Социалистік Еңбек Ерлері На русском Мәдениет және өнер қайраткерлері Кино және ТВ РежиссерлерСуретшілер
Хабаров (Рерль) Ю. Г.
- Жаңартылды 25.11.2024 10:51
Хабаров (Рерль) Юрий Георгиевич (1930-2022) – художник, поэт, отличник народного просвещения Казахской ССР.
Родился 6 (12) августа 1930 года в г. Ровеньки Луганской (Ворошиловградской) области Украинской ССР в интеллигентной творческой семье. В ноябре 1941 г. «по признакам немецкой фамилии» семья в составе 4-х человек была депортирована в Казахстан – колхоз им. Сталина Аягузского района. Юрий начальную школу и семь классов средней школы № 7 окончил с отличием.
Талантливый девятиклассник становится обладателем второй премии Республиканской выставки детского изобразительного творчества. В 15 лет он начинает писать стихи.
С 1 сентября 1950 г. Рерль – студент Семипалатинского государственного педагогического института им. Н.К. Крупской. В 1952 г. поступает на заочные курсы отделения рисования и живописи Всесоюзного Дома Народного Творчества. Выпускной композицией молодого художника стала картина «Рождение песни», которая экспонировалась в Москве на выставке самодеятельных художников. За композицию выпускник был удостоен звания Лауреата.
По окончании института по распределению приехал в г. Лениногорск (Риддер) учителем в среднюю школу № 4. 21 мая 1955 г. женился на Хабаровой Валентине Петровне. Рерль взял фамилию жены. Здесь он пишет картины-пейзажи «Радуга», «Ковровщина» и композицию «Абай среди жатаков», навеянную жизнью в Аягузском районе (последние две работы в настоящее время находятся в Канаде); стихотворения – «Отцу», «У нас октябрь знаменит снегами», песню «Фестивальная» (о фронтовой дружбе) и песню о любви «Ой, весна».
С 1957 г. Юрий Хабаров активно начинает работать над созданием ряда картин, некоторые из которых экспонировались на Всесоюзной выставке. В октябре 1960 г. Юрий Георгиевич был утвержден членом городского художественного Совета при отделе культуры. В 1962 г. принимал активное участие в первой городской фотовыставке, посвященной 50-летию газеты «Правда».
Краевед, глубоко интересующийся историей города и края, Хабаров Ю.Г. написал картины «Думы о Рудном Алтае», «Мститель» (о Герое Советского Союза Тулегене Тохтарове), «Киров в Риддере», «В старом забое», «Незванные гости». Особая страница в его творчестве – образ Великого Абая. Ему посвящены картины «Абай и Михаэлис», «Вдохновение» и буклет «Вечно живой Абай» на государственном языке.
В 1971-1990 гг. Юрий Георгиевич работал в Лениногорском городском профессионально-техническом училище № 99. По его проекту был возведен Обелиск Славы в г. Лениногорск (Риддер). В мае, на открытии Обелиска Хабаров читал свое стихотворение «К открытию Обелиска Славы», в котором протянул «нить для поколений и времён». В 1990 г. по состоянию здоровья ушёл на заслуженный отдых.
Лауреат семи Республиканских и двух Всесоюзных фестивалей искусств, Отличник народного Просвещения и профессионально-технического обучения Казахской ССР, ветеран труда, Хабаров Ю.Г. в 1991 г. занесён в Золотую Книгу Почёта Казахстана, в 1995 г. удостоен заслуженного звания – почетный гражданин г. Лениногорск (Риддер). Создатель более 200 картин, более 70 стихотворений, басен, автор лирических песен. В 2008 г. им закончен цикл портретов Героев Советского Союза г. Лениногорска (Риддера), который был начат еще в 1967 г. Являясь членом Президиума городского Совета ветеранов, активно участвует в общественной жизни города.
Хабаров Ю. шығармалары
Статьи Хабарова Ю.
Хабаров, Ю. Щедрость души: [О Почетном гражданине г.Лениногорска В.В.Клинке] / Хабаров, Ю. // Лениногорская правда. - 1998. - 23 январь. - С.3.
Хабаров Ю. туралы әдебиеттер
Книги о Хабарове Ю.
Мой Риддер, мой Лениногорск: антология стихотворений и песен о Лениногорске (Риддере), созданных в период с конца XIX в. до начала XXI в. / сост., ред., вступ. ст. М. С. Немцева. - Алматы : Полиграф-Сервис, 2001. - 284 с.
Немцев, М. "Лениногорск литературный": биографический справочник / М. С. Немцев - Лениногорск : Полиграф-Сервис, 2002. - 167 с.
Немцев, М. Литературный Риддер: биографический справочник / М. С.Немцев - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.
Мақалалар-Статьи
Хабаров, Ю. Вечно живой Абай / Ю. Хабаров. // Лениногорская правда. - 1995. - 5 августа. - С. 2.
***
Нақтыбайұлы, Есімжан.Жарты ғұмырын ұлы Абайды бейнелеуге арнапты: [Риддерлік суретші Ю. Хабаровтың шығармашылығы туралы. ] / Е. Нақтыбайұлы . // Дидар. - 2016. - 12 қараша. - Б. 8.
***
Катаев, Ю. Палитра Юрия Хабарова: [О творчестве лениногор.художника Ю.Хабарова] / Ю.Катаев // Лениногорская правда. - 1995. - 7 октябрь.
Хабаров, Ю. Щедрость души : [О Почетном гражданине г.Лениногорска В.В.Клинке] / Хабаров Ю. // Лениногорская правда. - 1998. - 23 январь.
Кратенко, А. Запечатленное время: [Биография и творчество лениногор.художника Ю.Г.Хабарова(Рерль)] / А.Кратенко // Рудный Алтай. - 1998. - 7 февраль.
Черниговец, Н. Дверь в мир весны: [О выставке работ проф. и самодеят.художников г.Лениногорска] / Н.Черниговец // Рудный Алтай. - 1998. - 16 апрель.
Шварева, Е. Звонкая палитра Алтая / Е.Шварева // Семь дней. - 2003. - 28 март. - С. 3
Герасимова, И. Две встречи: [о художнике, Почетном гражданине г. Риддер Ю. Хабарове] / И. Герасимова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2008. - №9. 22-23.
Абитов, Е. Дом, где время течет медленно и мудро: [о Риддерском историко-краеведческом музее (55 лет)] / Е. Абитов // Рудный Алтай. - 2016. - 21 апреля. - С. 13.
Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы
Хабаров Ю. Г. [Электронный ресурс]: [биография] //официальный ресурс Государственного архива ВКО и его филиалов : сайт. - Режим доступа : http://e-arhiv.vko.gov.kz/ru/Page/Index/1757/ridder (20.02.2019)
Христолюбов В. А.
- Жаңартылды 28.02.2019 22:39
Христолюбов Валентин Александрович (1918-1979) – суретші, кескіндемеші, Ұлы Отан соғысына қатысқан.
1918 жылы Қиыр Шығыста көпбалалы отбасында дүниеге келген. 1932 жылы отбасы Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласына көшіп келеді. 1940 жылы Омск көркемсурет училищесін (қазір Омск облыстық мәдениет және өнер колледжі) бітірді. Қызыл Армия қатарында әскери міндетін өтеп жүрген кезде Ұлы Отан соғысына аттанды. Ленинград блокадасына қатысқан. Бірнеше мәрте үкімет сыйлықтарымен марапатталған. Валентин Александрович 1945 жылдан бастап 32 жыл бойы Семейдің көркемсурет-өндірістік шеберханаларында жұмыс істеді.
Мереке күндері қала көшелерін безендіру, өндірістік және мемлекеттік мекемелердің интерьері дизайнымен айналысты.
1979 жылы қайтыс болды.
Деректер
Источники
Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске [Текст].- Семипалатинск: Тенгри, 2003.- С. 159.
Ксенофонтова, И. Картины, которые будоражат сердце [Текст] / И. Ксенофонтова //Спектр. - 2004. - 25 марта. - С. 6.
Гуляева, Е. Война глазами художников [Текст] / Е. Гуляева // Наше дело. - 2014. - 8 мая. - С. 5.
Христолюбов Валентин Александрович [Электронный ресурс] // Восточно-Казахстанская областная универсальная библиотека им. Абая : сайт. – Режим доступа : http://semeylib.kz/?page_id=10883&lang=ru (20.06.2018)
Шереметьев Г. Т.
- Жаңартылды 21.06.2018 17:34
Шереметьев Григорий Тимофеевич (1922-1997) – суретші, кескіндемеші, КСРО Суретшілер одағының мүшесі, Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі, Ұлы Отан соғысына қатысқан.
1922 жылы РФ Алтай өлкесі Сидоровка селосында дүниеге келген. 1946 жылы Н.В.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесін (қазір О.Таңсықбаев атындағы Алматы сәндік-қолданбалы өнер колледжі) бітірді.
Қазақстан Суретшілер Одағының Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласындағы алғашқы өкілі болды.
Қаланың шығармашылық ұжымының қалыптасуына белсенді қатысты.
Республикалық және одақ деңгейіндегі көрмелерге қатысқан.
1989 жылы суретшінің жұмыстары Гурзуфтегі (Қырым Республикасы) Коровин атындағы шығармашылық үйде ұйымдастырылған Ұлы Отан соғысына қатысқан ардагер-суретшілер көрмесіне қойылды.
1974 және 1982 жылдары Алматы қаласында жеке көрмелері ұйымдастырылды. 2002 жылы – Невзоровтар отбасы атындағы бейнелеу өнері музейінде суретшінің мерейтойына орай көрме өткізілді.
Суреттерінің негізгі тақырыбы – Ертіс өңірінің тыныс-тіршілігі.
Пейзаж, портрет, тақырыптық картиналар авторы.
1997 жылы қайтыс болды.
Деректер
Источники
Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых [Текст]. - Семипалатинск : Тенгри, 2003. - С. 160.
Шереметьев Григорий Тимофеевич [Электронный ресурс] // Восточно-Казахстанская областная универсальная библиотека им. Абая : сайт. – Режим доступа : http://semeylib.kz/?page_id=10887&lang=ru (21.06.2018)
Шевченко А. А.
- Жаңартылды 13.05.2025 15:40
Шевченко Александр Алексеевич (1927-2003) — суретші, кескіндемеші, график, Украина мәдениетіне еңбек сіңірген қайраткер. Семей қаласының Құрметті азаматы.
1927 жылы Ростов облысы Азов ауданы Ново-Троицк селосында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысы жылдары фашистер қолында тұтқында болды.
Қазақстанға әскери қызметке шақырылып, Семей ядролық полигон құрылысын салуға қатысты. Осы полигонда төрт жыл бойы сапер болып қызмет атқарды.
А. Шевченко 1951 жылы әскерден оралған соң, Семей қаласында тұрып, еңбек етті.
Суретші шығармашылығының тақырыбы – Семей ядролық полигоны және Чернобыль, украиндықтардың Қазақстанға көші-қоны, екі елдің достығы, қазақ халқы тарихының кезеңдері.
А.Шевченко шығармалары Вена, Париж, Брюссель, Москва, Санкт-Петербург, Киев, Алматы музейлерінде ұйымдастырылды. Көптеген музейлер Александр Алексеевичтің жұмыстарын сатып алды.
1985 жылы Алматы және Киев қалаларында ұлы Абайдың 150 жылдық мерейтойына арналған көрме өткізді.
«Семей қаласының Құрметті азаматы» атағын алды (1997).
24 көрменің дипломаты және лауреаты.
2003 жылы қайтыс болды.
Деректер
Источники
Юбилей художника [Текст] : к 70-летию со дня рождения семипалатинского художника А. Шевченко // Рудный Алтай. - 1997. - 5 июля.
Юбилей художника [Текст] : А. А. Шевченко // Рудный Алтай. - 1998. - 2 июня.
Жинило, В. Ваша, люди, боль [Текст] : о творчестве семипалатинского художника А. Шевченко / В. Жинило // Рудный Алтай. - 1998. - 3 декабря.
Часнык, Л. Награда от Кучмы [Текст] / Л. Часнык // Рудный Алтай. - 2001. - 4 октября. - С. 4.
Часнык, Л. Картины поедут на остров Хортица [Текст] / Л. Часнык // Спектр. - 2001. - 26 октября. - С. 16.
Часнык, Л. Нужна ли художнику вечность? [Текст] : о заслуженном художнике А. А. Шевченко / Л. Часнык // Рудный Алтай. - 2002. - 21 сентября. - С. 14.
Бугаев, В. Атомному солдату – 75 лет [Текст] / В. Бугаев // Казахстанская правда. - 2002. - 25 декабря. - С. 6.
Гузеева, М. Александр Шевченко [Текст] : «Мне не запретили рисовать» / М. Гузеева// Наше дело. - 2003. - 9 мая. - С. 7.
Рублева, Н. Кобзарь второй раз вернулся на родину [Текст] / Н. Рублева // Рудный Алтай. - 2003. - 5 июля. - С. 12.
Рублева, Н. Он все успел в жизни [Текст] / Н. Рублева // Наше дело. - 2003. - 2 октября. - С. 2.
Толганбаева, Н. Невостребованный дар художника [Текст] / Н. Толганбаева // Спектр. - 2003. - № 29. - С. 9.
Биданова, А. Желание создавать свой мир [Текст] / А. Биданова // Рудный Алтай. - 2006. - 27 апреля. - С. 38.
Шевченко Александр Алексеевич [Электронный ресурс] // Восточно-Казахстанская областная универсальная библиотека им. Абая : сайт. – Режим доступа : http://semeylib.kz/?page_id=11461&lang=ru (20.06.2018)
Шин В. Ф.
- Жаңартылды 28.02.2019 22:34
Шин Владимир Федорович (1924-1999) – суретші, кескіндемеші, суретші-декоратор, еңбек ардагері.
1924 жылы Приморье өлкесі Шкотов ауданы Синбар селосында дүниеге келген. 1937 жылы Қиыр Шығыстан корейлерді депортациялау кезінде отбасымен Қызылорда облысының Жалағаш станциясына келіп қоныстанып, осы жерде орта білім алады. 1943 жылы Ұлы отан соғысы жылдарында Самарқандқа көшірілген Бүкілресейлік көркемсурет академиясының кескіндемеші факультетіне оқуға түседі.
Екінші курстан кейін Коми АССР (қазір Коми Республикасы) еңбек армиясына шақырылады. Соғыстан кейін Бүкілресейлік көркемсурет академиясының үшінші курсында оқуын жалғайды. Кейін оқуын тастап Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласына келеді. Мұнда Жамбыл атындағы театрда суретші-декоратор болады, бейнелеу өнері шеберханаларында жұмыс істейді. 1950 жылы Семейге көшіп келіп, көркемсурет шеберханаларында еңбек етті.
Қаланың сурет өнері саласына, қалалық және республикалық көрмелерге белсенді қатысқан.
«Еңбек ардагері» медалімен марапатталған.
1999 жылы қайтыс болды.
Деректер
Источники
Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых в городе Семипалатинске [Текст].- Семипалатинск : Тенгри, 2003. - С. 162.
