Матыжанов К. С.

Details

Last Updated on Wednesday, 29 April 2026 10:48

Матыжанов Кенжехан Слямжанович (1957г.) - директор Института литературы и искусства имени М. О. Ауэзова КН МОН РК. Доктор филологических наук, «Заслуженный деятель Республики Казахстан» (2007). Деятель культуры Республики Казахстан.

Родился 8 марта 1957 года в Тарбагатайском районе Восточно-Казахстанской области, с. Манырак. Окончил филологический факультет Казахского педагогического института имени Абая (1978) и аспирантуру (1985).

Трудовую деятельность начал учителем в Восточно-Казахстанской области. С 1986 года работал, научным сотрудником Института литературы и искусства им. М. Ауэзова Национальной Академии.

1990 год - защитил кандидатскую диссертацию на тему «Детская поэзия в казахском фольклоре». 

1990-1992 гг. – ученый секретарь отдела общественных наук Академии наук Казахстана, доцент Казахского педагогического института имени Абая. 1992 год – старший референт отдела внутренней политики Аппарата Президента и Кабинета Министров Республики Казахстан. 1993 год. - назначен заместителем председателя Комитета по языкам при Кабинете Министров Республики Казахстан. 1995 - 1999 годы работал начальником управления по развитию государственного языка в Комитете по национальной политике Республики Казахстан, советником по языковой политике отдела социально-культурного развития в аппарате Правительства РК, заместителем директора департамента по координации языковой политики Министерства образования, культуры и здравоохранения РК, начальником отдела департамента по развитию языков Министерства культуры, информации и общественного согласия Республики Казахстан. Являлся постоянным членом государственной терминологической и ономастической комиссий.

В 1999-2002 годы - заместитель директора по науке Центрального государственного музея Республики Казахстан, с 2002 по 2005 год - директор Музея Первого Президента Республики Казахстан. С 2005 года работал в Алматинском городском акимате, заместителем директора Департамента культуры, начальником Управления по развитию языков. С 2010 года возглавлял Управление внутренней политики города Алматы.

С 2012 года работал первым заместителем председателя Алматинского городского филиала партии «Нұр Отан».

В 2004 году защитил докторскую диссертацию на тему «Қазақтың отбасылық ғұрып фольклоры» («Семейно-обрядовый фольклор казахов»)

Имеет награды «Заслуженный деятель Казахстана», «10 лет Конституции Республики Казахстан», «10 лет Астане».

Автор более 100 научных и научно-популярных статей. Основные труды: «Рухани уыз». Монография (1995, 2008), «Алтын сандық» (1996), «Тал бесіктен жер бесікке дейін» (1996), «Ел қазынасы ескі сөз» (1997), «Қазақтың  отбасы фольклоры». Монография (2007).

В 2016 году награжден орденом «Құрмет». 

К. Матыжанов мақалалары

СтатьиК.  Матыжанова 

Матыжанов, К. Президент музейінде үш мыңнан астам жәдігерлік бар / К. Матыжанов // Жас алаш. - 2003. - 5 шілде.- Б.1,4
Матыжанов, К. Жаралы жүректің жан азасы: қоштасу, естірту, көңіл айту / К. Матыжанов // Ақиқат. - 2004. - №6.- Б.59-64;N7.-71-75
Матыжанов, К. Latin / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2006. - 29 қараша.- Б.3
Матыжанов, К. Көркем ойдың көне бастаулары немесе миф пен метафора жөнінде бірер сөз / К.Матыжанов // Шәкәрім әлемі. - 2006. - №2.- Б.58-63.
Матыжанов, К. Біздің бірегей брендіміз / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2014. - 20 ақпан. - С. 5 б.
Матыжанов, К. Күнге бет алған керуен / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан . - 2015.- 13 ақпан (№ 29). - 5
Матыжанов, К. Өз міндеттерін алаңсыз атқаратын болады / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан . - 2015.- 28 мамыр (№ 98). - 3
Матыжанов, К. Ұлттық рух энциклопедиясы / К. Матыжанов // Қазақ әдебиеті . - 2016.- 12 - 18 тамыз (№ 30). - 20-21
Матыжанов, К. Фин тағылымы / К. Матыжанов енжехан // Егемен Қазақстан . - 2017.- 15 мамыр (№ 90). - 8
Матыжанов, К. Алатаудың мұзбалағы немесе азаматтың адамгершілік әлемі жөнінде / К. Матыжанов // Айқын. - 2017.- 26 қыркүйек (№ 144). - 6
Матыжанов, К. Ұлы дала өркениетінің алтын тұғыры : президенттің "Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан" мақаласынан туындаған ойлар / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2020. - 27 қаңтар.- Б.3
Матыжанов, К. Әлемдік әдебиет теориясы қазақ тілінде / К. Матыжанов // Жұлдыз. - 2020. - №2.- Б.182-190
Матыжанов, К. Академиялық мектептің ардақты ақсақалы : [академик С. Қасқабасовтың шығармашылығы жайында] / К. Матыжанов // Түркістан. - 2020. - 25 маусым.- Б.7.
Матыжанов, К. Қуғын -сүргінге ұшыраған ұстаздар / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2020. - 5 қазан.- Б.10
Матыжанов, К. Хакім шығармаларының толық жинағы жарық көрді / Ж. Төлегенқызы // Семей таңы. - 2020. - 10 қараша.- Б.3.
Матыжанов, К. Тіл комитетінің тұңғыш төрағасы : [Сұлтан Оразалиновтың мемлекеттік тілді дамытуға сіңірген еңбегі баяндалған] / К. Матыжанов // Ана тілі. - 2021. - 22-28 сәуір.- Б.3.
Матыжанов, К. Жамбылдың жауһар жырларының академиялық жинағы / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2021. - 2 қараша.- Б.10
Матыжанов, К. Әлемнің Әуезові : [Мұхтар Әуезов туралы] / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2022. - 28 қыркүйек.- Б.10
Матыжанов, К. Әлемдік өркениеттегі Мұхаң феномені : [Мұхтар Әуезов туралы] / К. Матыжанов // Айқын. - 2022. - 28 қыркүйек.- Б.4.
Матыжанов, К. Құнды мұраға қамқорлық қажет / сұхбат.: Д. Имамбай // Ақиқат. - 2023. - №1.- Б.17-23
Матыжанов, К. Әлемдік эпос қазынасының жауһар жәдігері : [Алпамыс батыр жыры туралы] / К. Матыжанов // Қазақ әдебиеті. - 2024. - 11 қазан (N40).- Б.12-13.
Матыжанов, К. Халық шығармашылығының хас білгірі : ақын Ахмет Байтұрсынұлы туралы / К. Матыжанов // Ақиқат. - 2024. - N10.- Б.44-53.
Матыжанов, К. Қазақ эпостарының құнарлы қайнары / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2024. - 22 қараша (N227).- Б.16
Матыжанов, К. Халық шығармашылығының хас білгірі : (Ахмет Байтұрсынұлының фольклортанушылық қызметі) / К. Матыжанов // Ақиқат. - 2024. - №11.- Б.62-68 ; Ақиқат. - 2024.; №12.- Б.58-70
Матыжанов, К. Ғалым қайтты - ғалам қайтты : ғалым Мырзахметұлы Мекемтас туралы / К. Матыжанов // Жас Алаш. - 2025. - 14 қаңтар (N1).- Б.6.
Матыжанов, К. "Бабалар сөзін" ұрпаққа аманат етті : [көрнекті фольклортанушы С. А. Қасқабасов туралы ] / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2025. - 29 сәуір (№80).- Б.7
Матыжанов, К. Халық мұрасын қастер тұтқан ғұлама : әдебиеттанушы Сейіт Асқарұлы Қасқабасов туралы / К. Матыжанов // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 27 маусым (№25).- Б.6-7.
Матыжанов, К. Айрықша академиялық жинақ : ақын Абай шығармашылығы туралы / К. Матыжанов // Егемен Қазақстан. - 2025. - 8 тамыз (№152).- Б.5 

.

***

Матыжанов, К. Педагогическое мастерство: шаги в будущее / Образование // Мысль. - 2016. - №10. - С. 7-9.

Матыжанов, К. Служение человечеству  : [юбилей А. Нурпеисова] / К. Матыжанов // Казахстанская правда. - 2019. - 22 октября. - С. 5

Матыжанов, Кенжехан. Вне времени и пространства : о статье Президента РК К.Ж. Токаева к 175 - летию Абая / К. Матыжанов // Казахстанская правда. - 2020. - 14 января. -  С. 3.
Матыжанов, Кенжехан. Заветы Абая - призыв к единению : прикосновения к истинно великому подобно магии вещего сна : пробуждает и озаряет  мысли, дает всплеск новым чувствам и эмоциям, вызывает сокровенные желания, побуждает к самоанализу и очищению / К. Матыжанов // Рудный Алтай. - 2020. - 31 октября.- С.8. ; Казахстанская правда. - 2020.; 26 октября.- Ст.204.- С.
Матыжанов, Кенжехан. Жамбыл в мировом литературном пространстве : [к 180-летию гениального поэта-импровизатора] / К. Матыжанов // Казахстанская правда. - 2026. - 28 февраля (№ 37). -  С. 9.

Интернет ресурстар

Интернет-ресурсы

Матыжанов Кенжехан Слямжанович [Электронный ресурс] [биография] // Международная академия информации : сайт. - Режим доступа : https://academy.kz/iia-members/matyjanov (дата обращения: 29.04.2026)