Ғалымдар мен ағартушылар
Омаров Ғ. Қ.
- Жаңартылды 08.09.2022 09:59
Омаров Ғани Қалиханұлы (1961) – тарих, археология және этнология факультетінің археология, этнология және музеологиякафедрасының тарих ғылымдарының кандидаты, доцент
Ғани Омаров 1961 жылы 3 маусымда Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл ауданы (қазіргі Күршім ауданы) Горное (қазір Ақбұлақ) ауылында мұғалімдер отбасында дүниеге келген. Бала кезінде азамат болып қалыптасуына ата-анасымен бірге Омар болыстың келіні – әжесі Сарқыттың да үлесі көп болды.
1968 жылы Тарбағатай ауданы Шілікті орта мектебінің 1-сыныбына барады. Ата-анасының қызметіне байланысты Марқакөл ауданы Боран орта мектебінде оқуын жалғастырады. Жалпы ата-анасының қызметіне байланысты көшіп-қонып жүріп Ғани Қалиханұлы жеті рет мектеп ауыстырыпты. Соның бірі КСРО Халық мұғалімі Құмаш Нұрғалиев басқарған мектеп болса, екіншісі Социалистік Еңбек Ері Рафиқа Нұртазина басқарған Алматы қаласындағы №12 орта мектеп еді. 1978 жылы мектепті үздік бітірген кейін еңбек жолын 8 жылдық мектепте қазақ тілі мен әдебиетінен сабақ беруден бастады. Келесі жылы Қазақ политехникалық институтының құрылыс факультетіне оқуға түсті. Құрылыс инженері мамандығына оқыса да әдебиет, тарихқа деген құштарлығы тыным бермеді. 1984 жылы ҚазМУ-дің тарих факультетіне сырттай оқуға түседі. 1984- 86 жылдары Отан алдындағы әскери борышын өтейді.
1989 жылы Археология және этнография кафедрасына алғашқы мамандығы бойынша аға инженер болып қызмет істейді, кейіннен аспирантурасына түседі. 1989 жылдан бастап Тарбағатай Теріскейі, Шыңғыстау мен Алтайдың қола, ерте темір, түркі дәуірі ескерткіштерін зерттеумен айналысып, бірнеше экспедицияға қатысады.
1997-2002 жылдары З. Самашев басқарған Қазақ-Француз біріккен археологиялық экспедиция құрамында Берел қорымындағы сақ дәуірінің мәңгілік тоң басқан қорғандарында, 1999 жылы Қазақ-Ресей біріккен археологиялық экпедициясының зерттеулері бойынша Марқакөл (Күршім) өңіріндегі кешенді зерттеулерге қатысты.
2002-2011 жылдары Археология және этнология кафедрасының аға оқытушысы қызметін атқарды.
2004-2011 жылдарда көптеген археологиялық барлау жұмыстарына қатысты. 2012жылдан бері әл-Фараби атындағыҚазҰУ Археология және этнология кафедрасының доценті, 2016-2020 жылдарда кафедра меңгерушісі қызметін атқарды.
2012-2014 жылдарға арналған ғылыми жобалар аясында Ғани Омаровтың басшылығымен «Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданының археологиялық ескерткіштері, 2015ж. Оңтүстік Батыс Алтай, ежелгі және орта ғасыр көшпелілері: пәнаралық зерттеу, «Үржар ауданының археологиялық ескерткіштері», 2018-2020 жылдары «Көне заманнан орта ғасырғадейінгі Қазақ Алтайы тұрғындарының сакральді кеңістігі және жерлеу-ғұрыптық рәсімдері» тақырыбында ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізеді.
Бүгінгі таңда Ғани Қалиханұлының жетекшілігімен «Аягөз ауданының археологиялық ескерткіштері: пәнаралық байланыс», «Шелек-Талғар» қосөзені аралығындағы ерте көшпелілер қорғанының конструктивті ерекшеліктері» атты 2020-2022 жылдарға арналған ғылыми жобалар аясында зерттеу жұмыстарын жүргізілуде.
Ғани Қалиханұлы 2014 ж «Жоғарғы оқу орнының үздік оқытушысы» атағын иеленді. «Ыбырай Алтынсарин » төсбелгісімен марапатталған.Ғани Омаров 200-ден аса ғылыми еңбектердің, 7 монография мен 8 әдістемелік оқулықтардың авторы. Көптеген халықаралық ғылыми конференцияларға қатысып, баяндамалар жасаған. Кандидаттық диссертациясын «Алтай-Тарбағатай өңірінің ерте темір ғасыры археологиялық ескерткіштері» атты тақырыпта қорғады.
Ғани Омаров - отандық археология ғылымының дамуына, археолог мамандарын даярлауға сүбелі үлес қосып жүрген ұлағатты ұстаз, елімізге, алыс –жақын шетелдерге белгілі кәсіпқой археолог.
Ғ. Қ. Омаровтың мерзімді басылым беттерінде жарияланған мақалалары
Публикации Г. К. Омарова в периодической печати
Омаров Ғ.Қ. С.С.Черниковтың Шығыс Қазақстан ерте темір дәуірін зерттеуге қосқан үлесі [Мәтін] / Ғ. Қ. Омаров. // ҚазҰУ хабаршысы. Тарих сериясы = Вестн. КазНУ. Сер. историческая . - 2008. - № 4. - С. 138-141 б.- Библиогр.: 27 атау.
Омаров Ғ.Қ. Алтай мен Тарбағатай көшпелілер мәдениетіндегі кейбір ортақтастықтар мен ерекшеліктер [Мәтін] / Ғ. Қ. Омаров, Р. С.Жұматаев. // ҚазҰУ хабаршысы. Тарих сериясы = Вестн. КазНУ. Сер. историческая . - 2008. - № 4. - С. 142-145 б.- Библиогр.: 9 атау.
Омаров Ғ.Қ. Археология және этнология кафедрасының көне дәуір археологиясы тобының зерттеулері [Мәтін] : Шығыс Қазақстанда 1985-2002 жж. жүргізілген қазба жұмыстары туралы / Ғ.Қ. Омаров. // ҚазҰУ хабаршысы. Тарих сериясы = Вестн. КазНУ. Сер. историческая . - 2004. - № 4. - С. 161-163 б.- Библиогр.: 12 атау.
Омаров Ғ. Ақтоғайлықтар асуы [Мәтін] / Ғ. Омаров. // Егемен Қазақстан. - 2011.- 12 қазан (№ 491/492). – Б.9.
Ғ.Қ. Омаров туралы мерзімді басылым беттерінде жарияланған мақалалар
Литература об Г.К. Омарова на страницах периодической печати
Шәмерхан, К. Күршімнен шыққан археолог : [күршімдік археолог Ғани Омаров жайлы] / К Шәмерхан. - Мәтін // Рауан. - 2021. - 30 шілде. - Б. 5.
Омаров Ғ.Ұлттық құндылықтарымыз көп-ақ. Бірақ соның қадіріне жете алмай отырмыз/ Ғ. Омаров. – Мәтін//Дидар. -2021. -1 қазан. – Б.5
Оразбаева Ф. Ш.
- Жаңартылды 22.12.2016 16:37
Оразбаева Фаузия Шамсиқызы (1949 ж.) – филология ғылымдарының кандидаты, педагогика ғылымдарының докторы, профессор.
1949 жылы 3 мамырда Шығыс Қазақстан облысы, Самар ауданы, Талапкер (қазір Көкжыра) ауылында дүниеге келген. Еңбек жолын республикалық медицина училищесінің хатшысы мамандығынан бастап, соңынан облыстық репертуарлы библиография бөлімінің әдіскері қызметін атқарды. 1971 жылы С. М. Киров атындағы ҚазМУ-дің филология факультетін, 1975 жылы аспирантураны бітірді. 1977 жылы Алматы қ. №52 орта мектебінде мұғалім болды. 1977-1989 жж. – Алматы шет тілдері институтының оқытушысы (қазір Қазақ халықаралық қарым-қатынастар және әлем тілдері университеті), аға оқытушы, филология ғылымдарының кандидаты (1979), доцент (1988). ҚазМУ доценті (1989-1991). 1991-1993 жж. ҚазҰПУ проректоры. 1996 жылдан бері Абай ат. ҚазҰПУ қазіргі қазақ тілі және оқыту әдістемесі кафедрасының меңгерушісі. Педагогика ғылымдарының докторы (1997), профессор (1999). 2001-2010 жж. Д.14.09.04 филология және педагогика ғылымдары бойынша диссертациялық кеңес басшысы: 10.02.02 – қазақ тілі; 10.02.01 – орыс тілі; 13.00.02 – оқытып-үйрету және тәрбие теориясы мен әдістемесі (бастауыш, орта және жоғары білім жүйесіндегі қазақ және орыс тілдері).
2008-2011 жж. Қырғыз Білім академиясы және Ж. Баласағұн атындағы Қырғыз мемлекетттік университеті жанындағы педагогика ғылымдарының докторы (кандидаты) ғылыми атағын тағайындау жөніндегі Д.13.09.382 диссертациялық кеңес мүшесі. ҚР Президенттігіне кандидаттың мемлекеттік тілді еркін меңгеруін анықтау жөніндегі Лингвистикалық комиссия мүшесі және хатшысы (1998, 2005, 2011).
Ф. Ш. Оразбаева - 300 ден аса ағылыми-әдістемелік еңбектің авторы, соның ішінде, монографиялар, оқулықтар, оқу-әдістемелік құралдар, электронды оқу құралдары, сөздіктер, мемлекеттік стандарттар мен типтік бағдарламалар, мақалалар мен баяндамалар.
Ол келесідей ғылыми жобалардың авторы: «Қазақ тілі салаларының коммуникативті байланысқа негізделген ғылыми негіздері», «Тілтану: қазақ және түрік тілдерінің лексикасы», «Лингвистер мен әдебиетшілер туралы энциклопедия», « Үздіксіз білім беру жүйесінде қазақ тілі салаларының теориялық және әдістемелік негіздерін дифференциялау – адам ресурстарын дамыту кепілі», «Филологтарға тіл мен әдебиетті оқытудың ғылыми-инновациялық әдістемесі», «Қазақ әліпбиі мен латын харпінің ғылыми-лингвистикалық негіздері», «Маман әзірлеуде тілдің үш тұғырлығын қалыптастыру әдісі мен технологиясы» (қазақ, орыс, ағылшын тілдері)».
Ф. Ш. Оразбаева ҚР тіл білімдерін қадағалау бойынша (2006-2007) Еуропа және Халықаралық стандарттар (DALF/DELF, IETS, TOEFL және т.б.) негізінде алғаш рет әзірленген қазақ тілін оқыту бойынша 6 деңгейлі оқу-әдістемелік кешен авторы және жетекшісі. DEMO қазақ тілі курсының авторы, «Edusoft» (2007) израилдік орталық бірге әзірленген.
10.02.02 – қазақ тілі, 13.00.02 – қазақ тілін оқыту әдістемесі мамандығы бойынша 11 доктор, 40 кандидат әзірледі.
«Ерен еңбегі үшін» медалі (2003), ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Алғыс хаты» (2005), «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытуға қосқан үлесі үшін» ерекшелік белгісі (2008). ҚР белгілі ғалымы және педагогы атағы (2005), Білім беру ісі саласының құрметті қайраткері (2006), Ресей Педагогика ғылымдары халықаралық академиясының академигі (2009), ҚР Еңбек сіңірген қайраткері (2009). Ш. Уәлиханов атындағы І дәрежелі сыйлық иегері (2006). «Үздік оқытушы» мемлекеттік грантының иегері. (2006),Мемлекеттiк ғылыми стипендияның иегерi (2012).
Ф. Ш. Оразбаеваның ғылыми еңбектері
Научные труды Ф. Ш. Оразбаевой
Кітаптар – Книги
Оразбаева, Ф. Ш. Қазіргі қазақ тіліндегі сын есім синонимдері [Мәтін] / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : Мектеп, 1988. - 127 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазіргі қазақ тіліне арналған жаттығулар [Мәтін] : фонетика, лексика : оқу құралы / Ф. Ш. Оразбаева, Ә. Қ. Ахметов, К. Ж. Жүнісбекова. - Алматы : РБК, 1999. - 171 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Тілдік қатынас [Мәтін] : теория және әдістемесі : оқу құралы / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : РБК, 2000. - 208 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазақ тiлi [Мәтін]: учебник / Ф.Ш. Оразбаева. - Алматы : Атамұра, 2005. - 192 с.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазақ тілін оқыту әдістемесі [Мәтін] : оқу құралы / Ф. Ш. Оразбаева, С. Рахметова. - Алматы : Print S, 2005. - 170 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Мемлекеттiк тiлдегi iс қағаздар [Мәтiн] : оқу құралы / Ф. Ш. Оразбаева, Қ. Мұхамади. - Алматы : Арда, 2005. - 278 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Тілдік қатынас негіздері [Мәтін] : оқулық / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : Print S, 2005. - 147 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Кәсіби қазақ тілі [Мәтін] : дәрігер мамандарға арналған практикалық курс : оқу құралы / Ф. Ш. Оразбаева, К. Қ. Аяпбергенова. - Алматы : Литера "М", 2007. - 144 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Тіл әлемі [Мәтін]: мақалалар, зерттеулер / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. - 368 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазақ тiлi [Мәтін]: дидактикалық материалдар / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : Мектеп, 2014. - 136 б.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазақ әдебиетi [Мәтін] : оқу орыс, ұйғыр, өзбек тiл. жүретiн мектепке арн. оқу құралы. - Алматы : Бiлiм, 2014. - 88 б.
***
Оразбаева, Ф. Ш. Ускоренный практический курс обучения казахскому языку[Текст] : задания и упражнения / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы : Бiлiм, 1996.- 128с.
Оразбаева, Ф. Ш. Научно-теоретические основы языковой коммуникации и коммуникативного метода [Текст] : автореферат дис. ... доктора педагогических наук : 13.00.02 / Ф. Ш. Оразбаева. - Алматы, 1996.- 57 с.
Ф. Ш. Оразбаеваның қатысуымен шыққан кітаптар
Книги, вышедшие при участии Ф. Ш. Оразбаевой
Құрманбаева, К. С. Әдебиет [Мәтін] : орыс, ұйғыр, өзбек мектептерінің 5-сыныбына арналған оқулық / К. С. Құрманбаева, Ф. Ш. Оразбаева, А. Қ. Рауандина. - Алматы : Білім, 2002. - 100 б.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Оразбаева, Ф. Ш. Тіл мен рух [Мәтін] / Ф. Ш. Оразбаева // Жұлдыз. - 2009. - № 12. - Б.160-167.
Оразбаева, Ф. Ш. Алтынның сынығы [Мәтін] / Ф. Ш. Оразбаева // Егемен Қазақстан. - 2012. - 10 қараша. - Б. 6.
Оразбаева, Ф. Ш. Қазақ жырының қазынасы [Мәтін] / Ф. Ш. Оразбаева // Айқын. - 2016.- 11 ақпан. - Б. 6.
***
Оразбаева, Ф. Ш. Социально-гуманитарное пространство вуза как фактор формирования готовности будущих учителей к успешной профессиональной деятельности [Текст] / Ф. Ш. Оразбаева // Alma mater = Вестник высшей школы. - 2014. - № 6. - С. 48-53.
Өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности
Қазақстан ғалымдары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық.Т. 1 : А-К. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2012. - Оразбаева Фаузия Шәмсиқызы: б. 247.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Оразбаева Фаузия Шәмсиқызы: б. 595.
Шалабай, Б. Қазақ тілі білімінде тілдік қатынасымның теориясы мен әдістемесін негіздеуші [Мәтін] : [пед. ғыл. докторы, профессор Ф. Оразбаева туралы] / Б. Шалабай // Қазақстан - ZAMAN. - 2009. - 24 желтоқсан. - Б. 10.
Интернет-сілтемелер
Интернет-ссылки
www.famous-scientists.ru/12795/
http://famous.ukz.kz/orazbaeva-fauziya-shamsievna.html
http://www.rusnauka.com/35_OINBG_2012/Philologia/1_122504.doc.htm
Петров В. И.
- Жаңартылды 05.01.2025 10:10
Петров Василий Игнатьевич (1925-2006 жж.) - ғалым-тарихшы.
Петров Василий Игнатьевич Қытай Халық Республикасының Синьцзян провинциясында Шәуешек қаласында 14 қаңтар 1925 жылы туған. Оның отбасы өте нашар тұрды, сондықтан он жасынан бастап жұмыс істеді. 1940 жылға дейін Василий Петров Шәуешек қаласында орыс мектебінде оқыды, 1940 жылы өз достарымен Үрімші қаласына көшіп, сонда гимназияға қабылданды, гимназияны 1944 жылы бітірді.
Гимназияны бітірген соң 1945 жылдың маусым айына дейін орыс клубының меңгерушісі болды. Осы уақытта Синьцзян халқының өз тәуелсіздігі үшін гоминьдан билігіне қарсы күресі басталды. 1945 жылдың май айынан 1946 жылдың маусым айына дейін партизан отрядының құрамында Манас өзені үшін күреске қатысты. Осы шайқаста қатты жараланды.
1945 жылдың қазан айының соңында партизан отряды таратылды. В. И. Петров 2-ші Құлжа атқыштар полкінің, ату бөлімінің штаб бастығы болып тағайындалды. 1946 жылдың маусым айына дейін осы қызметте жұмыс атқарып, 1946 жылдың аяғында Қазақстанға келді.
1955 жылы С. М. Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университетінің тарих факультетін қызыл дипломмен бітіріп, тарихшы-мамандығын алды. Өскемен білім басқармасына қызметке жіберіліп, 1956 жылдың қазан айына дейін В. И. Ленин атындағы орта мектепте тарих пәнінің мұғалімі болды. 1956 жылдың 1 қазанынан бастап Өскемен педагогикалық институтының марксизм-ленинизм кафедрасында СССР тарихынан дәріс берді. Қызмет істеген жылдары өзін шебер оқытушы ретінде көрсетіп, көптеген тарих пәнінің мамандарын даярлап шықты. 1956-1960 жылдары марксизм-ленинизм кафедрасында оқытушы, аға оқытушы қызметтерін атқарды. Доцент, тарих ғылымдарының кандидаты В. И. Петров 1960 жылы тарих-филология факультетінің деканы болып сайланып, 20 жылдан аса уақыт осы қызметін адал атқарды.
1974 жылы Петров В. И. «Жоғары білім беру үздігі», «Қазақ КСР Халық ағарту ісінің үздігі» деген құрмет белгілерімен марапатталды. Туғанына 50 жыл толуына орай, тарих пәнінің мұғалімдерін дайындағаны үшін 1975 жылы Шығыс Қазақстан облыстық атқару комитетінің Құрмет қағазымен марапатталды. 1995 жылы В.И.Петровқа Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің «Құрметті профессоры» атағы берілді.
В. И. Петровтың ғылыми еңбектері
Научные труды В. И. Петрова
Кітаптар – Книги
Петров, В. И. Мятежное "сердце" Азии : Синьцзян : краткая история народных движений и воспоминания /В. И. Петров. - М. : Крафт, 2003. - 526 с.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Петров, В. И. Қалибекке қарай жол тарту /В. И. Петров; құраст. Ә. Iлиясұлы // Қалибек Хакiм туралы естелiктер. - Алматы, 2009. - Б. 29-40.
Өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности
Наш исторический.... - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 187 с.
Дурново, Ирина. Сквозь призму документа : сборник статей /И. Дурново. - Усть-Каменогорск : Шығыс-Полиграф, 2013. - 400 с.
***
Дементьев, М. Его служение исторической правде /М. Дементьев // Рудный Алтай. - 2006. - 10 окт. - С. 5
Обухов, В. Неизвестный солдат неизвестной войны /В. Обухов // 7 дней. - 2015. - 8 января. - С. 5.
Осипова, И. Вся жизнь – как учебник истории : [о декане исторического факультета УКПИ, профессоре ВКГУ В. И. Петрове] /И. Осипова // Рудный Алтай. - 2015. - 5 февр. - С. 4.
Вольский, В. Приподнимем занавес за краешек /В. Вольский // 7 дней. - 2015. - 2 июля. - С. 5.
Панин М. С.
- Жаңартылды 23.12.2016 15:00
Панин Михаил Сергеевич (1940 ж.) –қоғам қайраткері, биология ғылымдарының докторы, профессор.
1940 жылы Семей облысы Бородулиха ауданы Камышенка селосында дүниеге келген. 1957 жылы Н. Островский атындағы орта мектепті бітірді. 1963 жылы Семей педагогика институтының (қазар Шәкәрім ат. Семей мемлекеттік университеті) биология-химия факультетін аяқтайды, осы оқу орнында оның еңбек жолы басталды.
М. С. Панин ассистенттік қызметтен бастап, оқу орнының бірінші басшысы дәрежесіне дейінгі жолдан өтті. 1971-1988 жж. химия кафедрасын басқарды, 1971-1988 жж. биология-химия факультетінің деканы, оқу ісінің проректоры, 1985 -1995 жж. – педагогика институтының ректоры, 1995-1997 жж. – «Семей» Мемлекеттік университетінің ректоры, 1997-2004 жж. – Шәкәрім ат. Семей мемлекеттік университетінің бірінші ректоры, 2004- 2005 жж. – оқу ісінің проректоры, ал, 2005 ж. бері – Семей мемлекеттік педагогика институтының ғылыми жұмыс және халықаралық байланыс бойынша проректоры, экология-химия және география пәндері кафедрасының меңгерушісі қызметтерін атқарды.
М. С. Панин Қазақстан биосферасы химиялық элементтері миграциясын оқып-үйрену саласы бойынша жетекші ғалым болып табылады.
М. С. Панин – шетелдік, республикалық, оқу орны басылымдарында жарияланған бес ірі ғылыми монография, 1300 аса ғылыми еңбек, 190 астам жоғары мектеп мәселері бойынша ғылыми-әдістемелер авторы, олар «Казахстанское образование: взгляд ученого, педагога, руководителя» (2009 ж.) жинағында жарияланды.
М. С. Паниннің басшылығымен оқу орнында ірі ғылыми мектеп, экология кафедрасы құрылды, кафедра ғалымдары Қазақстан Республикасының Ұлттық ядро орталығы, алдыңғы қатарлы оқу орындары мен ТМД-нің ғылыми орталықтары, қоршаған ортадағы ауыр металдар мен радионуклеидтерді зерттейтін алыс шетелдермен тығыз байланыста қызмет етеді.
М. С. Панин жүргізген ғылыми зерттеулердің экология, биогеохимия, гидрохимия, қоршаған ортаны қорғау, ауыл шаруашылығы, топырақтану, агрохимия т.б. ғылымдардан алатын теориялық және қолданбалы мәні үлкен.
М. С. Паниннің бастамасымен Семей қ. алты Халықаралық ғылыми-практикалық конференция ұйымдастырылды (2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010 жж.) Конференцияға ТМД елдері, шетелдік және Қазақстан Республикасы ғалымдары қатысты
М. С. Панин У. У. Успанов ат. Топырақтану және агрохимия Институты (Алматы қ.) жанындағы Д 53.21.01. диссертациялық докторлық кеңес мүшесі, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ғылым Комитетінің қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ғылыми-зерттеу жұмыстарының ғылыми сарапшысы, «Ізденіс = Поиск», «Қазақстанның биология ғылымдары = Биологические науки Казахстана», «Экосфера», «Семей мемлекеттік педагогикалық институты хабаршысы = Вестник Семипалатинского государственного педагогического института», «Ұлттық ядро орталығының хабаршысы = Вестник Национального ядерного центра», «С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті хабаршысы = Павлодарского государственного университета им. С. Торайгырова», «Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті хабаршысы = Вестник Семипалатинского государственного университета им. Шакарима», Международного научного журнала «Мир науки, культуры, образования» халықаралық ғылыми журналs, «Экологическое образование в Казахстане» журналы т. б. ғылыми журналдардың редакция алқасының мүшесі болды.
Оның басшылығымен «Экология», «Геоэкология» мамандықтары бойынша 5 докторлық, 32 кандидаттық және 54 магистрлік диссертация қорғалды.
Оның бастамасы және тікелей басшылығымен 2006 жж. бері институтта халықаралық «Проблемы биогеохимии и геохимической экологии» атты үш тілді Халықаралық журнал шығады.
«Құрмет белгісі» (1976) ордені, «Достық» (2010), «Ерен еңбегі үшін» медальдары. «В. И. Лениннің туғанына 100 жыл толуына» (1970), «Еңбек ардагері» (1989), Ы. Алтынсарин атындағы медаль (1991), «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медалімен марапатталды. Орыс тілін оқытып-үйрету және мәдени мұраны сақтау, тарату, ұлттар мен халықтар мәдениетін жақындатуға қосқан зор үлесі үшін, Ресей Федерациясы Президенті В.В. Путиннің бұйрығымен Пушкин медалімен марапатталды (2007). М. С. Панин «Әлемнің жетекші ғалымдары» сыйлығының номинанты ретінде «Ведущие Ученые Мира - 2007» медалі, «Химическая экология» оқулығы үшін А. Байтұрсынов медалі, Ресей Жаратылыстану Академиясы Президиумының шешімімен Н. И. Вавилов атындағы медалімен марапатталды. Келесідей құрмет грамоталарының иегері: Кәсіподақтардың Бүкілодақтық орталық кеңесі президиумының (1987), Кәсіподақтардың Қазақ республикалық кеңесі президиумының (1987), Білім және ғылым министрлігі қызметкерлерінің республикалық кәсіподақ комитетінің (1990), Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің (2000 ж.; 2010 ж.), Шығыс Қазақстан облысы әкімінің (2000; 2005; 2010), Қазақстан Республикасы Президентінің (2005); келесідей құрметті атақтар иегері: «Қазақ ССР-і жоғары мектебіне еңбек сіңірген қызметкер » (1987), «Семей қ. Құрметті азаматы» (1997), «Бородулиха ауданының құрметті азаматы» (2010);төсбелгілері: «Қазақ ССР-і халық ағарту үздігі» (1974; 1977), «Социалистік жарыс жеңімпазы» (1973; 1976; 1977), «СССР-дің азаматтық қорғаныс үздігі» (1986), «Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі» (1996), «Қазақстан Республикасы ғылымын дамытуға қосқан үлесі үшін» (2004), Ресей шетелдер орталығының «За вклад в дело дружбы» (2006); Қазақстан Республикасы Президентінің алғыс хаттарымен марапатталды (2008; 2010; 2011).
М. С. Панин Ғылым мен техниканы дамытуға қосқан зор үлесі үшін, ғалымдар мен мамандарға арналған мемлекеттік ғылыми стипендия иегері (2000, 2010), «Үздік оқытушы» мемлекеттік гранты, «Золотой фонд Отечественной науки» сериясының «Золотая кафедра России» дипломының иегері.
М. С. Панин жыл сайын оқушылардың экология бойынша ғылыми жобаларына жетекшілік жасайды, олардың бірқатары қалалық, облыстық, республика және халықаралық олимпиада сыйлығының иегері болды.
М. С. Паниннің ғылыми еңбектері
Научные труды М. С. Панина
Панин, М. С. Тестовые задания по аналитической химии [Текст] : теория и практика / М. С. Панин. – Семипалатинск, 1997. - 234 с.
Панин, М. С. Экология почв [Текст] / М. С. Панин. - Алматы : Раритет,2008. - 528 с.
Панин, М. С. Экология Казахстана [Текст] : учебник / М. С. Панин. - Семипалатинск : Семипалатинский гос. пед. ин-т, 2005. - 548 с.
Панин, М. С. Казахстанское образование: взгляд ученого, педагога, руководителя [Текст] / М. С. Панин; под. ред. Е. Б. Сыдыкова. - Алматы : Раритет, 2009. - 615 с.
Панин, М. С. Химическая экология [Текст] : [учебник для вузов] / М. С. Панин. - Семипалатинск, 2002. - 852 с.
Панин, М.С. Тестовые задания по аналитической химии [Текст] : теория и практика / М.С. Панин. - Семипалатинск, 1997. - 231 с.
Панин, М. С. Вечное утро в душе [Текст]. - Семипалатинск, 2005. - 204 с.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Панин, М.С. О некоторых концептуальных положениях экологической безопасности производств и химическом загрязнении окружающей среды [Текст] / М.С.Панин // Вестник КазНУ. Серия: Химическая. - 2011. - № 3. - С. 241-244.
Панин, М. С. Актуальные экологические проблемы - в общественное сознание Казахстана [Текст] / М. С. Панин // Вести Семей. - 2012. - 10 апреля. - С. 4; 17 апреля. - С. 4
Панин, М. С. Эпоха ноосферы [Текст] / М. С. Панин // Спектр. - 2012. - 4 июля. - С. 8.
Өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности
М. С. Панин: человек - наука - судьба [Текст] : юбилейный биобиблиографический справочник. - Алматы : Раритет, 2010. - 236 с.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Панин Михаил Семенович: б. 611.
Қазақстан ғалымдары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық.Т. 2 : Қ-Я. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2012. - Панин Михаил Семенович: б. 273.
Есенжолов, Е. Педагог, ғалым, қоғам қайраткері [Мәтін] : [Шәкәрім атындағы университеттің ұстазы, жаратылыстану ғылымдарының академигі Панин М. С. 60 жаста] / Е. Есенжолов // Семей таңы. - 2000. - 3-9 ақпан.
Әліәкбар, С. Қазақстан ғылымының таңшолпаны [Мәтін] : [жерлесіміз СМПИ-дің ғылыми жұмыстар және халықаралық байланыстар жөніндегі проректоры, академик М. С. Панин жайлы] / С. Әліәкбар // Аудан тынысы. - 2010. - 5 ақпан.- Б. 3.
Тәлтенов, А. Кемелдікке жол тартқан ғұмыр [Мәтін] : [Шәкәрім атындағы университеттің ұстазы, биология ғылымдарының докторы Панин М. С. 60 жаста] / А. Тәлтенов, Қ. Бибеков // Семей таңы. - 2010. - 4 ақпан. - Б. 4; Ертіс өңірі. - 2010; 22 желтоқсан. - Б. 1; Семей таңы. - 2012; 22 мамыр. - Б. 2.
Қуанғалиева, А. Паниннің еңбегі алтын медальмен бағаланды [Мәтін] : [профессор М. Панин биогеохимия саласындағы іргелі зерттеулері үшін сапа дипломымен және алтын медальмен марапатталды] / А. Қуанғалиева // Дидар. - 2013. - 16 қаңтар. - Б. 1.
***
Ержанов, Н. Новая книга профессора Панина [Текст] / Н. Ержанов // Вести Семей. - 2012. - 17 января. - С. 3.
Шайхынова, А. Золотая награда Михаилу Панину [Текст] / А. Шайхынова // Вести Семей. - 2013. - 11 января. - С. 2.
Интернет-сілтемелер
Интернет-ссылки
http://www.famous-scientists.ru/10620/
http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1257668200
http://www.arnapress.kz/culture/44484
http://kp.kazpravda.kz/k/1152078625/2005-03-03
Прокопов К. П.
- Жаңартылды 16.07.2025 10:29
Прокопов Константин Павлович (1940 ж.) – биология ғылымдарының кандидаты, доцент, РАМ мүше-корреспонденті, С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің профессоры.
6 қазанда Рождественка ауылында дүниеге келген (Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы).
1965 жылы Өскемен мемлекеттік педагогикалық институтын бітірді; 1965-1968 жж. – Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтының аспиранты (Алматы); 1981 жылы 15 қазанда биология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін диссертация қорғады (Мәскеу қаласы, Н.К.Крупская атындағы мемлекеттік педагогикалық институт); ғылыми доцент ВАК атағы 25.08.1987 ж., С.Аманжолов атындағы ШҚМУ профессоры атағы - 26.03.2001 ж. берілді.
2001-2003 жж. «Млекопитающие Восточного Казахстана (фауна, экология, охрана)» тақырыбы бойынша докторлық диссертация жұмысын бастады.
К.П.Прокопов Ташкент (САГУ), Ленинград (А.И.Герцен атындағы педагогика институты), Мәскеу (М.В.Ломоносов атындағы МГУ және В.И.Ленин атындағы педагогика институты) қалаларында білім көтеру факультеттерінде оқып, біліктілігін көтерді.
Көптеген қалалық, облыстық, республикалық, өңірлік, одақтық және халықаралық ғылыми-практикалық конференциялар, жиындар мен семинарлардың жұмысына қатысты.
Негізгі оқыған курстары: омыртқалылар зоологиясы, эволюциялық ілім (дарвинизм), эволюциялық биология, жалпы биология, жан-жануарлар экологиясы.
Ғылыми тақырыптары Шығыс Қазақстанның өсімдіктер мен жан-жануарлар дүниесіне зерттеу жүргізумен байланысты.
Прокопов К.П. – 200 ден аса ғылыми, ғылыми-көпшілік және көркем шығармалардың авторы, соның ішінде - «Одуванчики» (2000) кітабы, «Позвоночные Восточного Казахстана» (бірлескен автор, 2000) және «Методические разработки к учебно-полевой практике по ботанике и зоологии с представлением растительного и животного мира Восточного Казахстана» (бірлескен автор, 2003), «Ихтиофауна Восточного Казахстана» (бірлескен автор., 2006) монографиясы, «Ашутас» (2006) кітабы, «Красная книга Любви» (2006) кітабы.
Марапаттары: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Құрмет грамоталары, «За заслуги в развитии науки Республики Казахстан» төсбелгісі (2007), университет ректоратының алғыс хаттарының иегері.
2013 жылы Өңірлік Менеджмент Академиясының мүше-корреспонденті болып тағайындалды.
Әуесқойлық ісі: саяхат, фотосурет түсіру. (К.П.Прокопов түсірген фотосуреттер кітап-журналдар, оқу құралдары, ғылыми монографиялар, мерзімді басылымдарда жарияланды.
Өмірлік ұстанымы: «Дарование есть поручение». (Е. А. Баратынский).
К. И. Прокопов шығармалары
Произведения Прокопова К. И.
Кітаптар – Книги
Прокопов, К. Кабарга - легкая, изящная... / К. Прокопов // Экосфера : Восточно-Казахстанский информационно-аналитический ежегодник. - Б. г. - С. 50.
Прокопов, К. Житель поднебесных гор / К. Прокопов // Экосфера : Восточно-Казахстанский информационно-аналитический ежегодник. - Б. г. - С. 32.
Прокопов, К. Одуванчики / К. Прокопов. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2000. - 148 с.
Прокопов, К. Ашутас / К. Прокопов. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 216 с.
Прокопов, К. Красная книга любви : [сборник] / К. Прокопов. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 196 с.
Прокопов, К. Исполин сверкающих вершин / К. Прокопов // Экология Восточного Казахстана: проблемы и решения: Справочно-информационный вестник. - 2002. - С. 62
Прокопов, К. Фауна Восточного Казахстана: позвоночные животные (Vertebrata) : млекопитающие Восточного Казахстана (Mammalia), насекомоядные (Jnsectivora) и Рукокрылые(Chiroptera) / К. Прокопов. Т. 2. - Усть-Каменогорск : ВКГТУ, 2012. - 139 с.
Прокопов, К. Млекопитающие Восточного Казахстана: фауна, экология, охрана : монография / К. П. Прокопов. - Усть-Каменогорск : Издательство ВКГУ им. С. Аманжолова, 2012. - 466 с.
К. И. Прокоповтың қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Прокопова К. И.
Позвоночные Восточного Казахстана / К. Прокопов, С.В. Стариков, И.В. Браташ. - Усть-Каменогорск : ВКГУ, 2000. - 224 с.
Методические разработки к учебно-полевой практике по ботанике и зоологии с представлением растительного и животного мира Восточного Казахстана : учебное пособие / Прокопов К. П., Федотова Л. А. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ им. С. Аманжолова, 2003. - 208 с.
Фауна Восточного Казахстана : позвоночные животные / Т. 1 : Ихтиофауна Восточного Казахстана (Круглоротые Cyclostomata, Костные рыбы Osteichthyes) / К. П. Прокопов [и др.]. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 131 с.
Фауна Восточного Казахстана : позвоночные животные / Прокопов К. П. [и др.]. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006.
К. П. Прокоповтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации Прокопова К. П. в периодических изданиях и сборниках
Прокопов, К. Практическое значение фауны грызунов Восточного Казахстана / К. Прокопов // Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания - 2006 / отв. ред. А. П. Цыганов ; ГУ "Отдел образования г. Усть-каменогорска", Учебно-исследовательский экобиоцентр акимата г. Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2006. - С. 34-42
Прокопов, К. Эндемик Центральной Азии / К. Прокопов. // Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания-2007 / ГУ "Отдел образования города Усть-Каменогорска", Учебно-исследовательский экобиоцентр акимата города Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2007. - С. 34 - 35.
Прокопов, К. Биология как система наук / К. Прокопов // Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания-2007 / ГУ "Отдел образования города Усть-Каменогорска", Учебно-исследовательский экобиоцентр акимата города Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2007. - С. 36 - 43.
Прокопов, К. П. Не знаю, в какой мере / К. П. Прокопов // Чистяковские чтения : материалы регионального семинара (12 апреля 2008 г.). - Усть-Каменогорск : [б. и.], 2008. - 291 с.
Прокопов, К. Насекомоядные (insectivora bowdich, 1821) Восточного Казахстана / К. Прокопов // Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания - 2009 / ГУ "Отдел образования г. Усть-Каменогорска, "Учебно-исследовательский экобиоцентр" акимата г. Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2009.- С. 135 – 138.
Прокопов, К. Материалы о фауне насекомоядных (insectivora bowdich, 1821) Восточного Казахстана / К. Прокопов // Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания - 2009 / ГУ "Отдел образования г. Усть-Каменогорска, "Учебно-исследовательский экобиоцентр" акимата г. Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2009.- С. 139 – 143.
Прокопов, К. Землеройковые (soricidae fisher, 1814) Катон-Карагайского государственного национального природного парка / К. Прокопов Региональный компонент в системе экологического образования и воспитания - 2009 / ГУ "Отдел образования г. Усть-Каменогорска, "Учебно-исследовательский экобиоцентр" акимата г. Усть-Каменогорска. - Усть-Каменогорск : Б.и., 2009. – С. 144 - 149.
Прокопов, К. Материалы о размножении красно-серой полевки Восточного Казахстана / К. Прокопов // Записки Усть-Каменогорского филиала Казахского Географического Общества : материалы международной научно-практической конференции (20-22 января 2009 г., Усть-каменогорск) / Министерство образования и науки РК, Усть-Каменогорский филиал Казахского географического общества, Восточно-Казахстанский гос. университет им. С. Аманжолова, Усть-Каменогорский филиал казахского географического общества. Вып. 2 : Геоэкологические проблемы трансграничных территорий / отв. ред. А. В. Егорина. - Усть-Каменогорск : [б. и.], 2009. - 243 с.
Прокопов, К. Материалы о размножении красно-серой полевки Восточного Казахстана / К. Прокопов // Записки Усть-Каменогорского филиала Казахского Географического Общества : международная научно-практическая конференция (27-28 октября 2009 г.) : сборник статей / Министерство образования и науки РК, Усть-Каменогорский филиал Казахского географического общества, Восточно-Казахстанский гос. университет им. С. Аманжолова, Восточно-Казахстанский гос. университет им. Д. Серикбаева, Восточно-Казахстанский гос. архив. 3 : Региональные аспекты устойчивого развития геосистем Алтае-Саянской горной страны / отв. ред. А. В. Егорина. - Усть-Каменогорск : [б. и.], 2009. - 243 с.
Прокопов, К. Материалы по экологии обыкновенной полевки Восточного Казахстана / К. Прокопов // Записки Усть-Каменогорского филиала Казахского Географического Общества : международная научно-практическая конференция (21-22 апреля) : сборник статей / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Усть-Каменогорский филиал Казахского Географического общества, Восточно-Казахстанский государственный технический университет им. Д. Серикбаева, Восточно-Казахстанский государственный университет им. С. Аманжолова, Восточно-Казахстанский государственный архив. Вып. 4 : Проблемы региональной геоэкологии и природопользования / отв. ред. А. В. Егорина. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат, 2010. - 253 с.
Чистяковские чтения : материалы регионального семинара (29 апреля 2010 года) / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. Ч. 1. - Усть-Каменогорск : Изд-во КАСУ, 2010. - 210 с.
Прокопов, К. Материалы по экологии узкочерепной, или стадной, полевки (Microtus gregalis pallas, 1779; Сұйірбасты тоқалтісі) Зайсанской котловины / К. Прокопов // Записки Усть-Каменогорского филиала Казахского Географического Общества / Министерство образования и науки РК, Усть-Каменогорский филиал Казахского географического общества, Восточно-Казахстанский гос. университет им. С. Аманжолова, Восточно-Казахстанский гос. университет им. Д. Серикбаева, Восточно-Казахстанский гос. архив. Вып. 5 : Усть-Каменогорск - 290 лет: история исследования, природа, события, люди : международная научно-практическая конференция (11-12 января 2011) : сборник статей / под ред. А. В. Егориной. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат, 2011. - С. 61 - 65.
Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - 472 с.
Чистяковские чтения : материалы регионального семинара (13 апреля 2012 г.) / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. Ч. 2. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2012. - 228 с.
Прокопов, К. Экспедиция вокруг озера Маркаколь / К. Прокопов // Чистяковские чтения : материалы регионального семинара (12 апреля 2013 года) / Мин-во образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский Свободный Университет . - Усть-Каменогорск : КАСУ. Ч. 1. - 2013. - С. 143 - 151.
Стариков, С. В. Животный мир / С. В. Стариков, К. Прокопов, Ю.К. Зинченко, В. И. Девятков, Л. Г. Савельева // Географическая энциклопедия. Восточный Казахстан. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2013. - С. 49 - 60.
***
Прокопов, К. Архар должен жить / К. Прокопов // Путь Ильича. - 1987. - 5 марта. - С.
Прокопов, К. Эндемик южного Алтая / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1988. - 14 сентября. - С. 14
Прокопов, К. Сберечь сокровища края : [очерк о природе Восточного Казахстана] / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1994. - 4 июня. - С Прокопов, К. "Красная книга любви" / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1995. - 7 марта
Прокопов, К. Восточный удавчик из Рудного Алтая / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1995. - 25 апреля
Прокопов, К. Болотная черепаха на Сибинских озерах / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1996. - 3 августа
Прокопов, К. Красавец-удод / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1998. - 15 января
Прокопов, К. Огарь - птица перелетная / Прокопов, К. // Рудный Алтай. - 1998. - 9 мая
Прокопов, К. Кабарга / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1998. - 13 июня. - С. 13июня
Прокопов, К. Степь, полная неожиданностей / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1998. - 11 июля. - С. 11
Прокопов, К. Маркакольские родники / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1998. - 29 сентября. - С.
Прокопов, К. Очерк о кабарге / К. Прокопов // Региональный вестник Востока. - 1999. - №1. - С. 169-173
Прокопов, К. Пискливый геккончик: рассказ / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 1999. - 4 сентября. - С. 4
Прокопов, К. Дикие животные нуждаются в защите / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2000. - 16 сентября -С. - С. 4
Прокопов, К. Исполин сверкающих вершин : [Снежный барс находится на грани вымирания и поэтому занесен в Красную книгу] / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2002. - 29 июня. - С. 21
Прокопов, К. Исчезающий ирбис / Прокопов, К. // Рудный Алтай. - 2007. - 14 июня. - С. 6.
Прокопов, К. Ночная "дискотека" на мокром шоссе: фауна земноводных и пресмыкающихся Восточного Казахстана пополнилась новыми видами животных / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2011. - 11 июня. - С. 6.
Прокопов, К. Пернатый властелин степей: казахстанская ассоциация сохранения биоразнообразия совместно с Союзом охраны птиц Казахстана объявили степного орла птицей 2012 г. / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2012. - 22 мая. - С. 6.
Прокопов, К. Долгий день ушедшего лета : [путевые записки известного натуралиста, профессора ВКГУ К. Прокопова] / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2012. - 5 сентября. - С. 6.
Прокопов, К. Гусь-пискулька : по рекомендации орнитологов Ассоциации сохранения биоразнообразия Казахстана (АСБК) и Союза охраны птиц Казахстана птицей года назван гусь-пискулька / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2013. - 26 февраля. - С. 6.
Прокопов, К. Трясогузка раскалывает лед : [о птице трясогузке, обитающей в Восточном Казахстане] / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2013. - 12 августа. - С. 6.
Прокопов, К. Птица года – серпоклюв / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2015. - 24 января. - С. 6.
Прокопов, К. Голубая мышь/ К. Прокопов // Ветер странствий. - 2015. - №4.- С.80-85
Прокопов, К. Орнитологическая сенсация : [о зимовке утки утки-каменушки в Усть-Каменогорске. Орнитолог А. Исабеков] / К. Прокопов // Рудный Алтай. - 2017. - 28 марта. - С. 4
Прокопов, К. Фатум : [о Е. Курдакове, А.С. Розанове, В.М. Шустере, А. Романове] / К. Прокопов // Кедр. - 2020. - №1-2. - С. 131-138.
К. П. Прокоповтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Прокопова К. П.
Ученые Восточно-Казахстанского государственного университета имени С. Аманжолова : биографический справочник. Т. 1 / сост. А. Ф. Сурнина, Ж. Т. Бопурова ; под ред. А. А. Абжаппарова. - Усть-Каменогорск : ВКГУ, 2004. - 327 с.
***
Таргынский, К. Профессор, да вы - шутник... / К. Таргынский // 7 дней. - 2016. - 7 апреля. - С. 8.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы:
Прокопов, К. П. Научные труды [Электронный ресурс] : [биобиблиографический указатель] // Научная библиотека ВКГУ имени Сарсена Аманжолова : сайт. – Режим доступа : https://library.vkgu.kz/sites/library/files/files/Ukazateli/Prokopov.pdf (21.06.2019)
