Ақын жазушылар
Мусин М. Ш.
- Жаңартылды 02.06.2026 08:44
Мусин Меңғали Шаймарданұлы (1927-2011 жж.) - жазушы, журналист, КСРО Журналистер одағының мүшесі, Ұлы Отан соғысына қатысқан.
1927 жылы 27 тамызда Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданы, Нұғыманов ауылында, ұста отбасында дүниеге келген. 14 жасынан орыс, татар, қазақ тілдерінде өлең жаза бастайды. Жас кезінде «Жамбыл» поэмасын жазып, 1944 жылы Жамбыл Жабаев осы өлеңімен танысады. Ұлы Отан соғысына қатысқан, 63-Витебскі қызыләскер атқыштар дивизиясы құрамында Кенигсберг шабуылына, Жапонияға қарсы ұрыстарға қатысқан. Соғыстан кейін Кореяда, Пхеньян қаласында қызмет етті.
Запасқа жіберілген соң, орыс және қазақ тілі пәні мұғалімі болды. 1964 жылы Жоғары партия мектебін сырттай аяқтап, үш жыл Большенарым аудандық атқару комитетінде мәдениет бөлімінің меңгерушісі, «Сталинский путь» газеті редакциясында, «Коммунизм туы», «Рудный Алтай» газеттерінің меншікті тілшісі қызметін атқарды.
«Огонек», «Жұлдыз», «Ақ Ертіс», «Восток», «Простор» орталық және өңірлік газеттерде, халықаралық «Феникс» журналында жарияланды.
«Люди щедрого сердца» (1964), «Любовь твоя и боль» (1979), «Репортаж из ХХ века» (1999), «Волга впадает в Иртыш» (2003), «Почтовый ящик № 15», «Повесть о том, как один «простачок» одиннадцать прокуроров обдурил» (2004), «С Катонских гор, с берегов Нарыма» (2004) т. б. деректі кітаптардың авторы.
2011 жылы қайтыс болды.
Павел Бажов атындағы әдеби сыйлықтың тұңғыш лауреаты, Қытай радиосының Халықаралық әдеби сыйлығының иегері.
М. Ш. Мусин шығармалары
Произведения Мусина М. Ш.
Кітаптар – Книги
Мусин, М. Ізденіс түбі игілік: деректі повесть / М. Мусин . – Алматы : Қазақстан, 1983. - 88 б.
Мусин, М. Түнекте тұншыққандар = Унесенные в небытие: саяси қуғын-сүргін құрбандары туралы кітап = книга жертв политических репрессий / М. Мусин. – Өскемен : Полиграфия, 1997. - 298 б.
***
Мусин, М. Репортаж из ХХ века / М. Мусин. - У-Ка : Шығыс Баспа, 1999. - 550 с.
Мусин, М. Птица Феникс "врага народа" : повесть о женщине былинного духа; Ни убавить, ни прибавить : повесть / М.Мусин - Усть-Каменогорск : ВКГУ, 2001. - 324 с.
Мусин, М. «Почтовый ящик», 15-й номер: он стал судьбой сильных духом и ушедших в забвение / М. Мусин . - Усть-каменогорск : Медиа-Альянс, 2003. - 56 с.
Мусин, М. С катонских гор, с берегов Нарыма / М. Мусин. - Усть-каменогорск : Медиа-Альянс, 2004. - 360 с.
Мусин, М. Повесть о том, как один «простачок» одиннадцать прокуроров обдурил : документальный полудетектив / М.
Мусин. - Усть-каменогорск : Медиа-Альянс, 2004. - 144 с.
Мусин, М. От Толагая до Сарыбеля / М.Мусин. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2005. - 331 с.
Мусин, М. Дети Каратая : роман / М.Мусин - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 262 с.
Мусин, М. На зеркало неча пенять... : публицистика, памфлет, сатира / М.Мусин. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006.- 271 с.
Мусин, М. Волга впадает в Иртыш: док.-худ. роман о поселении приволжских татар в Верхнее Прииртышье. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - 308 с.
Библиотека литературы Восточного Казахстана. - (Алтын тамыр). Кн. 5 : М. Недобиткова-Бельская., П. Пивоваров., М. Мусин. - 2008. - 361 с.
Мусин, М. Островок в архипелаге ГУЛАГ : документальная повесть / М. Мусин. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат, 2009. - 67 с.
Мусин, М. Логика борьбы: повесть-эссе, документальные очерки / М. Мусин. - Усть-Каменогорск, 2010. - 492 с.
Мусин, М. Врага сокрушившие, смерть победившие / М. Мусин. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - 298 с.
М. Ш. Мусиннің мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации М. Ш. Мусина в периодических изданиях и сборниках
1950-1960 гг.
Мусин, М. Чуткое сердце: [о библиотекаре из Зыряновска Варваре Матвеевне Кан] / М. Мусин // Знамя коммунизма. - 1957. - 2 марта. - С. 3.
Мусин, М. Солнце светит всем: очерк / М. Мусин // Рудный Алтай. - 1967. - 4 июня. - С. 3.
1980-е гг.
Мусин, М. В коллекции - камни / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1985. - 19 июня. - С. 2.
Мусин, М. Все двести лет / М.Мусин // Лениногорская правда. - 1986. - 3 мая. - С. 2.
Мусин, М. Деловое содружество: о сотрудничестве ВНИИцветмета и Тишинского рудника / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1986. - 19 июля. - С. 4.
Мусин, М. Директор / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1986. - 25 февраля. - С. 2.
Мусин, М. Опережение - 50 дней / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1986. - 5 ноября. - С. 2.
Мусин, М. Просто нормировщик / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1987. - 7 июля. - С. 3.
Мусин, М. За ценой бы постоять / М. Мусин // Рудный Алтай. - 1988. - 4 февр. - С. 3.
Мусин, М. Страничка истории / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1988. - 9 авг. - С. 1.
Мусин, М. Это было недавно, это было давно: [о событиях романа Д. Ф. Черепанова "Ветер в лицо"] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 1988. - 14 июня. - С. 3.
1990-2000 гг.
Мусин, М. Стихи "с петлей на шее" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1991. - 25 июня. - С. 4.
Мусин, М. Ленинград - Зыряновск - Колыма: [о судьбе репрессированного в 1937г. зав.Зырян.районо А. М. Циховского] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 1994. - 5 нояб. - С. 2.
Мусин, М. Письма из Большенарыма : [Большенарымский р-н в условиях рынка] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1994. - 20,22,24 сент. - С. 2.
Мусин, М. Золото супругов Мажиновых : [об участниках Великой Отечеств.войны из г.Зыряновска,супругах К. и З.Мажиновых] / Мусин М. // Рудный Алтай. - 1995. - 23 нояб. - С.3.
Мусин, М. Крыгин и другие : логика борьбы : [о кн. В. С. Крыгина "О прожитом и пережитом"] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 25 июля. - С. 2.
Мусин, М. На берегах Нарыма : [из истории Большенарым. р-на 1935 г.] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 24,26 авг. - С. 2.
Мусин, М. На сопках Маньчжурии: [воспоминания участника войны с Японией 1945 г.] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 2 сент. - С. 3.
Мусин, М. Ожог войны: [очерк об участнике Великой Отечеств.войны,артиллеристе Г.Раханове из аула Бастауши Самар.р-на] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 21 февр. - С. 3.
Мусин, М. Они сражались за Родину : [об участнике Великой Отечеств.войны из Зайсана,орденоносце Е. Бексеитове] / М.Мусин // Городская газета. - 1995. - 12 марта. - С.2.
Мусин, М. Молот от дедушки Ибн-Габбаса : [о кузнеце И.Г.Сулейманове из с.Коктерек Большенарым.р-на] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 7 окт. - С. 2.
Мусин, М. Пятеро отважных джигитов: [о фермерах Сулановых из Самар.р-на] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 17 окт. - С. 2.
Мусин, М. Такое долгое ожидание : [о диссиденте М.Еликбаеве из с.Коктерек Большенарым.р-на] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 16 дек. - С. 3.
Мусин, М. Тарбагатай :на пределе возможностей : [экономика агропром.комплекса р-на] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 18,20,25 мая.
Мусин, М. Уйти,чтобы вернуться: [об участнике Великой Отечеств.войны, орденоносце К.Ахметове из г. Усть-Каменогорска] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 27 апр. - С. 3.
Мусин, М. Зыряновский погром: [о коллективизации в Зырян.р-не] / М.Мусин // Заря Востока. - 1996. - 26июня,3,10,17 июля. - С. 2; Семь дней. - 1998. - 21, 28 мая; 4,11 июня.
Мусин, М. Трудный хлеб 1946-го: "брать" его приезжал к нам А. Микоян (член Политбюро ЦК ВКП(б),зам.Пред.Совмина СССР) / М. Мусин // Рудный Алтай. - 1996. - 30 марта . - С. 2.
Мусин, М. Мы - из контрразведки : очерк / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1997. - 28 авг. - С. 3.
Мусин, М. Атом разнузданный: об испытателях, испытаниях и кое о чем еще / М. Мусин // Семь дней. - 1998. - 27 авг. - 3,10,17, 24сент.; 1,8,15, 22, 29окт.
Мусин, М. В советское гражданство - гуртом: о поляках,сосланных в нашу область / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1998. - 21 мая. - С. 2.
Мусин, М. Дорога без привалов: [об участнике многих строек 1920-х г.г. в обл. и за ее пределами А. Маженове из Аягуза] / М.Мусин // Семь дней. - 1998. - 18 июня. - С. 5.
Мусин, М. За строкой прокурорской справки : [о судьбе Г.А.Ляпунова и его семьи,репресированной в годыколлективизации в Бухтарме] / М.Мусин // Семь дней. - 1998. - 2 апр. - С. 2.
Мусин, М. И жить станет легче: [о ветеране труда АО"УКТМК" Г. И. Абросимове] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1995. - 14 марта.
Мусин, М. Кокпекты - Александровский централ - этот путь в прошлом веке проделал под конвоем Х. Динмухамедулы : [о судьбе переселенца из Казанской губернии в Восточный Казахстан в конце 19- начале20в.] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1998. - 4 апр. - С. 3.
Мусин, М. Колокола Койтюбека: [из истории Курчумскогорайона 1920-1930-х гг.] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1998. - 1 авг. - С. 3.
Мусин, М. Команду голове дает... карман / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1988. - 30 января. - С. 4.
Мусин, М. Мулла Хусни и другие : [история Катон-Карагайского р-на 1930-х г.г.] / М.Мусин // Семь дней. - 1998. - 19,26 нояб. - С. 3.
Мусин, М. Родом из Америки земли Шемонаихинской : [история сел. хоз-ва 1930-1990 г.г. на примере колхоза им. Тельмана Шемонаих. р-на] / М.Мусин // Семь дней. - 1998. - 9,16,23,30 июля. - С. 2.
Мусин, М. Ни прибавить,ни убавить : докум. повесть / М.Мусин // Семь дней. - 1999. - 4, 22 янв. - С. 2.
Мусин, М. Повесть о Протозанове : [о бывш. секретаре обкома Компартии Казахстана] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1999. - 31 июля; 5,10 авг.
Мусин, М. Семнадцать прерванных мгновений: [о событиях в Усть-Каменогорске как отклике на декабрьские события 1986 г.] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 1999. - 16 дек. - С. 4.
Мусин, М. Три блина и все комомили Вместо "Книги памяти" выдают халтуру: [недостатки и ошибки издания] / М. Мусин // Устинка плюс. - 1999. - 19 февр. - С. 10.
2000–2006 гг.
Мусин, М. В преисподнюю уходит Мюллер / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2000. - 24 июня. - С. 4.
Мусин, М. Вдоль деревни от избы и до избы... / М.Мусин // Семь дней. - 2004. - 12 нояб. - С. 4
Мусин, М. Где текут Нарым и Уба-река, памятник подвигу встал на века : [о вкладе в постройку памятников погибшим воинам в годы Великой Отечественной войны в Большынарыме и Шемонаихе, о военном детстве Л.Б.Шика] / Мусин М. // Рудный Алтай. - 2000. - 20 апр. - С. 2.
Мусин, М. "Риддер - не Питер, и все же, все же..." : [глава из повести "Последний коммунист" к 90-летию со дня рождения Д. А. Кунаева] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2001. - 27 дек. - С. 6.
Мусин, М. Схватка с камикадзе : [отрывки из повести "Серая тетрадь"] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2000. - 1 сент. - С. 3.
Мусин, М. Это было в "Расцвете" : [о "двадцатипятитысячнике" В. М. Надеждине, прибывшем в коммуну "Расцвет" Жарминского района] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2000. - 1 янв. - С. 8.
Мусин, М. Истинная вера еще не открылась человечеству : [о письме директора школы для сирот Р. М.Елькибаева Л. Н. Толстому] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2002. - 20 июля. - С. 17.
Мусин, М. Книга скорби и скорбь книги: [впервые в Казахстане выпущена "Книга скорби"] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2002. - 17 янв. - С. 2.
Мусин, М. Тенденция, однако ...: [о демонтаже памятника В. И. Ленину] / М.Мусин // Семь дней. - 2002. - 21 июня. - С. 5.
Мусин, М. Волга впадает в Иртыш : главы из романа / М. Мусин // Семь дней. - 2003. - 24, 31 окт. - С. 9; 2004.-9 янв.; 16 янв.
Мусин, М. Когда над душами властвует "ТЕЛЕЦ" : верхам все равно, а низам-и подавно / М.Мусин // Flash!. - 2003. - 8 ноября. - С. 5.
Мусин, М. "Почтовый ящик", 15-й номер... / М.Мусин // Луч. - 2003. - 17, 24 нояб. - С. 4-5 ; Flash!. - 2003. - № 7, 8 . - С. 4.
Мусин, М. Человек космического заряда / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2003. - 12 апр. - С. 9.
Мусин, М. Педагоги же...: невыдуманные рассказы / М.Мусин // Ақ Ертіс. - Иртыш. - 2004. - № 1 - С. 77.
Мусин, М. В кривом зеркале кустарщины / М.Мусин // Семь дней. - 2005. - 16 сент. - С. 7.
Мусин, М. Любовь земная : из книги «Репортаж из ХХ века» / М.Мусин // Алтай әуендері = Алтайские напевы : хрестоматия. - Усть-Каменогорск, 2005.- С. 126-138.
Мусин, М. Второй эшелон: повесть / М.Мусин // Нива. - 2006. - № 9. - С. 3-40.
Мусин, М. Добрая память: очерк / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2006. - 9 сент. - С. 8.
Мусин, М. Искусство кюя принималось на ура! [Текст] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2006. - 30 сент. - С. 1.
Мусин, М. Маленький человек во френче [Текст] / М.Мусин // Семь дней. - 2006. - 5 мая. - С. 5.
2008
Мусин, М. Бюро райкома и пионер Ваня Ахаев [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008 - 10 янв. - 10 янв. - С. 3.
Мусин, М. Вернуть истории долг [Текст] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 27 ноября. - С. 3.
Мусин, М. Возвращение Тулегена [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 20 марта. - С. 2.
Мусин, М. Война с народом [Текст] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 28 авг. - С. 3 ; 11 сент. - С. 3.
Мусин, М. Да разве об этом расскажешь... [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 27 марта. - С. 2.
Мусин М. Дорога из детства пролегла в никуда, в никуда... [Текст] / Мусин М. // Ақ Ертіс=Иртыш. - 2008. - № 1. - С. 45-71.; № 5. - С. 59-66.
Мусин, М. Журналист Николаев срывает задание [Текст] : так повелело ему шестое чувство : к 90-летию "Рудного Алтая" / Мусин М. // Рудный Алтай. - 2008. - 8 мая. - С. 5.
Мусин, М. Ш. Зову времени вопреки [Текст] : декабрьским событиям - 22 года / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 13 дек . - С. 3.
Мусин М. Иртыш - Нева - Эльба - Иртыш [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 24 апр. - С. 3.
Мусин, М. На Заульбинском пустыре [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 1 мая. - С. 2.
Мусин, М. Приближали, как могли [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.,Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 3 апр. - С. 3.
Мусин, М. Сергей Ильин и другие [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 24 янв. - С. 2.
Мусин, М. Сквозь рифы и заторы [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 31 янв. - С. 2.
Мусин, М. Трудная зима 47-го [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 17 апр. - С. 2.
Мусин, М. Трудный хлеб 46-го [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 10 апр. - С. 6.
Мусин, М. Человек, которого классики знавали [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / Мусин М. // Рудный Алтай. - 2008. - 6 марта. - С. 2.
Мусин, М. Через войну - с ангелом-хранителем [Текст] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 6 ноября. - С.4.
Мусин, М. Через тернии - к дружбе [Текст] / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 25 окт. - С.14.
Мусин, М. Ярость благородная [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / М.Мусин // Рудный Алтай. - 2008. - 28 февр. - С. 2.
2009
Мусин, М. Берег левый, берег правый [Текст] : к 55-летию пуска Усть-Каменогорской ГЭС / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 14 апр. - С. 4.
Мусин, М. В одном полку - на разных позициях защищали Сталинград отец и сын [Текст] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 23 апр. - С. 4.
Мусин, М. Лицом к лицу с легендой [Текст] : [о режиссере Анатолии Лаптеве] / М. Мусин // Семь дней. - 2009. - 6 авг. - С. 9.
Мусин, М. Обузданный атом [Текст] : [о Семипалатинском полигоне] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 18 авг. - С. 5.; 25 авг. - С. 5.
Рифель Л. "Островок в архипелаге ГУЛАГ" [Текст] : [о новой повести Менгали Мусина] / Л. Рифель // Рудный Алтай. - 2009. - 3 окт. - С. 3.
Мусин, М. От бунтовщика Пугачева до академика Обручева [Текст] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 30 апр. - С. 14-15.
Мусин, М. Расстреляный хутор [Текст] : глава из повести "Островок в архипелаге ГУЛАГ" / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 3 марта. - С. 6.
Мусин, М. Служили два товарища [Текст] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2009. - 24 дек. - С. 7.
2010
Мусин, М. Аюдинский партизан на итальянской земле [Текст] : [О Ш. Боранбаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 1 ноября. - С. 3.
Мусин, М. Возвращение Тулегена [Текст] : [о Герое Советского Союза Т. Токтарове ] / М. Мусин // Қапанов, Б. Совет Одағының Батыры Төлеген Тоқтаров [Текст] / Б. Қапанов, С. Құдабаев. - Өскемен : ШҚМУ, 2010. - С. 119-121.
Мусин, М. Война и любовь [Текст] : [о человеческих взаимоотношениях в годы войны] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 15 марта. - С. 5.
Мусин, М. Воины, бравшие рейхстаг [Текст] : [о Рахимжане Кошкарбаеве и Григории Черниченко] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 10 мая. - С. 4.
Мусин, М. Гордый сын Толагая [Текст] : [о Герое Советского Союза К. Аухадиеве из Кокпектинского р-на] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 3 мая. - С. 4.
Мусин, М. Две войны за спиной, и ни одной царапины [Текст] : [о Герое Советского Союза из Абайского р-на Закарии Белибаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 10 авг. - С. 5.
Мусин, М. Женское лицо войны [Текст] : [об участницах Великой Отечественной войны из Восточного Казахстанса Р. А. Житниковой, М. П. Васильевой, А. Е. Шарыповой] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 27 сент. - С. 5.; 29 сент. - С. 6.
Мусин, М. Кровавый февраль 1930-го [Текст] : [антиколхозный мятеж в Зыряновском и Усть-Каменогорском районах под руководством Ф. Д. Толстоухова] / М. Мусин // Устинка плюс. - 2010. - 11 февр. - С. 7.
Мусин, М. Люди и золото [Текст] : они - и люди, и золото - были только высокой пробы : [о председателе Совета аксакалов г. Усть-Каменогорска Ф. Е. Жаксылыкове] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 24 ноября. - С. 5.
Мусин, М. На оборотной стороне войны [Текст] : [о военнопленных] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 13 апр. - С. 5.
Мусин, М. Неизвестный поход [Текст] : [о пребывании Красной Армии в годы войны в Иране] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 10 апр. - С. 5.
Мусин, М. Они приближали Победу [Текст] : [о ветеране Н. Каирбаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 29 марта. - С. 5.
Мусин, М. Особая когорта [Текст] : дети войны - это становой хребет нашего общества / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 28 дек. - С. 3.
Мусин, М. Под знаком Христа провожали Калибека на войну [Текст] : [очерк об участнике Великой Отечественной войны К. Туменбаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 27 сент. - С. 5.
Мусин, М. Полевая почта подвига, надежд и страданий [Текст] : все это прошло через сердце девочки-пионерки в глубоком тылу : [о суровом военном детстве Нины Мельниковой] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 12 ноября. - С. 3, 7.
Мусин, М. Путешествие из Семея в Сумы совершено во имя поклонения памяти отца и деда [Текст] : [о ветеране О. Бакиякове из Маканчинского р-на] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 19 авг. - С. 7.
Мусин, М. Путь в бессмертие [Текст] : [о Герое Советского Союза К. Аухадиеве из Кокпектинского района] / М. Мусин // Новая жизнь. - 2010. - 15 мая. - С. 4.
Мусин, М. Служил России, спасая Россию... [Текст] : [о генерале Л. Г. Корнилове] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 9 июля. - С. 7; 12 июля. - С. 5; 14 июля. - С. 3.
Мусин, М. Солдатские письма - как эхо войны [Текст] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 11 янв. - С. 7.
Мусин, М. Тоска по горсти земли [Текст] : [о ветеране Н. Нурлыбаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 20 апр. - С. 5.
Мусин, М. Уходили в поход партизаны [Текст] : [о партизанах в годы войны, в том числе о писателе Касыме Кайсенове] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 17 апр. - С. 3.
2011
Мусин, М. Военный комендант чужеземного города [Текст] : такой статус имел выходец из аула Бестерек : [об участнике войны М. Торгаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2011. - 19 янв. - С. 5.
Мусин, М. Вырвавшись из брестского пекла, он спас знамя полка [Текст] : [об участнике войны И. П. Егорове] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2011. - 6 мая. - С. 7.
Мусин, М. Дни работы жаркие, на бои похожие [Текст] : в работе Лениногорской городской партийной конференции (февраль 1986 г.) принял участие первый руководитель республики Д. А. Кунаев / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2011. - 6 марта. - С. 5.
Мусин, М. Один паренек был нарымский, другой с рудника Теректы [Текст] : [об участниках войны В. Веригине и К. Бокенбаеве] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2011. - 26 янв. - С. 7.
Мусин, М. Солдаты призыва рокового 1941 года [Текст] / М. Мусин // Рудный Алтай. - 2011. - 9 мая. - С. 3.
М. Ш. Мусиннің өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве М. Ш. Мусина
Нұрғалиев, Б. Б., Мартынова, Л. И. Меңғали Мусиннің өмірі мен шығармашылығы [Мәтін] // Чистяковские чтения: материалы регионального семинара (14 апреля 2007 года) / Казахстанско-Американский свободный университет.- Усть-Каменогорск, 2007.- Б. 221-225.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Мусин Меңғали Шәймерденұлы: б. 537-538.
***
Немцев, М. С. "Лениногорск литературный" [Текст] : биографический справочник / М. С.Немцев. - Лениногорск: Полиграф-Сервис, 2002.- 167 с.: ил.
Поэты, писатели - участники Великой Отечественной войны [Текст]. - Алматы : ҚазАқпарат, 2009. -467 с. - М. Мусин: с. 423-463.
От Советского информбюро... [Текст] / Управление архивов и документации Восточно-Казахстанской области, Государственный архив Восточно-Казахстанской области. - Усть-Каменогорск : Б. и., 2010. - 284 с. - М. Мусин (о нем).
Оставим память мы... [Текст] : к 85-летию со дня рождения М. Ш. Мусина / Государственный архив Восточно-Казахстанской области. - Усть-Каменогорск, 2011. - 103 с.
Немцев, М. С. Литературный Риддер [Текст] : биографический справочник / М. С. Немцев - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.
***
Семенова, О. Возвращение из небытия [Текст] : [о презентации кн.М.Мусина "Унесенные в небытие"] / О.Семенова // Рудный Алтай. - 1998. - 9 апр.
Дурново, И. Дань памяти [Текст] / И.Дурново // Рудный Алтай. - 2005. - 29 нояб. - С. 4.
Бояринцева, Ю. Кредо Менгали Мусина - истина во всем [Текст] / Ю.Бояринцева // Рудный Алтай. - 2007. - 24 ноября. - С. 4.
Дурдыева, Г. Грядущему поколению[Текст] / Г. Дурдыева //Семь дней. -2007. - 22 ноября. - С. 2.
Рифель, Л. Преодоление [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / Л.Рифель, Мусин М. // Рудный Алтай. - 2008. - 19 янв. - С. 5.
Фаизова, Н. Иртыш буйларында яшибез [Текст] / Н.Фаизова // Рудный Алтай. - 2008. - 29 апр. - С. 14.
Жумагулова, М. В движении - жизнь [Текст] / М.Жумагулова // Новое поколение . - 2009. - 12 июня. - С. 14.
Свой в семье журналистов Казахстана [Текст] : [о писателе-фронтовике М. Ш. Мусине] // Рудный Алтай. - 2010. - 5 мая. - С. 2.
Багаутдинов, Ш. О друге, коллеге, писателе [Текст] : [воспоминания автора о журналисте, писателе М. Ш. Мусине] / Ш. Багаутдинов // Рудный Алтай. - 2011. - 20 авг. - С. 5.
Сушко, П. Н. Неутомимый исследователь [Текст] : памяти М. Ш. Мусина / П. Н. Сушко // Мәдениет жаршысы - 2011. - № 6. - С. 33-34.
Дурново, И. Почему Мусин разминулся с Джамбулом? [Текст] : [о писателе, участнике Великой Отечественной войны М. Мусине] / И. Дурново // Рудный Алтай. - 2012. - 2 июня. - С. 6.
Касенов, Ж. "Владыкой мира станет труд" [Текст] / Ж. Касенов // Вести Семей. - 2014. - 30 сентября. - С. 3.
Нуруллин , Э. История и культура татар Прииртышья [Текст] / Э. Нуруллин // Вести Семей. - 2014. - 20 мая. - С. 3.
Абдуллина, Л. И. Менгали Шаймарданович Мусин [Электронный ресурс] / Л. И. Абдуллина // Краеведческий альманах 2015. - 2016. - 11 февраля. - Режим доступа: http://kray.pushkinlibrary.kz/index.php/ru/kraevedcheskij-almanakh/kraialmanakh2015/9-uncategorised/1439-mengali-shajmardanovich-musin (25.08.2018)
Мұқамедханұлы Қ.
- Жаңартылды 18.11.2025 08:58
Мұқамедханов Қайым (Ғабдулқайым) Мұқамедханұлы (1916-2004) – Қазақстан Республикасының 1996 жылғы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, ғалым-текстолог, ғылыми абайтанудың негізін қалаушы, М. Әуезовтың үзеңгілесі, қоғам қайраткері, жазушы, ақын,драматург,аудармашы, педагог. Семейдегі Абай мұражайының негізін қалаушы (1940). Ұлы Отан соғысына қатысқан. Қазақ ССР Гимні мәтінінің авторы (1945). КСРО Жазушылар одағының мүшесі.
1916 жылы 5 қаңтарда Семей қаласында (қазіргі Абай облысы, Семей қаласы) дүниеге келген. Қайымның әкесі - Мұхамедхан Сейітқұлов, ағартушы, қолжазбаларды жинаушы және сақтаушы, меценат, исламның ұстазы, алашордашылардың серігі. Ол қазақ халқының рухани-мәдени даму бағытын анықтады, сондай-ақ қазақ халқын мәдениет құндылықтарының айналасына біріктірді. Ол өз үйінде жасаған, әртүрлі тілдердегі әлемдік классикасы бар бай кітапхана мәдениетке қызығушылық танытқандар үшін ашық болды. Кітапханада сирек қолжазбалар мен келесі кітаптар болды: Абайдың тұңғыш өлеңдер жинағы (1909 ж.), 1912 жылы Семейде жарық көрген Шәкәрімнің "Қалқаман-Мамыр", "Еңлік-Кебек", сондай-ақ "Қазақ айнасы", "Книга о религии мусульман" поэмалары. М.Сейітқұлов «Абай» журналы, «Сарыарқа» мен «Қазақ» газеттерін қаржыландырған. Ол өз үйінде М.Әуезовтің "Еңлік-Кебек", "Қарагөз", "Бәйбіше тоқал", "Ел ағасы" пьесаларының дайындықтарын өткізу үшін барлық жағдай жасаған. Оның үйінде Абай, Шәкәрім, Абайдың шәкірттері, алашордашылар, театр қайраткерлері, сол кездегі ақындар мен баспагерлер тұрған. 1937 жылы 2 желтоқсанда М.Сейітқұлов Семипалатинскіде (Семей) атылады. Кейін ақталады. Әкесінің лайықты ұлы – Қайым Мұхамедханов Алаш рухында тәрбиеленді, ол Абайдың және барлық келушілердің мұрасын сақтап қалды. 1938-1951 жылдары Қ.Мұхамедханов "Абайдың әдеби мектебі" тақырыбына ғылыми зерттеу жұмысын жүргізген. Абай оқушыларының мектебі – қазақ әдебиетіндегі жалғыз мектеп. Ғалым Абай шәкірттерінің 30-дан астам есімін тауып, ғылыми-шығармашылық өмірбаяндарын нақты фактілермен жазды.
Ең бастысы, ол шығармаларынан үзінділер тауып, мәтіндік талдаудың ғылыми әдісі арқылы әр шығарманың Абайдың әр оқушысына жататынын дәлелдеді. Абай мен оның шәкірттерінің өмірі мен шығармашылығының куәгерлерімен жұмыс ауызша берілген мәтіндердің бір бөлігін қалпына келтіруде маңызды болды. Бұл жайында академик М.Сильченко келелі пікір айтқан. Ғалымның өзі деректану базасын құрды – шығармалардың мәтіндерін қалпына келтірді! 1940-жылдары Мұхамедханов анықтаған Абай шәкірттерінің еңбектері ғылыми айналымға енгізілді. 1941 жылы 22 маусымда Қайым Мұхамедханов Қарулы Күштер қатарына шақырылады. Свердловск және Магнитогорск әскери округтерінің ротасының старшинасы болып қызмет етті (1941-1942 жж.). Қорғаныс бекіністерін салу кезінде әскери жүктерді алып жүру бойынша тапсырмаларды орындай отырып, денсаулығына нұқсан келтіреді. Ғалым Қ. Мұхамедханов 1940-1990 жж. аралығында ақынның түпнұсқа сөзін сақтау бойынша мұқият зерттеу жүргізді. Ол Абайдың барлық өлеңдері мен поэмаларына ғылыми түсініктеме жазды. Абай мәтіндерінің барлық қолжазба тізімдерін, тарихи контексттерін, Абай өмірі мен оның айналасындағы оқиғаларды және т.б. біле отырып, мәтіндік талдаудың ғылыми әдісін қолдана отырып, ол Абайдың түпнұсқа сөзін қайтарды. Бұдан бөлек, ол Абайға тиесілі бұрын белгісіз болған 30-дан астам өлеңді тауып, дәлелдеген. Ғалым Махамбет, Қабанбай батыр, Бөгенбай батыр, Бұқар жырау, Алашорда және басқа да қазақ халқының мәдениет қайраткерлерінің шығармаларын ғылыми-шығармашылық өмірбаяндарын жазып, текстологиялық әдіспен қалпына келтірді. 1930 жылдардың соңында Мұхтар Әуезов өзінің шәкірті Қайымға Абайдың алғашқы музейінің іргетасын қалауды сеніп тапсырды. Осы мақсатта Қ.Мұхамедханов музей үшін бірегей экспонаттарды анықтап, жинау үшін шалғай ауылдарға бірқатар экспедициялар жасады. 1930 жылдардың аяғы-1940 жылдары мұражайда аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істей бастаған Қайым ЖОО-да сабақ беруді жалғастырады, ал 1947 жылы мұражайдың академиялық бағытын күшейту және дамыту үшін мұражай ҚазКСР Ғылым академиясының қарауына берілген кезде ҚазКСР Ғылым Академиясының президенті Қ. Сәтпаев Қайым Мұхамедхановты 1951 жылғы қуғын-сүргінге дейін өзі басқарған оның директоры етіп тағайындау туралы бұйрық шығарды. 1951 ж. 7 сәуірде «Абайдың әдеби мектебі» диссертациясының қорғалуы, ел тарихындағы маңызды оқиға болды. Диссертация қорғалды, бірақ мұғалім мен оқушы – М.Әуезов пен Қ. Мұхамедхановқа шабуыл абайтану бойынша пікірталаста, содан кейін баспасөздегі мақалаларда жалғасты. Мұхамедханов Абай мұражайының директоры және ЖОО оқытушысы қызметінен босатылды. 1951 жылы 1 желтоқсанда Қайым тұтқындалды. Үкім - 25 жыл.
Семипалатинскі (Семей) және Алма-Аты (Алматы) түрмелерінде қамауда болды, 1951-1955 жылдары Карлаг (Теміртау, Қарабас, Долинка, Дарья, Құла-Айғыр) бөлімшелерінде болған. 1955 жылы Сталин қайтыс болғаннан кейін толықтай ақталып, туған жеріне оралады. Семейде Қайым Мұхамедхановқа ескерткіш орнатылған, оның есімімен Семей, Нұрсұлтан және Алматы көшелері аталған. 2016 жылы Қайым Мұхамедхановтың портреті бар естелік пошта маркасы шығарылды.
Марапаттары мен жетістіктері:
- 1996 жылғы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (Президент Назарбаев жеке тапсырған, видео);
- Абай атындағы Халықаралық сыйлықтың бірінші лауреаты;
- Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының бірінші медалінің иегері;
- Қазақстан Жазушылар Одағы, Қазақстан Журналистер Одағы, Абай Халықаралық академиясы сыйлықтарының лауреаты;
- Семипалатинскі (қазіргі Семей), Аягөз, Шығыс Қазақстан облысының Абай және Жаңасемей аудандарының Құрметті азаматы.
30 маусымда Семей қаласында қайтыс болған.
Мұқанова Р.
- Жаңартылды 22.04.2025 08:55
Мұқанова Роза (1964 ж.) – жазушы, драматург.
1964 жылы 14 қазанда Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Көлденең ауылында дүниеге келген.
1987 жылы С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазір әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) журналистика факультетін бітірді. Осы жылы Орталық мұражайдың әдебиет және өнер бөлімінде жұмыс істеді.
1989 жылы Қазақстан жазушылар одағының Аударма коллегиясында бас редактор болды.
2007 жылы ҚР ақпарат министрлігінде жауапты қызметкер, ҚР Парламенті Сенаты Хатшылығында бас талдаушы қызметін атқарды.
Қазіргі кезде Өнер университетінде драматургиядан сабақ береді.
«Жарық дүние» (1994), «Дүние кезек» (1997), «Құдірет-Кие» (2000) әңгімелер жинағы мен драмалық повестер авторы.
2001 жылы Роза Мұқанова Рабғұзидың «Қисса-сүл-Әнбий-я» кітабын қазақ тіліне аударды.
1996 жылы М. Әуезов атындағы мемлекеттік академиялық театрда «Мәңгілік бала бейне» атты пьесасы қойылды.
1997 жылы Ғ. Мүсірепов атындағы мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында М. Әуезовтың «Қаралы сұлу» әңгімесінің ізімен драмалық қойылымы болды.
2001 жылы Ш. Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясында «Қыз жылаған» әңгімесінің ізімен кинофильм түсірілді.
Қазақстан жастар одағы, Қазақстан жазушылар одағы, «Жалын» журналының Т. Айбергенов атындағы сыйлығы, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері (2002, «Құдірет-Кие»). «Мысықтар патшалығы» пьесасы үшін «Самсунг» компаниясының «Современная драматургия» номинациясының жүлдегері. «Шатыр астындағы Мен» (2008) пьесасы үшін мемлекеттік грант иегері.
2011 жылы Прагада Еуропа қоғамдастығының шешімі бойынша Р. Мұқановаға әдебиетке сіңірген еңбегі үшін Франц Кафка атындағы медаль тапсырылды.
Р. Мұқанованың шығармалары
Произведения Р. Мукановой
Кітаптар – Книги
Мұқанова, Р. Жарық дүние [Мәтін] : әңгімелер / Р. Мұқанова - Алматы : Жалын, 1994. - 208 б.
Мұқанова, Р. Дүние кезек [Мәтін] : әңгімелер / Р. Мұқанова. - Алматы : Жазушы, 1997. - 208 б.
Мұқанова, Р. Құдірет-Кие [Мәтін] : әңгімелер, драмалық хикаяттар / Р. Мұқанова. - Алматы : Сөздік-словарь, 2001. - 320 б.
Мұқанова, Р. Муза [Мәтін] : әңгімелер мен драмалық хикаяттар / Р. Мұқанова - Алматы, 2004. - 326 б.
Мұқанова, Р. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Р. Мұқанова. - Алматы : Қазығұрт, 2007. - 304 б.
Мұқанова, Р. Шатыр астындағы Мен [Мәтін] : әңгімелер мен драма / Р. Мұқанова. - Алматы : жазушы, 2008. - 285 б.
Мұқанова, Р. Шығармалары [Мәтін] : әңгімелер, драмалар, сұхбаттар. Т. 1 / Р. Мұқанова. - Алматы : Арда+7, 2014. - 320 б.
Мұқанова, Р. Шығармалары [Мәтін] : драмалар, аударма, көсемсөздер. Т. 2 / Р. Мұқанова. - Алматы : Арда+7, 2014. - 320 б.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Мұқанова, Р. Тұлға [Мәтін] / Р. Мұқанова // Егемен Қазақстан. - 2013. - 14 мамыр. - Б. 5.
Мұқанова, Р. Адамзаттың тағдыры алаңдатқан [Мәтін] / Р. Мұқанова // Егемен Қазақстан. - 2016.- 1 қыркүйек. - Б. 5.
Мұқанова, Р. Классик [Мәтін] / Р. Мұқанова // Егемен Қазақстан. - 2016.- 24 тамыз. - Б. 7-8.
Мұқанова, Р. Сөйлемді құрау - жанның үні, жүректің лүпілі [Мәтін] / Р. Мұқанова // Түркістан. - 2016.- 16 маусым. - Б.11.
Мұқанова, Р. Шаһарлар анасы - Мекке [Текст] / Мұқанова Роза // Егемен Қазақстан . - 2017.- 25 қазан (№ 205). - 7
Мұқанова, Р. Әр адам құндылықты өзі іздеп табуы керек [Текст] / Мұқанова Роза // Қазақ әдебиеті . - 2017.- 7 - 13 шілде (№ 28). - 5
Р. Мұқанова туралы әдебиеттер
Литература о Мукановой Р.
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. - 576 б. - Мұқанова Роза : б. 378-379.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. – Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Мұқанова Роза: б. 546.
***
Литература Казахстана [Текст]: энциклопедический справочник. - Алматы: Аруна, 2010. – Муканова Роза : с. 347.
Мақалалар - статьи
Мәдібаева, Қ. Мыңдардың жүрегіндегі мұң [Мәтін] / Қ. Мәдібаева // Егемен Қазақстан. - 2004. - 20 қазан. - Б.8.
Сұлтанова, Ж. Тақырыбын тапқан талант [Мәтін] / Ж. Сұлтанова // Егемен Қазақстан. - 2014.- 11 қазан. - Б. 9.
Әбілдаханқызы, С. Ібілістің құрығы - қызғаныш... [Мәтін] / С. Әбілдаханқызы // Айқын. - 2016. - 2 маусым. - Б. 8
Әбединова, С. Ұрпақ керек... [Мәтін] / С. Әбединова // Қазақ әдебиеті. - 2016.- 10 - 16 маусым. - Б.10.
Мұқанова Р. Тарихтың айтылмаған шындағын әдебиет жария етеді. [Мәтін] : [Жазушы Р. Мұқановамен сұхбат] / Р. Мұқанова ; сұхбат. Назым Дүтбаева Н. // Қазақ әдебиеті . - 2018. - 29 маусым.- Б.4-5.
Мұқамәдиқызы Е.
- Жаңартылды 06.09.2022 22:20
Мұқамәдиқызы Егеухан (1940 ж.) – ақын, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі.
1940 жылы 1 сәуірде Моңғол Халық Республикасы Баян-Өлгий округінде дүниеге келген.
Отыз жылдай Баяннұр орта мектебінде кітапхана меңгерушісі болды. 1960 жылдан бастап өлең жазып, айтысқа қатыса бастады. 1971 жылы Моңғолияда қазақ айтысын дамытуға қосқан үлесі үшін «Айтыс ақыны» атағын алды. Көптеген республикалық, халықаралық айтыс жеңімпазы.
«Жыр қарлығаштары» (1966), «Таң арайы» (1971), «Ақ қайың» (1971), «Қобда өзен толқыны» (1975), «Ару арманы» (1977), «Айтыс» (1979), «Бәйге» (1980), «Оң қанат» (1982) өлең жинақтары жарыққа шықты. «Қайтқан қаз», «Қос ішек» жыр жинақтарының авторы.
1983 жылы Моңғолия Журналистер Одағы, 1990 ж. – Моңғолия Жазушылар Одағы, 1993 ж. – Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі.
Моңғол Халық Республикасының екінші разрядты шахматшысы.
1-2 дәрежелі «Даңқты ана» ордені, Құрмет грамоталар, медальдармен марапатталған.
Қазір Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Көкөзек ауылында тұрады.
Е. Мұқамәдиқызының шығармалары
Произведения Е. Мукамадикызы
Кітаптар – Книги
Мұқамәдиқызы, Е. Махаббат жетегінде [Мәтін] : өлеңдер мен дастандар / Е. Мұқамәдиқызы. - Астана : Фолиант, 2010.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Мұқамәдиқызы, Е. Кәрi қыз [Мәтін] : лирикалық дастан / Е. Мұқамәдиқызы // Шалқар.- 1994.- сәуiр. - Б. 5.
Мұқамәдиқызы, Е. Ана тiлi - ана сүтi құнарлы; Ата-анам жатыр Бөкен құмдағында [Мәтін] : өлеңдер / Е. Мұқамәдиқызы // Қазақ әдебиетi.- 1996.- 2 көкек. - Б.11.
Мұқамәдиқызы, Е. Атамекенiн аңсаумен өткен ақын [Мәтін] : [Моңғолияда өмiр сүрген қазақ ақыны Ш. Қалқаұлы туралы] / Е. Мұқамәдиқызы // Шалқар. - 1997. - 7 ақпан. - Б. 5.
Мұқамәдиқызы, Е. Жадырап бiр жанның шөлi қанар ма?; Үржардың мекендедiм көкөзегiн [Мәтін] : өлеңдер / Е. Мұқамәдиқызы // Жұлдыз. - 1997. - № 12.- Б. 56-57.
Мұқамәдиқызы, Е. Жетпiс бес; Осы мен: өлiмiн бе, тiрiмiн бе?!; Қашан қазақ боламыз?! [Мәтін] : өлеңдер / Е. Мұқамәдиқызы // Қазақ әдебиетi. - 2009. - 6 қараша. - Б. 9.
Мұқамәдиқызы, Е. Ұлылар рухы; Туған ел - ту ұстаған ерге тiрек; Абай елi; Ежелден ер Қабанбай - елге тiрек [Мәтін] : өлеңдер / Е. Мұқамәдиқызы // Қазақ. - 2010. - 15 қазан. - Б. 5.
Мұқамәдиқызы, Е. Ана тiлiм [Мәтін] : өлең / Е. Мұқамәдиқызы // Ана тiлi.- 2010. - 18-24 ақпан. – Б. 12.
Мұқамәдиқызы, Е. Елiм-ай [Мәтін] : өлең / Е. Мұқамәдиқызы // Қазақ. - 2011. - 23 - 30 желтоқсан. - Б. 6.
Мұқамәдиқызы, Е. Қоғамдық iндет, қолға алу мiндет [Мәтін] : жалғыз басты ана, тастанды бала жайында / Е. Мұқамәдиқызы // Қазақ.- 2011.- 18-25 ақпан. - Б. 5.
Мұқамәдиқызы, Е. Ару - ана [Мәтін] : өлеңдер / Е. Мұқамәдиқызы // Жұлдыз. - 2012. - № 4. - Б.75-77.
Е. Мұқамәдиқызы туралы әдебиеттер
Литература о Мукамадикызы Е.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014. - Мұқамәдиқызы Егеухан: б. 541.
Мекешұлы, Ә. Бесікпен бірге әлемді тербеткен ақын-ана [Мәтін] : ақын Егеухан Мұқамәдиқызы туралы / Ә. Мекешұлы // Түркістан. - 2015.- 31 желтоқсан. - Б. 6.
Мұқатай Ж. К.
- Жаңартылды 05.09.2022 22:17
Мұқатай Жанаргүл Көкенайқызы (1969) - журналист, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
1969 жылдың 3 қазанында Шығыс Қазақстан облысының Күршім ауданында үлкен отбасында дүниеге келген. 1987 жылы осы аудандағы Зеленое (бүгінде Алғабас) ауылындағы орта мектепті тәмамдаған. 1987 жылы Алматының Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дің журналистика факультетінің күндізгі бөліміне оқуға түсіп, 1992 жылы аяқтаған. 1997 жылдан бері «Дидар» газетінде еңбек етіп келеді. Мақалалары облыстық, республикалық баспасөзде жарияланып жүр.
Жанаргүл Көкенайқызы – отандық ақпарат айдынында аты белгілі кәсіби журналист, облыстық «Дидар» газетінің экономика бөлімінің редакторы. Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі. Шығыс Қазақстан облысы әкімі сыйлығының екі мәрте иегері. Қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдары арасында өткен «Қазақстандағы түсті металлургия өнеркәсібінің өркендеуі», «Инновациялық-индустриалды даму – ел болашағы» атты салалық республикалық конкурстардың жеңімпазы.
2021 жылы шығыс өңірінің тарихынан, экономикасынан, ауыл, ел тарихынан сыр шертетін «Жанарымдағы әлем» атты алғашқы кітабы жарық көрді.
Ж. Мұқатай шығармалары
Произведения Ж. Мукатай
Кітаптар - Книги
Мұқатай Ж., Жанарымдағы әлем [Мәтін] / Ж. Мұқатай. - Өскемен: Шығыс ақпарат баспаханасы, 2021. – 332 б.
Ж. Мұқатайдың мерзімді басылым беттерінде жарияланған мақалалары
Публикации Ж. Мукатай в периодических изданиях
Мұқатай, Ж., Гүлмира таңдаған жол / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2009. - 7 наурыз.- Б.3.
Мұқатай, Ж., "Көкжыра" деген осындай екен / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2009. - 13 сәуір.- Б.2.
Мұқатай, Ж., Ұстаз / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2009. - 26 мамыр.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Өскеменнің экологиясын израильдықтар зерттейді / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2009. - 7 қараша.- Б.2
Мұқатай, Ж., Орман алқабы көбейіп келеді / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 9 сәуір.- Б.3.
Мұқатай, Ж., Бүкіл әлемнің жетістігінен жасалған "жаңа металлургия" / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 7 маусым.- Б.2.
Мұқатай, Ж., Технопарк танымастай болып өзгергелі тұр / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 27 шілде.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Жүгірген аң мен ұшқан құс қамқорлыққа алынады / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 11 тамыз.- Б.2.
Мұқатай, Ж., Балдан бұлақ аққан күн / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 2 қыркүйек.- б.1-2.
Мұқатай, Ж., "Забайкальеден сәлем жорлдап тұрмыз!" / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 7 қыркүйек.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Өскеменде "Шкоданың" тағы бір түрі шығарыла бастады / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 17 желтоқсан.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Экопроблемаларды депутаттар өз көздерімен көрді / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2010. - 20 қараша.- Б.1-2
Мұқатай, Ж., Облыс демографиясы қандай? / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2011. - 22 қараша.- Б.1.
Мұқатай, Ж., Ши тоқу шеберлікті қажет етеді : [Ши тоқу шебері, өскемендік Қазила Қабышева туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2012. - 1 маусым.- Б.13.
Мұқатай, Ж., Жеті жылға арналған жаңа бағдарлама : [Агроөнеркәсіптік кешенді дамыту туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2012. - 3 қараша.- Б.1,5
Мұқатай, Ж., Өнеріне Жолаушы шебер жол нұсқапты : [Домбыра шебері Амангелді Смағұлов туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2013. - 31 қазан.- б.25.
Мұқатай, Ж., Қолда барды ұқсатып отырмыз ба ? : табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының 2013 жылғы жұмысын қорытындылау / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2014. - 17 ақпан.- Б.3.
Мұқатай, Ж., Иегімен сурет салып, шахмат ойнайды : [Өскемендік кемтар суретші С. Елисеев туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2015. - 30 қаңтар.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Қандай ауамен дем алып жүрміз? : [Өскемен қаласының экологиясы туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2015. - 3 сәуір.- Б.9.
Мұқатай, Ж., Ең өзекті тақырып экология болып тұр : [Өскемен қаласының экологиялық жағдайы туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2015. - 26 қараша.- Б.23.
Мұқатай, Ж., Өңірдің орман-тоғайын үнсіздік басып барады : [Орман тоғайды мекен еткен жан-жануарлардың, құстардың азайып кеткендігі туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2015. - 26 қараша.- Б.14.
Мұқатай, Ж., Қауқарсыз департамент, лас қала, "серуендеген сәбилер" : [Өскемен қаласының экологиясы туралы.] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2015. - 15 қаңтар.- Б.17.
Мұқатай, Ж., Концессиялық жобалар бюджет қоржынын толтырмақ / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 16 наурыз.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Боздалада бота жүр ойнақ салып : [Ақсуат өңірінде түйе өсіріп жатқан Д. Тапановтың шаруашылығы туралы. ] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 3 қыркүйек.- Б.10.
Мұқатай, Ж., Бұқтырмадан өтетін көпірді жобалау жұмыстары басталды / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 17 қараша.- Б.1.
Мұқатай, Ж., Шыңғыстау мен Сарытаудан да сабаншы табылды. / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 10 желтоқсан.- Б.10.
Мұқатай, Ж., Қасиеті мәлім пантының пайдасын қашан көреміз / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 6 желтоқсан.- Б.1,2
Мұқатай, Ж., ШҚМТУ- да құрылыс материалдары 3D принтерімен шығарылады. / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 22 желтоқсан.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Көрмеге келетіндер Алакөлде демалып, Абайдың елін араламақ / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2016. - 5 қаңтар.- Б.8
Мұқатай, Ж., Етті Зайсаннан, жарықты Жаңғызтөбеден аламыз / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 4 ақпан.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Мөлдіреп тұрған Марқакөл ғана / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 11 ақпан.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Құмай тазы, жүйрік ат баптаған жігіт / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 18 мамыр.- Б.16.
Мұқатай, Ж., Бұрын қызығып қараса, бүгін көшбасшы болып жүр / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 1 маусым.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Алыстағы ауылдар - игерілмеген инвестиция көзі / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 15 маусым.- Б.9.
Мұқатай, Ж., Өскемен мұз айдыны патша балықтың мекеніне айналмақ / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 13 шілде.- Б9
Мұқатай, Ж., Әлеуеті көп, жағдайы жоқ сала : аймақтағы орман қоры туралы мақала // Дидар. - 2017. - 27 шілде.- Б.9
Мұқатай, Ж., Үздік павильондар анықталды / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 12 қыркүйек.- Б.4.
Мұқатай, Ж., "Ақнайман" қырылған оқиғасы / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 12 қазан.- Б.29.
Мұқатай, Ж., Асудағы жол құрылысы : [Өскемен-Зырян- Катонқарағай бағытындағы тау жолы туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 31 қазан.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Марқакөлдің майқанын тайынтыдан табамыз / Ж. Мұқатай // Дидар. - 9 қараша.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Жапониялық археолог көктемде Күршімге келеді / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2017. - 23 қараша.- Б.18.
Мұқатай, Ж., Шығысқа 714 отбасы көшіп келмек / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 8 наурыз.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Металға жан бітіргендер / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 26 сәуір.- Б.5
Мұқатай, Ж., Санкциялар салқыны біздің кәсіпорындарға да тиюі мүмкін : АҚШ тың Ресейге салған экономикалық санкциясының зардаптары / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 26 сәуір.- Б.7
Мұқатай, Ж., EXPO-ның жобалары жүзеге аса бастады. / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 9 мамыр.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Бауырына сыр бүккен Бөрітастаған / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 14 маусым.- Б.25.
Мұқатай, Ж., Ең мықты бөгетімен ерекше станса : [Бұқтырма СЭС-на 58 жыл.] / Ж. Мұқатай // Дидар . - 2018. - 6 қыркүйек.- Б.21.
Мұқатай, Ж., Өскеменнің тұманнан айығатын түрі жоқ / Ж. Мұқатай // Дидар . - 2018. - 30 тамыз.- Б.7.
Мұқатай, Ж., "Семипалатинск 4" немесе жер бетінен жоғалған қала / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 1 қараша.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Астық кептіретін заманауи кешен ашылды / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 17 қараша.- Б.1-2.
Мұқатай, Ж., Өскемен су электр стансасы өмірге қайта келді / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 15 қараша.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Елім деп ер жеткен ер Мұстафа / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 15 желтоқсан.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Орынбордан келген қыз істің орайын тапты / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2018. - 27 желтоқсан.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Өскеменге желдеткіш мұнара орнатылуы мүмкін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 14 наурыз.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Өскеменнің жанынан жаңа ауыл салынып жатыр / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 11 сәуір.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Арқанның алуан түрін есіп бермек : [Ұлан ауданы Герасимовка орта мектебінің оқушылары арқан еседі] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 2 мамыр.- Б.12.
Мұқатай, Ж., Ғалымдарға жүктелген міндет нәтижесін беріп жатыр / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 7 мамыр.- Б.1,3.
Мұқатай, Ж., Берлинге жол ашып берген жерлесіміз / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 9 мамыр.- Б.14.
Мұқатай, Ж., Шаш етектен пайда берер шаруашылық қайда? / Ж. Мұқатай // Дидар . - 2019. - 23 мамыр.- Б.13.
Мұқатай, Ж., Қолға күрек емес, планшет ұстайды : [Агокешендегі ақылды технология туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 6 маусым.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Таңдайдан дәмі кетпейтін Қаратоғай қаймағы / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 4 шілде.- Б.6.
Мұқатай, Ж., Қарбыздың көкесі Ақшиде / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 6 шілде.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Доланалыдағы суреттердің сыры неде? / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 11 шілде.- Б.23.
Мұқатай, Ж., Эвересті бағындырған ару-Күршімнің қызы / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019-. - 20 маусым.- Б.12.; 27 маусым.- Б.12.
Мұқатай, Ж., Ендігі кәсіп - қоян өсіру / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 22 тамыз.- Б.1,11.
Мұқатай, Ж., Шекелмысты мекен еткен Жақабай мерген / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 19 қыркүйек.- Б.18.
Мұқатай, Ж., Тірек ауылдардың дәуірі туады : "Ауыл - Ел бесігі" жобасына енбей қалған ауылдар / Мұқатай Ж. // Дидар. - 2019. - 5 желтоқсан.- Б.4
Мұқатай, Ж., Тірек ауылдарының дәуірі туады / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 5 желтоқсан.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Үш жылға созылған сұмдық / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2019. - 28 қараша.- Б.15.
Мұқатай, Ж., Маралдыдан Марқаға атпен барды / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 21 қаңтар.- Б.3.
Мұқатай, Ж., Қазақтың рухани Меккесіне бар : [Абай еліне сапарлап қайтқан журналист жазбалары] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 23 қаңтар.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Ұлылар мекені асқақтай түспек / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 16 қаңтар.- Б.8.
Мұқатай, Ж., "Мұңлы қоңыр туған анам, туған жерім Бөрілі"" / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 6 ақпан.- Б.10.; 13 ақпан.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Көлден маржан сүзген халық : [Облыстың балық шаруашылығы туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 20 ақпан.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Күршімде қызғалдақтар гүлдеп қойды / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 5 наурыз.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Комбат Қадырпатша / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 7 мамыр.- Б.9.
Мұқатай, Ж., Жазықсыз жазаланғандарға ескерткіш қойды / [Аршаты ауылында саяси қуғын -сүргін құрбандарына ескерткіш қойылды] // Дидар. - 2020. - 28 мамыр.- Б.3.
Мұқатай, Ж., Зұлматтан аман қалған көш : [Күршім өңіріндегі Ермен әулетінің басынан кешкен тағдыр-талайы туралы] / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 30 мамыр.- Б.4.
Мұқатай, Ж., Мәжбүрлеп жындыханаға жатқызылған мұғалім / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 18 маусым.- Б.7.
Мұқатай, Ж., Мөлдіреген Марқакөл / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 20 тамыз.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Көк теңбіл балық құт екен / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 27 тамыз.- Б.4.
Мұқатай, Ж., Күршімнің бір байлығы балық / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 13 тамыз.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Алтайға әйгілеген бренд жасап берді : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 5 қараша.- Б.8.
Мұқатай, Ж., "Бизнестің жол картасымен" бірге : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 12 қараша.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Ауылды дамыту -экономиканы жаңғырту : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 24 қараша.- Б.1.
Мұқатай, Ж., Кешенді бағдарламаның игілігін көреді : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 26 қараша.- Б.4.
Мұқатай, Ж., Ақ қарлы Аршаты : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2020. - 26 желтоқсан.- Б.3-4.
Мұқатай, Ж., Бақылау күшейіп, айыппұл артады : Мәтін / Ж. Мұқатай // Дидар. - 2021. - 14 қаңтар.- Б.8.
Мұқатай, Ж., Тергеуші : [аға тергеуші, полиция майоры Айсұлу Садықова туралы] / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 21 қаңтар.- Б.17.
Мұқатай, Ж., Бай ақшаны, ақша кедейді билейді / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 28 қаңтар.- Б.4.
Мұқатай, Ж., "Еңбек" елдің жағдайын жақсартады : [облыс аумағында "еңбек" бағдарламасының орындалу барысы туралы] / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 4 ақпан.- Б.4.
Мұқатай, Ж., Жергілікті өнімді алыптар сатып алады / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 30 қаңтар.- Б.1,2.
Мұқатай, Ж., Үміт отын жаққан орталық : [Өскеменде мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалту орталығы жұмыс істейді] / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 11 ақпан.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Қазақстанға білім іздеп келдік : [оқу іздеп келген шетелдегі қазақ жастары туралы] / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 18 ақпан.- Б.5.
Мұқатай, Ж., Қой шаруашылығын қолдау күшейді / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 25 ақпан.- Б.1,5.
Мұқатай, Ж., Ахмерден жаңа зауыт ашпақ : [Өскемендік кәсіпкер қоқыс өңдейтін зауыт ашпақ.] / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 8 сәуір.- Б.4.
Мұқатай, Ж., Балық өсіру-бизнес / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 29 сәуір.- Б.4.
Мұқатай, Ж., 200 адам жұмыс табатын зауыт ашпақ / Ж. Мұқатай. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 24 маусым.- Б.4.
Ж. Мұқатай туралы мерзімді басылым беттерінде жарияланған мақалалар
Публикации о Ж. Мукатай в периодических изданиях
Дүргінбайұлы Қ. "Жанарымдағы әлем" жарыққа шықты / Қ. Дүргінбайұлы. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 19 маусым.- Б.6.
