Қанапиянов Ж. Қ.

Жаңартылды 28.02.2019 22:22

Қанапиянов Жұмағали Қанапияұлы (1924 ж.) – кескіндемеші, график, КСРО Суретшілер Одағының мүшесі, Ұлы Отан соғысына қатысқан.

1924 жылы 7 қарашада Семей облысы (қазір Шығыс Қазақстан облысы) Қызылжар мекенінде дүниеге келген. Әкесі қайтыс болғаннан кейін балалар үйінде өсті.

1943 жылы армияға шақырылып, екі айлық әзірліктен кейін майданға жіберіледі. Ж.Қанапиянов 283- атқыштар дивизиясы құрамында соғысқа қатысты. Бұл дивизия Берлиннің оңтүстік-шығыс аумағын жаудан азат етуге қатысқаны үшін Жоғарғы Бас Қолбасшының алғысына ие болды.

«За взятие Берлина», «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.» медальдары және КСРО-ның естелік, мерейтойлық медальдарымен марапатталды.

1947 жылы Алматыға келіп театр-көркемсурет училищесінде (қазір О.Таңсықбаев атындағы Алматы сәндік-қолданбалы өнер колледжі) оқып, 1953 жылы бітірді.

1979 жылдан КСРО Суретшілер Одағының мүшесі.

Суретші Қанапиянов Жұмағали – республикалық, бүкілодақтық және халықаралық көрмелерге қатысқан.

Негізгі жанры – сатиралық суреттер мен картиналар, пейзаж.

1977 жылы «Сатира в борьбе за мир» атты халықаралық көрмеде Ж. Қанапиянов қола медальмен марапатталды.

Деректер

Источники

Канапьянов Жумагали Канапьянович [Электронный ресурс] // Восточно-Казахстанская областная универсальная библиотека им. Абая : сайт. – Режим доступа : http://semeylib.kz/?page_id=10809&lang=ru (20.02.2018)

Художники Казахстана-участники Великой Отечественной войны: Альбом / автор вступительной статьи и составитель Н.Б. Нурмухаммедов. -Алма-Ата: Өнер,1985. — С.76.

Мақсұтов М.

Жаңартылды 28.02.2019 22:26

Мақсұтов Мұрат (1946 ж.) – театр суретшісі.

1946 жылы 1 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Есенгелді ауылында дүниеге келген. 1972 жылы О.Таңсықбаев атындағы Алматы Сәндік-Қолданбалы Өнер колледжін бітіреді. 1972-1990 жж. С. Сейфуллин атындағы Қарағанды облыстық қазақ музыкалық-драма тетарында жұмыс істеді.

К. Мұхамеджанов «Бөлтірік бөрік астында» (1972), М. Әуезов «Еңлік-Кебек» (1973) және «Дос – Бедел дос» (1981), Д. Исабеков «Әпке» (1980), С. Мұқанов «Шоқан Уәлиханов» (1982), С. Жүнісов «Өліара» (1982), Г. Мүсірепов «Қозы Көрпеш – Баян Сұлу» (1984), М. Кәрім «Ай тұтылған түні» (1975), А. Островский «Найзағай» (1975), Н. В. Гоголь «Женитьба» (1976), У. Шекспир «Макбет» (1979), «Асауға тұсау» (1984), «Отыз ұлың болғанша ...» («Арбаң аман болсын», 1984) т.б. спектакльдер декорациясының авторы.

1990-1991 жж. республикалық арнайы көркемсурет шеберханасының «Қазақ музейі реставрациясында» суретші-әрлеуші болып жұмыс істеді. 1991-1993 жж. – Ж. Аймауытов атындағы Павлодар қазақ музыкалық-драма театрында бас суретші, 1993-1999 жж. – Астана қ. Қ. Қуанышбаев атындағы облыстық қазақ музыкалық-драма театрында суретші-режиссер болды. 1999 жылы – Ш. Құсайынов атындағы Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театрында бас суретші жұмысын атқарды.

Қазақ ССР мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1986), республикалық театр конкурсының лауреаты (1995, 1998, 2001, 2004). «Астана» (1998), «Ерен еңбегі үшін» (2005) медальдарымен марапатталды.

Деректер

Источники

Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1. Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. — Астана : Фолиант, 2011. — Б. 242.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Мақсұт Мұрат: б. 509.

Мақсұтұлы Мақсұт Мұрат [Электрондық ресурс] // Уикипедия – ашық энциклопедия : сайт. – Пайдалану орны : https://kk.wikipedia.org/wiki/Мақсұтұлы_Мақсұт_Мұрат (01.06.2018)

Макаров Ғ. Е.

Жаңартылды 14.01.2026 14:57

Макаров Ғұмар Ескендірұлы (1951 ж.) – суретші, кескіндемеші, Қазақстан Суретшілер Одағының мүшесі, Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің профессоры, Қазақстан Республикасының ағарту ісінің үздігі.

1951 жылы 16 наурызда Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Зайсан қаласында дүниеге келген. Ғұмар Макаров көркемсуреттің қыр-сырына өскемендік суретші-педагогтар Е. Н. Годовский мен А. Н. Намазбаевтың жетекшілігімен қол жеткізді.

1972 жылы Абай атындағы ҚазПИ (қазір Абай атындағы ҚазМПУ) көркемсурет-графика факультетін бітірді. 1972 жылы Н. К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтына (қазір Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік педагогикалық институт) оқытушы болып қабылданды. Ол 30 жылдан аса өмірін оқытушылық қызметке арнады. Қазіргі күні Ғ.Макаров Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік педагогикалық институтының дизайн және бейнелеу өнері кафедрасының оқытушысы. 1973 жылдан бастап кәсіби суретшілердің облыстық, қалалық және республикалық шығармашылық көрмелеріне қатысты.

Суретшінің ең ұнамды жанры – пейзаж.

«Марқакөл көлі», «Күзгі этюд», «Весна. Семипалатинка», «Қара теңіз», «Чешма», «Хайдар-паша» т.б. жұмыстардың авторы.

Соңғы онжылдықта Семей (1997, 1999), Өскемен, Алматы қалаларында (2000), Астанада (2003) суретшінің жеке көрмелері ұйымдастырылды.

2000 жылы Ғұмар Ескендірұлы «Тенгри Ұмай» қорының «Мастер Класс Казахстан» (Алматы) фестиваліне қатысып, «Қазақстанның Жібек жолы» номинациясы бойынша жүлденің иегері атанды. 

Ғ. И. макаров туралы әдебиет

Литература о Г. И. Макарове

Алексеева, Е. Прелесть родного пейзажа [Текст] / Е. Алексеева // Казахстанская правда. – 2003. - 6 марта.- С. 8.

Воронова, В. Пять дней по "Шелковому пути" [Текст] / В. Воронова //Рудный Алтай. – 2000. - 11 ноября.- С. 5.

Восточно-Казахстанский областной музей изобразительных искусств имени семьи Невзоровых[Текст]. – Семипалатинск: Тенгри, 2003. - С.172.

Алексеева Е. Прелесть родного пейзажа : [В столичном Музее современного искусства открылась выставка пейзажа семипалатинского художника Гумара Макарова] / Алексеева Е. // Казахстанская правда. - 2003. - 6 марта. - С. 8

Шварева Е. Когда художник пишет картину / Шварева Е. // Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2004. - №3. - С. 46-47

Назирова, Е. Краски осени [Текст] / Е. Назирова // Наше дело. - 2010. - 25 ноября. - С.2.

Костюк, Л. Г. Гумар Макаров - художник открытой души : к 60-летию со дня рождения / Л. Г. Костюк. - Текст : непосредственный // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - N 11. - С. 17-18.

Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы

Шварева, Е. Когда художник пишет картину [Электронный ресурс] : [о художнике Макарове Г. Е.] / Е. Шварева // Библиотека имени Оралхана Бокея : сайт. – Режим доступа : http://kitaphana.kz/ru/kraevedenie/iskustvo/iso-iskusstvo/4296-makarov.html (14.01.2026)

Малютин Н. В.

Жаңартылды 28.02.2019 22:25

Малютин Николай Васильевич (1952 ж.) – суретші, кескіндемеші.

1952 ж. 26 маусымда Шығыс Қазақстан облысы Зырян ауданы Қаншыбұлақ ауылында дүниеге келген.

Совет Армиясы қатарында қызмет еткеннен кейін Өскемен қ. өндіріс орындарында суретші болып қызмет етіп, тәжірибелі шебер-кескіндемешілерден дәріс алады.

Ол 1974 ж. Қазақстан және СССР Суретшілер Одағының мүшесі Леонид Агейкинмен танысады. Кейін Агейкиннің кеңесімен Өскемен жол-құрылысы институтына (қазір Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ) сәулет факультетіне оқуға түсіп, сәтті аяқтайды.

Николай Малютин Шығыс Қазақстан Шығармашылық Үйі, облыстық «Самородок» әуесқой суретшілер клубы басқармасы құрамында болды. Шығыс Қазақстан облысы православие шіркеулерін безендірумен айналысып, түрлі көрмелерге қатысқан. Мысалы, оның «Менің Қазақстаным» атты көрмеге ұсынған жұмысы ерекше бағаланды: онда суретші Қазақ елін барлық ұлыстар, діни сенімдер мен мәдениеттерді біріктірген – Шамбала елі – сияқты көрсеткен. Кенеп матаға түрлі діни сенімдердің храмдарын орнатып, ортасына Адамды қойған. Николай Малютинге махаббат тақырыбы ерекше жақын, оның «Любовь к жизни» атты жұмысы «Любовь, согласие и мир» атты көрмеде үздік деп танылды.

Суретшінің сүйікті жанрының бірі – портрет. Николай Васильевич өз таңдауымен, жанына жақын адамдары – туыстары мен таныстарының портретін салды. Малютин салған портреттерінде адамның сыртқы бейнесімен қатар, ішкі жан-дүниесін ашуға ұмтылған. Оның портреттері ерекше мазмұн мен түрге бай мини спектакль іспетті көрініс береді.

Н. В. Малютин жұмыстары жеке және шетелдік коллекцияларда жинақталған: Ресейде, Германияда. Суретшінің шығармашылық жан дүниесі жаңа ізденістер мен жаңа тың тақырыптарға бай.

Деректер

Источники

Пен, И. Малютин Николай // Қазақстан кескіндемесі [Мәтін]. Т. 2 = Живопись Казахстана = Painting of Kazakhstan : фотоальбом. - Алматы : Тау Кайнар, 2016. - Б. 12-15.

***

Гаврилова, А. Душа художника - в картинах [Текст] : [о персональной выставке художника Н. Малютина в этнографическом музее-заповеднике] / А. Гаврилова // Рудный Алтай. - 2013. - 12 февр. - С. 6.

Карабекова, А. Шестьдесят пятое лето художника Малютина [Электронный ресурс] / А. Карабекова. – Управление культуры, архивов и документации ВКО : сайт. – Режим доступа: http://cultura-arhiv.vko.gov.kz/ru/news.htm?id=001748 (дата обращения: 2.06.2017)

Щеглов, В. Меридианы творчества [Электронный ресурс] / В. Щеглов. - Восточно-Казахстанский областной архитектурно-этнографический и природно-ландшафтный музей-заповедник : сайт. – Режим доступа: http://www.etnografiavko.kz/etno8_files/vustavki21.html (дата обращения: 2.06.2017)