Сұбханбердин С. Х.

Жаңартылды 18.03.2022 17:25

Сұбханбердин Сәлкен Хасенұлы (1914-1986 жж.) - медицина ғылымдарының докторы, фармацевтика ғылымдарының кандидаты, доцент, жазушы, драматург.

Павлодар облысы Баянауыл ауданында дүниеге келген. 1933 жылы Семей фармацевтика мектебін бітіріп, оқу бөлімі меңгерушісі,  ал, 1935-1938 жж. осы мектептің директоры болып тағайындалады. 1938-1941 жж. Алматы облыстық дәріхана басқармасына басшылық жасайды, 1941-1945 жж. Алматы және Талдықорған облыстарының Сарқанд, Октябрь, Гвардия аудандарында аудандық атқару комитетінің  басшысы болды.  1946-1948 жж. – Жамбыл облыстық денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі, 1948 жылы тамызда Қазақстан дәріханалар басқармасының бастығы болып тағайындалды.

Сәлкен Хасенұлы И. М. Сеченов атындағы 1-ші Мәскеу медицина институтының фармацевтика факультетінде жоғары медициналық білім алды.  1964 жылы фармацевтика ғылымының кандидаттығына диссертация қорғады (тұңғыш қазақ, алғаш рет қазақ тілінде қорғады). 1968 жылы доцент атағына ие болды.

1965 жылы оның емдік дәрілер туралы алғашқы кітабы  «Дәрі – дертке дауа, жанға шипа», бір жылдан кейін - "Настольная книга чабана", ал, 1968 жылы - "Растения - источник лекарственных препаратов" кітаптары жарық көрді.

С. Х. Сұбханбердин медицина және фармация тақырыбы бойынша 72 ғылыми еңбек, соның ішінде, 13 кітап және монография, 300 ден аса ғылыми мақала авторы. Сонымен бірге, С. Х. Сұбханбердин қазақ тілінде 14 пьеса жазды, соның қатарында: "Последняя ночь", "Кусаин из Кундызды", "Шындық, "Елжан" т. б. Бұл пьесалар облыстық және халық театрларында қойылады, радиоинсценировкалар арқылы беріледі. «Маленькие пьесы» (1965), «Истина № 3977» жинақтарына енген.

«Құрмет белгісі» ордені және бес медальмен, Қазақ ССР-і Жоғарғы Советі Президиумының Құрмет грамоталарымен марапатталған. «Заслуженный фармацевт Казахской ССР» және «Отличник здравоохранения СССР», Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, СССР Журналистер одағының мүшесі.

Алматы қаласындағы медицина тарихы және денсаулық сақтау мұражайы С. Х. Сұбханбердин есімімен аталады.

С. Х.Сұбханбердин «Рахман қайнары» шипажайын ұйымдастырып, құрды. 

 

С. Х. Сұбханбердиннің ғылыми еңбектері

Научные труды С. Х. Субханбердина

Субханбердин, С.Х. Лекарственная помощь и история развития аптечного дела в Казахстане[Текст] :  / С. Х. Субханбердин. - Алма-Ата, 1965.

Субханбердин, С. Х. Дәрі-дертке дауа, жанға шипа [Мәтін] . 2 т. - Алматы, 1994.

Т. 1. - 446 б.

Т. 2. - 360 б.

Субханбердин, С. Х. Есірткі - қазіргі заман кеселі  [Мәтін] : / С. Х. Субханбердин. - Алматы : Ғылым, 2002. - 40 б.

Сұбханбердин, С. Х. Дәрі - дертке дауа, жанға шипа [Мәтін] : / С. Х. Сұбханбердин. - Алматы,  2004. -  360 б. 

Сұбханбердин, С. Х. Қазақстанда дәріханалық істің даму тарихы [Текст] :  = История развития аптечного дела и лекарственной помощи в Казахстане / С. Х. Сұбханбердин. - Алматы : Мария, 2004. - 456 с.

История фармации [Текст] : учеб. пособие / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Карагандинский университет Болашак ; сост. С. К. Болдыш. - Караганда : Болашак-Баспа, 2013. - 172 с. 

Көркем шығармалар

Художественные произведения

Субханбердин, С. Х. Шындық [Мәтін] : пьесалар жинағы / С. Х. Субханбердин. - Алматы : Жалын, 1977. - 140 б. 

С. Х. Сұбханбердиннің қатысуымен шыққан кітаптар

Книги, вышедшие при участии С. Х. Субханбердина

Гольдман, М. М. Сборник материалов в помощь практическим работникам аптечных учреждений [Текст] :  / М. М. Гольдман, Н. Д. Жучков; под ред. С. Х. Субханбердина. - Алма-Ата, 1961. - 274 с. 

Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации в периодических изданиях и сборниках

Сұбханбердин, С. Х. Жүрек және ауа райы [Мәтін] :  / С. Х. Сұхбанбердин // Денсаулық. - 2007. - № 12. - Б. 8-9.

Сұбханбердин, С. Х. Адамдар неліктен ашушаң болады [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2008. - № 3. - Б. 8-9.

Сұбханбердин, С. Х. Біздің миымыз [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2008. - № 11. -  Б. 19.

Сұбханбердин, С. Х. Күн сәулесі және денсаулық [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2008. - № 6. - Б.12-13.

Сұбханбердин, С. Х. Сіреспе [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2008. - № 12. - Б. 8.

Сұбханбердин, С. Х. Теміреткі [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2008. - № 7. - Б. 8-9.

Сұбханбердин, С. Х. Жүрек ауруы жөнінде не білуіміз керек? [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2010. - № 6. - Б. 8-9.

Сұбханбердин, С. Х. Жүрек тамырларының атеросклерозы [Мәтін] :  / С. Х Сұбханбердин // Денсаулық. - 2012. - № 12. - Б. 26-27.

Сұбханбердин, С. Х. Тырысқақ [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2012. - № 10. - Б. 6-7.

Сұбханбердин, С. Х. Әлдендіргіш дәрілер [Мәтін] :  / С. Х. Сұбханбердин // Денсаулық. - 2013. - № 8. - Б. 24-25.

Өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и деятельности

Қазақ совет энциклопедиясы [Мәтін] : 10 т. - Алматы, 1977. - Сұбханбердин Сәлкен Хасенұлы:  459 - 460 б.

Советтiк Қазақстан жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық анықтамалық. - Алматы, 1987. - Сұбханбердин Сәлкен:  582 - 583 б.

Қазақстан ғалымдары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық.Т. 2 : Қ-Я. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2013. -  Сұхбанбердин Сәлкен Хасенұлы:   387-388 б.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] :  энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Сұхбанбердин Сәлкен Хасенұлы:  709-710 б. 

Әбілев, Д. Шындық сыршылы [Мәтін] : (медицина ғалымы, жазушы Сәлкен Сұбханбердиннің туғанына 80 жыл) / Д. Әбілев // Қазақ әдебиеті. - 1994. - 29 сәуір. - Б.12.

Адырбекұлы, К. "Адал ұлы, азаматы Алаштың..." [Мәтін] : [С. Х. Сұхбанбердин туралы] / К. Адырбекұлы // Ертіс өңірі. - 2004. - 26 тамыз. - Б. 28-29. 

Интернет-сілтемелер

Интернет-ссылки

Субханбердин Салькен Хасенович [Электронный ресурс] : [биография] // Официальный интернет-ресурс Музея истории медицины и здравоохранения Казахстана им. С. Х. Субханбердина : сайт. – Режим доступа :http://ukmaslihat.vko.gov.kz/ru/citizens_03.htm  (24.11.2018)

 

«Первые фармацевты в Казахстане и становление аптечного дела» [Электронный ресурс] : [ Об С. Х. Субханбердине] : сайт. - Режим доступа : https://vk.com/note75510678_11716463 (24.11.2018)

 

Субханбердин Салькен Хасенович [Электронный ресурс] : [биография] // Официальный интернет-ресурс Павлодарской областной универсальной научной библиотеки им. С Торайгырова.: сайт. – Режим доступа : http://map.pavlodarlibrary.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=110%3A2012-06-30-10-35-11&catid=6&Itemid=17&lang=ru (24.11.2018)

Табеев Қайым-Мұнар

Жаңартылды 26.02.2024 16:44

Табеев Қайым-Мұнар (1956 ж.) – жазушы, журналист.

Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан), Аягөз ауданы, «Шолпан» совхозында дүниеге келген. 1981 ж. Қазақ мемлекеттік университеті аспирантурасының «әлеуметтанушы-заңгер» мамандығын тәмамдайды. Шығармашылық жолы «Қазақстан пионері» республикалық газетінен басталады. «Лениншіл жас», «Қазақ әдебиеті», «Егемен Қазақстан» газеттерінде журналист, бөлім бастығы болған. 1994-1996 жж. Қазақстан Республикасы Президенті баспасөз қызметінің кеңесшісі қызметін атқарған.
Оның шығармалары «Шырқа керней»(1983 ж.), “Ар өлшемі”(1984 ж.), “Байғазы“ (1989 ж.), “Алматы. Желтоқсан-86” (1991 ж.) жинақтарына енген. “ХХ ғасырдың обасы” (1989 ж.), “Үш күннің дерекнамасы” (1993 ж.), “Қайсар рухты қазақ” (1994 ж.), "Қазақтың Желтоқсаны” (2006 ж.) кітаптарының авторы.
Марапаттары: Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты, республикалық баспалардың түрлі шығармашылық сайыстарының бірнеше мәрте жүлдегері, Қазақ Республикалық Ұлттық ғылыми академияның жас зерттеушілер сайысының жеңімпазы және «Парасат», «Қазақстан әйелдері», «Денсаулық» журналдары мен «Қазақ әдебиеті», «Лениншіл жас» газеттерінің тарих тақырыбындағы сайыстарының жеңімпазы.

 

Қайым-Мұнар  Табеевтың (Кайым –Мунар Табей) шығармалары

Произведения Табеева Кайым –Мұнара (Кайым-Мунар Табей)

 

Кітаптар – Книги

 

Табей, Қ. Қайсар рухты қазақ [Мәтін] / Қ. Табей. - Алматы : Атамұра, 1994. - 120 б.

 

Табеев, Қ. Қазақтың Желтоқсаны [Мәтін] : [деректі хикаяттар мен мақалалар] / Қ. Табеев. - Алматы : Дайк-Пресс, 2006. - 328 б.

 

К. Табеевтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары

Публикации К. Табеева в периодических изданиях и сборниках

 

Табеев К.Желтоқсан жаңғырықтары[Мәтін] :  [Алматыдағы 1986 ж.болған белгiлi оқиғалардың себептерiне талдау] / К. Табеев// Қазақ әдебиетi.- 1989.-10 ноябрь.- Б.3,10,11.

 

Табеев К. Желтоқсан. Шолпан. Махаббат...немесе түрмедегi той [Мәтін] :  [1986 ж. Желтоқсан оқиғасына байланысты түрмеге түскен Жамбыл Тайжұмаев пен Шолпанның тойы жайлы] /К. Табеев// Қазақ әдебиетi. - 1991.-8 наурыз.- Б.12- 13.

 

Табеев К. "Құйынның"құрығына түскен құрбандық [Мәтін] :  [желтоқсан оқиғасының құрбаны болған Қ.Рысқұлбековтың тағдыры жайлы] /К. Табеев// Парасат.- 1991.-N 7.- Б.16-17 .;N 8.- Б.6-7.

 

Табеев К. Сен қазақ қыздарына қайран қалма! [Мәтін] : [1986 ж. Желтоқсан оқиғасына 5 жыл] /К. Табеев // Қазақстан әйелдерi.- 1991.-N 12.-14-17 б.

 

Табеев К. Құйынға түскен ғұмыр [Мәтін] : [Желтоқсан оқиғасы және оның құрбаны болған Қ. Рысқұлбеков жайында] /К. Табеев // Арай.- 1992.-N 1,2,3.-2-3,12-14 б.

 

Табеев К.Смерть на взлете[Мәтін] : [Возвращаясь к дек.событиям] /К. Табеев// Заря.- 1992.-N 1-2.-С.2-7.

 

Табей, Қ. Дар ағашының көлеңкесі [Мәтін] : [халық қаhарманы Қ. Рысқұлбеков өмірінің соңғы сәттерінен] / Қ. Табей // Егемен Қазақстан. - 1997. - 4 ақпан.

 

Қасым, Ғ. Кеденге керегі адалдық пен біліктілік [Мәтін] : [Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеден комитетінің төрағасы...әңгіме] / Ғ. Қасым; әңгімелескен Қ. Табей // Егемен Қазақстан. - 1997. - 9 тамыз.

 

Табеев К.Имена при жизни не присваиваются: [О переименовании улиц] /К. Табей // Новое поколение.- 2002.- 29 марта.- С.8

 

Табеев Қ. 1986 жылғы желтоқсан рухын жоғалтып алдық [Мәтін] / Қ. Табеев // Дидар. - 2009. - 16 желтоқсан. - Б. 9.

 

Қ. Табеевтың шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о творчестве К. Табеева (К.Табей)

 

Кітаптар - Книги

 

Қазақстан жазушылары. XX ғасыр [Мәтін] : анықтамалық / құраст.: Е. Дүйсенбайұлы, А. Естен. - Алматы, «Ана тілі», 2004. - Табеев Қайым-Мұнар: Б. 295.

 

Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / бас редактор И. Н. Тасмағамбетов. – Алматы, «Аруна», 2005. - Табеев Қайым-Мұнар.: Б.490.

 

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. - Табеев Қайыммұнар.: Б. 396.

 

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Табеев Қайым-Мұнар.: Б. 719-720.

 

***

 

Шаханов, М. Демократия тағылымдары: [СССР Жоғарғы Советiнiң мүшесi, СССР халық депутаты, ақынмен әңгiме] / М. Шаханов, әңг. К.Табеев // Қазақ әдебиетi.- 1989.- 14 июль.

 

Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник / главный редактор К. Т. Байгабулова. - Алматы, «Аруна» : «Қазығұрт», 2010. – Табеев Кайыммунар.: С. 460.

 

 

Сұлтанбеков М.

Жаңартылды 18.03.2022 17:38

 

Сұлтанбеков Мұрат Рақымжанұлы(1938 ж.) – ақын, Қазақстан Жазушылар және Журналистер одағының мүшесі, педагог, филология ғылымдарының кандидаты, абайтанушы-ғалым.

Семей қаласында дүниеге келген. Н.К. Крупская атындағы (кейін Ш. Құдайбердіұлы атын.) Семей пединститутының филология факультетін, Мәскеу пединституты аспирантурасын тәмамдайды. Тынық мұхиты флотынан оралған соң, орта мектеп мұғалімі, Семей облыстық комсомол комитетінде насихаттау және үгіттеу бөлімі меңгерушісі, «Знание» қоғамының референді, Абай мұражайының ғылыми қызметкері болған. М. Сұлтанбековтың еңбек жолы педагогикалық жұмыспен тығыз байланысты. Ол Семей педагогикалық және зооветеринарлық институттарында оқытушы, Талдықорған пединституты кафедрасында меңгеруші, облыстық мұғалімдерді жетілдіру институтында кабинет меңгерушісі қызметтерін атқарған. 1960 жылдардың соңынан ғылыми жұмыспен шұғылданған: Семей пединститутында ассистент, аға оқытушы, доцент м. а., филология ғылымдарының кандидаты (1971), «Абай» республикалық журналының аға ғылыми қызметкері болған.       

М. Сұлтанбеков шығармалары «Советский воин», «Простор», «Казахстанская правда» т. б. жергілікті, республикалық және одақтық басылым беттерінде жарияланады.

Замандастары, махаббат пен туған жер табиғатына арналған «Новые стихи», «Иртышский остров»; «Аттила» тарихи пьесасының авторы.

 «Вопросы литературы», «Дружба народов», «Простор» журналдарында қаламгердің отандық әдебиеттану жөніндегі рецензиялары мен мақалалары жарық көрді: Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердіұлы, Мұхтар Әуезов, Әлихан Бөкейханов өмірі мен шығармашылығы жайлы. Аталған материалдардың көбі кейін «Всю жизнь с Абаем» монографиясы мен «Величие таланта Мухтара Ауэзова» жинағына енген. Қазақ әдебиетінің үш классигі туралы «Поэтическое вдохновение»: Абай, Шакарим, и Мухтар» кітабының авторы. Аударма ісін де жетік меңгерген. Шәкәрім Құдайбердіұлының «Қалқаман-Мамыр», «Еңлік-Кебек» поэмаларын, Рысхан Мусиннің «Сага – устье реки» романын аударған.  

1997 ж. М. Сұлтанбеков алғаш рет Шәкәрімнің «Қалқаман-Мамыр», «Еңлік-Кебек» поэмаларын орыс  тіліне аударған. «Ақылбайдың поэтикалық мұраларынан», «Азамат, ақын, ойшыл», «М. Әуезов Абай поэмалары жайында», «Абайдың балалары және әдеби мұралары» т. б. мақалалары жарияланған. М. Сұлтанбеков аударған Бейімбет Майлиннің «Жалбыр» музыкалық драмасын Кремль сахнасында Абай халық театры қойған. Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 

 

М. Сұлтанбековтың шығармалары - Произведения Султанбекова М.

 

Кітаптар - Книги

 

***

Султанбеков, М.Новые стихи[Текст] / М. Султанбеков. - Алматы: Жазушы, 1969.- 16 с.

Султанбеков, М.Поэмы Абая[Текст]: автореферат диссертации кандидата  филологических наук / М. Султанбеков.- Алма-Ата, 1970.- 16 с.

Султанбеков, М. Величие таланта М.Ауэзова [Текст] : монография / М. Султанбеков. - Семипалатинск, 1992. - 46 с.

Султанбеков, М.Иртышский остров[Текст] / М. Султанбеков.- Семипалатинск, 1993.- 45 с.

Султанбеков, М. Всю жизнь с Абаем [Текст] : монография / М. Султанбеков. - Семипалатинск : Айпара, 1995. - 225 с.

Султанбеков, М. Поэтическое вдохновение: Абай, Шакарим и Мухтар [Текст] : книга о трех классиках / М. Султанбеков. - Новосибирск, 2007. - 416 с.

Султанбеков, М. Чайки Прииртышья [Текст] : стихи и поэмы : избранное / М. Султанбеков. - Семей, 2011. - 446 с.

Султанбеков, М. Синий меридиан ; Алашорда ; Аттила[Текст]: матросская повесть, статьи, поэзия и пьеса / М. Султанбеков. - Семей : Семей Печать, 2013.- 325 с.

Султанбеков, М. Абай и Шакарим в ХХI веке[Текст]: книга о двух классиках / М. Султанбеков. - Семей: Семей Печать, 2015.- 345 с.

 

Аудармалары - Переводы

 

Кудайбердиулы, Ш. Казах в зеркальном отражении [Текст] : стихи и поэмы / Ш. Кудайбердиулы ; перевод с каз. М. Султанбекова. - Семей, 2008. - 264 с.

Кунанбаев, Акылбай. Дагестан [Текст] : поэма : к 150-летию Абая / А. Кунанбаев ; перевод с каз. М. Султанбекова. - Семипалатинск, 1994. - 26 с.

 

Пьесалары - Пьесы

 

Сұлтанбеков, М. Аттила [Мәтін] : "Атилла" тарихи пьесаның қазақша мәтiнi / М. Сұлтанбеков // Абай. - 2003. - № 1. - Б. 28-48.

***

Султанбеков, М.Аттила[Текст]: историческая пьеса в двух частях и пяти актах / М. Султанбеков // Абай.- 2000.- № 2.- С.1-12.

 

Өлеңдері - Стихи

 

Сұлтанбеков, М. Абылайдың Мамай батыры [Мәтін] : толғау / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2011. - 27 желтоқсан. - Б. 3.

***

Султанбеков, М.На проспекте Абая[Текст]: стихи / М. Султанбеков// Иртыш.- 1965.-10 октября.

Султанбеков, М.Среди слов суровых; Зеленые сопки[Текст]: стихи / М. Султанбеков// Простор.- 1966.- № 3.- С.17.

Султанбеков, М. Я пишу на русском языке; На проспекте Абая[Текст]: стихи / М. Султанбеков// Казахстанская правда.- 1966.- 23 июля.

Султанбеков, М.В школе ; Я держусь за солнечные стропы; Звезда[Текст]: стихи / М. Султанбеков // Ленинская смена.- 1968.- 1 августа.

Султанбеков, М.Новый день[Текст]: стихи / М. Султанбеков // Казахстанская правда.- 1968.- 19 октября.

Султанбеков, М.Порыв[Текст]: стихи / М. Султанбеков// Казахстанская правда.- 1969.- 3 августа.

Султанбеков, М.Домбра и перо[Текст]: стихотворение, посвященное И.Джансугурову / М. Султанбеков// Заря коммунизма.- 1974.- 24 мая.

Султанбеков, М.На иртышском ветру[Текст]: стихотворение / М. Султанбеков // Иртыш.- 1977.- 24 сентября.

Султанбеков, М.Прощание с аулом; Приезд в Семипалатинск; Первый спектакль в степи; На иртышском ветру; К новой эпохе[Текст]: цикл стихотворений / М. Султанбеков// Абай.- 1997.- № 2-3.- С.179-181.

Султанбеков, М. Возвращение птиц [Текст] : стихи / М. Султанбеков// Иртыш. - 1998. - 29 января.

Султанбеков, М. Линия судьбы [Текст] : [стихотворение о новом мосте в Семипалатинске] / М. Султанбеков // Голос народа. - 2000. - 27 октября. -  С. 4.

Султанбеков, М. За стезей Абая [Текст] : толгау / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2010. - 5 августа. -  С. 2.

Султанбеков, М.Ильяс Джансугуров; Осень на острове[Текст]: стихи / М. Султанбеков// Простор.- 2012. - № 12. - С. 55.

 

М. Сұлтанбековтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары - Публикации М. Султанбекова

в периодических изданиях и сборниках

 

Сұлтанбеков, М. Шығыс бұлбұлы [Мәтін] : Абайдың өмiрi мен творчествосы

/ М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1966. - 18 октябрь.

Сұлтанбеков, М. Мұхтар Әуезов Абай поэмалары жайында [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1968. - 16 декабрь.

Сұлтанбеков, М. Ақылбай Құнанбаев [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Ертiс. - 1969. - 17-18 ноябрь.

Сұлтанбеков, М. Данышпан ақын [Мәтін] : Абайдың өмiрi мен творчествосы

/ М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1969. -15 октябрь.

Сұлтанбеков, М. Өр дауысты ұлы талант [Мәтін] : ұлы Абай туралы / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1969. - 18 август.

Сұлтанбеков, М. Ақын поэмаларының жазылу тарихынан [Мәтін] : Абайдың 125 жылдығына арналған / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1970. - 6 январь.

Сұлтанбеков, М. Ақын шығармаларының ұрпақтарға таралу жолдары [Мәтін] : Абайдың 125 жылдығына / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1971. - 13 март.

Сұлтанбеков, М. Көркем аударманың бiлгiрi [Мәтін] : М. Әуезовтiң аудармалары туралы / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1977. - 24 сентябрь.

Сұлтанбеков, М. Ұлы өмірдің құпиясы [Мәтін] : [М. Әуезов өмірбаянына] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 1999. - 14-28 қазан. - Б. 2.

Сұлтанбеков, М. Ұрпақтарға жол тартқан [Мәтін] : [Абайдың туғанына 155 жыл толуына орай ] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2000. - 4 тамыз. - Б. 2.

Сұлтанбеков, М. "Ойламадық уақыт шіркін алдар деп ..." [Мәтін] : талантты қаламгер Мерғали Ибраевтің туғанына 60 жыл толуына орай  / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2002. - № 23. - Б. 4.

Сұлтанбеков, М. Жас Мұхтар драматургиядан бастап едi... [Мәтін]  / М. Сұлтанбеков // Абай. - 2003. - № 3. - Б. 34-36.

Сұлтанбеков, М. Дана Мұхтар Семейде болған жылдар [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2004. - 24 қыркүйек. - Б. 4.

Сұлтанбеков, М. Дәуiрi алыстаған сайын... [Мәтін] : "Абай поэмалары" тақырыбын зерттегенi жайында / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2004. - 13 тамыз. - Б. 4.

Сұлтанбеков, М. Жеңіске жету өнері... [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2005. -  24 маусым. - Б. 5.

Сұлтанбеков, М. Шәкәрімнің шығармашылық өміріндегі негізгі даталар жөнінде [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Шәкәрім әлемі. - 2006. - № 1. - Б. 98-100.

Сұлтанбеков, М. Шындықпен шыңдалған тағдыр [Мәтін] : жазушы, драматург, ғалым Қайым Мұхамедханов туралы естелiк/ М. Сұлтанбеков // Қазақ әдебиеті. - 2006. -  6 қаңтар. - Б. 7.

Сұлтанбеков, М. Жас Мұхтар Семейде [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2007. -  21 маусым. - Б. 3.

Сұлтанбеков, М. Мұхтар Омарханұлы Семейде [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Шәкәрім әлемі. - 2007. - № 3. - Б. 74-79.

Сұлтанбеков, М. Әдебиет пен тарих үзеңгілес еді ғой ... [Мәтін] / М. Сұлтанбеков // Қазақ әдебиеті. - 2010. - 24-30 қыркүйек. - Б. 4.

Сұлтанбеков, М. Жұлдызға апаратын жол [Мәтін] : Қайым Мұхамедхановтың туған күнiне орай / М. Сұлтанбеков // Семей таңы. - 2011. - 11 қаңтар. - Б. 3.

Сұлтанбеков, М. Әз-ағаның романдары туралы [Мәтін] : жазушы Әзiлхан Нұршайықовтың туғанына - 90 жас / М. Сұлтанбеков // Қазақ әдебиетi. - 2012. - 19 - 25 қазан. - Б. 6.

***

1965-1970

 

Султанбеков, М.Из наследия Акылбая[Текст]: о научном труде К.Мухамедханова "Поэты абаевского окружения", посвященный творчеству сыновей Абая / М. Султанбеков// Иртыш.- 1965.- 15 август.

Султанбеков, М.Чарующие песни[Текст]: о песнях Абая в жизни казахского народа / М. Султанбеков // Иртыш.- 1965.- 10 августа.

Султанбеков, М.Человек, мыслитель, поэт[Текст]: 121 год со дня рождения Абая Кунанбаева / М. Султанбеков // Иртыш.- 1966.- 10 августа.

Султанбеков, М.Немеркнущие строки[Текст]: о поэмах Абая "Искандер","Масгуд","Сказание об Азиме" / М. Султанбеков // Иртыш.- 1970.- 10 сентября.

Султанбеков, М.О поэмах Абая[Текст]: анализ поэм Абая "Искандер","Масгут","Сказание об Азиме" / М. Султанбеков // Простор. - 1970.- № 5.-С.99-101.

                                                              

1970-1977

Султанбеков, М.Путь к потомкам[Текст]: к 125-летию со дня рождения Абая Кунанбаева / М. Султанбеков // Иртыш.- 1971.- 18 мая.

Султанбеков, М.Сыновья Абая и литературная наследственность[Текст]: заметки о литературном творчестве Акылбая и Магавьи Кунанбаевых / М. Султанбеков // Иртыш.- 1971.- 19 марта; 1970.- 9 октября.

Султанбеков, М.На стремнине времени[Текст]: к 70-летию Г.Мусрепова / М. Султанбеков // Иртыш.- 1972.- 21 марта.

Султанбеков, М.Сыновья Абая[Текст]: о жизни и литературной деятельности сыновей Абая: Акылбая, Абдрахмана, Магавьи и Турагула/ М. Султанбеков // Заря коммунизма.- 1974.- 6 апреля.

Султанбеков, М.Изучать истоки творчества[Текст]: [литературное краеведение и литературные традиции Семиречья] / М. Султанбеков // Заря коммунизма.- 1975.- 11 сентября.

Султанбеков, М.М.О.Ауэзов - ученый [Текст] / М. Султанбеков // Партийная жизнь Казахстана.- 1977.- № 9.- С.91-92.

Султанбеков, М.Переплетение судеб (Абай, Тургенев и Ауэзов)[Текст]: [к 80-летию М.О.Ауэзова] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1977.- 12 августа.

Султанбеков, М.Слово об Ауэзове[Текст] : о книге "Мухтар Ауэзов в воспоминаниях современников" / М. Султанбеков // Дружба народов.- 1977.- № 9.- С.272-274.

Султанбеков, М.У истоков[Текст]: об Ауэзове / М. Султанбеков // Иртыш.- 1977.- 12 августа.

1983-1990

Султанбеков, М.Ауэзов в Семипалатинске[Текст]/ М. Султанбеков // Иртыш.- 1983.- 28 сентября.

Султанбеков, М.В годы учения [Текст] : биография М.Ауэзова / М. Султанбеков // Иртыш.- 1984.- 28 сентября.

Султанбеков, М.Великий гуманист и просветитель[Текст]: к 140-летию со дня рождения Абая Кунанбаева / М. Султанбеков // Иртыш.- 1985.- 4 июля.

Султанбеков, М.Ленинградский дневник[Текст]: к 80-летию М.О.Ауэзова / М. Султанбеков // Иртыш.- 1987.- 23 сентября.

Султанбеков, М.Творчество[Текст]: о А.А.Искакове, учителе средней школы № 2 г.Аягуза Семипалатинской области, близком родственнике Абая / М. Султанбеков // Иртыш.- 1987.- 16 апреля.

Султанбеков, М.Три сокола казахской литературы[Текст]: [о творческом наследии М.Жумабаева, А.Байтурсынова, Ж.Аймаутова] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1989.- 11 июня.

Султанбеков, М.Приобщение к поэту[Текст]: [о проблемах перевода стихов Абая] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1990.- 13 октября.

1991-1999

Султанбеков, М.Абилмансур - хан Аблай[Текст]: [об истории правления хана Аблая] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1991.- 17 мая.

Султанбеков, М.Поэзия сыновей Абая[Текст]: [о творчестве сыновей Абая: Акылбая, Турагула и Магавьи Кунанбаевых] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1992.- 27 февраля,12 марта.

Султанбеков, М.Просто воин. Просто гражданин[Текст]: [об участнике Вел. Отеч. войны Н.Машпиеве] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1993.- 25 декабря.

Султанбеков, М.Книга с трудной судьбой[Текст]: [о книге  К.Мухамедханова "Поэты - ученики Абая"] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1994.- 9 апреля.

Султанбеков, М. За перевалом - перевал [Текст] : о директоре издательства «Дәуір» Анварбеке Тлевлесове / М. Султанбеков // Абай. - 1995. - №4(28). - С. 91-93.

Султанбеков, М."Символ нашего времени..."[Текст]: 98 лет со дня рождения М.Ауэзова / М. Султанбеков // Иртыш.- 1995.- 28 сентября.

Султанбеков, М.Акын, возвестивший победу[Текст]: об акыне-импровизаторе Жамбыле / М. Султанбеков // Иртыш.- 1996.- 14 мая.

Султанбеков, М.Великое наследие...[Текст]: [о поэмах Абая Кунанбаева] / М. Султанбеков // Иртыш.- 1996.- 17 августа.

Султанбеков, М.Окрыленный родным Прииртышьем[Текст]: к 90-летию со дня рождения Саду Машакова / М. Султанбеков // Иртыш.- 1996.- 26 ноября.

Султанбеков, М. Поэма Абая "Масгуд" и "Восточная легенда" И. С. Тургенева[Текст] / М. Султанбеков // Абай. - 1996. - №1(29). - 96 с.

Султанбеков, М.Стихи Абая о четырех временах года [Текст] / М. Султанбеков // Абай. - 1996. - №2(30).- 96 с.

Султанбеков, М.Мухтар Ауэзов и русская литература [Текст] / М. Султанбеков // Вестник КазГУ.Серия филологическая.- 1997.- № 13.- С.88-91.

Султанбеков, М. Семипалатинские годы Мухтара Ауэзова[Текст] / М. Султанбеков // Абай. - 1997. - №4(36). - 96 с.

Султанбеков, М. Легенда живет рядом [Текст] : [о книге семипалатинского автора М. Жанболатулы "Онегели омир"] / М. Султанбеков // Спектр. - 1999. - 24 марта. - С. 14.

Султанбеков, М. На изломах судьбы [Текст] : [малоизвестные страницы из жизни М.Ауэзова] / М. Султанбеков // Спектр. - 1999. - 1 декабря. -  С. 4.

Султанбеков, М. Нить притяжения [Текст] : [почему Абай больше всего переводил стихотворения М.Ю.Лермонтова] / М. Султанбеков // Абай. - 1999. - №4. - C.15-25.

2000 - 2001

Султанбеков, М.Аттила [Текст] / М. Султанбеков // Абай. - 2000. - № 2 (46). - 96 с.

Сұлтанбеков, М.Аттила [Текст] / М. Султанбеков // Абай. - 2000. - № 3 (47). -  96 с.

Султанбеков, М.Аттилу помнит мир... [Текст]: о далеком предке казахов Аттиле / М. Султанбеков // Абай.- 2001.- № 4.- С.11.

Султанбеков, М.Звезда Алихана Букейханова[Текст]: [о жизни А.Букейханова] / М. Султанбеков // Абай.- 2001.- № 3.- С.1-4.

2003

Султанбеков, М. Алихан Букейханов - человек ХХ столетия [Текст] / М. Султанбеков // Казахстанская правда. - 2003.-  29 мая. -  С. 5.

Султанбеков, М. Атилла - предводитель гуннов [Текст] / М. Султанбеков // Иртыш сегодня. - 2003. -  24 июля. -  С. 8.

Султанбеков, М.  Об Аттиле в контексте мировой литературы [Текст] / М. Султанбеков // Әлемдiк тарихи үрдiс контексiндегi қазақ өркениетi = Казахская цивилизация в контексте мирового исторического процесса: халықаралық ғылыми конференция материалдары = Материалы международной научной конференции ( 7-8 июля 2003 г.).- Алматы, 2003.- С.199-205.

Султанбеков, М. Певец любви [Текст] / М. Султанбеков // Рудный Алтай. - 2003. -  9 октября. -  С. 5.

Султанбеков, М.Размышляя об Аттиле...[Текст]: о международной научной конференции в Алматы "Казахская цивилизация в контексте мирового исторического процесса" / М. Султанбеков // Абай.- 2003.- № 3.- С.78-79.

Султанбеков, М. Формула жизни Аманова [Текст] / М. Султанбеков // Иртыш сегодня. - 2003. - №16, 18 апреля.

2004

Султанбеков, М. Батыр Мамай [Текст] / М. Султанбеков // Иртыш сегодня. - 2004. -  26 февраля. - С. 5.

Султанбеков, М. Величие навеки... [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2004. -  6 августа. -  С. 10.

Султанбеков, М. Его русские друзья... [Текст] : к 107 - летию со дня рождения М.О.Ауэзова/ М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2004. -  1 октября. -  С. 11.

Султанбеков, М. Поэт на Жидебае [Текст] : о книге Николая Алексеева "Сумерки. Луна над Жидебаем" / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2004. -  29 октября. - С. 4.

2005

Султанбеков, М. Перечитывая романы Азильхана Нуршаихова [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2005. -  25 марта. -  С. 3.

Султанбеков, М. Творческий полет к своей орбите [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2005. - 20 мая. - С. 4.

Султанбеков, М. Тернистый путь Устаза [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2005. - 24 июня. -  С. 5.

2006-2008

Султанбеков, М. Легенды большой жизни... [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2006. -  30 ноября. -  С. 11.

Султанбеков, М.Новые переводы Абая и Шакарима [Текст] / М. Султанбеков // Шәкәрiм әлемi.- 2006. - № 3. - С.34-39.

Султанбеков, М.Тернистый путь Устаза[Текст]: о жизни ученого, литературоведа Каюма Мухамедханова / М. Султанбеков // Абай.- 2006.- № 1.- С.74-77.

Султанбеков, М.Шестая книга в "ЖЗЛ" [Текст] : в издательстве "Молодая гвардия" в серии "ЖЗЛ" вышла книга Н.Анастасьева "Мухтар Ауэзов. Трагедия триумфатора" / М. Султанбеков // Абай.- 2006.- № 4.- С.65-66.

Султанбеков, М.К вопросу о романах Азильхана Нуршаихова [Текст] / М. Султанбеков // Абай.- 2007. - № 3. - С.92-94.

Султанбеков, М. "Хочу, чтобы русские читали Абая и Шакарима" [Текст] / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2007. - 3 мая. - С. 4.

Султанбеков, М. Дорогами жизни великого [Текст] : к 150-летию Шакарима / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2008. - 31 июля.

Султанбеков, М. О Шакариме - в полный голос [Текст] : к 150-летию Шакарима / М. Султанбеков // Семипалатинские вести. - 2008. -  27 марта. -  С. 2.

2010 - 2012

Султанбеков, М.Об истории двух фотографий [Текст] : история фотографий Мухтара Ауэзова / М. Султанбеков // Казахстанская правда.- 2010.- 15 октября.- С.12.

Султанбеков, М. Дорога к звездам [Текст] : [об ученом-абаеведе, земляке семейчан К. Мухамедханове] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2011. - 5 января. -  С. 4.

Султанбеков, М. Прощание с полигоном [Текст] / М. Султанбеков  // Вести Семей. - 2011. - 11 октября. - С. 2 ; Вести Семей. - 2014. - 29 августа. - С. 1.

Султанбеков, М. Светлый колодец [Текст] / М. Султанбеков // Спектр. - 2012. - 11 июля. - С. 12.

Султанбеков, М. Наш Семей [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2012. - 21 сентября. - С. 1.

2013

Султанбеков, М. Автор популярных романов [Текст] : к 90-летию Азильхана Нуршаихова/ М. Султанбеков // Простор. - 2013. - № 2. - С. 105-107.

Султанбеков, М. В  самом устье река полноводна... [Текст] / М. Султанбеков  // Вести Семей. - 2013. - 15 октября. - С. 6.

Султанбеков, М. Парус его жизни [Текст] : к 75-летию Балтабека Ерсалимова / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2013. - 26 февраля. - С. 4.

Султанбеков, М. "Стойкий Каюм, непреклонный Каюм..." [Текст] / М. Султанбеков // Простор. - 2013. - № 11. - С. 103-105.

Султанбеков, М. Творческая мастерская Абиша Жиренчина [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2013. - 23 апреля. - С. 4.

2014

Султанбеков, М. Жусипбек Аймаутов [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2014. - 27 мая. - С. 5.

Султанбеков, М. Магжан Жумабаев [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2014. - 27 мая. - С. 5.

Султанбеков, М. Миржакып Дулатов [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2014. - 27 мая. - С. 5.

2015

Султанбеков, М. Великий наставник, мыслитель, поэт [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 14 июля. - С. 5.

Султанбеков, М. "В душу вглядись глубже..." [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 29 сентября. - С. 5.

Султанбеков, М. В удивительной стране... [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 18 августа. - С. 3.

Султанбеков, М. Единственная фотография с войны [Текст] / М. Султанбеков  // Вести Семей. - 2015. - 7 мая. - С. 7.

Толеугалиев, С. Т. Наказ отца исполнен [Текст] : воспоминания об отце, участнике войны Токене и матери, труженицы тыла Бижамал Смагуловых/ С.Т. Толеугалиев ; М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 7 мая. - С. 7.

Султанбеков, М. О временах года [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 11 августа. - С. 3 ; Вести Семей. - 2015. - 25 августа. - С. 4.

Султанбеков, М. Полет в Японию [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 20 октября. - С. 3.

Султанбеков, М. Трудом ему дано и свыше... [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 28 апреля.- С. 2.

Султанбеков, М. Хан Аблай и его батыры [Текст] / М. Султанбеков // Вести Семей. - 2015. - 7 апреля. - С. 4 ; Вести Семей. - 2015. - 28 апреля. - С. 6 ; Вести Семей. - 2015. - 12 мая. - С. 4 ; Вести Семей. - 2015. - 9 июня. - С. 6.

Султанбеков, М. Шакарим - последователь Абая [Текст] : к 170-летию Абая / М. Султанбеков // Простор. - 2015. - № 3. - С. 181-185.

2016

Султанбеков, М. Поэт ХХI века [Текст] / М. Султанбеков  // Вести Семей. - 2016. - 24 мая. -  С. 2.

Султанбеков, М.Стойкий Каюм, непреклонный Каюм... [Текст] : к 100-летию ученого Каюма Мухамедханова / М. Султанбеков // Шәкәрiм.- 2016.- № 1.- С. 82-85.

Султанбеков, М. Три сокола казахской литературы [Текст] / М. Султанбеков  // Вести Семей. - 2016. - 31 мая. -  С. 5.

Султанбеков, М. Уроки Абиша Жиренчина[Текст] : о жизни и творчестве литературоведа, историка, краеведа/ М. Султанбеков // Простор.- 2016.- № 2.- С. 143-147.

 

Сұхбаттары - Беседы

 

Сұлтанбеков, М. Атилла - әлем әдебиетiне мәшhүр тұлға [Мәтін] : ғұн патшасының 1600 жылдығына байланысты " Абай" журналы бөлiм меңгерушiсiнiң халықаралық ғылыми конференцияда жасаған баяндамасы жайында тiлшiмен әңгiмесi / М. Сұлтанбеков ; әңг. Қ. Сабырбай // Семей таңы. - 2003. - 1 тамыз. - Б. 2.

Сұлтанбеков, М. Қайымнан соң... [Мәтін] : абайтанушы, ғалым, ақын, аудармашымен сұхбат / М. Сұлтанбеков ; әңгiмелескен А. Омаров // Семей таңы. - 2003. - 24 қаңтар. - Б. 15.

Сұлтанбеков, М. Шәкәрiмдi орыс тiлiнде сөйлеткен қазақ [Мәтін] / М. Сұлтанбеков ; әңг. А. Жұмабайқызы // Қазақ әдебиетi. - 2008. - 19 желтоқсан. - Б. 9.

 

М. Сұлтанбековтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер - Литература о жизни и творчестве М. Султанбекова

 

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - 96 б. - Сұлтанбеков Мұрат : б. 85-86.

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / құраст. С. Қамшыгер, Қ. Жұмашева. - Алматы : Ан Арыс, 2009. - 480 б. - Сұлтанбеков Мұрат : б. 373.

Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. - Астана : Фолиант, 2011. - 304 б. -

Сұлтанбеков Мұрат : б. 149.

Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Сұлтанбеков Мұрат : б. 710.

Қараулов, Қ. Өмірде ақындардың бәрі жалғыз ... [Мәтін] : ақын, жазушы Мұрат Сұлтанбеков 65 жаста / Қ. Қараулов // Ертіс өңірі. - 2003. - 31 қаңтар. - Б. 7.

Кемелбаева, А. Шәкәрімнің үш поэмасын аударған ақын [Мәтін] : семейлік танымал әдебиетші, ақын, аудармашы Мұрат Сұлтанбековтың шығармашылығы туралы / А. Кемелбаева // Қазақ әдебиеті. - 2009. - 22 мамыр. - Б. 6.

Кәріпбаев, С. Өмірден орнын тапқан [Мәтін] : Мұрат Сұлтанбеков туралы/ С. Кәріпбаев // Семей таңы. - 2013. - 1 наурыз. - Б. 7.

Нұғманбекова, Р. Қайымның ақылымен абайтануға ден қойыпты [Мәтін] : М. Сұлтанбеков туралы/ Р. Нұғманбекова // Семей таңы. - 2015. - 22 мамыр. - Б. 16.

Жолымбет, Қ. Қос алыптың әлемін айшықтаған туынды [Мәтін] : ғалым М. Сұлтанбековтің "Абай и Шакарим в ХХІ веке" атты тың жинағы жарық көрді / Қ. Жолымбет // Семей таңы. - 2015. - 27 қазан. - Б. 6.

***

Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006. - 82 с. - Султанбеков Мурат : с. 67-69.

Плотников, Ю.Н. "Чтобы быть всегда самим собой!"[Текст]: о М. Султанбекове / Ю.Н. Плотников // Иртыш. - 1970. - 13 февраля.

Алексеев, Н.Е. Человек, влюбленный в слово[Текст] : о М. Султанбекове / Н.Е. Алексеев // Иртыш. - 1988. - 28 января.

Алексеев, Н.Е. Солнечные грани дарования[Текст] : о М. Султанбекове / Н.Е. Алексеев // Иртыш. - 1993. - 29 мая.

Рысакова, М. В творческом поиске [Текст] : о семипалатинском журналисте, литературоведе М. Султанбекове / М. Рысакова// Иртыш. - 1998. - 29 января.

Асылбек, Е. Идущий стезею Абая[Текст] : о М. Султанбекове / Е. Асылбек // Иртыш. - 1998. - 29 сентября.

Боровикова, Е. Жизнь как поэтическое вдохновение [Текст] : о творчестве поэта и ученого Мурата Султанбекова/ Е. Боровикова// Семипалатинские вести. - 2008. -  24 января. - С. 3.

Левина, Ф. "В груди звенит июльский голос чаек..." [Текст] : вышла в свет книга семейского поэта и писателя М. Султанбекова / Ф. Левина // Вести Семей. - 2011. - 23 августа. - С. 3.

Сухорукова, Т. Жусипбек Аймаутов : носитель духовной культуры [Текст] : о М. Султанбекове / Т. Сухорукова // Вести Семей. - 2011. - 9 августа. - С. 3.

Иванченко, Я. Бенефис писателя [Текст] : в библиотеке имени Абая состоялась встреча с поэтом Муратом Султанбековым / Я. Иванченко // Наше дело. - 2012. - 5 апреля. - С. 2.

Нугуманова, Г. Не меркнет дарование с годами [Текст] : в библиотеке имени Абая проведен бенефис писателя Мурата Султанбекова/ Г. Нугуманова // Вести Семей. - 2012. - 10 апреля. - С. 3.

Биданова, А. Аттила, наш далекий предок… [Текст] : увидела свет новая книга писателя, поэта, переводчика, литературоведа Мурата Султанбекова «Синий меридиан. Алашорда. Аттила»/ А. Биданова // Казахстанская правда. - 2013. - 15 ноября.

Левина, Ф. "Все было в жизни просто и непросто..." [Текст] : литературная деятельность поэта, переводчика, ученого - литературоведа Мурата Султанбекова/ Ф. Левина // Вести Семей. - 2013. - 29 января. - С. 4.

Тусунбаева, Т. Достойный сын Семея [Текст] : из личного фонда писателя, литературоведа, переводчика Мурата Султанбекова, хранящегося в городском архиве/ Т. Тусунбаева // Вести Семей. - 2013. - 29 января. - С. 4.

Шашкова, Л. Непреклонный Каюм [Текст] : писатель Мурат Султанбеков рассказывает о своем учителе, писателе, ученом Габдулкаюме Мухамедханове/ Л. Шашкова // Казахстанская правда. - 2013. - 6 августа. -  С. 8.

Касенов, Ж. Путь длиною в жизнь  [Текст] : воспоминания писателя, абаеведа Мурата Султанбекова о своем жизненном пути/ Ж. Касенов // Вести Семей. - 2014. - 21 января. - С. 4.

Любимый поэт Прииртышья [Текст] : онлайн-урок по творчеству поэта Мурата Султанбекова состоялся между библиотеками Централизованной системы/ ЦБС, отдел развития и методической работы // Вести Семей. - 2015. - 10 ноября. - С. 4.

Рысакова, Ш. Взгляд в XXI столетие [Текст] : книга Мурата Султанбекова "Абай и Шакарим в XXI веке" познакомит с творчеством Абая и Шакарима/ Ш. Рысакова // Вести Семей. - 2016. - 2 февраля. - С. 8.

Коваленко, М. Непринужденный разговор [Текст] : встреча с писателем, журналистом М.Р.Султанбековым состоялась в школе №2/ М. Коваленко // Вести Семей. - 2016. - 15 марта. - С. 5.

Парфенович, М. Поколение читателей, которое нам дорого [Текст] : о М. Султанбекове / М. Парфенович // Вести Семей. - 2016. - 24 мая. - С. 6.

Тайшыбаев М.

Жаңартылды 06.09.2022 22:46

Тайшыбаев Мақсұт (1904-1938) – ақын, өңірдегі тұңғыш қазақ тілінде шыққан «Жұмысшы» газетінің (қазіргі облыстық «Дидар» газеті) алғашқы редакторы.

1904 ж. Қорғалжын ауылында Есіл ауданында Солтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. Балалар үйінде тәрбиеленіп, 16 жасынан кеңестік жұмыстарға араласады.

1924 ж. Ақмола кеңес-партия мектебін бітіріп, Рабземлес губерния Одағы төрағасының орынбасары, 1926-1928 жж. Атбасарда халық соты, 1929-1931 жж. Атбасар уездік кәсіподақ бюросының төрағасы, Ақмола прокурорының көмекшісі қызметтерін атқарады.

Облыстық, республикандық түрлі басылымдарда мақалалары жарық көріп жүрген Тайшыбаевты 1931 ж. 30 тамызда Қазақ өлкелік комитетінің 1-жатшысы Голощекин Риддер қаласында ашылуы тиіс «Жұмысшы» қазақ газетінің редакторы етіп жібереді.

Газетінің алғашқы саны сол жылы 24 қазанда жарыққа шығады.тайшыбаев «Алтайполиметалл» комбинатының жұмысшыларынан тілшілер қосының құрып, оларды жазу ісіне баулиды. Кейбірін Коммунистік журналистика институтына қысқа мерзімді курстарға жібереді.

1934 жылдан Қазақстан пролетар жазушылар Одағының мүшесі болған Тайшыбаев Одақтың Семей бөлімшесімен, қазақ әдебиетінің классиктері С. Сейфуллин, С. Мұқановтармен тығыз байланыста болады.

«Алтынды Алтай», «Қас дұшпанның қылығы», «Жұмысшы, қолыңды бер», т.б. шығармалардың авторы.

«Халық жауы» деген желеумен 1937 ж. тамызда қамауға алынып, 1938 ж. наурызда ату жазасына кесілген.

1957 ж. қыркүйекте ақталды қылмыс құрамының болмауына байланысты.

Ақынның 100 жылдық мерейтойы құрметіне 2004 ж. Риддер қаласындағы көшеге есімі беріліп, ескерткіш тақта орнатылды.

 

 

 

М. Тайшыбаев туралы әдебиет

Литература о Тайшыбаеве М.

 

 

Кітаптар - Книги

 

 

Қазақ жерінің зиялы азаматтары = Почитаемые люди земли Казахской [Мәтін]. Т. 11. – Алматы : Дәуір, 2005. - 608 б.

Қазақ жерінің зиялы азаматтары = Почитаемые люди земли Казахской [Мәтін]. Т. 13. – Алматы : Дәуір, 2006. - 736 с.

Қасымов, А. Қызыл қырғынның құрбаны [Мәтін] / А. Қасымов. - Алматы, 2004. - 91 б.

Қасымов, А. Тарихи жол [Мәтін] / А. Қасымов. - Өскемен, 2006. - 194 б.

Қасымов, А. Тарихи жол [Мәтін] : Шығыс Қазақстан облыстық "Дидар" газетінің даму жолдары / А. Қасымов. Өскемен : Шығыс Ақпарат, 2011. - 232 б.

Қасымов, А. Туған жер әуендері [Мәтін] : жинақ / А. Қасымов. – Өскемен : Шығыс Полиграф, 2015. - 268 с.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Тайшыбаев Мақсұт: б. 721.

 

 

 

Мақалалар - Статьи

 

 

Байбатыров, Ғ. Ізденіс жемісі [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2004. - 29 маусым.- Б.3.

Басылым басшылары [Мәтін] // Дидар. - 2006. - 26 желтоқсан.- Б.1-4.

Мысқал, У. Тұңғыш редакторды еске алды [Мәтін] / У. Мысқал // Дидар. - 2004. - 5 маусым.- Б.1.

Қасымов, А. "Жұмысшы" қазақтың қуат алар, рухын көтерер байрағы болған еді [Мәтін] : [облыстық "Дидар" газетіне 80 жыл] / А. Қасымов // Дидар. - 2011. - 24 мамыр.- Б.5.

Қасымов, А. Қызыл қырғын құрбаны [Мәтін] : сталиндік репрессия құрбаны, 1930 ж. Шығыс Қазақстан облысынан шығып тұратын "Жұмысшы" газетінің редакторы Мақсұт Тайшыбаев туралы / А. Қасымов // Жұлдыз . - 2005. - № 3. - Б. 178-186.

Азмухамбетов, Ш. "Я помню, как пришли за отцом" [Текст] / Ш. Азмухамбетов // Рудный Алтай. - 2004. - 29 мая. - С. 2.

 

 

 

Интернет-сілтемелер

Интернет-ссылки

 

 

Мәңгіліктің бекетінде [Электрондық ресурс] : (сталиндік қуғын-сүргін құрбандарының рухына бағышталады) // Алтын қалам : сайт. – Пайдалану орны : http://www.akalam.kz/ru/lyrics/1307 (31.05.2018)

Тайшыбаев Максут [Электронный ресурс] // Открытый список : сайт. – Режим доступа : https://ru.openlist.wiki/Тайшибаев_Максут_(1904) (30.05.2018)