың жолы [Мәтін] / А. Әшімов [и др.] // Қазақ әдебиеті. - 2011 - 7 қазан.- Б. 7.

Өлген адам сөйлемейді... [Мәтін] / Д. Тілендікеліні, Д. Жолжақсынов, Б. Қалымбетов // Қазақ әдебиеті. - 2011 - 9 қыркүйек.- Б. 1,5.

Кілті табылмаған сандық... [Мәтін] / Д. Жолжақсынов, С. Жылгелдиев, Ж. Зейнәбіл // Қазақ әдебиеті. - 2011 - 19 тамыз.- Б. 7.

Жолжақсынов, Д. Әр қазақ өз-өзіне ие болуы керек [Мәтін] : [Қазақстанның халық әртісі Д. Жолжақсыновпен сұхбат] / Д. Жолжақсынов // Дидар. - 2012. - 11 мамыр.- Б.8.

Құнанбай фильмі түсірілімі басталды [Мәтін] // Отүкен. - 2014. - № 3.- Б. 219-222.

Сүлейменова, Қ. Досхан "Біржан салда" барлық әншілердің ішінен менің даусымды Ләйлімнің аузына салғаны шындық [Мәтін] : [Әнші, тележүргізуші Қарагөз Сүлейменовамен сұхбат] / Қ. Сүлейменова // Дидар. - 2014. - 7 наурыз.- Б. 8.

Сәукетаев, Т. Ұлылық ұлағаты [Мәтін] / Т. Сәукетаев // Егемен Қазақстан . - 2015. - 28 мамыр (№ 98). – Б. 7.

Ескендір Қанат Көпшілік күткен кинотуынды [Мәтін] / Ескендір Қанат // Егемен Қазақстан . - 2015. - 28 қараша (№ 229). – Б. 14.

Ғалым, Ж. Қайта оралған Құнанбай [Мәтін] / Ж. Ғалым // Түркістан . - 2016.- 7 қаңтар (№ 1). – Б. 11.

Құсанбаев , С. "Құнанбай" Ұлан халқымен қауышты [Мәтін] : [Қ. Қайсенов кентінде "Құнанбай" фильмі көрсетіліп, режиссер, актер Д. Жолжақсыновпен кездесу өтті] / С. Құсанбаев // Дидар. - 2017. - 17 маусым.- Б. 4.

Айтұлы, Н. Досханға [Мәтін] /Н. Айтұлы // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 37.

Әбдінәбиева, Ғ. Театрға ерекше серпін, жаңа леп әкелді [Мәтін] / Ғ. Әбдінәбиева // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 35.

Бөпежанова, Ә. Қалың қазаққа қадірлі тұлға [Мәтін] / Ә. Бөпежанова // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 34.

Есдәулет, Ұ. Топжарған [Мәтін] / Ұ. Есдәулет // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 19.

Жолжақсынов, Б. Әкем нағыз қазақ [Мәтін] / Б. Жолжақсынов // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 44-46.

Жолжақсынов, Д. Ұлтын сүюді ұрпақ санасына отбасында сіңірмей, бәрі бекер [Мәтін] / Д. Жолжақсынов ; сұхб. С. Орынбасарұлы // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 22-30.

Жолжақсынов, Е. Менің негізгі эталоным-Досхан ағам [Мәтін] / Е. Жолжақсынов // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 38.

Жолжақсынова, З. Әке көрген оқ жанар.... [Мәтін] / З. Жолжақсынова // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 36.

Иран, Ғ. Досханға [Мәтін] / Ғ. Иран // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 33.

Нұрданбек, Қ. Соқпағы дара Досхан Жолжақсынов [Мәтін] / Қ. Нұрданбек // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 6-8.

Обаев, Е. Аристократ артис [Мәтін] / Е. Обаев // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 21.

Оразбаев, С. Аса жақсы көретін інім [Мәтін] / Қ. Сұлтанов // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б.16-17

Сығай, Ә. Досхан Жолжақсынов [Мәтін] / Ә. Сығай // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б.10-13.

Сұлтанов, Қ. Досханның бір байлығы достық болар [Мәтін] / Қ. Сұлтанов // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 14-15.

Сүлейменова, Қ. Ер азаматыңа жақсы жар болу, оған перзент сыйлау -ешнәрсемен салыстыруға келмейтін бақыт [Мәтін] / сұхб. С. Орынбасарұлы // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2.- Б. 40-43.

Тұңғышбай, Әл-Тарази Мақтаймын әрі онымен мақтанамын [Мәтін] / Әл-Тарази Тұңғышбай // Ұлт болмысы. - 2018. - № 1-2. - Б. 20.

Шарманов, Ті. Құнанбайды сомдауы-актерлік өнерінің шыңы болды [Мәтін] / Т. Шарманов // Ұлт болмысы. - 2018. - №1-2.- Б.18

***

Жантыкеев, Р. Тулпар может родиться только от тулпара [Текст] / Р. Жантыкеев // Рудный Алтай. - 2004. - 24 авг. - С. 4.

Амантай, Д. Духовный наследник [Текст] : сегодня исполняется 60-лет известному актеру театра и кино, режиссеру Досжану Жолжаксынову / Д. Амантай // Казахстанская правда. - 2011. - 7 октября. - С. 12.

Кодар, А. Восхождение к национальному бытию [Текст] / А. Кодар // Новое поколение. - 2011. - 6 октября. - С. 8.

Табаева, З. Старость его дома не застанет [Текст] / З. Табаева // Новое поколение. - 2011. - 9 августа. - С. 8.

Фильм об отце Абая [Текст] / Отдел внутренней политики. Информационный сектор (Семей) // Спектр. - 2014. - 25 июня. - С. 12.

Гуляева, Е. Слово о Кунанбае [Текст] / Е. Гуляева // Наше дело. - 2015. - 21 мая. - С. 10.

Касенов, Ж. Экскурс в прошлое [Текст] / Ж. Касенов // Вести Семей. - 2015. - 15 мая. - С. 1.

Шулембаева, Р. "Своего героя я чувствую кожей" [Текст] / Р. Шулембаева // Казахстанская правда. - 2016. - 19 февраля. - С. 12.

Поломошнова, Л. Памятник бабушке Зере [Текст] : [об открытии в Калбатау памятника бабушке Абая (Ернис Татиев). интервью с режиссером фильма "Кунанбай" Д. Жолжаксыновым: история создания фильма, о Кунанбае] / Л. Поломошнова // Рудный Алтай. - 2016. - 30 августа. - С. 6.

Казыгул, Ш. Его величество актер : [о народном артисте Казахстана Д. Жолжаксынове] / Ш. Казыгул. - Текст // Казахстанская правда. - 2021. - 26 ноября. - С. 10.

Сакатов М. C.

Details
Last Updated on Friday, 22 May 2026 11:50

Saketov Marat ZaideshulySakatov Marat Zaideshuly (1947-2000) - director, founder of the comedy theater "Tamasha", satirist.

Marat Sakatov was born on August 27, 1947 in the village of Akbulak (Gorny) of the Kurchum (former Markakol) district of the East Kazakhstan region. He graduated from Boran Village High School in 1966 and served in the Ministry of Internal Affairs until 1970. Marat's innate talent has been evident since his school years. Soon, with the support of the head of the district department of culture Zeynolda Omarov and the director of the Drama Theater Oraz Kakeev, Marat's life in the field of culture began. In his early creative years, Marat had the opportunity to work with meters in the field of Markokol culture with such as Turabaev, E. Nigmatullin, Oraz Kakeev, his contemporaries T. Abedimov, A. Otarbaev, Sh. Esetov, M. Shiderinov, N. Kemeshov. He and his wife Aitzhamal have played many roles in plays staged by the director of the Drama Theater Oraz Kakeev. Over the years of working in the Markakolsky district Department of Culture, his skills were honed, acting and directing talents were revealed.

After the departure of Oraz Kakeev from the district in 1975, Marat Sakatov became the director of the Drama Theater. For two years he worked as a director of the Markakol National Drama Theater, staged performances: "Kozy Korpesh - Bayan Sulu", "Othello", "Lost Friend", "Wild Flower", "Abai", "Akan Seri-Aktokty". " and others. In 1972, Marat entered the directing department of the Shchukin Moscow Higher Theater School, from which he graduated in 1976 with honors. He chose S. Zhunusov's drama "Death and Azhar" for his thesis and received a very high assessment from the head of the commission from Moscow, Osakina. In 1980-1982 he worked as the head of the Department of culture of the Markakolsky district. The contribution of Marat Zaideshuly to the formation and strengthening of the Markakol theater "Tamasha" is no less significant. He wrote scripts of satirical scenes and made the audience laugh as a master performer. Marat Sakatov also participated in the National Theater of Enlightenment, the National Theater "Saule" and the National Orchestra of Folk Instruments "Markakol". Later, Marat Zaideshuly worked as a teacher at the Ust-Kamenogorsk Cultural Education School, director of the Semipalatinsk Regional Drama Theater. In 1987, he moved to Almaty, where he worked as an editor of Kazakh television. From 1990 until the end of his life he worked as a director in the entertainment programs "Tamasha", "Bauyrzhan-show" and collaborated with great artists. His uncle Omarov Zeynold and his beloved wife Aitzhamal always helped Marat develop his art. Marat's jokes, which he published in several books during his lifetime, are still used by famous artists. The diligence and courage of Marat Zaideshuly in staging complex performances is an excellent example for the younger generation.

Marat Sakatov died on March 1, 2000 in Almaty.

Articles and publications by M. Sakatov

Сакатов, М.Вышли мы все из "Тамаши" : [Беседа с гл.режиссером "Бауржан-шоу",земляком курчумцев .] / М. Сакатов - Текст // Рудный Алтай. - 1998. - 15 дек. -.

Books about M. Sakatov

Кемешев, Н. Өмірім-өлеңім / Н. Кемешев. - Өскемен : [б. и.], 2007. - 360 б.-Б. 46-47.

Publications about the life and work of M. Sakatov

Досқараева М. Сахна сатирасының сұр жебесі [Мәтін] / М. Досқараева // Дидар. - 2007. - 19 шілде.- Б.4.

"Оның дипломы жүрегінде еді.." [Мәтін] // Жас алаш. - 2007. - 10 шілде. - Б. 4.

Сақатов, А. Өнердің қиындығын әкеммен бірге көріп өстім [Мәтін] / А. Сақатов // Дидар. - 2013. - 22 ақпан.- б.8.

Ерқасов, К. Көрермендерін күлкіге кенелтіп кетті [Мәтін] : [Марқа өңірінің өнер тарландары туралы] / К. Ерқасов // Дидар. - 2015. - 10 сәуір.- Б.18-19.

Ол тамаша сатирик еді [Мәтін] : биылғы шілдеде Марат Сақатовтың туғанына 70 жыл толды. Соған орай әріптестерінің, ұлының естелігі жарияланып отыр // Дидар. - 2017. - 20 шілде.- Б.29

Ол тамаша сатирик еді [Мәтін] : [сатира саңлағы, жерлесіміз Марат Сақатов туралы бір топ естеліктер ] // Дидар. - 2017. - 20 шілде.- Б.29.

Үркіншінов, М. Сақатовты сағынып жүрмін [Мәтін] / М. Үркіншінов // Дидар. - 2019. - 4 маусым.- Б.6.

Сақатов, А. Өмірім мен өнердегі шамшырағым - әкем еді. [Мәтін] : [жерлесіміз Алмас Сақатовпен сұхбат] / А. Сақатов ; сұхбат: Б. Тайжігіт // Дидар. - 2021. - 12 тамыз.- Б.9.

Сақатов, А. "Жастармен санасу керек" [Мәтін] : Алмат Сақатов қай актердің талантын мойындайды? / А. Сақатов ; сұхбат: Б. Тайжігіт. // Устинка плюс. - 2021. - 26 тамыз.- Б.51.