Raimbekov A. R.

Details

Last Updated on Friday, 05 January 2018 14:11

Raimbekov Akhmet Raiymbekuly (1880-c.s.n.) – a member of the Alash movement.

He was born in 1880 in Karkalinsky district (now Karaganda region). Graduated from Omsk Central Paramedic School. Before the February Revolution, he was a paramedic. Since 1917, a member of the Kazakh committee of Karkaraly county, in 1918, head of the grocery department and a member of the Board of the Zemstvo of Karkaraly county. In 1919, the chairman of the Zemstvo of the Semipalatinsk region (now the East Kazakhstan region) and the commissioner for the procurement of goods of the Far Eastern direction. At the Constituent Assembly, he was recommended to the deputies of the Alash party of the Semipalatinsk region (now the East Kazakhstan region).

 

Literature about Raiymbekov A.

 

Қабимолдин, М. "Алаштың" ардагері [Мәтін] : [А. Райымбеков туралы] / М. Қабимолдин // Дидар. - 1997. - 31 мамыр.

Алаш. Алашорда [Мәтін] : энциклопедия / құраст.: Ғ. Әнес, С. Смағұлова. - Алматы : Арыс баспасы, 2009. - 544 б. - Райымбеков Ахмет Райымбекұлы: б. 270.

Райымбеков Ахмет – Алашорданың Семей облыстық комитетінің мүшесі [Мәтін] // Восточная Алашорда. Сборник документов / составители Е. Б. Сыдыков и др. - Семей, 2010. - 425 с. - Райымбеков Ахмет: с. 33, 50.

Тілешов, Е. Алаш қозғалысы [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Е. Тілешов, Д. Қамзабекұлы. – Алматы : Сардар, 2014. – 528 б. – Райымбеков Ахмет : б. 490.  

 

 Internet links

 

Райымбеков Ахмет [Электрондық ресурс] : [ақпараттық анықтамасы] // Алаш қозғалысының мүшелері - Уикипедия: сайт. - Режим доступа : https://kk.wikipedia.org/wiki/Алаш_қозғалысының_мүшелері#.D0.A0(09.02.2017)

Райымбеков Ахмет [Электрондық ресурс] : [ақпараттық анықтамасы] // Алаш қозғалысының мүшелері - eAnswers : сайт. – Режим доступа : http://wiki.eanswers.com/kk/Алаш_қозғалысының_мүшелері (09.02.2017)

Satpayev (Zeinov) A. Z.

Details

Last Updated on Friday, 05 January 2018 14:29

Satpayev (Zeinov) Abikey Zeinovich (1881-1937) - a prominent teacher, chairman of the Gubono in Semipalatinsk (now Semey), teacher of the Semipalatinsk Teachers' Seminary of the Omsk Labor Faculty, Frunze Pedagogical Institute, the first director of the Semipalatinsk Pedagogical College, a member of the national liberation movement "Alash Orda".

He was born in 1881 in the village of Shadra of Akkelin parish of Pavlodar district (now the K. I. Satpayev state farm of Bayanaul district of Pavlodar region). Member of the Communist Party since 1920

In 1908 he graduated from Semipalatinsk Teachers' Seminary (now M. Auezov Pedagogical College, Semey), majoring in Russian language and literature, history. In 1908-1910 he taught in the volosts of Pavlodar county, and in 1910-1917 he worked in the Pavlodar two-class Russian-Kazakh school.

In 1917, he took part in the First All-Kazakh Congress in Orenburg, was a delegate from the All-Muslim Union in Petrograd and was elected a candidate for deputy of Akmola and Semipalatinsk regions (now East Kazakhstan region) on behalf of the Alash party at the Constituent Assembly. In 1918-1920 he was a member of the Board of the Zemstvo of Semipalatinsk region (now East Kazakhstan region), head of the education department, member of the Union of Alashords of Semipalatinsk region (now East Kazakhstan Region) and served as the authorized Military Staff under the Alashord of the Siberian Provisional Government.

In 1920-1921 - Chairman of Gubono (Provincial Department of Public Education) and taught at the Semipalatinsk Teachers' Seminary (now M. Auezov Pedagogical College, Semey). In 1922-1927 - Director of the Semipalatinsk Pedagogical College. Until the end of 1927, he taught at the Omsk rabfak.

In the 1930s, he was persecuted by the NKVD because of his origin from a wealthy family, membership of the Alashorda movement, and also had the status of an influential teacher. Because of this, he moved to Kyrgyzstan, where he worked at the Bishkek Pedagogical Institute. He published articles on the problems of education in such publications as "Tan" ("Morning") and "Sana".

Arrested in 1937 for participating in the Alashordinsky movement, sentenced to death.

 

Literature about Satbaev A. 

Books 

 

Кереку - Баян кітапханасы  Рухнама Кітапта [Мәтін] : биография (автобиография). 12-кітап. Әбікей Сәтбаев. - Павлодар : С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті. - 2003. - 109 б.

Алаш. Алашорда [Мәтін] : энциклопедия / құраст.: Ғ. Әнес, С. Смағұлова. - Алматы : Арыс баспасы, 2009. - 544 б. – Сәтпаев Әбікей Зейінұлы: б. 285.

Қазақтың тәлімдік ойлар антологиясы [Мәтін] : 10 томдық. Т. 6 : Ұлттық тәлім-тәрбиелік ғылымдардың дамып, қалыптасу тарихынан : 1920-2000 жылдар. - Алматы : Сөздік - Cловарь, 2009. - 400 б.

Әлемдік педагогикалық ой-сана [Мәтін] : 10 томдық / Қазақстан Республикасының байланыс және ақпарат министрлігі, Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі, Ы. Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясы. Т. 10 : XV-XX ғғ. қазақ ойшыл оқымыстыларының тәлім-тәрбие туралы ой-пікірлері. - Алматы : Таймас, 2010. - 400 б.

Алаштың білім ордасы [Мәтін] / бас ред: Ш. А. Жанаева. - Семей : Тенгри, 2013. - 293 б.

Тілешов, Е. Алаш қозғалысы [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Е. Тілешов, Д. Қамзабекұлы. – Алматы : Сардар, 2014. – 528 б. – Сәтпаев Әбікей Зейінұлы: б. 357-358.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін]: энциклопедия. – Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. – Сәтбаев Әбікей Зейінұлы: б. 673.

 

Articles

 

Садыкова, К. Ж. Әбікей Зейінұлы Сәтбаев [Мәтін] / К. Ж. Садыкова, А. М. Садыкова // Ғылыми журнал С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті. - 2004. - № 1. – Б. 32-42.

Жақсыбаев, С. Есімі ел есінде [Мәтін] : [Ә. Сәтбаев туралы] / С. Жақсыбаев // Сарыарқа самалы. - 2008. - 19 ақпан. - С. 5.

Жанаева, Ш. А. Семейдің мұғалімдер семинариясы және Сәтбаевтар әулетінің үш өқілі / Ш. А. Жанаева // Қазақ әдебиеті. - 2009. -10-16 сәүір. - Б. 10.

Утюбаев, Е. Ш. Әбікей Зуйінұлы Сәтбаевтың өмірі мен қызметі/ Е. Ш. Утюбаев // Арнайы басылым Қазақстан педагогикалық хабаршысы "Мәшһүр-Жүсіп мұрасы : таным және тағылым" атты халықаралық ғылыми-теориялық конференцияның материалдар жинағы. - 2009. - № 2. – Б. 192-198.

Мұзафаров, Б. Н. Әбікей Сәтбаев аса көрнекті ұстаз-ағартушы [Мәтін] / Б. Н. Мұзафаров, Е. К. Рахимов // Академик Қ. И. Сәтбаевтың 110-жылдығына арналған "Ғылым және білім : іргелі негіздері, технологиялары және инновациялары" атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. Т. 2. - Павлодар : ПМПИ, 2009. - Б. 102-106.

Сәтбаев Әбікей – Алашорданың Семей облыстық комитетінің мүшес // Восточная Алашорда. Сборник документов. Составители Е.Б. Сыдыков и др. - Семей, 2010. - 425 с. - Сатбаев Абикей: с. 54,97.

Садыкова, К. Әбікей Сәтбаев - ұстаздардың ұстазы [Мәтін] / К. Садыкова // "ІХ Седельников оқулары. Көптілділік : қазіргі хал-ахуалы және болашағы" атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. Т. 1. – Павлодар : ПМПИ, 2011. - Б. 309- 315.

Хамитова, М. А. Қазақ зиялылары және ұлттық рухани көзқарастар табиғаты [Мәтін] / М. А. Хамитова // Отан тарихы. - 2015. - № 3. - Б. 100-109.

 

Internet links

 

Сатпаев Абикей Зеинович [Электронный ресурс] : [биография] //bibliotekar.kz – Казахская библиотека : сайт. – Режим доступа : http://bibliotekar.kz/svet-ochaga-shamshijabanu-satpaeva/satpaev-abikei-zeinovich.html (09.02.2017)

Просветители казахской земли - Муса Шорманов и Абикей Сатпаев [Электронный ресурс] : [биография] // ПАВЛОДАРСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ПЕДАГОГИЧЕСКИЙ ИНСТИТУТ : сайт. – Режим доступа : http://www.ppi.kz/pedagogi-prosvetiteli (09.02.2017)

Алаш партиясыныңқұрылуы мен мақсаты [Электрондық ресурс] : [Ә. Сәтбаев туралы ақпараты бар] //Bigox.kz : сайт. – Режим доступа : http://bigox.kz/alash-partiyasynyn-kuryluy-men-maksaty/ (09.02.2017)

Әбікей Сәтпаев [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // Уикипедия – ашық энциклопедиясы : сайт. – Режим доступа : https://kk.wikipedia.org/wiki/Әбікей_Сәтпаев (09.02.2017)

Sarsenov B.

Details

Last Updated on Friday, 05 January 2018 14:25

Sarsenov Biakhmet (1885-1921) was a prominent public and political figure of the twentieth century, a member of the Alash government.

He was born in 1885 in Zaisan district, Naryn parish, Semipalatinsk region (now Aksuat village of Tarbagatai district of East Kazakhstan region). In 1909 He graduated from the Semipalatinsk Teachers' Seminary (now the M. Auezov Pedagogical College of Semey). After graduating from the seminary, he worked as a teacher in an aul school. Then, working as a manager in the parish, he opened primary schools. During the February and October revolutions, he was influenced by nationalist sentiments for some time. Participated in the work of the Revolutionary Committee for the Management of the Kazakh region.

In the autumn of 1917, at the invitation of Alash figures, Sarsenov came to Semipalatinsk (now Semey) and worked as a member of the regional committee.

In November 1917, the intelligentsia of S. Kudaiberdiyev, A. Ermekov, H. Gabbasov, B. Sarsenov, A. Moldabaev, A. Kozybagarov, R. Marsekov, N. Kulzhanova, K. Zhanataev, I. Kazangapov, M. Maldybaev, etc. took part in the Zemstvo Meeting of Semipalatinsk district.

In December 1918, Biakhmet Sarsenov participated in the second All-Kazakh Congress in Orenburg, where a special training commission was formed. The Commission was headed by Akhmet Baitursynov, and its members were M. Zhumabaev, E. Omarov, B. Sarsenov, T. Shonanov.

At this time, Semipalatinsk (now Semey) He was a member of the government of Alashord, and Biakhmet Sarsenov managed the Department of Public Education. He dealt with the opening and financing of schools, the education of Kazakh children and the provision of necessary books. Along with this, he taught in various subjects at teacher courses.

Biakhmet Sarsenov actively participated in the cultural life of the city, was constantly published in the newspapers "Kazakh" and "Saryarka".

In 1920, Biakhmet began working in the capital of the Kazakh Autonomous Republic. Then Sarsenov worked in various positions in the field of education. At that time, he taught at teacher courses in Orenburg and in the CINEMA (Kazakh Institute of Public Education). According to the archive, B. Sarsenov was invited to write textbooks on physics and mathematics. However, this was not to be. In 1921 On August 22, Biakhmet Sarsenov died of an illness at the age of 36 in Orenburg.

After his death, M. Turganbayev and Zh. Aimauytov wrote an article "Biyash" in memory of a fellow party member, which was published in the newspaper "Kazakh Tili" (now the newspaper "Semey tany").

In 1937-1938, the father of B. Sarsenov - Shegedek came under repression. And also, the government put pressure on his only son Galikhan.

 

 

Publications of B. Sarsenov in periodicals

 

Сәрсенов, Б. Ұлт қазынасы [Мәтін] : сарғайса да газеттің ақ парағы, өткен күндер тарих боп сақталады / Б. Сәрсенов // Ертіс өңірі. - 2004. - 2 қыркүйек. - Б. 27.

 

Literature about Sarsenov B.

 

Алаш. Алашорда [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Арыс, 2009. - 544 б. – Сәрсенов Биахмет: б. 282-283.

Тілешов, Е. Алаш қозғалысы [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Е. Тілешов, Д. Қамзабекұлы. - Алматы : Сардар, 2014. - Сәрсенұлы Биахмет: б. 354-355.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Сәрсенов Биахмет: б. 672.

«Қазақ» газеті [Мәтін] : Алаш азаматтарының рухына бағышталады / құраст.: Ү. Субханбердина, С. Дәуітов, Қ. Сахов. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 1998. - http://yadi.sk/d/DNIf5cxLHy9bW"560 б. (Б. Сәрсенов туралы ақпарат берілген).

Сыдықов, Е. Биахмет Сәрсенов [Мәтін] / Е. Сыдықов // Шәкәрім және Алашорда : ғылымижинақ. - Новосибирск : Талер-пресс, 2008. - Б. 95-101.

Жанболатова, Р. Р. Алаш арыстары - Мұхтар Әуезов [Мәтін] / Р. Р. Жанболатова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - 2009. - № 8. - Б. 7-10. (Б. Сәрсенов туралы ақпарат берілген).

Қуантайұлы, Н. Ахаңның оң қолы [Мәтін] : жерлесіміз, Алаш Орданың көрнекті қайраткері Б. Сәрсенов жайлы естелік / Н. Қуантайұлы // Дидар. - 2010. - 11 қараша. - Б. 7.

Смағұлова, С. Алаштың беймәлім қайраткері Биахмет [Мәтін] / С. Смағұлова // Дала мен қала. - 2011. - 30 мамыр. - Б. 10.

Жұртбай, Т. Алашордашылар дың мақсаты біртұтас қазақ мемлекетін құруеді / Т. Жұртбай; әңг. А. Кемелбаева // Жұлдыздар отбасы. Аңыз адам. - 2014. - № 24. - Б. 12-13.

Чарахметов, К. М. Тау тұлға – Биахмет Сарсенов (1885-1921) [Мәтін] / К. М. Чарахметов, В. К. Маратова // Білім әлемінде - В мире образования. - 2015. - № 6. - Б. 23-26.

Еңсенов, Қ. Алаштың арысы – Биахмет Сәрсенов / Қ. Еңсенов // Қазақ тарихы. - 2016.- № 4. - Б. 14-17.

 

Internet links

 

Сарсенов Биахмет (1885-1921) [Электронный ресурс] : [биография] // Восточно-Казахстанская областная универсальная библиотека им. Абая : сайт. – Режим доступа : http://semeylib.kz/?page_id=2898(09.02.2017)

Биахмет_Шигедекұлы_Сәрсенов [Электрондық ресурс] : [өмірбаян] // Уикипедия – ашық энциклопедиясы : сайт. – Режим доступа : https://kk.wikipedia.org/wiki/Биахмет_Шигедекұлы_Сәрсенов(09.02.2017)

Satpayev K. I.

Details

Last Updated on Wednesday, 06 March 2024 17:23

Satpayev Kanysh Imantayevich (1899-1964) - academician, laureate of the Lenin and State Prizes of the USSR, public figure, supporter of the Alash movement.Satpayev Kanysh Imantayevich (1899 - 1964) - academician, laureate of the Lenin and State Prizes of the USSR, public figure, supporter of the Alash movement.

He was born on April 12, 1899 in the family of a Kazakh nomad in village No. 4 of Bayanaul district of Pavlodar region. He studied at the aul school, then at the Russian-Kazakh school of Pavlodar. In 1914 he entered the Semipalatinsk Teachers' Seminary (now the M. Auezov Pedagogical College of Semey). Within the walls of the Seminary, he organized charity events, where he participated together with his colleagues. In 1915, he read a poem by Abai at an evening, the head of which was N. Kulzhanova. He was familiar with Kudaiberdiyev Shakarim, whose work Kanysh Satpayev highly appreciated. 

He met the February revolution of 1917 with joy, because he was sure that the new government would bring freedom to the Kazakh people. In this regard, he joined the Kazakh Committee of Semipalatinsk region (now East Kazakhstan region). And supported the activities of the Alash movement. 

In 1918 he graduated from the Semipalatinsk Teachers' Seminary (now the M. Auezov Pedagogical College of Semey) and worked as a teacher of natural science at pedagogical courses in Semipalatinsk (new Semey).

In 1920 he was appointed people's judge. At the request of Satpayev, the Semipalatinsk Revkom in 921 sent him to the Tomsk Technological Institute, where, after brilliantly passed the admission tests, he became a student of the geological exploration department of the mining faculty.

It was during his student years that Satpayev's scientific and engineering worldview began to form under the beneficial influence of the Siberian school of geologists and especially his beloved teacher and mentor Professor M. A. Usov, whose deep scientific ideas and knowledge later formed the basis of all Satpayev's creative activity.

After graduating from the Mining Faculty of the Siberian Technological Institute, K. Satpayev works at the Atbasar Non-ferrous Metals Trust. In 1929, he conducted research on the Dzhezkazgan copper ore deposit. In the 40s – the rise of Satpayev's career: Director of the Institute of Geological Sciences of the Kazfilial Academy of Sciences of the USSR, then the Academy of Sciences of the Kazakh SSR; Chairman of the Presidium of the Academy of Sciences of the Kazakh SSR.

The main works are devoted to the geology of deposits and mineral resources of Kazakhstan, in particular, the development of principles for the compilation of forecast maps of minerals.

Deputy of the Supreme Soviet of the USSR.

He was awarded four orders of 2-1 degrees and medals.

He died in 1964 .

The Institute of Geological Sciences of the Academy of Sciences of the Kazakh SSR bears his name; a glacier and a peak in the Dzungarian Alatau are named after him; one of the minerals is called "Satpayevite". Eight large cities of Kazakhstan have given their streets the name of the academician. There is an exposition about K. Satpayev at the Museum of the Revolution in Moscow, at the Tomsk Polytechnic Institute and the Institute of Geological Sciences of the Academy of Sciences of the Kazakh SSR, a memorial plaque is installed on the house where Satpayev lived in Alma-Ata. 1999 was declared the Year of Kanysh Satpayev by UNESCO.

 

Scientific works of K. Satbayev

Books

 

Сәтбаев, Қ. Таңдамалы [Мәтін] / Қ. Сәтбаев. - Шымкент : Оңтүстік полиграфия,  2007. - 384 б.

***

Сатпаев, К. Избранные труды [Текст] : в 5 т. / К. Сатпаев. - Алма-Ата : Наука, 1967-1969.

Т. 1 : Джезказганский меднорудный район. - 1967. - 279 с.

Т. 2 : Полезные ископаемые Джезказган - Улутауского района.- 1968. - 221 с.

Т. 3 : Проблемы металлогении и минеральные ресурсы Казахстана. - 1968. - 314 с.

Т. 4 : Проблемы развития науки в Казахстане. - 1969. - 398 с.

Т. 5 : Статьи, публицистика и материалы к биобиблиографии. - 1970. - 327 с.

Сатпаев, К.  Избранные труды [Текст]  / К. Сатпаев. - Шымкент, 2007.-400  с.

 

Books published with the participation of K. Satbayev

 

Геология и ресурсы агрохимического сырья Казахстана [Текст] / гл. ред. К. И. Сатпаев. - Алма-Ата : Наука Казахской ССР, 1965. - 216 с.

 

Literature about life and work

Books

 

Алаш. Алашорда [Мәтін] : энциклопедия / құраст.: Ғ. Әнес, С. Смағұлова. - Алматы : Арыс, 2009. – Сәтбаев Қаныш Имантайұлы: б. 283-285.

Қазақстан ғылымы [Мәтін] : энциклопедия. Т. 2 : Қ -Я. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2010. - Сәтбаев Қаныш Имантайұлы: б. 305-307.

Қаныш Сәтбаев [Мәтін] : энциклопедия / ред. Б. Жақып. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2011. - 664 б.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Сәтбаев Қаныш Имантайұлы:  б. 673. 

***

Жұмалиев, Қ.  Жайсаң жандар [Мәтін] : естеліктер / Қ. Жұмалиев. - Алматы : Жазушы, 1969. - 348 б.

Сәрсекеев, М. Қаныш Сәтбаев [Мәтін] / М. Сәрсекеев. - Алматы : Жалын, 1988. - 528 б.

Қаныш аға [Мәтін] : естеліктер. - Алматы : Жазушы, 1989. - 400 б.

Сәтбаева, Ш. Сәулелі әулет [Мәтін] / Ш. Сәтбаева. - Алматы : Қазақстан, 1996. - 175 б.

Қаныш Сәтпаев [Мәтін]. - Павлодар, 2003. - 205 б.

Сәрсеке, М. Қаныш Сәтпаев [Мәтін] : роман-эссе / М. Сарсеке. - Астана : Фолиант, 2008. - 646 б.

Үлкен Жезқазған және академик Қ.И.Сәтбаев [Мәтін] : Қ. И. Сәтбаевтың 105 жылдығы мен Жезқазған қаласының 50 жылдығына арналған ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы : Ғылым, 2004. - 176 б.

Сәтбаева,  Ш. Бес томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 5 : Уақыт шуағы. - Астана : Фолиант, 2011. - 384 б.

***

Академик К. И. Сатпаев [Текст] : сборник, посвященный памяти выдающегося советского ученого. - Алма-Ата : Наука Казахской ССР, 1965. - 258 с.

Брагин, А. Сокровища медного купола [Текст] : повесть о молодости К.  Сатпаева / А. Брагин. - Алма-Ата : Жазушы, 1970.- 176 с.

Приймак, Д. Скалы и легенды Баянаула [Текст] / Д.Приймак.  - Алма-Ата : Казахстан, 1974. - 24 с.

Брагин, А.И. Умом и молотком [Текст] / А.И. Брагин. - М. : Политиздат, 1975. - 127 с.

Каратаев, М. Жидели-Байсын - земля счастья [Текст] / М. Каратаев, К.Алтайский. - Алма-Ата : Жалын, 1977. - 112 с.

Металлогения и рудообразование [Текст] : к 80-летию К.И. Сатпаева. - Алма-Ата : Наука Казахской ССР, 1979. - 240 с.

Сарсекеев, М. Сатпаев [Текст] / М. Сарсекеев; пер. с каз. С. Плеханова. - М. : Молодая гвардия, 1980. - 319 с.

Каныш Имантаевич Сатпаев  [Текст] : (1899-1964). - Москва : Наука, 1982. - 152 с.

Геология и металлогения Казахстана [Текст]. - Алма-Ата : Наука Казахской ССР, 1989. - 343 с.

Брагин, А.И. Первый академик [Текст] : документальная повесть / А.И. Брагин. - Алма-Ата : Казахстан, 1989. - 224 с.

Сарсекеев,  М. Сатпаев [Текст] / М. Сарсекеев; пер. с каз. С. Плеханова. - Алма-Ата : Өнер,1989. - 448 с.

Карпык,А.  Импрам, достойный ханов...  Наши современники [Текст] / А. Карпык. - Алматы : Агентство Аль-Халел, 1995. - 320 с.

Славные земляки [Текст] : био-библиографическая памятка. -  Семипалатинск,  1998. - 38 с.

Батырбеков, Г.Академик К.И.Сатпаев и его современники [Текст] / Г. Батырбеков. - Алматы : Рауан, 1999. - 176 с.

Сатпаева, Ш. Свет очага [Текст] / Ш.Сатпаева. - Алматы : Қазақстан, 1999. - 180 с.

Байтугаева, Г. Мы и наши современники [Текст] : то, что я видела и слышала, находясь с Мусекеном/ Г.Байтугаева. - Астана : Фолиант, 2002. - 272 с.

Сарсеке, М. Планета Сатпаева [Текст] : роман-эссе / М.Сарсеке. - Алматы : Өнер, 2002.- 688 с.

Сарсеке, М. Сатпаев [Текст] / М. Сарсеке. - М. : Молодая гвардия, 2003. - 548 с.

Сарсеке, М. Через тернии [Текст] : воспоминания-эссе о путях-дорогах к Сатпаеву / М.Сарсеке. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2003. - 300 с.

Уразбаев, Х.К. Деятельность академика К.И. Сатпаева в становлении и развитии академической науки Казахстана [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата исторических наук / Х.К. Уразбаев.- Алматы, 2004. - 34 с.

Академик К. И. Сатпаев [Текст] : сборник документов и материалов / сост. Б. Т. Жанаев; Министерство культуры и информации Республики Казахстан, Комитет информации и архивов, Национальный центр археографии и источниковедения, Центральный Государственный архив. - Астана : 1С-Сервис, 2009. - 558 с.

Сарсеке, М. Феномен [Текст] : роман / М. Сарсеке. - Астана : Фолиант, 2018. - 960 с.

 

Articles 

 

Қазыналы Шығыстың Қанышы [Текст] // Абай. - 1999. - № 2. - Б. 50-52.

Абдраман, Ш. Бұл да бір қара шаңырақ [Мәтін] : Қ. И. Сәтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университетіне - 75 жыл / Ш. Абдраман // Түркістан. - 2009. - 12 қараша. - Б. 6.

Жармағамбетов, Н. Құбылыс [Мәтін] : академик, ғұлама ғалым Қ. И. Сәтбаевтың туғанына -110 жыл / Н. Жармағамбетов // Егемен Қазақстан. - 2009. - 11 сәуір. - Б. 6.

Мұзафар, Б. Ақсақ Темірдің белгітасын тапқан Қаныш Сәтбаев екенін осы жұрт бүгінде біле ме?  [Мәтін] / Б. Мұзафар // Егемен Қазақстан. - 2009. - 11 сәуір. - Б. 6.

Жанаева, Ш. Семейдің мұғалімдер семинариясы [Мәтін] : Сәтбаевтар әулетінің үш өкілі / Ш. Жанаева // Қазақ әдебиеті. - 2009. - 10-16 сәуір. - Б. 10.

Алдабергенов, Е. Қазақтың Қанышына ескерткіш қойылды [Мәтін] : [академик Қ. Сәтбаевтың туғанына 111 жыл] / Е. Алдабергенов // Түркістан. - 2010. - Б. 10.

Бықай, Ф.  Тау тұлғалы ескерткіші бой көтерді Қаныштың [Мәтін] / Ф. Бықай // Егемен Қазақстан. - 2010. - 13 сәуір. - Б. 12.

Сәрсеке, М. Қаныш ағаның құпиясы [Мәтін] / М. Сәрсеке // Егемен Қазақстан. - 2010. - 24 ақпан. - Б. 14.

Сәрсеке, М. Қаныш ағаның құпиясы [Мәтін] : [ғалым Қ. Сәтбаев жайлы] / М. Сәрсеке // Ертіс өңірі. - 2010. - 21 сәуір. - Б. 12-13.

ұдайбергенова, Б. Кансабекқызы. Қаныш Имантайұлы Сәтбаев - қазақ ғылымының атасы [Мәтін] : Жұлдызы биік тұлғалар / Б. Құдайбергенова // Тәрбие сағаты. - 2013. - №5.- Б.13 - 15.

Есали, А. Ғалымдар және ғылымдар [Текст] / А. Есали // Егемен Қазақстан . - 2014. - 12 сәуір. – Б. 7.

Акшабаева, Г. Ә. Жапаров "Қазына көтерген бала " [Текст] / Г. Акшабаева // Бастауыш білім. - 2014. - № 2.- Б. 31 - 32.

Жұмаділов, Қ. Академиктің көз жасы [Мәтін] : деректі хикаят / Қ, Жұмаділов // Жұлдыз . - 2015. - № 4. - Б. 25 - 55.

Кішібеков, Д. Қазақтың Канышы мен Шахмарданы [Текст] / Д. Кішібеков // Айқын апта . - 2017. - 11 қараша. – Б. 1

Сәрсеке , М. "Сәтбаев" ғұмырнамасы -үш тілде [Мәтін] / М. Сәрсеке // Қазақ әдебиеті. - 2018. - 22 маусым.- Б.3

***

1990 - 2000

Джилкибаев, Э. Планета 2402 "Сатпаев" [Текст] : [о К.Сатпаеве]/ Э.Джилкибаев // Казахстанская правда. - 1996. - 22февраля. - С. 2.

Журавлев, В. Он был признаным лидером науки [Текст] : [о К.И.Сатпаеве] / В. Журавлев // Казахстанская правда. - 1996. - 1июня. - С. 2.

Кругляков, Г. Сатпаев:  молодые годы [Текст] : [к 50-летию АН Казахстана] / Г.Кругляков // Казахстанская правда. - 1996. - 28 мая. - С. 3.

Бикенов, М. Первопроходец [Текст] : [к 100-летию К.Сатпаева] / М. Бикенов // Казахстанская правда. - 1998. - 8декабря. - С. 2.

Жармагамбетов, Н. Академик Каныш Имантайулы Сатпаев [Текст] : к 100-летнему юбилею академика К.И. Сатпаева / Н.Жармагамбетов // Отан тарихы. - 1998. - №2. - С. 116-120.

Жармагамбетов, К. Прощальный поклон [Текст] : [воспоминания  о К.Сатпаеве] / К.Жармагамбетов // Казахстанская правда. - 1998. - 10 апреля. -  С. 4.

Ибраев, Р. Он служил добру[Текст] : к 100-летию со дня рождения ученого-геолога К. И. Сатпаева [Текст] / Р. Ибраев // Казахстанская правда. - 1998. - 30июля. - С. 3.

Он стоял у истоков Казахстанской науки [Текст] : [к 100 - летию К.Сатпаева] // Казахстанская правда. - 1998. - 16 апреля. - С. 2.

Первый академик Востока [Текст] : [К.И.Сатпаеву - 100 лет] // Огни Прииртышья. - 1998. - 3 октября. - С. 4.

Садыков, Т. Академик Сатпаев и освоение Большого Жезказгана [Текст] / Т.  Садыков// Отан тарихы. - 1998. - №3. - С. 88-92.

Чурсов, А. Он остается нашим современником, или Как стать звездой [Текст] :[к 100-летию академика К.И.Сатпаева]/ А. Чурсов // Казахстанская правда. - 1998. - 20 октября. - С. 3.

Бекжанов, Г. Каныш Сатпаев-это не только Джезказган,Институт геологии и академия [Текст] / Г. Бекжанов // Казахстанская правда. - 1999. - 5февраля. - С. 3.  

Беспаев, Х. А. Роль К.И.Сатпаева в раскрытии и использовании богатств недр Рудного Алтая [Текст] / Х.А. Беспаев // Вестник Восточно-Казахстанского технического университета. - 1999. - №2. - C.4-9.

Букетов, Е. Юность Каныша [Текст] / Е. Букетов// Простор. - 1999. - №10-11. - С. 2-29.

Геолог,ученый,основатель академии наук [Текст] : [К.И.Сатпаеву - 100 лет] // Рудный Алтай. - 1999. - 21 января. - С. 3.

Келеманов, С. Личность влияет на мир [Текст] : [к 100-летию К.И.Сатпаева] / С.Келеманов // Рудный Алтай. - 1999. - 27 марта. - С. 2.

Мухамеджанов, С. И в степь пришла иртышская вода [Текст] : к 100-летию К.И.Сатпаева / С.Мухамеджанов, В.Бочкарев // Казахстанская правда. - 1999. - 2 марта. - С. 5.

Омаров, И. ОСатпаеве [Текст] / И.Омаров // Саясат = Политика. - 1999. - № 4. - С. 94-96.

Сагадиев, К. Нам нельзя забывать его уроки [Текст] : к 100-летию со дня рождения К. И. Сатпаева / К.Сагадиев // Казахстанская правда. - 1999. - 26 марта. - С. 3. 

Садвакасова, Е.И дольше жизни длится... жизнь [Текст] : [о жизни и деятельности академика К. Сатпаева] / Е. Садвакасова // Вестник Восточно-Казахстанского технического университета. - 1999. - № 2. - C.40-44.

Салыков, К. Большой Жезказган великого ученого [Текст] : к 100-летию К. И. Сатпаева/ К. Салыков //Мысль. - 1999. - № 4. - C.50-55.

Салыков, К. Казах по происхождению,интернационалист и гуманист по призванию,гений по природе [Текст] : к 100-летию К. И.Сатпаева / К.

Салыков // Казахстанская правда. - 1999. - 19 января. - С. 5;Рудный Алтай. - 1999. - 3 апр. -  С. 2.

Сарсеке, М. Великий сын XX века [Текст] : к 100-летию К. И. Сатпаева / М. Сарсеке // Казахстанская правда. - 1999. -5 марта.- С. 5.

Тусунбаева, Т. Семипалатинский период ученого [Текст] : [о К. И. Сатпаеве] / Т. Тусунбаева// Голос народа. - 1999. - 7 апреля. - С. 4.

2000-2010

Наурызбай, Ж.И не прервется связь веков [Текст] : [об академике К. И. Сатпаеве] / Ж.Наурызбай // Казахстанская правда. - 2000. - 11 мая. - С. 2.

Шимырбаева, Г. Каныш и Таисия [Текст] : маленькая история большой любви/ Г.Шимырбаева// Казахстанская правда. - 2000. - 20 мая. - С. 2.

Уразбаев, Х. Академик К. И. Сатпаев [Текст] / Х. Уразбаев // Высшая школа Казахстана. - 2002. - № 3. - С. 103-109.

Салыков, К. Чокан Валиханов и Каныш Сатпаев: звездный свет над сумраков земли [Текст] / К.Салыков // Отан тарихы.- 2003. - № 2-3.- С. 3, 16-25.

Шимырбаева, Г. Отчизне - научный дар [Текст] / Г. Шимырбаева // Казахстанская правда. - 2003. -  12 апреля. - С. 12.

Абдусалямова, С. Медеу Сарсеке открыл миру Сатпаева [Текст] / С.Абдусалямова // Спектр. - 2004. - № 3. - С. 5.

Баймурзина, Б. На Сатпаевских чтениях [Текст] / Б.Баймурзина // ЛЗ: Сегодня. - 2004. - 12 марта. - С. 2.

Бекбаев,  А. С высоты прожитых лет [Текст] / А.Бекбаев // Семипалатинские вести. - 2004. - 16  апреля. - С. 4,10.

Салыков, К. Их соединяла дружба [Текст] / К.Салыков // Казахстанская правда. - 2004. - 31 января. - С. 5.

Салыков, К. Как создавался и живет Жезказган [Текст] / К.Салыков // Нива. - 2005. - № 3. - С. 74-81.

Часнык, Л. Покоренные вершины Медеу Сарсеке [Текст] / Л.Часнык // Спектр. - 2006. - 30 апреля. - С. 7.

Шавазова, А. Философия рода Сатпаевых [Текст] / А.Шавазова // Байтерек. - 2006. - № 3. - С. 52-59.

Оразгалиева, Г. Концепт "Образование" в ментальности казахов начала XX века[Текст] :[на материале документальной повести Е. А. Букетова "Детские годы Каныша"] / Г.Оразгалиева//Вестник КазНУ. Серия филологическая. - 2007. - № 3. - С. 106-110.

Рахимбекова,  З. Звездный человек [Текст] / З. Рахимбекова // Казахстанская правда. - 2007. - 12 апреля. - С. 4.

Бакенов,  М. Немеркнущий свет [Текст] / М.Бакенов // Казахстанская правда. - 2008. -  12 апреля. - С. 5.

Сатаева,  С. А. К. И. Сатпаев в документах Центрального Государственного архива кинофотодокументов и звукозаписей Республики Казахстан [Текст] / С. А. Сатаева // Известия НАН РК. Серия общественных наук. - 2008. - №2. -   C.26-31.

Журмагамбетов, Н. Первопроходец [Текст] / Н. Журмагамбетов // Казахстанская правда. - 2009. - 11 апреля. - С. 5.

Маутканов, Г. Октябрь Хан : "И Каныш Имантаевич сказал мне - "Давай!" [Текст] / Г. Маутканов // Рудный Алтай. - 2009. - 26 декабря. - С. 5.

Салыков, К.  Гранигения неисчислимы [Текст] / К. Салыков // Казахстанская правда. - 2009. - 11 апреля. - С. 5.

2010 - ...

Абдеева, Я. Личный враг фюрера [Текст] : [об академике К. И. Сатпаеве] / Я. Абдеева // Рудный Алтай. - 2010. - 1 июня. - С. 6.

Исмаилова, Д. Геология судьбы [Текст] : [о К. Сатпаеве] / Д. Исмаилова // Наше дело. - 2010. - 8 апреля. -  С. 7.

Попова, Е.  Медеу Сарсеке:"Я давно мечтал о такой книге" [Текст] / Е. Попова// Вести Семей. - 2010. - 21 января. - С. 2.

Салыков, К. Чокан ВалихановиКаныш Сатпаев [Текст] / К. Салыков // Казахстанская правда. - 2010. - 10 апреля. - С. 8.

Рыжкова, Н. Создателю медного пояса страны [Текст] : в Караганде открыт памятник академику К. Сатпаеву / Н.Рыжкова // Казахстанская правда. - 2011. - 2 ноября. - С. 7.

Токобаев, М. Планета Сатпаев из созвездия Тельца [Текст] / М.Токобаев // Рудный Алтай. - 2011. - 29 декабря. - С. 7.

Адилов, Ж. Колыбель отечественной геологии [Текст] : КазНТУ вносит немалый вклад в устойчивое развитие страны / Ж.Адилов // Казахстанская правда. - 2012. - 11 апреля. - С. 8.

Брусиловская, Е. Космические высоты Каныша Сатпаева [Текст] : исполнилось 113 лет со дня рождения великого казахского ученого / Е.Брусиловская // Казахстанская правда. - 2012. - 14 апреля. - С. 9.

Брусиловская, Е. Большое видится на расстоянии [Текст] / Е. Брусиловская // Казахстанская правда. - 2014. - 7 февраля. - С. 13.

Кыдыралина, Ж.  Алимхан Ермеков и Каныш Сатпаев : линии судеб [Текст] / Ж. Кыдыралина // Мысль. - 2014. - № 8. - С. 87-91.

Шимырбаева, Г. Несломленный гений [Текст] / Г.Шимырбаева // Казахстанская правда. - 2014. - 12 апреля. - С. 14.

Брусиловская,  Е. "Время роз" академика Сатпаева [Текст] / Е. Брусиловская // Казахстанская правда. - 2016. - 25 марта. - С. 28.

Садыков, Т. Планета имени Каныша Сатпаева [Текст] / Т. Садыков // Казахстанская правда. - 2016. - 20 мая. - С. 13.

Normal 0 false false false RU X-NONE X-NONE

Петровский, И. Планета по имени Сатпаев [Текст] / И. Петровский // 7 дней. - 2016. - 8 сентября. - N 36. -  С. 7.

Антидзе, Н. Памятник выдающемуся академику [Текст] / Н. Антидзе // Казахстанская правда. - 2017. - 17 мая. – С. 5.

Айтмухамбетова, Б. А. Пример для многих поколений [Текст] / Б. А. Айтмухамбетова // Казахстанская правда. - 2017. - 24 июля. – С. 7.

Федорова, Е. Звезда по имени Сатпаев [Текст] / Е. Федорова // Казахстанская правда. - 2017. - 11 августа. – С. 9.

Нухулы, А. О приоритетах созидания [Текст] / А. Нухулы // Мысль. - 2017. - № 7. - С. 6 - 9.

Куттыкадам, С. ДАО Алтая [Текст] : Наша история / С. Куттыкадам // Мысль. - 2017. - № 7. -  С. 55 – 73.

Куттыкадам, С ДАО Алтая [Текст] : Наша история / С. Куттыкадам // Мысль. - 2017. - № 8. -  С. 46 - 59.

Антидзе, Н. Памятник выдающемуся академику [Текст] / Н. Антидзе // Казахстанская правда. - 2017.- 17 мая. – С. 5.

Айтмухамбетова, Б. А. Пример для многих поколений [Текст] / Б. А. Айтмухамбетова // Казахстанская правда. - 2017. - 24 июля. – С. 7.

Федорова, Е. Звезда по имени Сатпаев [Текст] / Е. Федорова // Казахстанская правда. - 2017. - 11 августа. – С. 9.

Нухулы, А. О приоритетах созидания [Текст] / А. Нухулы // Мысль. - 2017. - № 7. - С. 6 - 9.

Куттыкадам, С. ДАО Алтая [Текст] : Наша история / С. Куттыкадам // Мысль. - 2017. - № 7. -  С. 55 – 73.

Куттыкадам, С. ДАО Алтая [Текст] : Наша история / С. Куттыкадам // Мысль. - 2017. - № 8. -  С. 46 - 59.

 

Internet links

 

К.И. Сатпаев (1899-1964) [Электронный ресурс] : [биография] // Мемориальный музей К. И. Сатпаева : сайт. – Режим доступа : http://old.unesco.kz/heritagenet/kz/index.htm (22.02.2017)

Шимырбаева, Г. Несломленный гений [Электронный ресурс] : [о Сатпаеве К.] / Г. Шимырбаева // Казахстанская правда : сайт. – Режим доступа : http://www.kazpravda.kz/news/obshchestvo/neslomlennii-genii/?print=yes (22.02.2017)

К. И. Сатпаев [Электронный ресурс] : [биография] // Казахский национальный исследовательский технический университет им. К. И. Сатпаева : сайт. – Режим доступа : http://www.kazntu.kz/ru/node/37 (22.02.2017)

К. И.Сатпаев [Электронный ресурс] : [биография] // Портал «История Казахстана» : сайт. – Режим доступа : http://e-history.kz/ru/biography/view/39 (22.02.2017)

К. И. Сатпаев [Электронный ресурс] : [биография] // Википедия – открытая энциклопедия : сайт. – Режим доступа : https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%82%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2,_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 (22.02.2017)

20 замечательных фактов из жизни Каныша Имантаевича Сатпаева [Электронный ресурс] // Официальный интернет-ресурс Комитета науки МОН РК : сайт. – Режим доступа : http://sc.edu.gov.kz/ru/articles/geologiya/20-zamechatelnih-faktov-iz-zhizni-kanisha-imantaevicha-satpaeva_2016-10-03-090900 (22.02.2017)

Ж. У. Кыдыралина,  Алимхан Ермеков и Каныш Сатпаев : пути в науке и линии судеб [Электронный ресурс] : [биография] / Ж. У. Кыдыралина // Портал «История Казахстана» : сайт. – Режим доступа : http://e-history.kz/media/upload/1486/2014/06/11/5dee16fa67750f030c383c1ace8cfa66.pdf (22.02.2017)