Nukaev T.

Details

Last Updated on Monday, 08 June 2026 10:15

Nukaev Turgazy (1937-2001) – akyn, a member of the Writers' Union of Kazakhstan

He was born in the Tuyak village of Ulan district of East Kazakhstan oblast. He graduated the history faculty Kazakh Pedagogical Institute named after Abai. He worked as a teacher, school principal, and a journalist of the regional newspaper «Flag of Communism» (now «Didar»). He published poems, ballads, essays in regional and national publications. His first book of poems is published in the publishing house «Zhalyn» (1978). He is the author of books: «My brother, Azaga» (1994), «I am the son of the Great Steppe» (1995), «Bow to mother» (1995), «Two shining star» (1999). 

Literature:

Новая книга Тургазы Нукаева: // Рудный Алтай. - 1999. - 11 мая
Поздравляем вас, Турага!: [журналист газ. "Рудный Алтай", первый зам. редактора обл. газ. "Дидар" Тургазы Нукаев принят в Союз писателей Казахстана]// Рудный Алтай. - 1996. - 25 мая

Nurbaev A.

Details

Last Updated on Tuesday, 23 June 2026 15:55

Nurbaev Aktan (1926-1988) – akyn, poet.

Aktan Nurbayev was born on May 27, 1926 in Berel village of Katonkaragai district of East Kazakhstan region.

His literary and poetic talent manifested itself early. But due to circumstances, Aktan was forced to go to work instead of studying, and his first school was oral competitions – aitys, in which he often took part and became famous as "akyn-bala".

During the Great Patriotic War, Aktan Nurbayev was mobilized into the labor army. He worked in various sectors of the national economy.

In the 60s, he was actively published on the pages of district, regional and republican newspapers.

The poetic heritage of Aktan Nurbayev is extensive, but only after his death his children published several poetry collections.

The main themes of Aktan Nurbayev's poetic works are nature and people of his native land, love and longing for them, diverse human moods.

The poetry of the owner of a natural poetic talent is very close to both ordinary people and connoisseurs of true art for the truthfulness of life. His collections of poems "Syrymdy aitam" ("I share the innermost"), "Aityp atken akynda arman bar ma ..." ("There is no dream for a spoken akyn ...") were published.

Works by A. Nurbaev

Ағажай, Алтайдай жер қайда [Мәтін] : өлеңдер жинағы. - А. : Полиграфия, 1999. - 303 б.

Нұрбаев, А. Сырымды айтам [Мәтін] : [жерлес ақын А. Нұрбаевтың тұңғыш жинағына туған жер, табиғат туралы өлеңдері топтастырылған] / А. Нұрбаев. - Алматы : Ғылым, 1995. - 136 б.

Нұрбаев, А. Айтып өткен ақында арман бар ма... [Мәтін] : өлеңдер мен толғаулар, естеліктер / А. Нұрбаев . - Өскемен : Медиа-Альянс, 2003. - 260 б.

Publications in the periodical press

Нұрбаев, А. Мерейлi көктем : өлең [Мәтін] / А. Нұрбаев // Лениншiл жас.- 1970.- 12 июнь.

Нұрбаев, А. Туған жер: өлең [Мәтін] / А. Нұрбаев // Лениншiл жас. - 1970. - 14 июль.

Нұрбаев, А. Таңғы аяз : өлең [Мәтін] / А. Нұрбаев // Қазақ әдебиетi. - 1970. - 30 окт.

Нұрбаев, А. Дала : өлең [Мәтін] / А. Нұрбаев // Лениншiл жас. - 1971. - 25 сент.

Нұрбаев, А. Тобылғы торы [Мәтін] : әңгіме / А. Нұрбаев // Арай. - 1972. - 1 январь.- Б.4.; 25 январь.- Б. 4

Literature about Aktan Nurbayev

Books

Кітапбаев, Б. Шежіре [Мәтін] : тоғыз таңбалы найман / Б. Кітапбаев. - [Б. м.] : [б. ж.], 1992. - 598 б.

Елубай, О. Аялайық Алтайды [Мәтін] : (Деректі әңгіме, жолжазба, очерк,толғау, мақалалар) / Елубай О. - Өскемен : [б. и.], 2004. - 227 б.

Қапанов, Б. Анамдай әлпештеген Асқар Алтай [Мәтін] / Б. Қапанов. - Өскемен : [б. и.], 2011. - 566 б.

Назырбаев, Қ. Катонқарағай [Мәтін] / Қ. Назырбаев. - Астана : Фолиант, 2011. - 280 б.

Назырбаев, Қ. Катонқарағай қаламгерлері [Мәтін] / Қ. Назырбаев. - Астана : Нұра-Астана, 2017. - 176 б.

Articles

Байбатыров, Ғ. Көңілде мәңгі жүресің [Мәтін] : [Катонқарағайлық ақын А.Нұрбаевтың 70 жылдығына орай естелік] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 1996. - 5 қыркүйек

Құмарбекұлы, М. Әз ағаның артында сөзі қалды [Мәтін] : [Катонқарағайлық ақын А.Нұрбаевтың 70 жылдығына орай] / М. Құмарбекұлы // Дидар. - 1996. - 5 қыркүйек.

Мұқтарханұлы Ақтан Нұрбай [Мәтін] : [ақын А.Нұрбайдың 70 ж. арн өлең] / Мұқтарханұлы // Арай. - 1996. - 10 қыркүйек.

Нұқайұлы, Т. Ақынның оралуы [Мәтін] : [Катонқарағайлық ақын А.Нұрбаевтың "Сырымды айтам..." жинағы жайлы] / Т. Нұқайұлы // Дидар. - 1996. - 10 қыркүйек..

Нұрбаев, А. Алтайымды, адамдықты жырлаймын [Мәтін] : [Жыр жолдары] / А. Нұрбаев // Дидар. - 1996. - 10 қыркүйек.

Рақымжанов, Т. Ақтан туралы сөз [Мәтін] : [Ақын А.Нұрбаев жайлы толғаныс] / Т. Рақымжанов // Арай. - 1996. - 24 қыркүйек.

Таңбин, Қ. Алтайдың ақиығы Ақтан ақын [Мәтін] : [Ақынның 70 жылдығына арн. ас жөнінде] / Қ. Таңбин // Арай. - 1996. - 24 қыркүйек.

Құмарбекұлы, М. Ақынға арналған ас [Мәтін] : [Катонқарағай ауд. ақын марқұм А.М.Нұрбайға 70 толуына арналған ас берілді] / М. Құмарбекұлы // Дидар. - 1996. - 26 қыркүйек.

Әбішев, С. Ақтанға [Мәтін] : [Ақын А.Нұрбаевқа арн. өлең] / С. Әбішев // Арай. - 1996. - 4 қазан..

Қызыр, Ж. Ақын ауылы [Мәтін] : [Катонқарағайлық ақын А.Нұрбаевқа арн. өлең] / Ж. Қызыр // Арай. - 1996. - 4 қазан.

Нұржақыпов, Қ. Көңілде жарқын бейнесі [Мәтін] : [ақын А.Нұрбаев жайлы] / Қ. Нұржақыпов // Дидар. - 1997. - 21 қаңтар.

Әшімханұлы, Д. Өкініш [Мәтін] : [Ақын А.Нұрбаев туралы] / Д. Әшімханұлы // Дидар. - 1997. - 18 ақпан.

2000-...

Қаңтарбаев, Ә. Ақтан ақынның орындалған арманы [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2003. - 6 желтоқсан. - Б.5

Қаңтарбаев, Ә Сырыңызды айтып тауысуға үлгермедіңіз-ау! немесе Ақын ағамен сырласу [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2006 - 3 маусым. - 3 маусым. - Б.6

Касенова, А. Ақтан Нұрбаев шығармаларындағы суреткерлік шеберлік [Мәтін] / А. Қасенова // ШҚО педагогика жаршысы. - 2007. - № 1. - Б. 35-37.

Байжұмаұлы, Т. Сағындырған сырлы жыр [Мәтін] : [ақын А. Нұрбаевтың "Сырымды айтам" атты жаңа жыр жинағы жарық көрді] / Т. Байжұмаұлы // Дидар. - 2011. - 14 мамыр. - Б. 5.

Nuralin S.

Details

Last Updated on Tuesday, 06 September 2022 22:25

Nuralin Sagidolla (1909 – 1981 lj.) – poet

He was born in 1909 in the village of Sunkar, Zaisan district, East Kazakhstan region. At an early age, he learned to read and write Arabic. In 1926-1956 he held administrative and economic positions in the Altai Territory of the East Turkestan Region (People's Republic of China). At the beginning of his creative activity, he studies the oral folk art of Kazakh akyns, and later begins to compose poems himself. Nuralin Sagidolla collects Kazakh folk songs, legends. epics. In 1929 he published a collection of manuscripts "Mura zhane tolgau". In the newspapers "Yerikti Altai", which began to be published in the second half of the 30s, in the magazines "Tan Sholpan", "Birlik" S. Nuralin begins to publish his first poems. There are collections of folk songs, dastans about historical events, such as "Tukibai – Sholpan", "Arkalyk batyr", "Myrzash batyr", "Kogedei torenin olimi", "Oshagan buligi", "Mynbaydyn buldy boluy" and others. Returning to his homeland in 1956, he expanded his poetic works. Along with dastans, he began to write terms such as "Zhogalgan shyny", "Zakymnyn korgeni".

He died in 1981.

Literature about S. Nuralin

Ақын-жыраулар [Мәтін]. - Алматы: Ғылым, 1979. - 184 б.

Шығыс Қазақстанның мәдени мұралары (тарих, мәдениет, білім) [Мәтін]. - Өскемен: ШҚМУ, 2006. - 432 б.

Nurkasym K.

Details

Last Updated on Monday, 04 April 2022 11:18

Nurkasym Kusmilya (1949) is a poet, singer, art critic, cultural critic, a native of Urdzhar district.

He was born on May 25, 1949 in the village of Yeltai, Urzhar district, Semipalatinsk (now East Kazakhstan) region. After graduating from the Yeltaev village school, he entered the Faculty of Kazakh language and Literature of the N.K.Krupskaya Semipalatinsk Pedagogical Institute, where he received knowledge from the luminaries of Kazakh literature K.Mukhamedkhanov, K.Shayakhmetov, K. Mashkhur-Zhusupov.

After the institute, he worked as a teacher in a secondary school, a school director, an instructor of the district party committee, secretary of the party committee of the state farm, head of the education department of the Urdzhar district. He worked in a managerial position of the Department of Culture and Language Development in Semey.

It was he who made a proposal to the Government of the Republic of Kazakhstan to celebrate the 90th anniversary of the Alash movement, which was supported and celebrated within the framework of the Republic of Kazakhstan. On the eve of the celebration of Shakarim's 150th anniversary, G. Semey initiated the erection of a monument to the poet, and thanks to him, a monument to the singer A. Kashaubayev, known far beyond the borders of the republic, was erected. He initiated the installation of the memorial complex of K. Mukhamedkhanuly.

His book "Umytpandar meni" was published. The poet made his mark on the art of aitys. He was a prize-winner of republican aitys dedicated to the 70th anniversary of Kazakhstan, the 300th anniversary of Kabanbai batyr. He became the winner in the regional aitys akynov, dedicated to the opening of the Urdzhar district newspaper "Uakyt Tynys" and the 30th anniversary of the Aksuat district theater. The gala concert dedicated to the 150th anniversary of Abai Kunanbayev in Semey was opened with the song of K. Nurkasym "Abai toyyna toybastar" and the festive concert that took place on the 10th anniversary of Independence of Kazakhstan in Astana was opened with the song "Tauelsizdik tolgauy". K. Nurkasym is the author of many songs, such as: "Astana-Baytak", "Tarbagatai", "Semey-Alash", "Kalalyk kazak", "Men seni sagynganda", "Barkytbel tauym-bayragym", "Tolegetai", "Sokyrdyn zary", wrote music on Abai Kunanbayev's poems "Olsem ornim kara zher...". K. Nurkasym was awarded the badge of the Ministry of Culture and Information RK "Madeniyet kayratkeri".

Works by K. Nurkasym

Books 

Нұрқасым, Қ. Ұмытпаңдар мені [Мәтін] / Қ. Нұрқасым. - Алматы: Атамұра, 2002. - 232 б.

Нұрқасым, Қ. Орта жүз қазақтарының кейбір рулары туралы жазылған шежірелері (этногенезі) хақында [Мәтін] / Қ. Нұрқасым. - Семей, 2014. - 122 б.

Publications in periodicals and collections

Нұрқасым, Қ. Шығыстан шыққан зиялылар [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Дидар. - 2008. - 15 мамыр.- Б. 2.

Нұрқасым, Құсмілия. "Ұлттық аспаптарды зерттейтін бір де бір институт жоқ" [Мәтін] / Қ. Нұрқасым , Қ. Сабырбай // Ертіс өңірі / Қ. Сабырбай . - 2009. - 1 сәуір.- Б.1, 8.

Нұрқасым, Қ. Қазақтың баласы қайтсе қазақ болады? [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл . - 2009. - № 4. - Б. 13 - 15.

Нұрқасым, Қ. Ұлтшылдықтан емес, ұлтсыздықтан қорқайық [Мәтін] / Қ. Нұрқасым, С. Құсанбаев // Дидар. - 2009. - 23 мамыр.- Б. 3.

Нұрқасым, Қ. Аштықта қырылмағанда осы күні 50 миллион Алаш болып, қанамызға сыймай ақтарылып отырар едік. [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Дидар. - 2010. - 4 мамыр.- Б. 8.

Нұрқасым, Қ. Пилондар образы [Мәтін] : [Семей қаласында Қ. Мұхамедхановқа арналған ескерткіш -мемориал ашылды.тың] / Қ. Нұрқасым // Ертіс өңірі. - 2010. - 22 желтоқсан.- Б. 12.

Нұрқасым, Қ. Мәдени қызметтің сапасы артты // Семей таңы. - 2010. - 14 қаңтар. - Б. 1

Нұрқасым, Қ. Алаш аралы - Бейбітшілік алаңы [Мәтін] : 20 қадам - халық қолдауында / Қ. Нұрқасым // Семей таңы . - 2012. - 12 қазан.- Б. 2.

Нұрқасым, Қ. Әміре бейнесі сол кезеңдегі ұлт өнерпаздарының жиынтық образына айналыпты [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Дидар. - 2013. - 26 желтоқсан.- Б. 27.

Нұрқасым, Қ. "Тегісшілдік" [Мәтін] : [Ақын С. Сейфуллиннің Үржарға сапары жайлы.] / Қ. Нұрқасым // Ертіс өңірі . - 2014. - 3 желтоқсан.- Б.10.

Нұрқасым, Қ. Абай төңірегіндегі әңгімеге келгенде ешкімге дес бермейтін [Мәтін] : Абай-170 / Қ. Нұрқасым // Дидар. - 2015. - 30 шілде.- Б.18.

Нұрқасым, Қ. Мүрсейіт Бікеұлының ұрпағы -Мүфтибек дегдар [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Ертіс өңірі. - 2015. - 8 шілде.- Б.11.

Нұрқасым, Қ. Қазақ жеріндегі исламның иірімі мен игілігі [Мәтін] / Қ. Нұрқасым // Жалын. - 2016. - №9.- Б.116 - 121.

Literature about Nurkasym K.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Қ. Нұрқасым: Б. 578 – 579.

Шығыс жұлдыздары: энциклопедиялық анықтамалық. Т.1. - Астана: Фолиант, 2011. - Б.128

Articles

Тілеубердиев, Д. Құсан сері [Мәтін] / К. Нуркасым // Семей таңы. - 1999. - 27 мамыр. - Б. 4

***

Нуркасым, К. "Я рад критике на сцене" [Текст] / К. Нуркасым // Спектр. - 2010. - 14 апреля. - С. 4.

Нуруллин, Э. Семей: новые горизонты развития [Текст] / К. Нуркасым // Вести Семей. - 2012. - 29 мая. - С. 1.