Баженова Т. А.

Жаңартылды 16.07.2025 15:26

Баженова Таисия Анатольевна (17.05.1900 – 6.10. 1978) – ақын, журналист.

Баженова (тұрмыстан кейін Постникова) Таисия Анатольевна 1900 жылы 17 мамырда Шығыс Қазақстан облысының Зайсан қаласында туған. Әдебиетшілер отбасында дүниеге келген. Әкесі Анатолий Дмитриевич Баженов «Иртыш» журналының редакторы(Омск, 1918—1919); кейін АҚШ-та «Новая заря» және «Русская жизнь» газеттерінде мақалалары жарияланған.Анасы Евдокия Ивановна Семей облысының (қазіргі Шығыс Қазақстан) тумасы.

Ақынның алғашқы өлеңдері 1918 жылы Азамат соғысы кезінде Омбының "Заря" газетінде жарияланады. Кейіннен "Отечество", "Иртыш" журналдарында және "Вперед" газетінде жарияланады. 1920 жылдан Харбин қаласында тұрады. "Русский голос" және "Заря" газеттерінде тілші болып жұмыс істеді. Таисия Анатольевна Маньчжур өлкесін зерттеу қоғамының қызметкері болды. Сондай-ақ, Баженова өзінің өлеңдерін Харбин коммерциялық жиналысында (1922-1925) және Харбиндегі Жазушылар мен журналистер қоғамының қызметіне қатысты (1921-1923).

1927 жылы Сан-Францискоға көшіп, Баженова Харбиндегі "Рубеж" журналында және күнделікті шығатын "Русский голос" газетінде жариялануын жалғастырды. Батыс жағалауының әртүрлі орыс газеттерінде жұмыс істеді: "Русская жизнь", "Новая заря" газетінің редакциясында (1928 ж.), "Земля Колумба" жинағының қызметкері болды. Сонымен қатар, журналдар мен жинақтарда оның өлеңдері, әңгімелері, сұхбаттары жарияланды. 1934 жылы Сібір казактарының "Сибирский казак" Харбин әскери мерейтойлық жинағында Баженованың өлеңдерімен бірге оның "Аблакеткадағы Лагерь" мақаласы жарияланған. Онда ақын Өскемен қаласындағы Аблакетка өзені бойындағы арнайы лагерьде болғандығы жайлы әңгімелейді.

1936 жылы Нью-Йоркте "Земля Колумба" әдебиет және өнер жинағында оның «Иные встречи» атты өлеңдері жарық көреді. Баженованың өлеңдері "Калифорния жинағында" (1934), "Врата" (1935) және "Феникс" ("Русская старушка" өлеңі, 1935) Шанхай журналдарында, Нью-Йорктегі "Ковчег" жинағында жарияланған. Баженова шетелдің орыс тілді әдебиетінің көптеген өкілдерімен, атап айтқанда Г. Д. Гребенщиковпен байланыста болған.  

 

Т. А. Баженова шығармалары

Призведения Баженовой Т. А.

Баженова, Т. Спящий город // Наша Заря. - 1919. - № 49 (6 марта).

Баженова, Т. Инвалиды // Народная газета. - Шадринск, 1919. - 5 апреля.

Баженова, Т. Последним вечером // Наша Заря. - 1919. - № 105 (18 мая).

Баженова, Т. А. Песни сибирячки. - Харбин, 1919.

Баженова, Т. Лагерь на Аблакетке // Сибирский казак: Войсковой юбилейный сборник Сибирского казачьего войска. 1582—1932 гг / Под ред. Е. П. Березовского.-— Харбин : Н. И. Грибановский; Изд. Войскового представительства Сибирского казачьего войска, 1934.- Вып. 1 : Наше прошлое до Великой войны 1914 года. - С. 300-307. - 312 с.

Баженова, Т. Станция Оловянная // Вестник Общества русских ветеранов Великой войны. — 1934. — № 100. - С. 12-19.

Баженова, Т. Иные встречи // Земля Колумба: сб..- Нью-Йорк, 1936. - Кн. 1. - С. 10.

Баженова, Т. Весна в революцию // Вестник Общества русских ветеранов Великой войны.- 1939.- № 154-155 (март - апрель). - 32 с.

Баженова, Т. О молоканах в Лос-Анджелесе // Новая заря.- 1940. - 11 июля.

Баженова, Т. Весна в революцию // Вестник Общества русских ветеранов Великой войны. — 1939. — № 154-155 (март - апрель). - 32 с.

Т. А. Баженова туралы әдебиеттер

Литература о Баженовой Т. А.

Кітаптар-Книги

Примечания. Баженова Таисия // Русская поэзия Китая : Антология / Сост.: В. Крейд, О. Бакич. — М. : Изд. дом «Время», 2001. - 718 с

Мақалалар-Статьи

Женская душа в поэзии // Рубеж. - 1933. - № 40 (297).

Волкова, М. Памяти Таисии Баженовой: (Некролог) // Русская жизнь. - Сан-Франциско, 1978. - 31 октября.

Крейд, В. П. Все звезды повидав чужие. Вступ. ст. // Русская поэзия Китая : Антология / Сост.: В. Крейд, О. Бакич.- М. : Изд. дом «Время», 2001. - С. 5-38

Хисамутдинов А. А. Медиат // Российская эмиграция в Китае: опыт энциклопедии. — Владивосток: Изд-во Дальневост. ун-та, 2002. - С. 139.

Александров, Е. А. Баженова Таисия Анатольевна // Русские в Северной Америке: Биографический словарь / Под редакцией К. М. Александрова, А. В. Терещук. - Хэмден - Сан-Франциско, СПб. 2005. - С. 41.

Сведения об авторах // Сибирский казак: войсковой юбилейный сборник Сибирского казачьего войска 1582-1932 гг. / Ред. Ю. Белозерцев. - Факс. изд. - Бийск : Бия, 2009. - Вып. 1 : Наше прошлое до Великой войны 1914 года.

Тарлыкова, О. Песни Сибирячки (К 115-летию Таисии Баженовой) // Простор.- 2015. - № 7.

Байбатыров Ғ.

Жаңартылды 16.03.2026 13:47

Байбатыров Ғалым (1949-2012) – ақын, драматург, журналист.

1949 жылы 12 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан қаласында дүниеге келген. Зайсан ауданы, Дайыр ауылында орта мектепті аяқтаған соң, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың журналистика факультетіне түседі. Кеңес Әскері қатарынан оралған соң, Зайсан аудандық «Достық» газетінде әдеби қызметкер, ауыл шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы, Шығыс Қазақстан облыстық «Коммунизм туы» (қазіргі «Дидар») газетінде жауапты хатшы, «КТВ-5» телеарнасында редактор лауазымдарын атқарған.

Алғашқы өлеңі 1966 жылы шыққан. «Сәуір самалы» (1982), «Үміттің оты сөнбейді» (1999), «Арман дүние» (2000) жинақтарының авторы. «Шежірелі Шығыс өңірі» (2006), «О дүниенің табалдырығы»(2007), «Жүрегімнің жанары» (2008) деген кітаптары жарық көрген. «Өңім бе, ойбай, түсім бе», «Албасты» операциясы», «Отан үшін» пьесаларына спектакль қойылған.

Қазақстан Жазушылар одағының, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты, бірнеше жыр мүшәйраларының, Шығыс Қазақстан облысы әкімі сыйлығының жүлдегері. 

2012 жылы Өскемен қаласында қайтыс болған.

   Ғ. Байбатырұлының шығармалары

Произведения Г. Байбатырулы

Кітаптар – Книги

Байбатыров, Ғ. Сәуір самалы [Мәтін] : өлеңдер / Ғ. Байбатыров. - Алматы : Жазушы, 1978. - 73 б.

Байбатыров, Ғ. Шығыс Қазақстан ақындары [Мәтін] : [көркем әдебиетті насихаттайтын лекторларға көмекші құрал] / Ғ. Байбатыров. - Өскемен, 1981. - 22 б.

Байбатыров, Ғ. Үміттің оты сөнбейді [Мәтін] : өлеңдер, толғаулар / Ғ. Байбатыров. - Алматы : Әл-Фараби-Гридан, 1999. - 120 б.

Байбатыров, Ғ. Арман дүние [Мәтін] : өлеңдер, толғаулар / Ғ. Байбатыров. - Усть-Каменогорск : Шығыс баспа, 2000. - 94 б.

Байбатыров, Ғ. Достар дауысы [Мәтін] : аудармалар / Ғ. Байбатыров. - Алматы : Өлке, 2000. - 74 б.

Байбатыров, Ғ. Зайсан тарихы [Мәтін] : оқулыққа қосымша / Ғ. Байбатыров - Өскемен, 2003. - 180 б.

Байбатыров, Ғ. Шежірелі шығыс өңірі [Мәтін] / Ғ. Байбатыров. - Өскемен, 2006. - 124 б.

Байбатыров, Ғ. О дүниенің табалдырығы [Мәтін] / Ғ. Байбатыров Ғ. - Өскемен : Альфа-Пресс, 2007. - 166 б.

Шығыс Қазақстан қаламгерлерінің кітапханасы = Библиотека литературы Восточного Казахстана [Мәтін] : [2-ші кітап] : С. Ғабдуллаұлы, Х. Балшабеков, Ғ. Байбатыров, К. Ерқасов. - Алматы : ҚазАқпарат, 2008. - 326 б.

Байбатыров, Ғ. Жүрегімнің жанары [Мәтін] / Ғ. Байбатыров. - Өскемен, 2008. - 160 б.

Байбатыров, Ғ. Зайсан [Мәтін] : [өлкетану тақырыбындағы тарихи-танымдық туындылар] / Ғ. Байбатыров. - Астана : Фолиант, 2014. - 344 б.

 Ғ. Байбатыровтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары

Публикации Г. Байбатырова в периодических изданиях и сборниках

 1981 - 1999

 Байбатыров, Ғ. Достықпен нұрланған өңір [Мәтін] : [Зайсан өңірінің тарихынан] / Ғ. Байбатыров // Коммунизм туы. - 1981. - 10 октябрь.

Байбатыров, Ғ. Тыным алмас Тынымхан [Мәтін] : [Күршім ауд. балалар музыка мектебінің ұстазы,талантты күйші Т.Мамырбеков туралы] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 1994. - 27 қазан.

Байбатыров, Ғ. Ізгілік үні [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 1999. - 3 шілде.

2000-2001

Байбатыров, Ғ. Шабыт қайнары [Мәтін] : [ ақын М.Чистяков туралы ] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2000. - 29 ақпан.

Байбатыров, Ғ. Үржардың басты байлығы [Мәтін] : [Үржар ауданында облыс және аудан әкімдерінің семинары өтті] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2000. - 29 шілде.

Байбатыров, Ғ. Ізгілік бастаулары [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2001. - 23қаңтар. - Б. 2.

Байбатыров, Ғ. Улы сия, ащы тіл.... [Мәтін] : [Ғаббас Қабышұлының жаңа кітабы "Көлденең кітап" туралы] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2001. - 15 мамыр. - Б. 4.

Байбатыров, Ғ. Құнды еңбек [Мәтін] : ["Мешіт-имандылық ұясы" атты жаңа кітап жарық көрді] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2001. - 20 қазан. - Б. 4.

2002- 2005

Байбатыров, Ғ. Шабыт керген көкірегінің шанағын [Мәтін] : [ақын Ұ. Есдәулетовтың мемлекеттік сыйлыққа ұсынылған шығармасы туралы] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2002. - 2 қараша. - Б. 6.

Байбатыров, Ғ. Шағын несиеден пайда бар ма? [Мәтін] : [облыста жүргізіліп жатқан қайырымдылық шаралары туралы] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2002. - 9 ақпан. - Б. 2.

Байбатыров, Ғ. Шежіре кеуде - сырсандық [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2003. - 22 сәуір. - Б. 4.

Байбатыров, Ғ. Ізденіс жемісі [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2004. - 29 маусым. - Б. 3.

Байбатыров, Ғ. Ұлықбек ақынның жыр кеші [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2004. - 6 шілде. - Б. 1.

Байбатыров, Ғ. Шуақты жырлар [Мәтін] / Ғ .Байбатыров // Дидар. - 2005. - 21 маусым. - Б. 4.

Байбатыров, Ғ. Ел тарихымен өзектес : [Зайсан қаласының 140 жылдығына орай] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2005. - 22 желтоқсан (№125). - Б. 4.

2006- 2012

Байбатыров, Ғ. Шежіре - тарихтың бір бұтағы [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2006. - 11 ақпан. - Б. 4.

Байбатыров, Ғ. Мінезі қатал сияқты көрінгенімен, артық-ауысымызды кешіре білетін : [ардагер журналист "Дидардың" бұрынғы редакторы М. Б. Салықбаев жайында] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2009. - 7 мамыр (№127-128). - Б. 7.

Байбатыров, Ғ. Елі үшін басын бәйгеге тіккен ер еді : [алаш арысы К. Төгісов жайында] / Ғ. Байбатыров // Дидар. - 2009. - 17 тамыз (№134). - Б. 5.

Байбатыров, Ғ. Күнқала [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Мәдениет жаршысы. - 2010. - № 8. - Б. 2.

Байбатыров, Ғ. Композитор Болат Әшербаев [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Мәдениет жаршысы. - 2010. - № 11. - Б. 39.

Байбатыров, Ғ. Бас ұрман [Мәтін] : өлеңдер / Ғ. Байбатыров // Ақ Ертіс = Иртыш. - 2011. - № 2. - Б. 70-73.

Байбатыров, Ғ. Бас ұрман [Мәтін] : өлеңдер / Ғ. Байбатыров // Ақ Ертіс = Иртыш. - 2011. - № 2. - Б. 70-73.

Байбатыров, Ғ. Өмірін өлеңмен өрнектеген [Мәтін] / Ғ. Байбатыров // Өскемен. - 2012. - 26 сәуір. - Б. 22.

***

Байбатыров, Г. Таинтинские сосны; Сыну; А над городом снег кружит [Текст] : стихи / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 1992. - 29 октября.

Байбатыров, Г. "Мои стихи - частица сердца..." [Текст]/ Г. Байбатыров// Рудный Алтай. - 1992. - 29 октября.

Байбатыров, Г. Жеменей [Текст] : стихи / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 1993. - 9 декабря.

Байбатыров, Г. Баллада о пропавшем [Текст] : стихи / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 1994. - 1 января.

Байбатыров, Г. Выдержал все испытания [Текст] : [очерк об участнике Великой Отечественной войны, бывшем редакторе областной газеты"Дидар" О. Кайсанове] / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 1995. - 26 апреля.

Байбатыров, Г. Многострадальная его жизнь [Текст] : [о судьбе репрессированного председателя Уланского райисполкома М. Итбаева] / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 1997. - 17 мая.

Байбатыров, Г. Он беседует со Всевышним [Текст] : [З. Ш. Шамшиев отвечает на вопросы журналиста о религии] / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 2000. - 25 января. - С. 3.

Байбатыров, Г. Медом, золотом и песнями богат мой край [Текст] : / Г. Байбатыров // Рудный Алтай. - 2006. - 16 февраля. - С. 6.

 Ғ. Байбатыров туралы әдебиеттер

Литература о Г. Байбатырове

 Кітаптар-Книги

 Қазақстан жазушылары: анықтамалық [Мәтін] / құрастырушы: С. Қамшыгер, Қ. Жұмашева. - Алматы : “Аң арыс” баспасы, 2009.

Шығыс Қазақстаноблысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Байбатыров Ғ.: б. 233.

 Мақалалар – Статьи

Тастағанов, М. Сәуірдің самалы ескен сырларынан [Мәтін] / М. Тастағанов // Коммунизм туы. - 1983. - 15 февраль.

Тоқпатаев, У. Жыр толғаған шабытына жал бітіп [Мәтін] : [ақын, журналист Ғ. Байбатыров - 50 жаста] / У. Тоқпатаев // Дидар. - 1999. - 12 қаңтар.

Есімбек, О. Енді жырлайды [Мәтін] : [таяуда жарық көрген Ғ. Байбатыровтың "Үміттің оты сөнбейді" атты жыр жинағы туралы] / О. Есімбек // Дидар. - 1999. - 10 сәуір.

Құмарбекұлы, М. Сөнбейтін от [Мәтін] : [ақын Ғ. Байбатыровтың "Үміттің оты сөнбейді" атты жыр жинағы жайында] / М. Құмарбекұлы // Дидар. - 1999. - 11 мамыр.

Ыбыраев, А. "Албасты" операциясы [Мәтін] / А. Ыбыраев // Дидар. - 2004. -   31 қаңтар. - Б. 6.

Қаңтарбаев, Ә. Періште мен пенде немесе әріптес жайлы бір ауыз лебіз [Мәтін] : [ақын, драматург Ғалым Байбатыровтың 60 жаста] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2009. - 13 қаңтар. - Б. 4.

Тасқараұлы, А. "Жүрегімнің жанары" [Мәтін] / А. Тасқараұлы // Мәдениет жаршысы. - 2009. - № 1. - Б. 17.

Тасқараұлы, А. "Жүрегімнің жанары" [Мәтін] / А. Тасқараұлы // Мәдениет жаршысы. - 2009. - № 1. - Б. 17.

Ғалым Байбатыров [Мәтін] : [қазанама] // Дидар. - 2012. - 15 қараша.- Б.17.

Кенжеханұлы, М. Ел жүрегіндегі екі бейне : [Мәтін] : [Облыстық кітапханада қос қаламгер-М. Құмарбеков пен Ғ.Байбатыровты еске алу кеші өтті.] / М. Кенжеханұлы // Дидар. - 2019. - 24 қаңтар. - Б. 12.

Қаңтарбаев, Ә. Елдік мәселеге келгенде бірігуіміз керек : [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев// Дидар. - 2019. - 12 қыркүйек. - Б. 11.

Дүргінбайұлы, Қ. Қара өлеңнің ҒАЛЫМЫ: [Мәтін]: [Ақын Ғ. Байбатыровтың мерейтойы туралы] / Қ. Дүргінбайұлы // Алдаспан. - 2019. - 8 тамыз. - Б. 13.

Аллабергенұлы, Д. Өмірін де,өңірін де өлеңмен өрнектеген ақын: Мәтін / Д. Аллабергенұлы // Дидар. - 2020. - 10 желтоқсан. - Б. 17.

Әбдешев, З. Ғалым ақын / З. Әбдешев. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 1 желтоқсан. - Б. 17.

Уалханова, Р. Н. Ақын Ғалым-75 жаста : [Жерлес ақын Ғалым Байбатыровтың туғанына 75 жыл толуына орай мақала] / Р. Н. Уалханова. - Мәтін // Достық. - 2024. - 19 қаңтар. - Б. 5

Юнусбекова, Д. Рухани ордадағы риясыз кездесу: облыстық А.С.Пушкин атындағы кітапханада өткен еске алу кешінен / Д. Юнусбекова. - Мәтін // Менің өлкем. - 2024. - 1 ақпан. - Б. 2.

Уалханова, Р. Н. Арман атты ақ құсты іздеп өткен еді... : ақын Ғалым Байбатыровтың 75 жасқа толуына орай / Р. Н. Уалханова. - Мәтін // Дидар. - 2024. - 8 ақпан (N4). - Б. 17.

Аллабергенұлы, Д. "Арман дүние..."- ақынның азаматтық тұлғасын айшықтаған фильм : [А.С. Пушкин атындағы облыстық кітапханасыда қаламгер Ғалым Байбатыровқа арналған "Арман дүние" бейне фильмінің тұсаукесері өтті] / Д. Аллабергенұлы // Дидар. - 2026. - 29 қаңтар (№5). - Б. 8.

***

Новая книга земляка [Текст] : [книга Г.Байбатырова "Не гаснет пламя надежды" вышла в городе Алматы] // Рудный Алтай. - 1999. - 8 апреля.

Азмухамбетов, Ш. Операция "Нечистая сила" [Текст]: о Г. Байбатырове / Ш. Азмухамбетов // Рудный Алтай. - 2004. - 17 февраля. - С. 4.

Сосновская, О. Приняты в Союз писателей [Текст] : о Г. Байбатырове / О. Сосновская // Рудный Алтай. - 2005. - 8 ноября. - С. 4.

Гаврилова, А. Золотые корни Алтая : в выставочных залах музея-заповедника Усть-Каменогорска открылась выставка «Золотой корень Алтая», посвященная 140-летию со дня рождения народного акына Казахстана Толеу Кобдикова и писателям-юбилярам Восточного Казахстана – Галыму Байбатырову, Улукбеку Есдаулету, Шериаздану Елеукенову, Совет-хану Габбасову, Муслимхану Кумарбекулы / А. Гаврилова. - Текст : непосредственный // Рудный Алтай. - 2015. - 10 янв. - С. 4.

Михеева, Н. Золотые корни Алтая : в выставочных залах музея-заповедника Усть-Каменогорска открылась выставка «Золотой корень Алтая», посвященная 140-летию со дня рождения народного акына Казахстана Толеу Кобдикова и писателям-юбилярам Восточного Казахстана – Галыму Байбатырову, Улукбеку Есдаулету, Шериаздану Елеукенову, Совет-хану Габбасову, Муслимхану Кумарбекулы / Н. Михеева. - Текст : непосредственный // Усть-Каменогорск. - 2015. - 15 янв. - С. 15.

Ким, Е. Воспевшие родную землю : [о вечере памяти писателей ВКО Муслима Кумарбекова и Галыма Байбатырова в библиотеке им. А.С. Пушкина] / Е. Ким . - Текст : непосредственный // Рудный Алтай. - 2019. - 26 января. - С. 5.

 

 

Бажов П. П.

Жаңартылды 16.07.2025 16:17

Бажов (Бахеев) Павел Петрович (1879-1950 жж.) – жазушы, публицист, журналист.

1879 ж. 27 қаңтарда Екатеринбург уезі, Сысерт зауытының жұмысшысы отбасында дүниеге келген. Пермь діни семинариясын бітірген соң, Екатеринбургтегі діни училищеде мұғалімдік қызмет атқарады.

П. П. Бажов Шығыс Қазақстан облысының Өскемен қаласына 1919 жылы шілде айында сиреп кеткен большевиктік ұйым күшін қайта құру мақсатында келеді. Сақтандыру агенті құжатымен партизандық байланыс орнатып, майдан мен елдегі жағдай туралы саяси ақпарат әзірлеп, партия ұйымдарына енген азаматтарға партия билеттерін табыстаған. Бажов бүкіл таулы Алтай мен Ертіс даласын, кен орындарын, ауылдар, қыстақтар мен станицаларды аралап, колчактар алдында жасырын жұмыстар атқарып, жергілікті астыртын большевик күші мен уездегі көпшілік партизандық қозғалыс ұйымдарын байланыстырған. Ескі дәстүршілдер өмірін, Риддер кен орны жұмысшыларының көңіл-күйін, алтайлық шаруалар тұрмысын бақылай отырып, автобиографиялық повесть жазуға бет бұрады (қазір оның жоспар-конспектісі Екатеринбургтегі Бажов мұражай-үйінде сақталған).

Өскемен қаласын ақ гвардиядан азат еткен соң, Бажов Өскемен ревкомында редактор, ұйымдастырушы, басып шығарушы, метранпаж қызметтерін атқарған. Мұғалімдер курсын, сауатсыздықты жоюға бағытталған мектептер ұйымдастырып, Риддер кен орнын қалпына келтіруге ат салысқан.

1920 жылы шілдеде қазақ болыстығына оның қатысуымен дайындалған 87 мұғалім жіберіледі. 1920 жылы 10 тамызда П. П. Бажов пен Н. Г. Калашниковтың жетекшілігімен қалада Кеңестердің бірінші уездік съезі өткен. П. Бажов 1921 жылдың күзінде Семей қ. келіп, онда кәсіподақтардың губерндік бюросын басқарады. 1921 жылдың соңында П. П. Бажов ауыр сырқатына байланысты және Камышлов атқару комитетінің өтінішімен, туған жері – Орал, Камышлов өңіріне қайтып оралып, журналистік және әдеби қызметін жалғайды, Орал тарихы туралы кітап жазып, фольклормен айналысады. Алғашқы «Уральские были» очерктер жинағы 1924 жылы жарыққа шықты. 1923-1931 жж. облыстық «Крестьянская газетада» қызмет еткен.

1936 ж. журналда алғашқы «Девка Азовка» атты ертегісі жарияланып, ал, 1939 ж. орал ертегілерінің тұңғыш жинағы «Малахитовая шкатулка» жарық көрді. Бұл жинағы автордың көзі тірісінде әрдайым жаңа ертегілерімен толығып отырды.

«Малахитовая шкатулка» кітабы үшін В. И. Ленин ордені (1944) және екінші дәрежелі Сталиндік сыйлықпен (1943) марапатталған.

1950 жылы 03 желтоқсанда Мәскеуде қайтыс болды, Екатеринбург қ. жерленген.

Өскемен қаласында 1919-1920 жж. Павел Петрович Бажов газет редакциялап, шығарған үйге мемориалды тақта орнатылған.

П. П. Бажовтың шығармалары

Произведения П. П. Бажова

 Кітаптар - Книги

 Бажов, П.П. Малахит қобдиша [Мәтін] : ертегiлер / П. П. Бажов. - Алматы : Жалын, 1983. - 326 б.

***

Бажов, П. П. Избранные произведения [Текст] / П. П. Бажов. - М. : Художественная литература, 1964.

Т. 1: Малахитовая шкатулка. - М. : Художественная литература, 1964. - 558 с.

Т. 2: Очерки, повести, публицистика, письма, дневники. - М. : Художественная литература, 1964. - 471 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст] : уральские сказы / П. П. Бажов; худ. В. Волович. - Свердловск : Средне-Уральское книжное издательсьвово, 1973. - 493с.

Бажов, П. П. [Текст] / П. П. Бажов. - Усть-Каменогорск, 1978. - 7 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст] / П. П. Бажов. - Минск : БГУ им. В. И. Ленина, 1979. - 334 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст] / П. П. Бажов ; авт. предисл. Л. И. Скорино; худ. Б. А. Диодоров. - М. : Правда, 1980. - 638 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст] / П. П.Бажов - М. : Правда, 1980. - 640 с.

Бажов, П. П.Сочинения [Текст] / П. П. Бажов; худож. И. И. Пчелко. - М. : Правда, 1986.

Т. 2: Малахитовая шкатулка. - М. : Правда, 1986. - 349 с.

Т. 3: Уральские были. -М : Правда, 1986. - 334 с.

Бажов, П. П. Избранные произведения [Текст] / П. П. Бажов. - М. : Правда,1986. - 445с.

Бажов, П. П. Медной горы Хозяйка [Текст] / П. П.Бажов - М. : Молодая гвардия, 1988. - 341 с.

Бажов, П. П. Дальнее - близкое [Текст] : повести, очерки, статьи, выступления / П. П. Бажов; ред. М. П. Немченко; худож. В. Д. Сысков. - Свердловск : Средне-Уральское книжное издательствово, 1989. - 384 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст]/ П. П. Бажов; авт. предисл., авт. примеч. Л. Скорино. - М. : Художественная литература, 1992. - 303 с.

Бажов, П. П. Горный мастер [Текст]/ П. П. Бажов ; сост., авт. предисл., авт. примеч. И. А. Панкеев. - М. : Советская Россия, 1992. - 320 с.

Бажов, П.П. Горный мастер [Текст] / П. П.Бажов. - М. : Советская Россия, 1992. - 320 с.

Бажов, П.П. Сказы П. Бажова [Текст]/ П. П. Бажов. - М. : Изобразительное искусство, 1993. - 48 с.

Бажов, П. П. Сказы [Текст] / П. П. Бажов. - М. : АСТ : Астрель, 2004. - 429 с.

Бажов, П. П. Серебряное копытце и другие сказки [Текст]/ П. П. Бажов. - М. : Росмэн, 2010. - 64 с.

Бажов, П. П. Серебряное копытце[Текст]/ П. П. Бажов; худож. В. Бритвин. - // Десять сказок. - М. : Детская литература, 2010. - 159 с.

Бажов, П. П. Уральские сказы [Текст] / П. П. Бажов. - М. : Росмэн, 2011. - 64 с.

Бажов, П. П. Серебряное копытце [Текст]/ П. П. Бажов. - М. : Росмэн, 2011. - 80 с.

Бажов, П. П. Малахитовая шкатулка [Текст] : сказы / П. П. Бажов. - М. : Эксмо, 2012. - 160 с

Бажов, П. П. Сказы [Текст] / П. П. Бажов. - Москва : Аст , 2014. - 80 с.

Бажов, П. П. Каменный цветок [Текст] / П. П. Бажов. - Москва : Аст, 2014. - 80 с.

П. П. Бажовтың шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о творчестве П. П. Бажова

 Кітаптар - Книги

 Гладков, Ф. В. О литературе [Текст] : статьи. речи. воспоминания / Ф. В. Гладков. - М. : Советский писатель, 1955. - 244 с. - П. П. Бажов (о нем).

Скорино, Л. И. Семь портретов [Текст]/ Л. И. Скорино. - М. : Советский писатель, 1956. - 411 с. - П. П. Бажов (о нем)

Саранцев, А.С. Павел Петрович Бажов. Жизнь и творчество [Текст] / А.С. Саранцев. - Челябинск : Книжное издательство, 1957. - 372 с.

Исследования по языку советских писателей [Текст]/ АН CCCР. Институт русского языка. - М., 1959. - 315 с.

Советские писатели. [Текст] : научное издание/ сост.: Б. Я. Брайнина, Е. Ф. Никитина. - М. : Государственное издательство художественной литературы, 1959. - 703 с.

Т. 1. - М. : Государственное издательство художественной литературы, 1959. - 703 с. - П. Бажов (о нем).

Павел Бажов [Текст] : воспоминания о писателе / сост. Б. Рябинин. - М. : Советский писатель, 1961. - 400 с.

Бажова-Гайдар, А. П. Дом на углу [Текст] : воспоминания о моем отце / А. П. Бажова-Гайдар. - Свердловск : Средне-Уральское книжное издательство, 1970. - 88 с.

Дергачев, И. А. Книги и судьбы [Текст] : страницы литературной жизни Урала / И. А. Дергачев; ред. М. Немченко; худож. В. Бубенщиков. - Свердловск : Средне-Уральское книжное издательство, 1973. - 208 с.

Анов, Н. На литературных перекрестках [Текст] : воспоминания / Н. Анов. - Алма-Ата : Жазушы, 1974. - 192 с. - Добрый волшебник : о П. Бажове: с. 96.

Розанов, А. Стихи и металл [Текст] /А. Розанов // На земле Абая и Джамбуладни советской литературы в Казахстане. - Алма-Ата : Жазушы, 1974. - П. П. Бажов: с. 96.

Усачев, В.Н. Журналист первого призыва [Текст]/ В. Н. Усачев. - Алма-Ата : Казахстан, 1974. - 112 с. - П. М. Бажов (о нем).

Батин, М.А.Павел Бажов[Текст] / М. А. Батин. - М.: Современник, 1976.- 262 с.

Усачев, В. Н. Павел Бажов - журналист [Текст]/ В. Н.Усачев . - Алма-Ата : Казахстан, 1977. - 212 с.

Детская литература [Текст] : учебное пособие / ред. А. В. Терновский. - М. : Просвещение, 1977. - 431 с.

Мастер, мудрец, сказочник [Текст] : воспоминания о П. Бажове / сост. В. А. Стариков. - М. : Советский писатель, 1978. - 561 с.

За власть Советов! [Текст] : (памятники и памятные места). - Усть-Каменогорск, 1980. - 10 с.

Черных, С. Сберегов Иртыша [Текст] / С. Черных- Алма-Ата : Казахстан, 1981. - Два года и вся жизнь : о П. Бажове: с. 199.

Пенькова, С.П. Две жизни старого дома [Текст] / С. П. Пенькова. - Алма-Ата : Онер, 1983. - 128 с.

Их именами названы" [Текст] : путеводитель. - Усть-Каменогорск , 1985. - 30 с. - П. П. Бажов (о нем).

Михалков, С. В. О литературе [Текст]/ С. В. Михалков; сост. В. Александров. - Москва : Художественная литература, 1986. - 286, с. - П. П. Бажов (о нем).

Розанов, А. Своей работой доказать... [Текст] / А. Розанов // Первороссийские мальчишки - Алма-Ата : Жалын, 1988. - П. П. Бажов: с. 37.

Розанов, А. Первороссийские мальчишки [Текст]/ А. Розанов. - Алма-Ата : Жалын, 1988. - Хождение в Колывань[о П. Бажове]: с. 95.

Черных, С. Под небом Алтая[Текст]: статьи / С. Черных. - Алма-Ата : Жазушы, 1988. - Время взлета : [о П. Бажове]:с. 55.

Черных, С. Под небом Алтая[Текст] :статьи / С. Черных. - Алма-Ата : Жазушы, 1988. - "Звено Алтая"[о творчестве П. Бажова]: с. 16.

Хоринская, Е. Е. Наш Бажов [Текст] / Е. Е. Хоринская. - Свердловск : Средне-Уральское книжное издательство, 1989. - 110 с.

Дубленных, В. В. Летописцы родного края [Текст]: очерки об исследователях истории Урала / В. В. Дубленных. - Свердловск : Издательство Уральского университета, 1990. - П. П. Бажов как историк:с. 141.

Арзамасцева, И.Н. Детская литература [Текст] : учебник для студентов вузов и сузов / И. Н. Арзамасцева, С. А. Николаева. - М. : Академия: Высшая школа, 2000. - 471 с.

Памятные места русской литературы в Усть-Каменогорске [Текст] : набор из 32 буклетов / авт. предисл. П. Д. Поминов. - Усть-Каменогорск : издательство ВКГУ, 2007.

Проза 1920-1940-х годов [Текст]. Книга 3 : Михаил Пришвин, Ольга Форш, Пантелеймон Романов, Константин Федин, Леонид Леонов, Лидия Сейфуллина, Павел Бажов, Аркадий Гайдар, Иван Катаев, Анатолий Мариенгоф, Сергей Колбасьев, Яков Рыкачев, Павел Нилин, Лидия Чуковская. - М. : Слово/Slovo, 2008. - 824 с.

С Усть-Каменогорском я что-то важное утратил [Текст] : сборник очерков, стихов, корреспонденций, писем А. С. Розанова. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат, 2009. - 167 с

Джолдасбекова, Б. Русские писатели Казахстана [Текст] : биографический справочник / Б. Джолдасбекова, Э. Какильбаева. - Алматы : Қазақ университеті, , 2011. - 203 б. - П. П. Бажов (о нем).

Немцев, М. С. Литературный Риддер [Текст] : биографический справочник / М.С. Немцев . - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.- П.П. Бажов (о нем).

Черных, С. Начало положила крепость... [Текст]: сборник очерков, статей/ Сост. Л.П. Рифель / С. Черных. - Усть-Каменогорск. -«Звено Алтая" : [о П. П. Бажове]: с. 72.

Черных, С. Начало положила крепость... [Текст]: сборник очерков, статей/ сост. Л.П. Рифель / С. Черных. - Усть-Каменогорск. - От "Голоса Алтая" до "Рудного Алтая" : оП. П. Бажове:с. 71.

Черных, С. Начало положила крепость... [Текст]/ С. Черных; сост. Л.П. Рифель. - Усть-Каменогорск. - С картинки в твоем букваре... : о П. П. Бажове: с. 53.

Шығыс Қазақстаноблысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Бажов Павел: б. 230.

Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар

Публикации в периодических изданиях и сборниках

 Сағымбеков, Р. Алғашқы адымдар [Мәтін] : [Алтай өңірінде Совет өкіметін орнатушылар туралы] / Р. Сағымбеков // Қазақ әдебиеті. - 1983. - 22 шілде.

Қаңтарбаев, Ә. Қаламгерлер мүсіні ашылды [Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев.// Дидар. - 2005. - 25 маусым. - Б. 2.

Амантайқызы, Н. "Күміс тұяқты" тарту етті : [А.С. Пушкин атындағы кітапханада белгілі жазушы П. Бажовтың 100 жылдығына арналған шара өтті. ] / Н. Амантайқызы. - Мәтін // Дидар. - 2021. - 18 қараша. - Б. 18.

1922 - 1960

Рахвалов, Н. Страховой полис [Текст] : / Н. Рахвалов. // Рудный Алтай. - 1922. - 2 мая.

Севергин, М. Жизнь, отданная революции [Текст] / М. Севергин. // Рудный Алтай. - 1922. - 28 июня.

Боголюбов, К.Наш Бажов[Текст]: [воспоминания] / К.Боголюбов// Южный Урал.- 1951.- № 5.- С.51-74.

Документы о деятельности писателя П. П. Бажова в Усть-Каменогорске [Текст]// Казахстанская правда. - 1956. - 10 июня.

Алексеенко, Л. П.П.Бажов в Усть-Каменогорске [Текст] / Л. Алексеенко// Знамя коммунизма. - 1956.- 3 июня.

Васильев, Д. Партизанские пути-дороги [Текст] : [о писателе П. Бажове] / Д. Васильев // Знамя коммунизма. - 1957. - 29 марта. - С. 3.

Васильев, Д.Улица имени Бажова[Текст]: [о памятных местах в Усть-Каменогорске, где жил и работал П.П.Бажов в годы гражданской войны (1919-1921)] /Д. Васильев.// Ленинская смена.- 1957.- 31 октября.

Познанский, В.С.П.П.Бажов в Усть-Каменогорске[Текст] / В. С. Познанский // Учитель Казахстана.- 1957.- 21 ноября.

Наш Бажов[Текст]: [П. Бажов в Восточном Казахстане] // Ленинская смена.- 1959.-28 января.

Васильев, Д.Бажов в Казахстане[Текст]: [к 80 - летию со дня рождения] / Д. Васильев// Казахстанская правда.- 1959.-25 января.

Ганжа, В.По следам П.П.Бажова [Текст]: [участие П. Бажова в установлении Советской власти в Усть-Каменогорске] // Советский Казахстан.- 1959.- №3.- С.121-123.

Алексеенко, Н. П. П. Бажов в Усть-Каменогорске [Текст] : / Н. Алексеенко. // Знамя коммунизма. - 1960. - 6 января.

Познанский, В.С."Работа - она штука долговечная"[Текст]: [о пребывании П.П.Бажова в Восточном Казахстане 1918-1920 гг.] / В. С. Познанский.// Ленинская смена.- 1960.- 18 августа.

1961- 1970

Ганжа, В.Бажов в Казахстане [Текст] /В. Ганжа. - // Целинный край.- 1961.- 31 мая.

Ганжа, В.Бажов в Усть-Каменогорске [Текст] / В.Ганжа// Ленинская смена.- 1961.- 8 июня.

Розанов, А. Улица первого редактора [Текст] / А. Розанов// Ленинская смена. - 1962. - 5 мая.

Рахвалов, Н.П.П.Бажов в Усть-Каменогорске[Текст] :[ о партийной деятельности писателя П.П.Бажова (Бахеева) в Усть-Каменогорском районе Бухтарминского края. 1919-1921 гг.] / Н. Рахвалов // Урал. - 1969. - № 1. - С. 78-89.

Розанов, А.Улица дедушки Слышко: [о писателе П.П.Бажове] / А. Розанов// Казахстанская правда.- 1969.- 28 января.

Розанов,А. Наш Бажов [Текст] / А. Розанов // Ленинская смена. - 1970. - 6 января.

Анов, Н. У истоков [Текст] / Н. Анов. // Рудный Алтай. - 1970. - 19 декабря.

1971-1980

Рахвалов, Н. Поединок [Текст] / Н. Рахвалов. // Рудный Алтай. - 1971. - 7 ноября.

Петров, М. О журналисте Павле Бажове[Текст] / М. Петров // Рудный Алтай. - 1974. - 3 декабря.

Барманкулов, М. Без были нет сказок [Текст] : о П. П. Бажове / М. Барманкулов // Простор. - 1975. - №8. - С. 119-120.

Рахвалов, Н.Под алыми стягами[Текст]: [имя советского писателя П.П.Бажова связано с историей становления Советской власти в Восточном Казахстане] / Н. Рахвалов // Рудный Алтай.- 1976.- 15 января.

Колмакова, З.На земле Рудного Алтая[Текст]: [ к 100-летию со дня рождения П.П.Бажова, принимавшего участие в установлении Советской власти в Казахстане] /З. Колмакова.// Рудный Алтай.- 1978.- 23 декабря.

Корсунский, В.Наш Павел Бажов[Текст]: [о жизни и деятельности писателя П.П.Бажова, принимавшего участие в установлении Советской власти в Казахстане] / В. Корсунский // Рудный Алтай.- 1978.- 16 декабря.

Розанов, А. Свой луч [Текст] : о П. П. Бажове / А. Розанов// Ленинская смена. - 1979. - 27 января.

Розанов, А. Товарищ Бахеев [Текст] : о П. П. Бажове / А. Розанов. // Ленинская смена. - 1979. - 16 - 17 января.

Розанов, А. Хождение в Колывань [Текст] : о П. П. Бажове / А. Розанов // Простор. - 1979. - №1 . - С. 100-103.

Андрусенко, Г. Только один год [Текст] : о П. П. Бажове / Г. Андрусенко // Рудный Алтай. - 1979. - 16 января.

Черных, С. Писатель - патриот [Текст] : о П. П. Бажове / С. Черных// Казахстанская правда. - 1979. - 27 января.

1988-1999

Сеитова, М. Домик на окраине [Текст] : о П. П. Бажове / М. Сеитова// Ленинская смена. - 1988. - 16 января.

Корсунский, В. Большевик, журналист, писатель [Текст] : о П. П. Бажове / В. Корсунский // Рудный Алтай. - 1988. - 6 апреля.

Тихоновский, П. Бажов в Риддере [Текст] / П. Тихоновский // Лениногорская правда. - 1989. - 26 января.

Сушко, П. Загадка дома Бажова [Текст] : [о судьбе здания типографии Горлова,где выпускал газету писатель П.П.Бажов] / П. Сушко // Рудный Алтай. - 1997. - 25 января.

Стрелец, А. Забытое имя [Текст] : [история усть-каменогорской типографии С.А.Горлова] / А. Стрелец // Рудный Алтай. - 1998. - 19 февраля. - О П. П. Бажове.

Стрелец, А. Не пасынком - достойным сыном [Текст] : [о политическом ссыльном О.Ф.Костюрине; краеведе Б.Г.Герасимове и П.П.Бажове] / А. Стрелец // Семь дней. - 1998. - 6,13 августа.

Стрелец, А. Бахеев против Бажова [Текст] : [о деятельности П.П.Бажова в ВКО] / А. Стрелец // Рудный Алтай. - 1999. - 4 февраля.

Деев, В. Какие мы наследники? [Текст] : [проблемы сохранности истории и памятников культуры в г.Усть-Каменогорске] / В. Деев // Рудный Алтай. - 1999. - 6 ноября.

2002-2016

Боговицкий, В. Оскверненная память [Текст] : ["Дом Бажова" стал убежищем для бомжей и объектом для вандалов] / В. Боговицкий // Усть-Каменогорск сегодня. - 2002. - 30 мая. - С. 4.

Шевченко, В. Памятник "переехал" в парк [Текст] : [исторический памятник Усть-Каменогорска - деревянный домик писателя-сказочника Павла Бажова "перееехал" на новое место жительства] / В. Шевченко// Казахстанская правда. - 2003. - 25 января. - С. 2

Кратенко, А. Эпатаж в избе [Текст]/ А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2003. - 19 июля. - С. 10.

Сидорова, Н.Две фамилии - одна судьба: имя Уральского сказочника П.Бажова тесно связано с Восточным Казахстаном, он был известен под фамилией Бахеев /Н. Сидорова.// Рудный Алтай.- 2004.- 27 января.- С.4.

Сидорова, Н.Спасенный дом стал музеем[Текст]: писатель - сказочник П.П.Бажов один из периодов своей жизни провел в Восточном Казахстане. К 125 летию со дня рождения/ Н. Сидорова// Рудный Алтай.- 2004.- 20 января.- С.4.

Дурново, И. "Тревожные ночи проводила без сна" [Текст] : воспоминания жены писателя о годах, проведенных в Усть-Каменогорске / И. Дурново // Рудный Алтай. - 2004. - 24 января. - С. 10.

Рифель, Л. В тылу у Колчака [Текст] : о П. П. Бажове / Л. Рифель // Рудный Алтай. - 2004. - 3 февраля. - С. 4.

Егоров, А. Будить светлые чувства [Текст] : о П. П. Бажове / А. Егоров // Семь дней. - 2006. - 24 ноября. - С. 8.

Уюкбаева, М. И. Казуальность антитезы в сказках О. Уайльда и сказках П. Бажова / М. И. Уюкбаева // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сериясы = Вестник КазНУ. Серия филологическая. - 2007. - № 4. - С.15-19.

Дурново, И. Очередные страницы [Текст] : к 90-летию "Рудного Алтая" / И. Дурново // Рудный Алтай. - 2007. - 15 ноября. - С. 6. – О П. П. Бажове.

Деев, В. Сто печатных лет Усть-Каменогорску [Текст] / В. Деев., А. Иванова // Семь дней. - 2007. - 6 декабря. - С. 8. - О П. П. Бажове.

Мустафин, С. Край малахита, корабельных сосен и бетонных клавиатур [Текст] : о П. П. Бажове / С. Мустафин // Рудный Алтай. - 2008. - 26 июня. - С. 13.

Кисленкова, В. Легендарные улицы [Текст] : [Усть-Каменогорск в 1919 г.] / В. Кисленкова // Мой город. - 2008. - 23 октября. - С. 11. - О П. П. Бажове.

Ананьева, Е. С. Сказочных дел мастер [Текст] : [о писателе П. П. Бажове] / Е. С. Ананьева, Я. Абдеева // Семь дней. - 2009. - 30 января. - С. 5.

Дурново, И. Редактор, журналист, писатель [Текст] : [о Павле Петровиче Бажове] / И. Дурново // Рудный Алтай. - 2009. - 29 января. - С. 8.

Кулев, И. Сказ о лихих временах [Текст] : [установление Советской власти в нашем крае] / И. Кулев // Семь дней. - 2009. - 15 октября. - С. 8. - О П. П. Бажове.

Ермухан, Д. Уральский сказочник на восточной стороне [Текст] : [о писателе П. П. Бажове] / Д. Ермухан // Рудный Алтай. - 2011. - 20 августа. - С. 3.

Козыбаев, С. Слово продолжает жить [Текст] : [о пребывании писателя П. Бажова в Восточном Казахстане] / С. Козыбаев // Рудный Алтай. - 2013. - 7 марта. - С. 4.

Улица великого сказочника [Текст] : [улица имени П. Бажова г. Усть-Каменогорска имеет длину 1,5 км] // Мой город. - 2014. - 13 марта. - С. 16.

Сухоруков, И. Вуз номер один в городе [Текст] : [об истории создания крестьянского университета в Усть-Каменогорске в 1920 г.] / И. Сухоруков // Мой город. - 2014. - 20 ноября. - С. 16. - О П. П. Бажове.

Исаева, А. Мастер самоцветных сказов : в Восточно-Казахстанской области прошел круглый стол "Малахитовая шкатулка", где обсудили период жизни и работы известного писателя, фольклориста Павла Бажова в Казахстане / А. Исаева. - Текст // Рудный Алтай. - 2021. - 13 ноября. - С. 6.
Хомс, Н. Проект "Бажов в Казахстане" стартовал в столице / Н. Хомс. - Текст : непосредственный // Казахстанская правда. - 2021. - 15 ноября
Сачкова, Ю. Бажовская страница в истории "Пушкинки" : в 2021 году Восточно-Казахстанская областная библиотека имени А.С.Пушкина отмечает 125-летний юбилей. Эта знаменательная юбилейная дата совпала с другой очень важной вехой. Сто лет назад в наш край приехал писатель, автор сказов, на которых выросло несколько поколений, Павел Петрович Бажов / Ю. Сачкова. - Текст // Рудный Алтай. - 2021. - 23 ноября. - С. 6.
Лазарева, В. Открывая малахитовую шкатулку... : [к 100-летию пребывания Павла Бажова на Рудном Алтае в областной библиотеке им. А. С. Пушкина прошел большой круглый стол] / В. Лазарева. - Текст // Устинка плюс. - 2021. - 18 ноября. - С. 13
Вологодская, Г. Быль и сказки Павла Бажова : [в нынешнем году автору знаменитой "Малахитовой шкатулки" исполняется 145 лет] / Г. Вологодская. - Текст (визуальный) : непосредственный // Казахстанская правда. - 2024. - 9 февраля. - С. 13 : ил.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Байғожинов К. А.

Жаңартылды 16.07.2025 16:31

Байғожинов Кенжебек Ақанұлы (1956 ж.) – ақын, публицист, әдеби сыншы, аудармашы, «Арбаат» әдеби үйінің президенті.

1956 жылы 08 сәуірде Кемеровада, «Ягуновская» шахтасында кенші отбасында дүниеге келген. 1961 жылы отбасы Қазақстанға, Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы), Бородулиха ауданына қоныс аударады. К. А. Байғожинов байланыс училищесін, Н. К. Крупская атындағы Семей педагогикалық институтының (қазіргі Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті) филология факультетін тәмамдайды. Ол комсомол, кәсіподақ жұмысы, ұстаздық және журналистика саласында қызмет еткен. Семей облысы әкімі аппаратының қоғамдық-саяси бөлімі кеңесшісі, Ф. М. Достоевский әдеби-мемориалды мұражайының директоры лауазымдарында болған.

К. А. Байғожинов – Новосібір Академия қаласындағы халықаралық ақындар сайысының лауреаты (1980), Талдықорған қаласындағы Қазақстанның жас ақындар кеңесіне (1981), Алматы қаласындағы «Жігер» ақындар фестиваліне қатысқан (1988).

Соңғы жылдары Семей облыстық тарихи-өлкетану мұражайының директоры қызметінде болған.

К. Байғожиновтың «Покорение вершин» (1995) алғашқы өлеңдер мен сыни этюдтер жинағы Абайдың 150 жылдығына арналған.

«Покорение вершин» (1995), «Красные ренегаты» (1999), «Нежность» (2002), «Молитва любви» (2003) атты өлеңдер жинағы мен көптеген мақаланың авторы. В. Зубов, Г. Мохнаков т. б. цехта бірге жұмыс атқарған әріптестердің кітаптарына редакция жасаған.

«Трибунал мысли» әдеби мақалалар жинағының құраушы-редакторы. Аталған жинақ материалдары Олжас Сүлейменовтың 1959-2002 жж. шығармашылығына арналып, ол туралы мақалаларды қамтыған. Ақын – еркіндік, азаматтық ерлік, ар-намыс тақырыптарында қалам тербеген.

К. Байғожинов – жоба авторы және «Арбаат» әдеби үйінің президенті. Қаламгер тек дарынды ақын, прозаик, публицист қана емес, сонымен бірге Зият Шәкәрімов шығармаларын кәсіби аударушы. «Шалқыма» («Вдохновение») халық әнінің аудармасын ерекше айта кету қажет. Аталған ән Мәскеудегі «Виват, Победа!» Х Халықаралық мерейтой сайысында Өңірлік «Восток» солистерімен орындалып, ерекше құрметке ие болған.

Жемісті шығармашылық жұмысы, ақындық шебері, мәдениеттің дамуына қосқан үлесі үшін бірнеше мәрте Құрмет грамотасымен, қала әкімі, облыстық, қалалық мәдениет басқармасының Алғыс хаттарымен, қоғамдық ұйымдардың Дипломдарымен марапатталған.

К. Байғожиновтың шығармалары

Произведения К. Байгужинова

Кітаптар -Книги

Байгужинов, К. Красные ренегаты [Текст] / К. Байгужинов. - Семипалатинск, 1999.- 52 с.

Байгужинов, К. Нежность [Текст] / К. Байгужинов. - Семипалатинск, 2002.- 32 с.

К. Байғожиновтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар

Публикации в периодических изданиях и сборниках К. Байгужинова

Байгужинов, К."Муки рождения высокой идеи"[Текст]: [о творчестве поэта О.Сулейменова] / К. Байгужинов // Иртыш.- 1989.- 18 мая.

Байгужинов, К.И поэт, и гражданин[Текст] : [ об О.Сулейменове] / К. Байгужинов // Иртыш.- 1989.- 7 апреля.

Байгужинов К.Ширится движение[Текст] : [ о международном движении «Невада-Семипалатинск» в Барнауле с участием делегации из Семипалатинска] / К. Байгужинов // Иртыш.- 1991.- 19 февраля.

Байгужинов, К."Мы, высокие, будем стоять!" [Текст] : [о творчестве О.Сулейменова] / К. Байгужинов // Иртыш.- 1992.- 16 мая.

Байгужинов, К.Судьба музыканта [Текст] : [ о книгекомпозитора А.Толганбаева "Исповедь судьбы жестокой"] / К. Байгужинов // Новое слово.- 1994. - 1 апреля.

Байгужинов К. Крепость на берегу Иртыша [Текст] : [история крепости Семипалатной] / К. Байгужинов // Голос народа. - 1998. - 5 марта. - С. 15.

Байгужинов, К. Мононациональная республика нам не грозит[Текст] / К. Байгужинов // Наше дело. - 2001. - 24 августа.

Байгужинов, К. Золотой гвоздь Ильяса Искакова [Текст] / К. Байгужинов // Семипалатинские вести.- 2005.- 24 июня.- С.5.

Байгужинов, К. В поддержку отечественной культуры [Текст] / К. Байгужинов // Семипалатинские вести.- 2005.- 15 сентября.- С.1.

Байгужинов, К. У каждого города должен быть свой «Арбат» [Текст] : / Д. Палу // Вести Семей.- 2009.- 26 ноября. - С.3.

Байгужинов, К. А. Живо слово - жива и поэзия [Текст] : [беседа с семейским поэтом К. А. Байгужиновым] / К. А. Байгужинов // Вести Семей. - 2011. - 26 июля. - С. 3.

 Өлеңдер – Стихи

Байгужинов, К. Лирика [Текст] / К. Байгужинов // Семипалатинские вести.- 2002.- 21 июня.- С.13.

Байгужинов, К. Этюд; Август; В юрте табунщика [Текст] : стихи / К. Байгужинов. // Ақ Ертіс - Иртыш. - 2004. - №2 . - С. 64-66.

Байгужинов, К.Песня узника[Текст] :стихи / К. Байгужинов // Шәкәрiм.- 2009. - № 1. - С. 90-92.

К. Байғожиновтың шығармашылығы туралы

О деятельности К. Байгужинова

 Кітаптар-Книги

Гайнуллина, Ф.А. Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст] : учебное пособие / Ф. А. Гайнуллина.- Семипалатинск, 2002.– Байгужиноа Кенжебек: с. 128-129.

Писатели Семипалатинского региона[Текст] : био-библиографический указатель / сост. О.Мальцева.- Семей, Талант, 2006.– Байгужинов Кенжебек: с. 15-16.

Шығыс Қазақстан облысы[Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Байғужинов К.: б. 234-235.

 Статьи - Мақалалар

 Легче книгу написать [Текст] : [ вышла книга Семипалатиского поэта и публициста К. Байгужинова "Красные ренегаты"] // Рудный Алтай. - 1998. - 18 июня. - С. 1.

Идришева, Г. Кенжебек Байгужинов: "Моя любимая тема - история жизни" [Текст] / Г. Идришева// Семипалатинские вести. - 2006. - 6 апреля. - С. 5.

Биданова, А. Мечетей облик первозданный [Текст] : о К. Байгужинове / А. Биданова // Казахстанская правда. - 2007. - 23 февраля. - С. 10.

Секенов, С. К родной земле – с любовью [Текст] : о К. Байгужинове / С. Секенов// Вести Семей.- 2009.- 3 сентября.- С.1.

Палу, Д. Поэту нужна трибуна [Текст] : о К. Байгужинове / Д. Палу // Вести Семей.- 2009.- 24 декабря.- С.3.

Биданова, А. Созвучье чувств, созвучье дум [Текст] : о К. Байгужинове /А. Биданова // Казахстанская правда. - 2014. - 10 октября. - С. 21.