Famous names
Звание
"Герой Советского Союза"
Герой Советского Союза - высшая степень отличия СССР. Звание, которого удостаивали за личные или коллективные заслуги перед Советским государством и обществом, связанные с совершением геройского подвига или выдающихся заслуг во время боевых действий, а также, в виде исключения, и в мирное время.
Звание впервые установлено Постановлением ЦИК СССР от 16 апреля 1934 года, дополнительный знак отличия для Героя Советского Союза - медаль "Золотая Звезда" - учреждена Указом Президиума Верховного Совета СССР
от 1 августа 1939 года.
Writers and Poets
Karbushev F. M.
- Details
- Last Updated on Wednesday, 09 November 2022 16:27
Fedor Mikhailovich Karbushev (1904-1984) poet-songwriter, member of the Union of Journalists of the USSR.
He was born on May 15, 1904 in the village of Nikolsk, Kolyvan volost, Novonikolayevsky Uyezd (now Novosibirsk region). In 1926, he voluntarily joined the ranks of the Red Army, served in the Red Banner Zlatoust Division. On duty, he had to live and work in many areas of our country. During these years, he began to write poems that stepped from the pages of wall newspapers to the pages of the newspapers "Steel Path", "Path to Communism", "Rural Truth", etc.
In 1947, due to illness, he was discharged from the NKVD. In the same year, F. Karbushev moved to a permanent place of residence in the village of Ablaketka, then not yet part of the city limits of Ust-Kamenogorsk (East Kazakhstan region). He got a job as a caretaker technician in the village Council, entered the eighth grade of evening school, took an active part in the construction of the Ust-Kamenogorsk HPP.
His first songs – "Vanyusha the Blacksmith", "Oh, you, Kolya, Nikolai", "The Guy from the Irtysh", "The Song of the lumberjack" - were sung in Ust-Kamenogorsk in 1953. They were published on the pages of the regional newspaper "Banner of Communism", there was a literary association with it, of which he was a member from the first day of his arrival in Ust-Kamenogorsk. In 1955, the performers of Fedor Mikhailovich's songs became laureates of various amateur competitions. The song "About Vanya" in 1957, received the first prize of Kazakhstan, the song "Boy-boy" in 1958 was named the winner of the All-Union competition. At the same time, both of them and other songs by F. Karbushev were included in several song collections at once. In 1958, the poet, together with the Altai composer V. Penkov, wrote the songs "Altai Steppe" and "Lyuba", and in the regional House of Folk Art they and the rest of the songs in a separate collection.
From 1952 to 1959, the poet-songwriter worked as the chairman of the Ablaketi village Council, and in 1959 - 1962 he got a job as the head of the club of the condenser plant. Since 1954, he headed a literary group that grew into a literary association that operated under the editorial office of the multi-circulation newspaper of the construction of the hydroelectric power plant "Irtyshgesstroy". The sincere songs of Fedor Mikhailovich fell in love with people. About a hundred amateur and professional composers have written music on his poems, the best are included in the repertoire of choirs, ensembles, soloists.
In 1984, the newly formed street of the village of Ablaketka in Ust-Kamenogorsk was named after Fedor Mikhailovich Karbushev.
He died in 1984.
Works of F. M. Karbushev
Books
Карбушев, Ф. Песни [Текст] : сборник / Ф. Карбушев. - Алма-Ата: Казгослитиздат, 1963. - 39 с.
Сборник песен [Ноты] : [для голоса и фп.] / авт. текста Ф. Карбушев. - Усть-Каменогорск : Восточно-Казахстанский областной дом народного творчества, 1958. - 31, [1] c.
Publications in periodicals and collections
Карбушев, Ф. Песня об Иртышском море [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Казахстанская правда. - 1960. - 6 августа.
Карбушев, Ф. Песня целинников [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Целинный край. - 1961. - 13 марта
Карбушев, Ф. Про Ванюшку-кузнеца [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Казахстанская правда.- 1961.- 12 февраля.
Карбушев, Ф. Мой город [Текст] : стихи // Казахстанская правда. - 1962. - 11 февраля.
Карбушев, Ф.Спойте о солдате [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Учитель Казахстана. - 1970. - 4 марта.
Карбушев, Ф. Узоры [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Учитель Казахстана. - 1970. - 1 января.
Карбушев, Ф. Березка [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Учитель Казахстана.- 1971.- 1 января.
Карбушев, Ф. Край родной [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Рудный Алтай. - 1983. - 7 ноября.
Карбушев, Ф. Мир вам, люди планеты [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Луч. - 1985. - 1 января.
Карбушев, Ф. Песня о Ленине; Комсомольцам двадцатых и восьмидесятых [Текст] : стихи / Ф. Карбушев // Знамя труда. - 1983. - 7 ноября.
Карбушев, Ф. Мы носим звание коммунистов [Текст] : стихи / Карбушев Ф. // Коммунистический труд. - 1984. - 1 декабря.
Literature about Karbushev F. M.
Утро над Иртышом [Текст] : сборник / Восточно-Казахстанское литературное объединение. - Усть-Каменогорск : Облиздат, 1960. - 211 с. (Введено оглавление)
Художественная литература о Восточном Казахстане [Текст] : Рекомендательный указатель литературы. - Усть-Каменогорск : Б. и., 1968. - 61 с.
Памятные места русской литературы в Усть-Каменогорске [Текст] : набор из 32 буклетов / авт. предисл. П. Д. Поминов. - Усть-Каменогорск : изд-во ВКГУ, 2007
Звено Алтая [Текст] : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - 472 с.
Чистяковские чтения [Текст] : материалы регионального семинара (14 апреля 2011 г.) / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. Ч. 1. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2011. - 195 с.
Памяти Михаила Чистякова... [Текст] : сборник воспоминаний и очерков / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. Ч. 2. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2011. - 169 с.
Articles
Кузнецов, П. Человек большой души [Текст] / П. Кузнецов // Рабоче-крестьянский корреспондент. - 1959. - №12. - С. 45 - 50.
Киселев, С. У песни вырастают крылья [Текст] / С. Киселев // Знамя коммунизма. - 1963. - 7 августа.
Аркадьев, В. Встреча с героями [Текст] : [о встрече с Героями Советского Союза и обсуждение книги "Бесстрашные" в читальном зале ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина] / В. Аркадьев // Рудный Алтай. - 1965. - 22 апреля. - С. 4.
Федоров, К. Песни нашего земляка [Текст] / К. Федоров // Рудный Алтай. - 1977. - 5 января. - С.
Карбушев Федор Михайлович [Текст] // Рудный Алтай. - 1984. - 18 апреля.
Капустин, П. Песни продолжают жить [Текст] : [О жизни и творчестве поэта Ф.М.Карбушева] / П. Капустин // Рудный Алтай. - 1998. - 30 июля
Капустин, П. Синеблузочник [Текст] : [Воспоминания автора о встречах с усть-каменогор.поэтом Ф.М.Карбушевым] / П. Капустин // Рудный Алтай. - 1999. - 19 октября. - С.
Мельникова, Н. Жизнь и лира Федора Карбушева [Текст] : (К 100-летию поэта-песенника) / Н. Мельникова // Рудный Алтай. - 2004. - 22 июня. - С. 4
Дурново, И. Драгоценные автографы [Текст] / И. Дурново // Рудный Алтай. - 2005. - 19 март. - С. 9
Рифель, Л. Наш поэт, солдат, наш старый "правдист" [Текст] / Л. Рифель // Семь дней. - 2006. - 15 сентября. - С. 9.
Тарлыкова, О. "Что ж молчишь, баян мой фронтовой?" [Текст] : [поэзия и музыка в творчестве М. Чистякова] / О. Тарлыкова // Мәдениет жаршысы . - 2009. - № 12. - С. 16 - 21.
Дурново, И. И поэт с поэтом говорит [Текст] / И. Дурново // 7 дней. - 2012. - 20 сентября. - С. 3.
Горская, Е. Жизнь и лира Федора Карбушева [Текст] / Е. Горская // 7 дней. - 2014. - 27 марта. - С. 7.
Internet links
Федор Михайлович Карбушев [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим доступа : http://e-arhiv.vko.gov.kz/ru/Page/Index/1446
Karmenov Zh.
- Details
- Last Updated on Friday, 08 November 2024 15:02
Karmenov Zhanibek (1949 - 1992) – writer, singer and musician
He was born on June 22, 1949 in the village of East Kazakhstan region. After graduating from school, Zhanibek entered the Kazakh State University, studied in a variety studio. The famous singer Zhusupbek Yelebekov became its head. Biography, personal life and creativity of Zhanibek Karmenov are associated with different types of art. He was engaged in literature, sang beautifully, wrote songs that became the pride of the Kazakh people. The singer founded the Department of folk singing at the Conservatory and at first was its head.
The famous performer was also engaged in the study of Kazakh folklore.
1984 - publication of art books dedicated to folk art and music, Lenin Komsomol Prize
1990 . - became an Honored Artist of Kazakhstan
in 1996. - the name of Zhanibek Karmenov was assigned to a music school in his native village.
Zh. Karmenov in the periodical press
Online resource
«Биография Карменов Жанибек» [электронный ресурс]. – Сайт. – Режим доступа : http://myz.nur.kz/artist-69152-karmenov-zhanibek (дата обращения 08 ноября 2018)
Касым А.
- Details
- Last Updated on Friday, 08 May 2026 15:47
Айнаш Сеитовна Касым (1974) — филолог-востоковед, абаевед, литературовед, преподаватель персидского языка и литературы, переводчик, писатель, кандидат филологических наук, член Союза писателей Казахстана.
Родилась 8 марта 1974 года в селе Бастаушы Самарского района Восточно-Казахстанской области. В 1991 году поступила на специальность «Персидская филология» факультета востоковедения Казахского национального университета имени аль-Фараби, который окончила с отличием в 1996 году.
Трудовую деятельность начала в 1998 году преподавателем персидского языка на кафедре стран Ближнего Востока Университета мировых языков и международных отношений имени Абылай хана. В 2004–2011 годах работала научным сотрудником Института литературы и искусства имени М.О. Ауэзова. В 2009 году в этом же институте под научным руководством доктора филологических наук, профессора Ж. Ысмагулова защитила кандидатскую диссертацию на тему «Восточные мотивы в поэзии Абая». В исследовании творчество Абая рассматривается в контексте восточной литературы. Также является автором научной статьи «Абай мен Хафиз шығармаларындағы «жүрек культінің» ғашықтық тақырыбымен ұштасуы» («Связь «культа сердца» в творчестве Абая и Хафиза с темой любви»), посвящённой сопоставлению темы сердца в любовной лирике Абая и Хафиза.
В 2011–2020 годах работала редактором, переводчиком и диктором Казахского радио на узле зарубежной службы Иранского телерадиовещательного объединения в Тегеране. С 2023 года — главный редактор информационного сайта Eurasia Today Kazakhstan.
Автор монографии «Абай және парсы әдебиеті» («Абай и персидская литература») и книги «Зүмірет» («Изумруд»). Открыла путь прямому переводу с персидского языка на казахский и перевела около двадцати книг. Среди них — «Әулиелер шежіресі» («Жизнеописание святых») Фарид ад-Дина Аттара, «Тәбәри тарихы» («История Табари») Мухаммада ибн Джарира ат-Табари, произведение Мохсена Хеджри «Жарық жұлдыз» («Яркая звезда»), а также книга Ахмада Хатами «Иранның қазіргі дәуір әдебиеті» («Литература современного Ирана»).
Перевела на казахский язык четырнадцать произведений выдающихся писателей современной иранской литературы (1921–2011), среди которых Мохаммад Али Джамалзаде, Садек Хедаят, Джалал Але Ахмад и Голамхосейн Саеди. Издала сборник «Іңкәрлік» («Стремление»). На персидский язык перевела рассказы Оралхана Бокея «Бес тиын» («Пять тиынов») и «Қасқыр ұлыған түнде» («В ночь, когда выл волк»), а также повесть А.С. Пушкина «Барышня-крестьянка».
Является автором более семидесяти научно-познавательных и публицистических статей на казахском, персидском и русском языках, посвящённых казахско-персидским литературным связям, а также Казахстану и Ирану. Владеет корректорской и редакторской работой, имеет большой опыт в издательском деле и в области книгоиздания.
А. Қасымның мақалалары
Статьи Касым А.
Қасым, А. Қазтуған толғаулары / А. Қасым. - Мәтін // Қазақ әдебиеті. - 2022. - 1 сәуір. - Б. 18-19
Қасым, А. Шайырлардың шайыры - Хафиз / А Қасым. - Мәтін // Түркістан. - 2022. - 3 қараша. - Б. 6
Kasenov T.
- Details
- Last Updated on Monday, 14 March 2022 10:43
Kasenov Turlyhan (1902-1940) - poet, teacher, publicist.
He was born in 1940 in the town of Terekty aul No. 19 of Kandygatai parish (now Kapanbulak village of Zharma district of East Kazakhstan region). The poet's father Kasen Kazha, who visited Mecca twice, was an enlightened, revered man in the family. Turlykhan began his studies with an aul mullah, absorbed the canons of high spirituality, then received lessons from a secular mughalim. In 1920, Turlykhan came to Semipalatinsk (now Semey), where he enrolled in teaching courses. In 1921-1924 T. Kasenov worked at the school. In 1925, he entered the Semipalatinsk Pedagogical College. After studying, the young teacher returns to his native village, opens one of the first schools in East Kazakhstan. Turlykhan Kasenov was fluent in Arabic, Latin and Russian writing. Now the native school in the village of Kapanbulak is named after Turlykhan Kasenov.
The talented educator made a great contribution to the eradication of illiteracy, the implementation of universal education, led public education in Ayagoz and Kokpekty districts, was the director of the first school of collective farm youth, opened in Semipalatinsk (now Semey) in 1930. Already in his student years, he began to write, did not abandon poetic creativity during the years of work in the field of education. In 1934, Kasenov was accepted into the ranks of the Writers' Union of Kazakhstan. He worked with classics of Kazakh literature S. Seifullin, B. Mailin, I. Dzhansugurov.
A young poet on the pages of newspapers and magazines, sang of his time, his era, the first large construction projects in his native land. In 1934, the poem "Turksib" was published in the second issue of the magazine "Kazakh Adebieti" (now the magazine "Zhuldyz"). In the 30s, many poems, poems of the young poet were published in the newspapers "Leninshil Zhas" (now "Zhas Alash"), "Sotsialdy Shygys", "Ekpindi" (now "Semey tany"), etc.
He headed the East Kazakhstan regional branch of the Union of Writers of Kazakhstan, organized the literary almanac "Enbek". An ardent publicist, T. Kasenov openly expressed his opinion, for which he was subsequently persecuted. At the age of 35, an accusation of nationalism was brought against him. In 1940, Turlykhan Kasenov as an "enemy of the people" was repressed and died in the dungeons of the GULAG.
He is the author of the short stories "Kim Kush" (1929), "Nuken" (1935), "Yerler anghimesi" (1934), poems "Radio sozi", "Ospan Komsomol" (1934), and research works "Arip akyn", "Adebiet zhumysyna at salysayyk". In the book of Alexander Zataevich "500 Kazakh songs and kuys" 13 Kazakh folk songs performed by Turlykhan Kasenov are recorded, such as "Ardak", "Kairma", "Tulkitymak", "Karagoz-au", etc.
A school in Kapanbulak village of Zharma district of East Kazakhstan region bears the name of Turlykhan Kasenov.
T. Kasenov 's publications in periodicals and collections
Қасенұлы,Т. Ахаңның шығармашылық даралығы [Текст] : [А. Байтұрсыновтың мысалдарының қазақ әдебиетіндегі орны] / Т. Қасенұлы // Жұлдыз. - 1994. - № 7. - Б. 181-185.
Жарма ақындары [Мәтін] : антологиялық жинақ. 1-ші кітап / құрастырған М. Иманжапаров, М. Зүкенұлы. - Семей : Үш биік, 2010. - 328 б. - Т. Қасенұлы.
Literature about the life and work of T. Kasenov
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Қасенұлы Тұрлықан: б. 455.
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Қазақстан Республикасы мәдениет, ақпарат және спорт министрлігі. - Алматы : Аруна, 2005. - (Мәдени мұра). – Қасенұлы Тұрлықан: б. 323.
Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары / құрастырушылар Ұ. Есдаулет, К. Құрмансейіт, Д. Кәпұлы. - Астана : Фолиант, 2011. - Қасенұлы Тұрлықан: б. 103.
Қазақстан жазушылары.ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. – Қасенұлы Тұрлықан: б. 183.
Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / құраст. С. Қамшыгер; Қ. Жұмашева. - Алматы : Ан Арыс, 2009. - Қасенұлы Тұрлықан: б. 232-233.
Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. – Тұрлықан Қасенов: б. 47-48.
1997
Тұрлықан ақын [Мәтін] : деректі жинақ / құрастырған М. Айтбайқызы, Қ. Рысбекұлы, Т. Жәкітайұлы, С. Сүйіндікова. - Алматы : Ер-Дәулет, 1997. - 201 б.
2002
Рысбекұлы Қ. Қайтпас қайсар қазақпын [Мәтін] : [ақын, жазушы, қоғам қайраткері Тұрлыхан Қасенұлы туралы]. – Астана : Ер-Дәулет, 2002. – 216 б.
Рамазанов, С. Қашанда халқымен бірге [Мәтін] : [ақын, жазушы, қоғам қайраткері Тұрлыхан Қасенұлы туралы] / С. Рамазанов // Семей таңы. - 2002. - № 13. - Б. 3.
Рамазанов, С. Осындай ақын болған [Мәтін] : [ақын, жазушы, қоғам қайраткері Тұрлыхан Қасенұлы туралы] / С. Рамазанов, Д. Сейсенұлы // Егемен Қазақстан. - 2002. - 26 маусым. - Б. 12.
Мұхамедова, Р. Қайтпас қайсар қазақ [Мәтін] : [ақын, публицист, ағартушы Тұрлыхан Қасенұлының туғанына 100 жыл толуына орай] / Р. Мұхамедова // Семей таңы. - 2002. - 30 тамыз. - Б. 2.
2003
Мансарин, Т. Тұрлықан ақын [Мәтін] / Т. Мансарин // Қазақстан мектебі. - 2003. - № 2. - Б. 52-55
2012
Мұхамедханұлы, Қ. Тұрлықан Қасенұлы [Мәтін] / Қ. Мұхамедханұлы // Қалба тынысы. - 2012. - 28 наурыз. - Б. 3.
2014
Мұхамедханұлы, Қ. Тұрлыхан Қасенұлы [Мәтін] : [ақын, публицист Т. Қасенұлының өмірі жайлы] / Қ. Мұхамедханұлы // Ертіс өңірі. - 2014. - 22 қазан. - Б.10-11.
***
Литература Казахстана [Текст] : знциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна : Қазығұрт, 2010. - (Мәдени мұра). – Касенулы Турлыхан: с. 270-271.
2002
Гайнуллина, Ф. А. Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст] : учебное пособие / Ф. А. Гайнуллина. - Семипалатинск, 2002. - Турлыхан Касенов: с. 56-58.
Бликова, Ж. Слово о Турлыхане [Текст] / Ж. Бликова, Р. Сейпилова // Спектр. - 2002. - 5 апреля. - С. 16
Рамазанов, С. «Бесстрашен и горд…» / С. Рамазанов // Семипалатинские вести.- 2002.- 5 июля.- С.3.
Байгужинов, К. Певец своего народа / К. Байгужинов // Семипалатинские вести.-2002.-16 августа.- С.2.
Рамазанов, С. "Я - свободолюбивый казах, бесстрашен и горд, воспитанный тобой, мой независимый народ" [Текст] : [100 лет поэту, публицисту Турлыхану Касенову ] / С. Рамазанов// Спектр. - 2002. -16 августа. - С.16.
Рамазанов, Е. "Я свободолюбивый казах..." [Текст] : [к 100-летию поэта, педагога, публициста Турлыхана Касенулы] / Е. Рамазанов // Рудный Алтай. - 2002. - 24 августа. - С. 6
Биданова, А. Короткий век Турлыхана Хасенова / А. Биданова // Наше дело.- 2002.- 30 августа.- С.7.
Сергеева, Ж. Памяти Турлыхана Касенулы посвящается / Ж. Сергеева // Семипалатинские вести.- 2002.- 30 августа.- С.2.
2006
Писатели Семипалатинскогорегиона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006. -Турлыхан Касенов: с. 32-34.
2011
Мұхамедханов, Қ. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 9 : мақалалар, зерттеулер, Абай шығармаларына түсініктемелер / Қ. Мұхамедханов. - Алматы : Ел шежіре, 2011. - 384 б. - Т. Қасенұлы (ол туралы).
2014
Бұл өлең шыққан екен бірталайдан... [Мәтін] : "Біржан-Сара айтысына" қатысты зерттеу мақалалар мен ғылыми ой-тұжырымдар . - Өскемен : С. Аманжолов атындағы ШҚМУ "Берел" баспасы, 2014. - 506 б. - Т. Қасенұлы.
Kasymov A.
- Details
- Last Updated on Friday, 03 July 2026 09:10
Kasymov Aytmuhamet (1950) – writer, journalist
He was born on 19 June in the Ayuda village of the Ulan district of East Kazakhstan oblast. He graduated the Kazakh State University named after S.M. Kirov.
He made a great contribution to the development of printing of the East Kazakhstan region, including the newspaper «Worker», which was published in 1931 and became the founder of «Didar» newspaper.
Currently Kasymov is an editor of the regional «Didar» newspaper.
