Тыцких В. М.

Жаңартылды 06.05.2026 09:19

Тыцких Владимир Михайлович (1949) - публицист, прозаик, ақын, әдеби сыншы, баспагер. Приморск комсомолы сыйлығының, Константин Симонов атындағы алтын медальдың, «Литературная Россия» газеті, «Пограничник» журналы, «Дальний Восток» журналы, Халықаралық пушкинистер қоғамы (Нью-Йорк), Бүкілресейлік «Твои, Россия, сыновья» сайысы сыйлығының иегері. Орыс географиялық қоғамының толық мүшесі. Ресейдің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.

Владимир Михайлович Тыцких 1949 жылы 29 маусымда Лениногорскіде (қазіргі Риддер қ.) дүниеге келген. Орта білімді Өскемен қаласынан алып, кейін медициналық училищені аяқтайды. Үлкен Нарын ауданы, Көктерек ауылында фельдшерлік пунктте меңгеруші болып, сол жерден Тынық мұхит флотына әскерге шақырылады. Әскери борышын Аскольд аралы мен Владивостоктағы ерекше міндет жүктелген әскери-теңіз радиотехникалық дивизиясынан бастайды. Киев қаласындағы жоғары әскери-теңіз саяси училищесін, Львов қаласындағы әскери журналистер курсын бітірген.«Огненный» эскадралық минатасушыда, Балтық флотының СС-35 суасты қайықтарының құтқару кемесінде, Тынық мұхиты флотының Б-833 және Б-90 суасты қайықтарында,«Боевая вахта» (Владивосток) флоттық газетінде әскери борышын өтеген. Екінші ранг капитаны атағымен запасқа кеткен.         

1983 ж. КСРО Журналистер одағына, 1988 ж. КСРО Жазушылар одағына қабылданады. Алты жылдан астам уақыт Ресей Жазушылар одағында Приморск өлкелік жазушылар ұйымында жауапты хатшы болып, Ресей Федерациясы Федералды шекаралық қызметінде Тынық мұхиттық өңірлік басқармада баталистер мен маринистер студиясын басқарған. 2001-2009 жж. – адмирал Г. И. Невельский атындағы Мемлекеттік теңіз университетінде ақпарат және баспа департаментінің директоры қызметін атқарған. Жиырма жылға жуық «Литературная Россия» газетінің тұрақты тілшісі, «Дальний Восток» журналында редакциялық алқа мүшесі болған. «Правда», «Советская Россия», «Комсомольская правда», «Красная звезда», «Рудный Алтай» газеттері мен «Бежин луг», «День и ночь», «Звезда», «Знамя», «Москва», «Октябрь», «Наш современник», «Юность», «Простор», «Смена», «Студенческий меридиан», «Советский воин» т.б. журналдарда, алпыстан астам өңірлік жинақтарда еңбектері жарияланған. «Тревога», «Честь флага», «Пишу тебе, любимая», «Встретимся утром», «Центральный отсек», «У русского Босфора», «Предпоследние сроки», «Ветер в лицо», «Душа с видом на море», «Десятая книга», «О чём мечтает пуля...», «Кают-компания», «День восьмой», «Вот так и жить...», «На честную память», «Недалеко», «Свеча горючая», «Канайка», «Пожалейте бедных фараонов», «Сигнальные костры» т.б. кітаптары Мәскеуде жарық көрген.

2024 жылғы 9 шілдеде қайтыс болды

 

В. М. Тыцких шығармалары

Произведения В. М. Тыцких

Кітаптар - Книги

Тыцких, В. М. Тревога [Текст] : [стихи] / В. М. Тыцких. - Владивосток : Дальневост. кн. изд-во, 1983. - 24 с.

Тыцких, В. М. Честь флага [Текст] : стихи / В. М. Тыцких; худ. И. Тихонов. - М. : Мол. гвардия", 1984. - 32 с.

Тыцких, В. М. Пишу тебе, любимая [Текст] : стихи / В.М. Тыцких; худ. Р. Клочков. - М. : Современник, 1986. - 63 с. 

Тыцких, В. М. Встретимся утром [Текст] : стихи / В. М. Тыцких; худ. Е. Кудрявцев. - Владивосток : Дальневост. кн. изд-во, 1987. - 94 с. 

Тыцких, В. М. Предпоследние сроки [Текст] : стихи / В. М. Тыцких. - Владивосток : Изд-во Дальневост. ун-та, 1999. - 138 с.

Тыцких, В. М. Мой Риддер, мой Лениногорск [Текст] : антология стихотворений и песен о Лениногорске (Риддере), созданных в период с конца XIX в. до начала XXI в. / В. М. Тыцких; сост., ред., вступ. ст. М. С. Немцева ; Лениногорская городская студия поэзии "Радуга". - Алматы : Полиграф-Сервис, 2001. - 284 с.

Тыцких, В. М. О чëм мечтает пуля… [Текст] : лирика / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ им. адм. Г. И. Невельского, 2002. - 55 с.

Тыцких, В. М. Кают-компания [Текст] : книга для своих / В. М. Тыцких и др.; шеф-худож. Д. Кудрявцева; Мор. гос. ун-т им. адм. Г. И. Невельского. - Владивосток : МГУ им. адм. Г. И. Невельского, 2003. - 195 с. 

Тыцких, В. М. День восьмой [Текст] : стихи / В. М. Тыцких. - Владивосток : Мор. гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского, 2004. - 66 с.

Тыцких, В. М. Свеча горючая [Текст] / В. М. Тыцких. - Владивосток : [Морской гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского], 2006. - 209 с.

Тыцких, В. М. Канайка [Текст] : почти документальная повесть с нелирическими отступлениями / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ им. Г. И. Невельского : Народная кн., 2006. - 232 с. 

Тыцких, В. М. Недалеко [Текст] : стихотворения пятого года / В. М. Тыцких. - Владивосток : Нар. кн., 2006 (Владивосток : Тип. ОАО "ДАЛЬПРИБОР"). - 45 с.

Тыцких, В. М. Сигнальные костры [Текст] : во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия Дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке, 2007 / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. акад. Г. И. Невельского, 2008. - 150 с.

Тыцких, В. М. Ночной перегон [Текст] : [стихи, баллады, романсы, сонеты] / В. М. Тыцких. - Владивосток : МГУ, 2009. - 147 с.

Тыцких, В. М. Поклонная гора [Текст] : избранное / В. М. Тыцких. - Усть-Каменогорск : Профит, 2009. - 153 с. 

Тыцких, В. М. От всего сердца [Текст] / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. Г. И. Невельского, 2009. - 244 с.

Тыцких, В. М. Засеки [Текст] : во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке, 2009 /В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. Г. И. Невельского, 2010. - 253 с.

Тыцких, В. М. Мы ещё здесь [Текст] : дни славянской письменности и культуры на Дальнем Востоке во имя святых равноапостольных Кирилла и Мефодия, 2011 / В. М. Тыцких. - Владивосток : Морской гос. ун-т им. адмирала Г. И. Невельского, 2013. - 315 с.

Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар
Публикации в сборниках и периодической печати

Тыцких, В. М. Ульба; Про сказку; "Зима-россияночка..." и др. [Текст] : стихи / В. М. Тыцких // Рудный Алтай. - 1998. - 19 февраля.

Тыцких, В. М. Моя новая Согра [Текст] : [размышления о настоящем] / В. М. Тыцких // Рудный Алтай. - 1995. - 27 мая.

Тыцких, В. М. Война на вечную память [Текст] : к 65-летию Битвы под Москвой / В. М. Тыцких // Наш современник. - 2006. - № 12. - С. 91-101.

Михаил Тыцких [Текст] // Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - С. 92-95.

В. М. Тыцкихтың қатысуымен шыққан басылымдар

Издания, вышедшие при участии В. М. Тыцких

Сто лет поэзии Приморья [Текст] : антология / сост. В. М. Тыцких и др. - Владивосток : Уссури, 1998. - 294 с. 

Жуков, Е. И. Виват регата ! / Е .И. Жуков. - Владивосток : Океанские вести, 2008. - 84 с. - Издательская программа Владимира Тыцких ; Морской государственный университет им. адм. Г. И. Невельского.

В. М. Тыцких туралы әдебиеттер

Литература о В. М. Тыцких

Шувалова, С. Награда земляку [Текст] : [Указом Президента России Б. Ельцина земляку восточноказахстанцев, поэту В. Тыцких присвоено звание "Заслуженный работник культуры Российской Федерации"] / С. Шувалова // Рудный Алтай. - 1998. - 11 апр. 

Губарева, Е. Украденная Родина моя ... [Текст] : [о жизни и литературном творчестве Владимира Михайловича Тыцких] / Е. Губарева // Лениногорская правда. - 2001. - 10 авг. - С. 4, 5.

Поминов, П. "На краю бездны" [Текст] / П. Поминов // Рудный Алтай. - 2005. - 12 февраля. - С. 7.

Егоров, А. Будить светлые чувства [Текст] / А. Егоров // Рудный Алтай. - 2006. - 5 декабря. - С. 8.

Кратенко, А. "Поклонная горка" определяет судьбу [Текст] : [о поэте, уроженце г. Риддер В. М. Тыцких] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2012. - 24 октября. - С. 6.

Кочекова, Э. Жизнь и талант Владимира Тыцких [Электронный ресурс] / Э. Кочекова // Русское поле : сайт. - Режим доступа: http://moloko.ruspole.info/node/5545 (дата обращения: 29.10.2016)

Памяти Владимира Михайловича Тыцких [Электронный ресурс] // Централизованная библиотечная система АРС. - 12 июля 2024. - Режим доступа: https://cbs-ars.ru/news/3185-pamyati-vladimira-mikhajlovicha-tytskikh  (дата обращения: 27.01.2026).

Ұзақбаева К.

Жаңартылды 07.09.2016 14:36

Ұзақбаева Күләнда, жазушы ( 1926)

Ұзақбаева Күләнда Әбубайқызы 1926 жылы 23 желтоқсанда бұрынғы Семей облысы, Шұбартау ауданында туған. 1949 жылы Абай атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің тарих-филология факультетін қызыл дипломмен бітірген. Университетті бітіргеннен кейін Қазақ ССР Ғылым академиясының Тіл және әдебиет институтында ғылыми қызметкер, 1951 -1986 жылдары 35 жыл бойы "Жазушы" баспасында редактор, аға редакторлық қызмет атқарған.
Негізінде көркем аударма саласында еңбек етті. Перроның «Ғажайып ертегілерін», Л. Воронкованың «Қаладан келген қыз» повесін, Д. Родаридің «Телефонмен айтылған ертегілерін», С. Алексеевтің «Суворов және орыс солдаттары» туралы әңгімелерін, С. Разияның «Суман» атты романын, балаларға арналған «Азия халықтарының ертегілерін», «Қызыл телпек» ертегілер жинағын, сондай – ақ үш көркем фильмді қазақшаға аударған.
Мұхтар Әуезовтің он екі томдығын және жиырма томдығын, Сәбит Мүқановтың он алты томдығын, Ғабит Мүсіреповтің бес томдығын, Ғабиден Мүстафиннің төрт томдығын, Әбдіжәміл Нұрпейісовтің "Қан мен тер" романының тұңғыш басылымына редактор болған. Сонымен қатар, Т.Ахтановтың, М.Мағауиннің романдары мен повестерін де жарыққа шығарған.
1985 жылы Жазушылар Одағына мүшелікке өткен. Қазақ КСР жоғарғы Кеңесінің Мактау грамоталарымен, "Баспа үздігі" белгісімен марапатталған. Еңбек ардагері, майдан ардагері атақтары, медальдары бар.

 

Мерзімді басылымдардағы мақалалар

Публикации в периодических изданиях

 

Мақалалар-Статьи

 

Ұзақбаева, К. Алғашқы үш том [Мәтін] : [М.Әуезовтiң 12 томдық шығармалар жинағының алғашқы үш томының жарыққа шығуы туралы] / К. Ұзақбаева // Лениншiл жас. - 1967. - 22 октябрь. – Б. 12

Ұзақбаева, К. С.Мұқанов шығармаларының он алты томдығы [Мәтін]: [1971 жылдан бастап шығатындығы туралы] / К. Ұзақбаева // Соц. Қазақстан.- 1971.- 5 янв.

 

К. Ұзақбаева туралы әдебиеттер

Литература обК. Узакбаевой

 

Кітаптар – Книги

 

Әуезов, М. Жиырма томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 1 : әңгімелер / М. Әуезов ;  1979. - 455 б. – Ұзақбаева К. – б. :146

Қазақстан жазушылары ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. – Ұзақбаева К. : б. 320.

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. – Ұзақбаева К. : б. 406.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. – Ұзақбаева К.  : б. 772.

***

Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический словарь. - Алматы : Аруна, 2010. – Узакбаева К.: с. 487.

 

К. Ұзақбаева  аудармалары – Переводы  Узакбаевой  К.

 

Заһир, С. Р. Суман [Мәтін] : роман / С. Р. Заһир; ауд. К. Ұзақбаева. - Алматы : Жазушы, 1976. - 171 б. : сур. - 0.51 тн.

 

К. Ұзақбаеваның қатысуымен шыққан басылымдар -

Издания, вышедшие при участии Узакбаевой К.

 

Сатыбалдин, Қ. Таңдамалы шығармалар [Текст] / Қ. Сатыбалдин ; құраст.: Ж. Өмірбеков, К. Ұзақбаева, К. Ахметова.

Т. 1  : Өлеңдер мен поэмалар. - Алматы : Жазушы, 1972. - 294 с.

Жанкелдин, Т. Сын сағатында [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / Т. Жанкелдин ; құраст. Б. Қазыханова ; ред. К. Узакбаева ; суретші М. Искаков. - Алматы : Жазушы, 1981. - 552 б.

Есенберлин, І.  Көшпенділер [Мәтін] : тарихи трилогия. 1 кітап. / І Есенберлин : Алмас қылыш : роман / ред. К. Узакбаева. - Алматы : Жазушы, 1976. - 309 б.

Қабышев, Ғ. Күлеміз бе, қайтеміз... [Мәтін] : сықақ әңгімелер / Ғ. Қабышев ; ред. К. Узакбаева. - Алматы : Жазушы, 1983. - 198 б.

Тыцких М.С.

Жаңартылды 01.12.2022 11:33

Тыцких Михаил Сергеевич (1922 - 2007) – ақын, жазушы, эколог-публицист, Қазақстан журналистер Одағының мүшесі.

Михаил Сергеевич Тыцких  1922 жылы 23 желтоқсанда Алтай өлкесінің Змеиногорск қаласында туған. Балалық, жасөспірімдік шағы Шемонаиха ауданы мен Өскемен қаласында өтті. Ленинабад қаласындағы гидрометаллургия институтында оқыған.

Михаил Сергеевич - Ұлы Отан соғысының ардагері, талантты да танымал журналист. 1947 жылдан бері журналистер Одағының мүшесі, ақын, ғалым, сонымен қатар Сталин, Брежнев лагерлерінің тұтқыны болып, ату жазасына бұйырылған. Памирде уран қазып жүрген жерінен қашып кетіп, екі жыл бойы басқа атпен тығылып жүрген. Анасы Михаил Сергеевичке екі мәрте өмір сыйлаған. Ол Өскеменнің қасындағы Меновное ауылында сельпоның бастығы одан кейін селолық Кеңестің төрағасы болып қызмет еткен. Мәскеуге бірнеше қайтара барып жүріп, ұлының қылмысты ісін қайта қарауға мүмкіндік алады. Сөйтіп ұлын ақтап алады, Михаил Тыцких Өскеменге қайтып, «Звено Алтая» әдеби бірлестігін басқарады. «Коммунизм туы», «Большевик Алтая» газеттерінің редакциясында істейді.

1949 жылдан 50 - жылдардың ортасына дейін Лениногорск (қазіргі Риддер) қаласында тұрып, «Лениногорская правда» газетінде тілші болып қызмет істейді.

М. Татарский деген лақап атпен мақалалары жарық көреді. Бірнеше повестері Ресей мен Қазақстанның журналдарында, ал философиялық - публицистикалық очерктері мерзімді басылым беттерінде жарияланады. Оның мақалалары туралы «Литературная газета», «Казахстанская правда», «Известия» газеттері жылы лебіздер білдірген.

Михаил Сергеевич - «Звено Алтая» әдеби бірлестігінің байырғы жетекшілерінің бірі, ақын, прозашы, эколог-публицист. Кеңес өкіметі кезінде саяси философиялық пікірлері үшін қуғын –сүргінге ұшырап, ГУЛАГ-тың тұтқыны болған, кейіннен ақталған. Оның өміріндегі ең үлкен экологиялық еңбегі – «Экология және өмір» («Вопль смертного»). «Тропа свидании» атты поэтикалық еңбектің авторы.

Михаил Тыцкихтың шығармашылығын әржақты бөліп қарауға болмайды, оның шығармашылығының басты себебі - жан дүниесінің сыршылдығы мен батыл философиялық ойларын біріктіре алатын қарымдылығында.

 

 М.С. Тыцкихтың шығармалары

Произведения М.С. Тыцких

Тыцких, М.С. На краю бездны [Текст] /М.С. Тыцких , Егоров А., Ибрагим-Қажы К. - Б. м. : Б.и., 2000. - 26 с.

Тыцких, М.С.  Тропа свиданий [Текст] : стихотворения / М. С. Тыцких ; ред., сост., авт. предисл. и примеч. П. Сушко ; Лит. об-ние "Феникс". - Усть-Каменогорск : ВК Музей Искусств, 2001. - 76 с.

Тыцких, М. Грехи наши тяжкие ("Вопль смертного") [Текст] : избранные произведения / М. Тыцких. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 172 c.

 М.С. Тыцкихтың жинақтар мен мерзімді басылымдарда жарияланған мақалалары

Публикации М.С. Тыцких в сборниках и периодической печати

Тыцких, М.С. Сайкан [Текст] : стихи // Казахстанская правда. - 1959. - 13 декабря.

Тыцких, М.С. У старой мельницы; Лесной сказ; Осень[Текст] : стихи // Простор. - 1960. - N 12. - С. 23-24.

Тыцких, М.С. Сайкан, У старой мельницы, Осень, На плоту, Кедр, Геологи [Текст] / М.С. Тыцких // Утро над Иртышом : сборник / Восточно-Казахстанское литературное объединение. - Усть-Каменогорск : Облиздат, 1960. - С. 103-107.

Михаил Тыцких [Текст] // Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - С. 92-95.

 М.С. Тыцких туралы

Литература о М.С. Тыцких

Поминов, П. Тропа свиданий: О творчестве журналиста М. Тыцких / П. Поминов // Казахстанская правда. - 2006. - 20 мая. - С. 7.

Кратенко, А. Гость из Вселенной: В Усть-Каменогорске чествовали 80-летнего диссидента и писателя-эколога Михаила Сергеевича Тыцких // Экспресс К. - 2002. - 12 декабря. - С. 4.

Пивоваров, П. Непоколебимый М.С. Тыцких [Текст] / П. Пивоваров // Поэты, писатели - участники Великой Отечественной войны [Текст] . - Алматы : ҚазАқпарат, 2009. - С. 78-292.

Немцев, М. Тыцких Михаил Сергеевич [Текст] / М. Немцев // Литературный Риддер : биографический справочник. - 2-е изд. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - С. 155.

Филатов В. М.

Жаңартылды 30.05.2019 10:01

Филатов Валентин Михайлович (1929 ж.) – журналист, жазушы.

Семей қаласында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысына қатысқан.

С. М. Киров атындағы ҚазМУ-дың (қазіргі Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) журналистика факультетін аяқтаған соң, республикалық «Ленинская смена» және «Казахстанская правда» газеттері қызметкері болған. 1963 жылдан шығармашылық жұмыспен айналысқан. 

Алғашқы повесі - «На Маусе» (1961). «Февраль – короткий месяц» (1970) повестер мен әңгімелер жинағының авторы. Шығармаларында  қазақстандық жауынгерлердің Ұлы Отан соғысы кезіндегі ерліктері деректі түрде суреттеліп, әскердегі қиын-қыстау кезең, майдангерлердің қайсарлығы сипатталған.

Материалды Абай атындағы ШҚО кітапханасы ұсынды (Семей қ.).

В. М. Филатов шығармалары

 Произведения Филатова В. М.

Кітаптар - Книги

Филатов, В. На Миусе [Текст] : повести / В. М. Филатов. - Алма-Ата : Казгослитиздат, 1961.- 64 с.

Филатов, В. Февраль - короткий месяц [Текст] : рассказы, повесть / В. М. Филатов. - Алма-Ата : Жазушы, 1970. - 79 с.

Филатов, В. Неповторимость [Текст]  / В. Филатов : рассказы.- Алма - Ата: Жазушы, 1983. - 80 с.

***

Макеев, Л. Правдивые повести [Текст] [рецензия на повесть "На Маусе" ]  / Л. Макеев // Простор. - 1962. - N 5 .- С. 119.

Филатов, В. Злая память [Текст] : рассказ / В. М. Филатов // Простор. - 1971.- N 6. - С.78 - 80.

Филатов, В. Ветка сирени [Текст] : рассказ  / В. М. Филатов // Казахстанская правда. - 1974. - 26 мая

 В. М. Филатов туралы әдебиет

Литература о Филатове В. М

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – В. М. Филатов : Б. 785.

Писатели Семипалатинского региона: Био-библиографический указатель / Сост. Мальцева О. – Семипалатинск: Талант, 2006. - С. 75.

Интернет ресурстар

Интернет ресурсы:

Валентин Михайлович Филатов  [Электронный ресурс] : [биография] // КГУ «Центр документации новейшей истории» : сайт. – Режим доступа : http://cdni-arhiv.vko.gov.kz/ru/date2014_07.htm (22.05.2019)

Валентин Михайлович Филатов  [Электронный ресурс] : [биография] // КГУ «Центр документации новейшей истории» : сайт. – Режим доступа : http://cdni-arhiv.vko.gov.kz/ru/date2014_07.htm (22.05.2019)