Ғалымдар мен ағартушылар
Ақатай С. Н.
- Жаңартылды 19.06.2024 14:50
Ақатай Сәбетқазы Нұржақияұлы (1938 - 2003 жж.), педагог, ағартушы-ғалым, философия ғылымдарының докторы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері.
Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданында дүниеге келген. Мәскеу мемлекеттік университетін аяқтайды. Сондағы «Жас тұлпар» қазақ жастар ұйымының студенттік кеңесіне жетекшілік етеді. Оқытушылық жұмыспен бірге қоғамдық-ағартушылық және әкімшілік жұмыстарды қатар атқарады: Алматы шет тілдері институтында оқытушы, Ықылас атындағы Қазақ ұлттық музыкалық аспаптар мұражайының директоры, кафедра меңгерушісі, проректор, аға ғылыми қызметкер, Республикалық мәдениет қызметкерлері біліктілігін арттыру институтының ғылыми бөлім меңгерушісі болған. Көптеген ғылыми еңбектердің және 400-ден астам публицистикалық мақаланың авторы. О. Сүлейменовтың «Аз и Я» кітабын қазақ тіліне аударған. «Азат» қозғалысы төрағаларының бірі.
С. Н. Ақатай ғылыми еңбектері
Научные труды Акатая С. Н.
Кітаптар - Книги
Ақатаев, С. Н. Тереңнен тартқан тамырлар [Мәтін] : әдеби мақалалар / С. Н. Ақатаев. - Алматы : Жазушы, 1988. - 160 б.
Ақатаев С. Н. Эстетикалық категориялар [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев. - Алматы, 1990. - 21 б.
Ақатаев, С. Н. Тышқан жылғы қырғын [Мәтін] : (XІ-XІІІ ғғ. найман тайпаларының мемлекеті және мәдениеті) / С. Н. Ақатаев. - Алматы : Ана тілі, 1994. - 80 б.
Ақатай, С. Н. Інжу-маржан секілді [Мәтін] : эссе / С. Н. Ақатай. - Алматы : Өнер, 1995. - 200 б.
Ақатай, С. Н. Қазақтың фольклорлық ұлағаты [Мәтін] : энциклопедиялық анықтама / С. Н. Ақатаев. - Абай атын. Қазақ Ұлттық пед. ун-тi. - Алматы, 2011. - 368 б.
Ақатай, С. Н. Найман хандығы [Мәтін] / С. Н. Ақатай. - Алматы : Print Express, 2011. - 424 б.
С. Н. Ақатайдың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации Акатая С. Н. в периодических изданиях и сборниках
1972-1973
Ақатаев, С. Н. Гилгамеш пен Қорқыт ата [Мәтін] : [көне заманғы қазақ халқының эпостық шығармалары туралы] / С. Н. Ақатаев // Жалын. - 1972. - № 5. - Б. 151-156.
Ақатаев, С. Н. Ахилелес, Алпамыс, Қорқыт және басқалар... [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Жалын . - 1973. - № 2. - Б. 145-153.
1982-1989
Ақатаев, С. Н. Дәстүрдiң озығы бар, тозығы бар [Мәтін] : [тұрмыстағы жат қылықтарға қарсы күрес туралы] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1982. - 21 май.
Ақатаев, С. Н. "Қызы едiң Ақтентектiң...": Бiржан салдың "Ақтентек" әнiнiң туу тарихынан [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1982. - 23 июль. - Б. 14.
Ақатаев, С. Н. Сұлулық туралы сыр [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1982. - № 4. - Б. 207-208.
Ақатаев, С. Н. Руниканың беймәлiм сыры [Мәтін] : [Мойыншора тасындағы жазуларға жүргiзiлген археол. зерттеулер] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1982. - № 12. - Б. 23.
Ақатаев, С. Н. Ән - күрделi өмiр құймасы [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1983. - 14 январь.
Ақатаев, С. Н. Інжу-маржан секілді [Мәтін] : қазақ әндерінің поэтикасы туралы зерттеу / С. Н. Ақатаев // Жалын . - 1983. - № 5. - Б.126-133.
Ақатаев, С. Н. От басар орны отаудай [Мәтін] : [қазақ ауыз әдебиетiнiң басы, Қазтуған бастаған Шалкиiз, Доспамбет, Ақтамбердi жыраулар туралы]/ С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1983. - № 7. - Б. 173-179.
Ақатаев, С. Н. Құлан [Мәтін] : жануарды қорғау / С. Н. Ақатаев // Еңбек таңы. - 1983. - № 9. - Б. 16.
Ақатаев, С. Н. Тәңiрге табыну деген не? [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1983. - № 11. - Б. 26 - 27.
Ақатаев, С. Н. Қыран құс не алмайды [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1983. - 23 декабрь.
Ақатаев, С. Н. Әсемдiк туралы iлiм [Мәтін] : эстетикалық тәрбие туралы / С. Н. Ақатаев / Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 1. - Б. 24-25.
Ақатаев, С. Н. Сұлулықтың сырлы белестерi [Мәтін] : [эстетикалық тәрбие туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 3. - Б. 24-25.
Ақатаев, С. Н. Сыр мен сымбат [Мәтін] : [идеялық-эстетикалық тәрбие туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 4. - Б. 24-25.
Ақатаев, С. Н. Ғұлама ғалым [Мәтін] : [академик Ә. Марғұлан 80 жасқа толуы және оның ғалымдық, еңбек жолына шолу] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1984. - 11 май. - Б. 6-7.
Ақатаев, С. Н. Қызыл арай, ақ күмiс, алтын бергек... [Мәтін] : [өнер салалалары жайында] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 7. - Б. 26-27.
Ақатаев, С. Н. Асау аттың жалындай [Мәтін] : [К. Әзiрбаевтың туғанына 100 жыл толуына орай өткен айтыс жайлы ой-пiкiрлер] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1984. - 20 июль. - Б. 10.
Ақатаев, С. Н. Өркенiмiз өсе берсiн [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1984. - 3 август.
Ақатаев. С. Н. Алтындай болмас басқа тас [Мәтін] : [қара өлең жайында] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 6. - Б. 20-21.
Ақатаев, С. Н. Өнер - өмiр шежiресi [Мәтін] : [сәулет өнерi мен театр өнерiнiң тарихи мұраты туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 8. - Б. 4.
Ақатаев, С. Н. Сом құбылыс [Мәтін] : [ақын М. Мақатаевтың шығармашылығы жайында] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1984. - 12 сентябрь.
Ақатаев, С. Н. Қанаты бар күмiстен жаратылған [Мәтін] : [ақын М. Мақатаевтың Қаз ССР мемл. сыйлыққа ұсынылған шығармасы жайында] / С. Н. Ақатаев // Семей таңы. - 1984. - 18 сентябрь.
Ақатаев, С. Н. Сырты күмiс, iшi алтын [Мәтін] : [тiл мәдениетi жайында] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 10. - Б. 24 -25.
Ақатаев, С. Н. Сыни сөзбен толғанса [Мәтін] : [неотомизм, фрейдизм, абстракционизм, модернизм эстетикасы туралы] // Бiлiм және еңбек. - 1984. - № 12. - 24-25 б.
Ақатаев, С. Н. Айтыстың арайлы шағы [Мәтін] : [респ. ақындар айтысы жайында] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1985. - № 1. - Б. 145-151.
Ақатаев, С. Н. Бесқаладан Таразға дейiн : [археологиялық қазба жұмыстарынан] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1985. - № 1. - Б. 28-31.
Ақатаев, С. Н. Ала қойды бөле қырыққан [Мәтін] : [Г. А. Пугаченкованың кiтабына сын ] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1985. - № 2. - Б. 45.
Ақатаев, С.Н. Аруақ деген не? [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек.- 1985.- № 3. -Б. 34-35.
Ақатаев, С. Н. Кiсiлiк сабағы [Мәтін] : [Ш. Айтматовтың "Боранды бекет" романының этнографиялық негiзi туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1985. - № 4. - Б. 29-32.
Ақатаев, С. Н. Абайдың әлеуметтiк позициясы [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1985. - 28 июнь. – Б. 6-7.
Ақатаев, С. Н. Махаббат пен ғадауат майдандасқан [Мәтін] : [әлеуметтiк ақыл-ой ағымының иiрiм-қайырымының"өлшеушiсi","тергеушiсi", досы, болған Абай туралы] / С. Н. Ақатаев // Коммунизм туы. - 1985. - 5 июль.
Ақатаев, С.Н. Асан қайғыдан Абайға дейiн [Мәтін] : [1989 жылы шыққан "Бес ғасыр жырлайды" атты кiтапқа сын ] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1985. - № 8. - Б. 20-24.
Ақатаев, С. Н. Зағип ақын Ноғайбай [Мәтін] : [Шығыс Қазақстандық ақын туралы] / С. Н. Ақатаев // Мәдениет және тұрмыс. - 1985. - № 9. - Б. 11.
Ақатаев, С. Н. Зороастризм қайда пайда болды? [Мәтін] / С. Ақатаев // Бiлiм және еңбек.- 1985. - №9. - Б. 42-43.
Ақатаев, С. Н. Түгел сөздiң түбiн ойласақ... [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1985. - № 9. - Б. 192-194.
Ақатаев, С. Н. Бота тiрсек, қыл сағақ сандалкерлер [Мәтін]: [жылқының тегi мен тарихы туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1985. - № 10. - Б. 28-31.
Ақатаев, С. Н. Дүниетанымдық тоғыс [Мәтін] : [қазақ ауыз әдебиетiнде халықтың дүние танымы мен ұғымдарының қамтылуы, көрiнуi туралы] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1985. - №10. - Б. 179-186.
Ақатаев, С. Н. Ноғайбай ақын [Мәтін] : [қазiргi Зайсан қаласының маңындағы Жарсу поселкесiнде тұрған 19 ғасырдың бiрiншi жартысында өмiр сүрген ақын жайлы мәлiмет] / С. Н. Ақатаев // Коммунизм туы. - 1985. 22 октябрь.
Ақатаев, С. Н. Тұшымды ой, тың пiкiр [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1985. - № 12. - 19 июль.
Ақатаев, С. Н. Нар белiне лайық жүк : Ә. Марғұланның "Жазушы" баспасынан 1985 жылы шыққан "Ежелгi жыр, аңыздар" атты жинағына сын / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1985. - 20 декабрь.
Ақатаев, С. Н. Әннің де есері бар естісі бар [Мәтін] : халық әндері мен жастар эстрадасы төңірегіндегі ойлар / С. Н. Ақатаев // Жалын . - 1986 . - № 1. - 75 б.
Ақатаев, С. Н. Оқулықтағы олқылықтар: [қазақ тiлiне аударылған оқулықтар туралы] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1986. - № 1. - Б. 12-15.
Ақатаев, С. Н. Қазақтың кәдуiлгi қара өлеңi / [Мәтін] / С. Н. Ақатаев / Қазақстан әйелдерi. - 1986. - № 1. - Б. 17-19.
Ақатаев, С. Н. Суреткер сәулесi [Мәтін] : [Ғ. Мүсiреповтiң "Жат қолында" романы жайында] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1986. - 14 февраль.
Ақатаев, С. Н. Балалы үй – базар [Мәтін] : [республика халқының демографиялық өсуi] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1986. - 23 май.
Ақатаев, С. Н. Барақтың көбi қайсы, көкжалы қайсы [Мәтін] : [ Барақ сұлтан жайлы жазылған дастандарға шолу] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1986. - № 5. - Б. 200 - 203.
Ақатаев, С. Н. Адамгершiлiк айнасы [Мәтін] : [этика, мораль, отбасы тақырыбына] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1986. - № 7. - Б. 135 - 146.
Ақатаев, С. Н. Шөже Қаржаубайұлы [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Еңбек таңы. - 1986. - № 7. - Б. 12-13.
Ақатаев, С. Н. Бауырластық тамыры [Мәтін] : [американ үндiстерi туралы болжамдар] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1986. - 2 август.
Ақатаев, С. Н. Аяңда, сәулем, аянба [Мәтін] : [қазақ әндерiнiң текстерi туралы] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1986. - 19 сентябрь.
Ақатаев, С. Н. Арқауы - адам факторы [Мәтін] : [О. Бөкеевтiң "Бiздiң жақта қыс ұзақ" повестер жинағы туралы] / С. Н. Ақатаев // Социалистік Қазақстан. - 1986. - 13 октябрь.
Ақатаев, С. Н. Тоғжан [Мәтін] : [1824-1887 ж. өмiр сүрген] / С. Н. Ақатаев // Еңбек таңы. - 1986. - № 9. - Б. 14-15.
Ақатаев, С. Н. Ноғайбайдың көзiне айран тамған [Мәтін] : [ХIХ-ХХ ғ. Тарбағатай ауданы Зайсанда өмiр сүрген] /С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1986. - № 10. - Б. 207-208.
Ақатаев, С. Н. Жаңа заманға - жарасымды дәстүр [Мәтін] : [мәдени құрылыс туралы] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1986. - 19 ноябрь.
Ақатаев, С.Н. Ғұлама мұрасы [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1986. - № 12. - Б. 201-203.
Ақатаев, С. Н. Ән мұраты [Мәтін] : шығу тарихы, халықтығы, этикасы және т. б. / С. Н. Ақатаев // Қазақстан әйелдерi. - 1986. - № 12. - Б. 23-25.
Ақатаев, С. Н. Алтын ұя, мамық құндақ [Мәтін] : [Ш. Уәлиханов драмасына қойылған "Тағдыр" спектаклi туралы] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1986. - 27 декабрь.
Ақатаев, С. Н. Жан дегенiмiз не? [Мәтін] : [атеистiк насихат] / С. Н. Ақатаев // Бiлiм және еңбек. - 1987. - № 2. - Б. 44 - 45.
Ақатаев, С. Н. Сындарлы жанр сипаты [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1987. - 20 февраль.
Ақатаев, С. Н. Жидебай неге жүдеу? [Мәтін] : [Жидебайды әдеби-мемориалдық орынға айналдыруды қолға алу] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1987. - 3 июль.
Ақатаев, С. Н. Жидебайдан Алматыға дейiн [Мәтін] : [Абай Құнанбаевтың туғанына 150 жыл толуына орай] / С. Н. Ақатаев // Семей таңы. - 1987. - 8 август.
Ақатаев, С. Н. Жазық [Мәтін] : [1817-1854 жж. Қарқаралы маңында өмiр сүрген қазақтың зағип әйел ақын туралы] / С. Н. Ақатаев // Еңбек таңы. - 1987. - № 9. - Б. 16.
Ақатаев, С. Н. Ащы шындық [Мәтін] : [Арал тағдыры жайында] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1988. - 17 июнь.
Ақатаев, С. Н. Тарихы терең домбыра [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Алматы ақшамы. - 1988. - 18 июль.
Ақатаев, С. Н. Қазақтың халық музыкалық аспаптар музейi [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақстан үгiтшiсi. - 1988. - № 23. - Б. 31.
Ақатаев, С. Н. Ғасырлардан жеткен сый [Мәтін] : [республикалық халық саз аспаптар музейiнiң жұмысынан] / С. Н. Ақатаев // Арай. - 1988. - № 8. - Б. 29.
Ақатаев, С. Н. Құрдымнан құтылудың жолын ойла немесе тоқырау кезеңiндегi экологиялық зардаптар [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1988. - 9 август.
Ақатаев, С. Н. Жұма күнгi қонақ [Мәтін] : ["Қазақ әдебиетi" газетi туралы] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1988. - 19 август.
Ақатаев, С. Н. Жалаңтөс батыр Сейiтқұлұлы [Мәтін] : [тарихи жазба деректерден] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1988. - 7 октябрь.
Ақатаев, С. Н. Сыбызғы [Мәтін] : [ұлттық музыка аспаптар тарихынан] / С. Н. Ақатаев // Арай. - 1988. - № 12. - Б. 24.
Ақатаев, С. Н. Қазына: қобыздың дәстүрлi сипаты [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев // Арай. - 1989. - № 2. - Б. 28.
Ақатаев, С. Н. Керегем саған айтам, қызым сен тыңда [Мәтін] : [елiмiзде неке ырыздығынан бас тартудың көбейiп кеткендiгi жайында] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1989. - 3 февраль; Ленин жолы. - 1989. - 9 февраль.
Ақатаев, С. Н. Халық қазынасының сарасы [Мәтін] : [тарихшы Ә. Марғұланның "Казахское прикладное искусство" кiтабының 2-томына сын] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1989. - № 3. - Б. 186-189.
Ақатаев, С. Н. Қыз он беске толған соң [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Арай. - 1989. - № 4. - Б. 12-13.
Ақатаев, С. Н. Қобыздың жаңа сымбаты [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Арай. - 1989. - № 5. - Б. 26.
Ақатаев, С. Н. Мылтық асынған мизантроп [Мәтін] : [Ш. Мұртазаевтың "Бесеудiң хаты" атты трагедиясы жайында] / С. Н. Ақатаев // Өркен. - 1989. - 1 июль.
Ақатаев, С. Н. Қобыз үнiне құлақ түрсек [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1989. - № 10. - Б. 171-176.
1990-1999
Ақатаев, С. Н. Қарекетсiздiкпен белдес [Мәтін] : ішкi саясат туралы / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1990. - 15 ақпан.
Ақатаев, С. Н. Түсiмде Қорқыт атам аян бердi [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1990. - 16 ақпан.
Ақатаев, С. Н. Елтай аға Ерназарұлы : 1927-1934 жж [Мәтін] : [Қазақстан ОАК төрағасы туралы] / С. Н. Ақатаев // Арай. - 1990. - № 4. - Б. 10-11.
Ақатаев, С. Н. Дәстүрдiң озығы бар, тозығы бар [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1990. - 16 мамыр.
Ақатаев, С. Н. Қарғыс [Мәтін] : [1932-1933 жж. қазақ балаларының тағдыры] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1990. - 1 маусым.
Ақатаев, С. Н. "Азат" пен "Алаштың" айырмасы : қоғамдық-саяси қозғалыстар жайында [Мәтін]/ С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1991. - 4 қаңтар.
Ақатаев, С. Н. Тұңғыш декреттiң түйткiлi [Мәтін] : 1929 жылы қабылданған қазақ тiлi туралы декрет жайында / С. Н. Ақатаев // Ана тiлi. - 1991. - 10 қаңтар. - Б. 2.
Ақатаев, С. Н. Тышқан жылғы қырғын [Мәтін] : [Алтайдағы Найман ұлысы туралы] / С. Н. Ақатаев // Дидар. - 1991. - 19 ақпан; 20 ақпан; 21 ақпан; 22 ақпан; 23 ақпан; 24 ақпан; 25 ақпан; 26 ақпан; 27 ақпан.
Ақатаев, С. Н. Сiз ССР Одағын тең праволы егемендi мемлекеттердiң Одағы ретiнде сақтау керек деп санайсыз ба? [Мәтін] : көзқарастар / С. Н. Ақатаев // Лениншiл жас. - 1991. - 16 наурыз.
Ақатаев, С. Н. Өзiңдi ойла, өзгенiң ала жiбiн аттама [Мәтін] : "Азат" қоғамының қосалқы төрағасымен сұхбат / С. Н. Ақатаев; әңг. С. Әлiпбаев // Дидар. - 1991. - 30 мамыр.
Ақатай, С. Н. Тәуелсiздiк - бiздiң түпкi мақсатымыз [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиетi. - 1991. - 27 қыркүйек.
Ақатай, С. Н. Халқымызға қорған болсақ [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиетi. - 1991. - 1 қараша.
Ақатаев, С. Н. Ұлттық мүдде ұмытылмасын [Мәтін] : "Азат" партиясының төрағасымен сұхбат / С. Н. Ақатаев; әңг. З. Қабиболлаұлы // Өркен. - 1991. - 2 қараша.
Ақатаев, С. Н. Елiмен етене партия [Мәтін] : ["Азат" азаматтық партиясының төрағасымен әңгiме] / С. Н. Ақатаев // Халық кеңесi. - 1992. - 21 сәуiр.
Ақатай, С. Н. Съезд шешiмiн мойындамаймыз, съездi өттi деп есептемеймiз [Мәтін] : "Азат" азаматтық қозғалысы жайында / С. Н. Ақатай // Егемен Қазақстан. - 1992. - 17 қазан.
Ақатай, С. Н. Саяси күрес жасырын жүрмеуi тиiс [Мәтін] : "Азат" азаматтық қозғалысы жайында / С. Н. Ақатай // Өркен. - 1992. - 31 қазан.
Ақатай, С. Н. Қазақ хандарының өмiр сүрген жылдары [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Тәрбие құралы. - 2013. - № 1. - Б. 34-35.
Ақатай, С. Н. Абай ескерткіштері ақын тұлғасына сай ма? [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиеті. - 1993. - 26 ақпан. - Б. 4-5.
Ақатаев, С. Н. Найман мемлекетi [Мәтін] : [түркi тайпасы туралы] / С. Н. Ақатаев // Шалқар. - 1993. - 27 тамыз.
Ақатай, С. Н. Ұлтын сынаған ұлы тұлға [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Ақиқат. - 1993. - № 9. - Б. 80-85.
Ақатаев, С. Н. Қазақстанға қандай парламент керек? [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Халық кеңесi. - 1994. - 11 қаңтар.
Ақатаев, С. Н. Тәуелсiздiк тағдыры толғандырады [Мәтін] : [Қазақстан Республикасының тәуелсiздiгi жайлы] / С. Н. Ақатаев // Жас Алаш. - 1994. - 19 мамыр.
Ақатаев, С. Н. Бiз қандаймыз? [Мәтін]: [қазақ халқының мәдени зердесi, ұлттық қасиетi, тыныс-тiршiлiгi туралы] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1994. - 21 қазан. - Б. 2-3.
Ақатаев, С. Н. Азаттық жолы-ауыр жол [Мәтін] : [философия ғылымының докторымен саясат туралы,"Азат" партиясы туралы сұхбат] / С. Н. Ақатаев; әңг. К. Нақыпова // Заман-Қазақстан. - 1996. - 21 маусым.
Ақатай, С. Н. Саясатшыларға салса сөз көп.. [Мәтін] : [Қазақстан Республикасының жаңа Ата заңы туралы] / С. Н. Ақатай // Ақиқат. - 1995. - № 9. - Б. 6-7.
Ақатай, С. Н. Қазақ ордасының шығуы және тегі [Мәтін] : [қазақ мемлекетінің құрылғанына 530 жылдығына байланысты] / С. Н. Ақатай // Заман Қазақстан. - 1996. - 27 желтоқсан. - Б. 12-13.
Ақатай, С. Н. Қазақ мемлекеті қалай пайда болды және оған Шыңғыс ұрпақтарының қатысы [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Зерде. - 1997. - № 1-6. - Б. 25-28.
Ақатай, С. Н. Сiз кiммен бiргесiз? [Мәтін] : "Азат" азаматтық қозғалысы жайында / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиетi. - 1997. - 18 наурыз.
Ақатаев, С. Н. Қорқыт-қазақ ақиқатты iздейдi... [Мәтін] : [қазақ халқы және оның болашағы туралы сұхбат] / С. Н. Ақатаев; әңг. М. Ақдәулетұлы // Қазақ әдебиетi. - 1998. - 3 шiлде. - Б. 1, 6-7 .
Ақатай, С. Н. ХХ ғасыр жетi жылдан тұрмайды [Мәтін] : [республиканың даму процесi] / С. Н. Ақатай // Заман Қазақстан. - 1998. - 24 қаңтар.
Ақатаев, С. Н. Зәру зерттеу [Мәтін] : [А. Сейдiмбектiң "Күй шежiре" атты кiтабы туралы] / С. Н. Ақатаев // Қазақ әдебиетi. - 1998. - 27 наурыз. - Б. 12.
Ақатаев, С. Н. Абылай хан [Мәтін] : [тарихи-қаhармандық кинодрама] / С. Н. Ақатаев // Жас Алаш. - 1998. - 28 мамыр.
Ақатаев, С. Н. Тұғырда тас мүсiн емес, тарих тұруы тиiс [Мәтін] : [Алматы қаласында орнатылатын Абылай хан ескерткiшi туралы ой] / С. Н. Ақатаев // Жас Алаш. - 1998. - 28 мамыр.
Ақатаев, С. Н. ХХI ғасыр - қазақ үшiн бақытты ғасыр болмақ [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Заман-Қазақстан. - 1998. - 10 шiлде. - Б. 3.
Ақатаев, С. Н. Жалайырлар [Мәтін] : [этнологиялық пайымдар] / С. Н. Ақатаев // Жұлдыз. - 1998. - № 9. - Б. 166-181.
Ақатай, С. Н. Қазақ әйелі [Мәтін] : әлеуметтік- философиялық портрет / С. Н. Ақатай // Заман Қазақстан. - 1999. - 5 ақпан. - Б. 5.
Ақатай, С. Н. Қазақ еркегі : әлеуметтік-философиялық портрет [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Заман Қазақстан. - 1999. - 26 ақпан. - Б. 4-5.
Ақатай, С. Н. Қазақ зиялысы қайдасың? [Мәтін] : [қазіргі ұлттық интеллигенцияның бет-бейнесі] / С. Н. Ақатай // Қазақстан әйелдері. - 1999. - № 8. - Б. 8-9.
Ақатай, С. Н. Отызда орда бұзбасаң, қырықта қамал алмассың [Мәтін] : [тарбағатайлық жерлесіміз, ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінде қызмет істейтін Е. Саиров туралы] / С. Н. Ақатай // Дидар. - 1999. - 20 ақпан.- Б. 4; Рауан. - 1999. - 2 наурыз.
Ақатай, С. Н. Ұлттық діл деген не? [Мәтін] : [қазақ металитеті немесе ділі туралы ] / С. Н. Ақатай // Ақиқат. - 1999. - № 3. - Б. 41-46.
2000-2008
Ақатаев, С. Н. Наймандар [Мәтін] : бастапқы тарих: [тайпалар тарихынан] / С. Н. Ақатаев // Қазақстан әйелдерi. - 2000. - № 1. - Б. 14-15.
Ақатай, С. Н. Тарпаңның тiзгiнге көнiп, жабыға айналғаны неткенi?[Мәтін] : ["Азамат" партиясының мүшесi Мұрат Әуезов туралы]/ С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиетi. - 2000. - 24 наурыз. - Б. 7.
Ақатай, С. Н. Ақ жол адастырмайды [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Егемен Қазақстан. - 2000. - 6 шілде. - Б. 6.
Ақатай, С. Н. Дәмі бітпес, таусылмас тәтті бар ма? Иә, бар. Ол - Тәуелсіздік! [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Егемен Қазақстан. - 2001. - 4 қаңтар. - Б. 2.
Ақатай, С. Н. Шәкәрiмнiң "Бес сауалы" және қазiргi ислам [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Адам әлемi = Мир человека.- 2001. - № 2. - Б. 12-15.
Ақатаев, С. Н. "Империя көшiнiң" иiнiнде...: [Мәтін] : [М. С. Горбачевтiң жүргiзген саясаттары туралы] / С. Н. Ақатаев // Егемен Қазақстан. - 2001. - 2 наурыз. - Б. 2.
Ақатай, С. Н. Тәуелсiздiк лебi неден байқалған едi? [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Егемен Қазақстан. - 2001. - 14 желтоқсан. - Б. 3.
Ақатай, С. Н. Шын досты тыным таппай iздейдi жан [Мәтін] : "Азат" қозғалысының iргетасын қалаушы, сәулетшi Н. Қойшыбеков туралы / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиетi. - 2002. - 29 наурыз.
Ақатаев, С. Н. Абайдың азаматтық позициясы [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // Абай. - 2007. - № 1. - Б.12-16.
Ақатаев, С. Н. Күмiс қанатты поэзия / С. Н. Ақатаев // Мұқағали. - 2007. - № 2. - Б. 19-25.
Ақатай, С. Н. Рухани әлемнің кәусар бұлағы [Мәтін] / С. Н. Ақатай // Қазақ әдебиеті. - 2008. - 7 қараша. - Б. 6-7.
2013
Ақатаев, С. Н. Ұлтшыл болу ұят па? [Мәтін] / С. Н. Ақатаев // АртСпорт. - 2013. - № 5. - Б. 23-25.
С. Н. Ақатайдың өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о научной деятельности Акатая С. Н.
Кітаптар-Книги
Сейдімбеков, А. Сонар [Мәтін] : деректі әңгімелер / А. Сейдімбеков. - Алматы : Жалын, 1989. - 352 б. - Ақатаев Сәбетқазы туралы.
Нүсіпханұлы, А. Қайғыңды, қайран қазақ, арқаладым... [Мәтін] / А. Нүсіпханұлы. - Алматы : Қоғам және қылмыс, 2002. - Сәбетқазы Ақатайға - 60 жас: б. 302-304.
Ұлтым деп соққан жүректер [Мәтін] : өмірдерек. - Алматы : КИЕ, 2009. - Сәбетқазы Ақатаев: б. 17-18.
Тоқашбаев, М. Тәуелсіздік - тынысым [Мәтін] / М. Тоқашбаев. - Алматы : ҚазАқпарат, 2011. - Азаттығымыздың алып тұлғасы. Сәбетқазы Ақатай есімін ұмытпайық: б. 237-242.
Қазақстан ғылымы [Мәтін] : энциклопедия. -Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2009.
Т. 1: А-К. - 535 б. - Ақатай Сәбетқазы Нұржақияұлы: б. 80.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Ақатай Сәбетқазы Нұржақияұлы: б. 144 .
Мақалалар-Статьи
Жақыпова, Ш. Алтайдың түлеп ұшқан ақиығы [Мәтін] : [жерлес ғалым- жазушы С. Ақатайдың өмірі мен шығармашылық қызметі жайында] / Ш. Жақыпова // Рауан. - 1998. - 13 қазан. - Б. 4.
Ақтекенов, Е. Кемел шағында [Мәтін] : [Күршімдік жерлес ғалым, танымал жазушы, сыншы С. Ақатай - 60 жаста] / Е. Ақтекенов // Дидар. - 1998. - 27 қазан. - Б. 4.
Сүлейменов, О. О. Түрік тілі мен жазуының шығу тегі хақында [Мәтін] : Ақатай Сәбетқазы туралы : белгілі мемлекет және қоғам қайраткері, ақын О. Сүлейменовтың орыс тілінде жазылған "Тарихқа дейінгі түріктер" деген кітабынан / О. О. Сүлейменов // Қазақстан - ZAMAN. - 2003. - 4 шілде. - Б. 11.
Тәкебаев, Қ. Сәбетқазы нағыз ұлтжанды азамат еді [Мәтін] / Қ. Тәкебаев // Қазақстан - Заман. - 2004. - 1 қазан. - Б.13.
Ахетқызы, М. Алаштың алға ұстар арысы [Мәтін] : «Алаштың Сәбетқазы Ақатайы" атты кітап жарық көрді соған пікір / М. Ахетқызы // Егемен Қазақстан. - 2005. - 27 шілде. - Б. 10.
Тоқпатаев, У. Алты алаштың ардақтысы : [жерлес ғалым, жазушы С. Ақатай жайлы естелік] / У. Тоқпатаев // Дидар. - 2009. - 29 қаңтар (№9). - Б. 4.
"Азат" партиясымен Алашқа танылған Сәбетқазы Ақатаев балғын шағында археолог болуды армандапты [Мәтін] : [белгілі қоғам қайраткері С. Ақатайұлының өмірінен бір үзік сыр] / әзірлеген: Н. Байсары // Дидар. - 2012. - 13 қыркүйек. - Б. 20-21.
Жақыпова, Ш. Әрбір шығармасын парақтай отырып, еліме деген сүйіспеншілігім артты [Мәтін] : [белгілі қоғам қайраткері, саясаткер С. Ақатайдың шығармашылығы туралы] / Ш. Жақыпова // Дидар. - 2013. - 6 мамыр. - Б. 5.
Ақынжанов М.
- Жаңартылды 08.09.2022 09:26
Ақынжанов Мұсатай (1905-1986 жж.), публицист, қоғам қайраткері, педагог-ағартушы, аудармашы.
Семей (казіргі Шыңғыс Қазақстан) оболысының №13 ауылында 9 мамырда дүниеге келген. Семей педагогикалық техникумын, Орынбор халыққа білім беру институтын аяқтаған соң, комсомол жұмысында болып, Семейдің «Еңбекшіл жас» газетіне редакция жасап, педагогикалық еңбекпен шұғылданады. Ұлы Отан соғысына қатысушы, соғыстан кейін С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқытушы болады. Кандидаттық, кейін докторлық диссертация қорғайды. «Қазақ халқының шығу тегі», «Абайдың өмірі мен творчествосы», «Қазақ халқының шығуы және қалыптасуы» тағы басқа жүзден артық ғылыми жұмыстардың авторы. Көркем әдебиет саласы мен аудармашылықты қатар алып жүреді (марксизм-ленинизм классиктері еңбектерін қазақ тіліне аударады).
М. Ақынжановтың ғылыми еңбектері
Научные труды М. Акынжанова
Ақынжанов, М. Қазақ ағартушыларының саяси-қоғамдық көзқарастарының қалыптасуы [Мәтін] / М. Ақынжанов. - Алматы, 1955.
Ақынжанов, М. Абайдың өмірі мен творчествосы [Мәтін] : очерк / М. Ақынжанов. - Алматы : Қазмемкөркемәдеббас, 1955.
Ақынжанов, М. Қазақтың тегі туралы [Мәтін] / М. Ақынжанов. - Алматы, 1957.
Ақынжанов, М. Қазақ халқының шығуы және қалыптасуы [Мәтін] : зерттеу / М. Ақынжанов. - Алматы : Ғылым, 1971.
Ақынжанов, М. Нұрсәуле - Шолпан [Мәтін] : пьесалар / М. Ақынжанов. - Алматы : Жазушы, 1971.
***
Ахинжанов,М.Проблема народности казахских социально-бытовых поэм[Текст]: материалы к дискуссии по казахскому эпосу / М. Ахинжанов.- Алма-Ата, 1958.- 29 с.
Ахинжанов, М. Этногенез казахского народа [Текст] : автореферат дис. на соискание учен. степени доктора ист. наук / М. Ахинжанов. - Алма-Ата, 1958. - 39 с.
Өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы. - 2014. - Ақынжанов Мұсатай: б. 156.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Ақынжанов, М. Ыбырай Алтынсарин [Мәтін] : пьеса / М. Ақынжанов // Әдебиет және искусство. - 1956. - № 6.
Ақынжанов, М. Семей таңының 85 жылдығына арналған материалдан [Мәтін] / М. Ақынжанов // Семей таңы. - 2004. - 16 қаңтар. - Б. 5.
Алексеенко Н. В.
- Жаңартылды 13.01.2026 10:44
Алексеенко Николай Владимирович (1931-2009 жж.) - педагог-ағартушы, өлкетанушы ғалым/қазақстантанушы, тарих ғылымдарының докторы, профессор.
Жұмысшы отбасында дүниеге келген. ҚазМУ-дың тарих факультетін аяқтаған соң, облыстық комсомол комитетінде нұсқаушы, комсомол қалалық комитетінің Үгіт-насихат бөлімі меңгерушісі болады. 1955 жылдан – Өскемен педагогикалық институтында тарих пәні оқытушысы қызметін атқарған. Ленинградта кандидаттық диссертация (1961 ж. ӨПИ-дың алғашқы тарих ғылымдарының кандидаты болады), кейін сол жерде докторлық диссертация қорғайды (1968 ж.). Қазақстанның тарихи демографиясын, XVIII-ХХ ғ. басындағы Шығыс Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуын зерттеумен айналысқан.
12 кітап пен брошюраның, түрлі ғылыми басылымдардағы 100-ден астам мақаланың авторы. 16 тарих ғылымының кандидатын әзірлеген, ұзақ жылдар бойы тарих кафедрасының меңгерушісі, институттың партия бюросы хатшысы болып, Қалалық кеңес депутатына сайланған. Целиноград мемлекеттік педагогикалық институтында (1978-1992 жж.), кейін Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті болып ауысқан (Астана қ.) білім ордасында ректор қызметін атқарған. Өскемен қаласындағы алғашқы мемлекеттік емес Шығыс гуманитарлық институты құрылтайшыларының бірі және оның тұңғыш ректоры болған. Тарих ғылымына еңбегінің бір жарым ғасырын арнаған тарихшылар әулетінің негізін қалаушы.
Н. В. Алексеенконың кітаптары
Книги Н. В. Алексеенко
Алексеенко, Н. В. Этапы большого пути : (из истории Вост.-Казахстан. комс. организации. 1926-1945 гг.) [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск, 1958.- 31 с.
Алексеенко, Н. В. Русская колонизация Рудного Алтая в XVIII-XIX вв. [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора исторических наук / Н. В. Алексеенко; Ин-т истории Акад. наук СССР, Ленингр. отд-ние. - Ленинград : 1961. - 13 с.
Алексеенко, Н. В. Русская крестьянская колонизация Рудного Алтая в XVIII - XIX вв. [Текст] / Н. В. Алексеенко // Сибирь периода феодализма : [сборник] / ред. коллегия: В.И. Шунков и др. ; АН СССР, Сибирское отделение. - (Материалы по истории Сибири). - Вып. 2 : Экономика, управление и культура Сибири XVI - XIX вв / ред. В. И. Шунков. - 1965. - С. 141-153.
Алексеенко, Н. В. Русские и казахи Верхнего Прииртышья в XVІІІ-начале XX вв. [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора исторических наук / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск, 1967. - 35 с.
Алексеенко, Н. В. Усть-Каменогорск [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Алма-Ата : Казахстан, 1970. - 101 с.
Алексеенко, Н. В. Бухтарминские были [Текст] : [Очерки] / Н. В. Алексеенко. - Алма-Ата : Казахстан, 1981. - 128 с.
Алексеенко, Н. В. Население дореволюционного Казахстана [Текст] : (численность, размещение, состав, 1870-1914 гг.) / Н. В. Алексеенко. - Алма-Ата : Наука, 1981. - 110 с.
Алексеенко, Н. В. Хранители памяти [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Алма-Ата : Казахстан, 1988. - 144 с.
Алексеенко, Н. В. Усть-Каменогорск и устькаменогорцы [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Полиграфия, 1995. - 78 с.
Алексеенко, Н. В. Население Казахстана за 100 лет (1897-1997 гг.) / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Полиграфия, 1999 . - 156 с., табл.
Алексеенко, Н. В. Статистические источники по демографии Казахстана [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Шығыс Баспа, 1999. - 113 с.
Алексеенко, Н. В. Историческая демография Казахстана [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2001. - 68 с.
Алексеенко, Н. В. Изучение истории населения Казахстана в XVIII-XX вв. [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск, 2003. - 84 с.
Алексеенко, Н. В. История Восточного Казахстана в документах и материалах [Текст] / Н. В. Алексеенко. Ч. 1 : с древнейших времен до 1917 г. / Н. В. Алексеенко; Малая Ассамблея народов Восточного Казахстана; ВКГТУ им. Д. Серикбаева. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 156 с.
Алексеенко, Н. В. Демографические кризисы в Казахстане. ХХ век [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - 96 с.
Алексеенко, Н. В. История Восточного Казахстана в документах и материалах [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс. - Ч. 2 : С 1917 г. по начало XXI века. - 2007. - 108 с.
Алексеенко, Н. В. Моя Комендантка [Текст] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - 112 с.
Алексеенко, Н. В. Славянское население Казахстана XVIII-XX вв. [Текст] : историко-демографическое исследование / Н. В. Алексеенко; Малая Ассамблея народа Восточного Казахстана. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2009. - 130 с.
Алексеенко, Н. В. Алтайские каменщики. В поисках Беловодья [Электронный ресурс] / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2009. - 98 с.
Алексеенко, Н. В. Взаимосвязи казахского и русского населения в Восточном Казахстане (ХVІІІ - первая половина ХІХ в.) : монография / Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ им. С. Аманжолова, 2012. - 86 с.
Н. В. Алексеенконың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации Н. В. Алексеенко в периодических изданиях и сборниках
Алексеенко, Н. В. Динамика численности переселенцев в Казахстане : (вторая половина ХІХ - начало ХХ вв.) [Текст] / Н. В. Алексеенко // Вопросы социально-экономической истории дореволюционного Казахстана. - Алма-Ата : Каз. пед. институт им. Абая, 1978 - С. 9.
Алексеенко, Н. В. Взгляд на действительность из-за плетня [Текст]/ Н. В. Алексеенко // Казахстанская правда. - 1989. - 20 декабря.
Алексеенко, Н. В. Из истории открытия и начала разработки рудных месторождений в Восточном Казахстане (XVIII - начало XIX вв.) [Текст] / Н. В. Алексеенко // Актуальные проблемы Центральной Азии и Китая: история и современность : Сборник науч. статей памяти Б. П. Гуревича. - Барнаул : Азбука, 2006 . - С.43-52
Алексеенко, Н. В. Административно-территориальное устройство. Население [Текст] / Н. В. Алексеенко // Географическая энциклопедия: Восточный Казахстан. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2013. - С. 13-16.
Н. В. Алексеенконың қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Алексеенко Н. В.
Алексеенко, Н. В. История Восточного Казахстана в документах и материалах [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко ; Малая ассамблея народов Вост. Каз., ВКГТУ. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс. - Ч. 1 : С древнейших времен до 1917 г. - 2006. - 156 с.
Алексеенко, Н. В. Размещение казахского населения Российской империи в конце XIX века [Текст] : тематический сборник научных трудов профессорско-преподавательского состава и аспирантов высших учебных заведений министерства просвещения Казахской ССР / Алексеенко Н. В. - Алма - Ата. - Вып. 2 : Исторические науки. - 1975. – 38 с.
Библиография по истории Восточного Казахстана [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. В. Потапов, В. В. Романов и др. - Усть-Каменогорск : Облтипография. - Вып. 2 : Эпоха социализма. - 1977. – 110 с
Библиография по истории Восточного Казахстана [Текст] / Н. В. Алексеенко, В. В. Романов, В. С. Федоров и др. - Усть-Каменогорск : Облтипография. - Вып.1 : Дореволюционный период. – 1977. - 113 с.
Алексеенко, Н. В. Население Казахстана за 100 лет (1897-1997 гг.) [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Полиграфия, 1999. - 157
Этносы Казахстана: историко-демографический справочник [Текст] / А. Н. Алексеенко, Н. В. Алексеенко, М. К. Козыбаев и др. - Астана : Елорда, 2001. - 168 с.
Алексеенко, Н. В. Құпиялы өлкенiңғажайыбы=Феномен неизвестного континента=The phenomenon of the unknown continent [Текст] / Н. В. Алексеенко, С. К. Игибаев, А. Ш. Жилкубаева. - Новосибирск : Изд. дом "Вояж", 2001. – 304 с.
Алексеенко, Н. В. Демографические кризисы в Казахстане : ХХ век [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - 96 с.
Н. В. Алексеенконың өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности Алексеенко Н. В.
Ученые Восточно-Казахстанского государственного университета имени С. Аманжолова [Текст] : биографический справочник. Т. 1 / сост. А. Ф. Сурнина, Ж. Т. Бопурова ; под ред. А. А. Абжаппарова. - Усть-Каменогорск : ВКГУ, 2004. - Алексеенко Николай Владимирович: с. 19-20.
Полторанин И. А. Дорога длиною в полвека / И. А. Полтаранин // Наш исторический... [Текст]. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - С. 3-37.
Пуссеп, Г. Н. Почетные граждане Усть-Каменогорска [Текст] / Г. Н. Пуссеп, С. С. Грекова. - Усть-Каменогорск, 2008. - Алексеенко Николай Владимирович: С. 112-13.
Быть собой и остаться собой [Текст] : [посвящается светлой памяти известного ученого-демографа, Почетного гражданина г. Усть-Каменогорска, профессора ВКГУ имени С. Аманжолова Николая Владимировича Алексеенко] / ред. И. А. Полторанин. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ им. С. Аманжолова, 2010. - Алексеенко Николай Владимирович: С. 88-94.
Осипов, В. О. Коля, Коля, Николай. Быть собой и остаться собой [Текст] : [воспоминания друзей, коллег и учеников о Николае Владимировиче Алексеенко]. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ им. С. Аманжолова, 2010. - 27 с.
Этнодемографические процессы в Казахстане и сопредельных территориях [Текст] : XI международная научно-практическая конференция (г. Усть-Каменогорск, 28-29 мая 2010 г.) : сборник научных трудов : памяти доктора исторических наук, профессора Н. В. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2010. - Алексеенко Николай Владимирович: с. 3-6.
Алексеенко Николай Владимирович // Құрмет кітабы. Өскемен қаласы. = Книга почёта. Город Усть-Каменогорск : үстелдік кітап / идея авторы және жетекші Коротин С. В. - Алматы : Print House Gerona, 2021. - С. 58-59.
Мақалалар - Статьи
Полтаранин, И. Н.В. Алексеенко. Штрихи к портрету / И. Полтаранин // Кедр. - 2020. - №1-2. - С. 56-64.
Исаева, А. Ученый. Педагог. Наставник : выдающийся ученый, краевед, педагог-просветитель, создатель первого института демографии в Казахстане, мудрый наставник и прекрасный человек. В этом году Николаю Владимировичу Алексеенко исполнилось бы 90 лет... / А. Исаева. - Текст // Рудный Алтай. - 2021. - 2 ноября. - С. 2.
Естаева, Г. Всегда двигаться вперед: зачем изучать демографию, от чего зависит уровень рождаемости в стране? / Г. Естаева // Рудный Алтай. - 2022. - 29 января. - С. 6.
Естаева, Г. Единение научных традиций: [в честь педагога, выдающегося ученого-демографа Николая Алексеенко в Восточно-Казахстанском университете им.С.Аманжолова открылась лаборатория DIGITAL SOCIAL RESEARCH] / Г. Естаева // Рудный Алтай. - 2022. - 13 октября. - С. 15.
Алексеенко А. Н.
- Жаңартылды 06.01.2026 13:53
Алексеенко Александр Николаевич (1956 ж.) - демограф-ғалым, педагог-ағартушы, тарих ғылымдарының докторы, профессор.
Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласында дүниеге келген. Өскемен педагогикалық институтын (ӨПИ - қазіргі ШҚМУ) аяқтап, әскери борышын өтеген соң, мәдени-ағарту училищесінде қоғамдық ғылымдар оқытушысы, ӨПИ КОКП тарих кафедрасында қызмет атқарған. ҚазССР Ғылым Академиясында (Алматы) кандидаттық диссертация, кейін докторлық диссертация қорғаған. Қазақстанның тарихи демографиясының негізін қалаушылардың бірі, әкесі - Николай Владимирович Алексеенконың мұрасын жалғастырушы. А.Н. Алексеенко – демографиялық лабораторияның бастамашысы, кейін оның меңгерушісі болған, республикааралық және ішкі көші-қон мәселелері, сондай-ақ тұрғындардың ұлттық құрамы жөнінде маман. Қазақстандағы 1930-1933 жж. ашаршылық құрбандарын санаудың соны әдістемесін жасаушы.
Өскемен қаласындағы 2001 жылғы демография бойынша Халықаралық жазғы мектепті ұйымдастырушы әрі директорларының бірі (Прагадағы Карлов университетінен Т. Кучеромен бірлескен). А. Н. Алексеенконың қатысуымен әрі жетекшілігімен Сорос-Қазақстан қорының қолдауымен Қазақстанда демография жөнінде оқытушылар мен Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Моңғолияның жас ғалымдарына үш халықаралық жазғы университет ұйымдастырылған. 1990 ж. соңынан Өскемен қаласында А. Н. Алексеенко мен оның пікірлестерінің бастамасымен ШҚО ҚХА қолдауымен облыстық Достық үйі жанында «Қазақстан мен оған шекаралас аймақтардағы этнодемографиялық үдерістер» дәстүрлі конференциясы өткізіледі. Нәтижесінде Өскемен «Қазақстанның демографиялық ғылым астанасы» статусына ие болды. Конференция нәтижесі бойынша ғылыми жинақтар жарияланады. Сонымен бірге, А. Н. Алексеенко РҒА-ның Өркениеттік және өңірлік зерттеулерінің Барнауыл филиалына жетекшілік етеді. А.Н. Алексеенко көптеген демограф маман әзірлеген. 2000 жылы ШҚМУ-да «Социология және демография» мамандығы ашылды. Бірнеше магистрант пен аспирант демографиялық ғылым мектебінен диссертация қорғаған. 2005 жылдан А.Н. Алексеенко – Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ-дың философия және әлеуметтік-саяси теория (қазіргі Қазақстан тарихы және құқық кафедрасы) кафедрасының профессоры.
2025 жылы «Қазақстан халқы Ассамблеясына 30 жыл» мерейтойлық медалімен марапатталды.
А. Н. Алексеенконың кітаптары
Книги Алексеенко А. Н.
Алексеенко, А. Н. Сельское население Казахстана в условиях совершенствования социализма (1959-1985 гг.): автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора исторических наук / А. Н. Алексеенко; Усть-Каменогорскийпед. ин-т; науч. рук. Т.Б. Балакаев. - Усть-Каменогорск, 1987.- 184 с.
Алексеенко, А. Н. Население Казахстана 1920-1990 гг. [Текст] / А. Н. Алексеенко;НАН РК, Ин-т истории и этнологии им. Ч. Ч. Валиханова, Вост.-Казахст. ин-т усовершенствования учителей.- Алматы : Ғылым, 1993.- 125 с.
Алексеенко, А. Н. Народы Восточного Казахстана [Текст] / А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск, 1994. - 52 с.
Алексеенко, А.Н. Сельское население Казахстана. 1920-1990 гг. [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора исторических наук / А. Н. Алексеенко; НАН РК. - Алматы, 1994. - 59 с.
А. Н. Алексеенконың қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Алексеенко А. Н.
Алексеенко, А. Н. Этносы Казахстана: историко-демографический справочник [Текст] / А.Н. Алексеенко, Н.В. Алексеенко, М.К. Козыбаев и др. - Астана :Елорда, 2001. - 168 с.
Алексеенко, Н. В. Демографические кризисы в Казахстане. ХХ век [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - 96 с.
Алексеенко, Н.В. Население Казахстана за 100 лет (1897-1997 г.г.) [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Полиграфия, 1999 . - 156 с., табл.
Алексеенко, Н. В. История Восточного Казахстана в документах и материалах / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко; Малая ассамблея народов Вост. Каз.; ВКГТУ. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006 - Ч. 1 : С древнейших времен до 1917 г. - 156 с.
Этносы Казахстана [Текст] : историко-демографический справочник / А.Н. Алексеенко [и др.]. - Астана :Елорда, 2001. - 168 с.
Немецкое население Казахстана в конце XIX-XX вв. : по материалам всеобщих переписей населения 1897-1999 гг. : Сб. / ВК Нем.культурный центр; сост. А. Бургарт; конс. А. Н. Алексеенко. - Усть-Каменогорск : Изд-во Универс.сервис.агенство, 2002. - 227 с.
Этносы Казахстана [Текст] : историко-демографический справочник / А.Н. Алексеенко [и др.]. - Астана :Елорда, 2001. - 168 с.
А. Н. Алексеенконың мерзімдібасылымдар мен жинақтардағымақалалары
Публикации Алексеенко А. Н. в периодических изданиях и сборниках
Алексеенко, А. Н. Этнодемографические процессы и эмиграция из суверенного Казахстана: причины и перспективы[Текст] / А. Н. Алексеенко // Современные этнополитические процессы и миграционная ситуация в Центральной Азии / под ред. Г.С. Витковской. - М., 1998. - С.96 -112.
Алексеенко, А.Н. Миграционные и этнодемографические процессы в советский период [Текст] / А. Н. Алексеенко, Н. Э. Масанов// История Казахстана: народы и культуры: учебное пособие / Н. Э. Масанов. - Алматы : Дайк-пресс, 2001. - С.367-417.
Алексеенко, А.Н. Республика Казахстан в зеркале переписи населения [Текст] / А. Н. Алексеенко // Социологические исследование. - 2001.- № 12.- С.58-61.
Алексеенко, А. Н. Роль малой Ассамблеи народов Восточного Казахстана [Текст] / А. Н. Алексеенко // Қазақстандағы ұлтаралық келісім мен конфессияаралық бітімді нығайтудың тәжірибесі мен әдістері (Шығыс Қазақстан облысының халықтары кіші Ассамблеясының тәжірибесі бойынша) : республикалық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. - Өскемен, 2001. - С. 77-81.
Алексеенко, А.Н. Проблемы демографической политики в Восточном Казахстане[Текст] / А. Н. Алексеенко //XVIII ғасыр мен XXI ғасырдыңбасындағыШығысҚазақстанхалықтарыныңшаруашылықжәнемәдениіс-әрекетіндегіөзарабайланысы мен бір-бірінеықпалы: халықаралықғылыми-практикалықконференциясыбаяндамаларыныңматериалдары = Взаимосвязи и взаимовлияние народов Всоточного Казахстана в хозяйственной и культурной деятельности XVIII-XXI вв. : материалы Международной научно-практической конференции. - Өскемен, 2002. - С.8-9.
Алексеенко, А. Н. Казахстанский путь модернизации: этнодемографический аспект [Текст] / А. Н. Алексеенко // Вестник Евразии.- 2004.- № 1.- С.122.
Алексеенко, А. Н. Приграничная миграция в Восточно-Казахстанской области[Текст] / А. Н. Алексеенко // Реалии и прогнозы демографического развития Евразийского пространства: материалы международной научно-практической конференции, 15-16 мая 2004 г., г. Уральск, Республика Казахстан. - Алматы : Раритет, 2005. - С. 19-31.
Алексеенко, А.Н. Перспективы демографии [Текст] / А. Н. Алексеенко // Устинка плюс. - 2007. - 23 февраля. - С. 5.
Алексеенко, А. Н. Поедут ли казахи в Россию?[Текст] / А. Н. Алексеенко // Правила игры.- 2008.- ноябрь.- С. 31.
Алексеенко, А. Н.Роль иммиграции в формировании демографической политики Республики Казахстан[Текст] / А. Н. Алексеенко // Этнодемографические процессы в Казахстане и сопредельных территориях : IX Международная научно-практическая конференция (г. Усть-Каменогорск, 16-17 мая 2008 г.) : сборник научных трудов. - Усть-Каменогорск, 2008. - С. 22-31.
Алексеенко, А. Н. Эволюция этнодемографических процессов и толерантность в Восточном Казахстане[Текст] / А. Н. Алексеенко // "Жасөспірімдікортадатолеранттық пен ұлтаралықмәдениеттітәрбиелеу: мәселелеріжәнешешужолдары" аттыоблыстықғылыми-практикалықконференциясыныңматериалдары. - Өскемен, 2009. - С. 7-8.
Алексеенко, А. Н. Нелегальная трудовая миграция в Казахстане[Текст] / А. Н. Алексеенко //Этнодемографические процессы в Казахстане и сопредельных территориях : XI международная научно-практическая конференция (г. Усть-Каменогорск, 28-29 мая 2010 г.) : сборник научных трудов. - Усть-Каменогорск :Либриус, 2010. - С. 25-31.
Алексеенко, А.Н. Казахи в городах Казахстана: особенности суверенной урбанизации[Текст] / А. Н. Алексеенко // Международные отношения в Центральной Азии: история и современность : материалы междунар. науч. конф., Барнаул, 31 мая - 1 июня 2013 года / АГУ, Ист. фак.; [гл. ред. А. В. Старцев]. - Барнаул : Азбука, 2013. - С.269-275.
Алексеенко, А. Н. Этнодемографические эволюции и проблема формирования суверенного социокультурного пространства РК[Текст] / А. Н. Алексеенко // Социальный портрет современного казахстанского общества : (сборник статей). - Астана ; Алматы : ИМЭП при Фонде Первого Президента - Лидера нации, 2015. - С. 25 -50.
Авторлармен бірігіп шығарған мақалалары
Статьи, вышедшие в соавторстве
Алексеенко, Н. В. Административно-территориальное устройство. Население [Текст] / Н. В. Алексеенко, А. Н. Алексеенко// Географическая энциклопедия : Восточный Казахстан. - Усть-Каменогорск : Изд-во КАСУ, 2013. - С. 13-16.
А. Н. Алексеенконың өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и деятельности Алексеенко А. Н.
История Казахстана [Текст] : народы и культура : [учеб.пособие] / Н. Э. Масанов [и др.]. - Алматы :Дайк - Пресс, 2001. - 608 с. - Алексеенко Александр Николаевич: с. 367-597.
Ученые Восточно-Казахстанского государственного университета имени С. Аманжолова [Текст] : биографический справочник. Т. 1 / сост. А. Ф. Сурнина, Ж. Т. Бопурова; под ред. А. А. Абжаппарова. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2004. - 327 с. - Алексеенко Александр Николаевич: с. 17-18.
Отец и сын, влюбленные в науку [Текст] : [об Алексеенко А. Н. и Н. В.] // Рудный Алтай. - 2006. - 24 октября. - С. 21.
Кратенко, А. Демография - это наука, а не политика [Текст]: [о XIII Международной научно-практической конференции "Этнодемографические процессы в Казахстане и сопредельных территориях" в Усть-Каменогорске ] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2013. - 2 октября. - С. 3.
Алексеенко, А. Н. О патриотизме, конфликтном потенциале и "ямах" демографии[Текст]: [беседу вела Ж. Канафина]// Караван.- 2014.- 25 апреля.- С. 7.
Шавлева, Д. На демографической волне [Текст]: [об ученом, демографе Александре Алексеенко] / Д. Шавлева // Рудный Алтай. - 2016. - 23 апреля. - С. 3.
Нас становится больше это хорошо или плохо?: о причинах и последствиях высокой рождаемости в Казахстане объяснил ученый - демограф доктор исторических наук Александр Алексеенко // Вести Семей. - 2022. - 25 января. - С. 2.
Естаева, Г. Всегда двигаться вперед: зачем изучать демографию, от чего зависит уровень рождаемости в стране? / Г. Естаева // Рудный Алтай. - 2022. - 29 января. - С. 6.
Алтай Х.
- Жаңартылды 29.11.2022 16:30
Халифа Алтай (1917- 2003 жж.) – ғұлама ғалым, діни ағартушы.
Ғұлама ғалым, діни ағартушы ұстаз Халифа Алтай Ғақыпұлы 1917 жылдың 18 желтоқсанында Шығыс Түркістан аймағы Шіңгіл ауданының Жарынты өзенінің бойында дүниеге келген. Сауатын алғашында әкесі Ғақып Қаракеленұлынан, кейін ауыл молдасынан ашқан ол бүкіл өмірінің бастапқы кезеңі қуғын-сүргін, көші-қон азаптарымен өтсе, кейінгі ғұмырында діни, ағартушылық, имандылық бағытында өнімді еңбек еткен.
1933-1938 жылдары Қытайдағы қуғын-сүргінге байланысты ел-жұрты Баркөл, Гансу, Цинхай аймағына қоныс аударған. 1950 жылдың соңына қарай Солтаншәріп, Құсайын тайжы бастаған көш Гималайдың солтүстігінен Тибет заңғарынан асып, 1951 жылы Кашмир өлкесіне табан тірейді.
1952 жыл араб, урду тілдерін білген Халифа Алтай алғашында Пәкістанның Пешавар қаласында қызмет етеді. Сонда құрылған «Шығыс түркістандық қазақ көшіп келушілері қоғамының» жауапты хатшысы болады. 1953-1954 жылдары Пәкістандағы қазақтардың Түркияға көшін ұйымдастырған қайраткер ретінде танылды.
Алтай Халифа Түркияда шығармашылықпен айналысып, Шығыс Түркістаннан басталған азапты сапар туралы «Естеліктерім», «Атажұрттан Анадолыға дейін», «Алтайдан ауған ел» атты өмірбаяндық кітаптар жазды. 1977 жылы Ыстамбұлда «Қазақ түріктерінің шежіресі» атты зерттеу еңбегін шығарған.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Халифа Алтай Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей қолдауымен атажұртқа қоныс аударды. Халифа Алтай – Қазақ елінде үлкен беделге ие болған ірі тұлға. Дін қайраткері ретінде оның 1991 жылы аударған «Құран Кәрімнің қазақша мағынасы мен түсінігі» Фахд баспаханасында басылып, 800 мың данамен таратылды. Сондай-ақ Дүние жүзі қазақтары қауымдастығының жанынан құрылған «Инабат» имандылық тәрбие орталығының төрағасы , Ислам дінін уағыздап, діни кітаптар аударып, таратуға еңбек сіңірген. 1995-2000 жылдары Қазақ радиосынан әр жұма сайын ислам дініне байланысты арнайы хабар жүргізді. Халифа Алтай өмірінің соңғы кезеңінде біржола шығармашылық жұмыстармен айналысты. «Сияри Нәби» (Хазірет пайғамбар Ғалаһіссаламның өмірбаяны) еңбегін шығарып, 1911 жылы Қазан қаласында «Ел-Итқан» деген атпен татар тілінде шыққан кітапты қайта қарап, қалыпқа келтіріп бастырды. «Бір жылдың 48 жұмасы мен екі мейрам құтпасы», «Қысқаша ислам тарихы» атты кітапты қазақшаға аударып шықты. «Ғибадатул ислам», «Құран әліппесі және имамның шарттары», «Иманшарт», «Ғылымхал» (Діни қағидалар), «Таңдаулы хадистер» секілді зәру тақырыптарда 11 діни кітап жазып, елінің рухани-діни кеңістігіндегі білімін толықтыруға ерік-жігерін сарқа жұмсады. Халифа Алтай – әдебиет тарихында халықаралық «Алаш» сыйлығын алғаш иеленген қаламгер. Сонымен қатар оны «Түрік әлемінің ғұламасы» деп жоғары бағалаған.
Ақыл-парасатымен жұртқа жаққан, халқына қадірлі, еліне шапағатшыл болған қария 2003 жылы 86 жасында Алматы қаласында өмірден өтті. Қазақстандағы Ислам дінінің таралуына баға жетпес еңбек сіңірген Халифа Алтай есімі республика бойынша сыйымдылығы жағынан үшінші орын алатын Өскемен қаласындағы үлкен мешіт пен Алматы облысының Қырғауылды ауылындағы жаңа мешітке берілді.
Халифа Алтай ғылыми еңбектері
Научные труды Х. Алтая
Алтай, Х. Естелiктерiм [Мәтін] : [дастанды латын әрпiнен кириллицаға түсiрген Ш. Төлеубеков ] / Х. Алтай. - Астана : Елорда, 2000. - 136 б.
Алтай, Х. Ғибадатул – ислам [Мәтін] : дiни уағыз, насихаттар / Х. Алтай. - Алматы : Кiтап, 2001. - 144 б.
Алтай, Х. Хұтпалар [Мәтін] : дiни уағыз, насихаттар/ Х. Алтай. - Алматы : Кiтап, 2001. - 192 б.
Алтай, Х. Естелiктерiм [Мәтін] : [дастанды латын әрпiнен кириллицаға түсiрген Ш.Төлеубеков]. /Х. Алтай. - Алматы: Мұнайгаз, 2002. - 116 б.
Алтай, Х. Алтайдан ауған ел [Мәтін] / Х. Алтай. - Астана, 2011. - 280 б.
Х. Алтайдың қатысуымен жарық көрген кітаптар
Книги, вышедшие с участием Х. Алтая
Құран әлiппесi және иманның шарттары [Мәтін] / жинақтап бастырушы Х. Алтай. - Алматы : Кiтап, 2001. - 112 б.
Мақалалар - Статьи
Алтай, Х. Ата жұрттан Анадолыға дейін [Мәтін] : деректі хикаят / Х. Алтай. // Жалын . - 1995. - № 3-4. - Б. 79-142.
Алтай, Х. Құрбан айтының құтпасы [Мәтін] : 27-29 наурыз-құрбан айт / Х. Алтай // Түркістан. - 1999. - 24 - 30 наурыз. - Б. 4.
Алтай, Х. Мұсылмандық насихат үлгілері [Мәтін] / Х. Алтай // Түркістан. - 1999. - 5-11 мамыр. - Б. 4.
Х. Алтайдың аудармалары
Переводы Х. Алтая
Құран Кәрим : қазақша мағына және түсiнiгi / ауд. Х. Алтай. - Шарапатты екi харамның қызметкерлерi Фаһд патшаның Құран шәриф басым комбинаты, 1991. - 604 б.
Таңдаулы Хадистер аудармасы / түрiкшеден қазақшаға аударған Х. Алтай. - Алматы : Берен, 1994. - 120 б.
Х. Алтай туралыәдебиеттер
Литература о Х. Алтае
Кітаптар - Книги
Тасада қалған тарландар [Мәтін] : танымдық мақалалар / Н. Қазыбек. - Алматы : Білім, 2003. - 76 б.
Асыл дін және ұлт зиялылары [Мәтін] / ред. А. Ахмет. - Алматы : 2008. - 223 б.
Ұлтым деп соққан жүректер [Мәтін] : өмірдерек. - Алматы : КИЕ, 2009. - 200 б.
Баянғазыұлы, Е. Шығысым - шырайлы мекенім [Мәтін] : естеліктер, толғаныстар мен мөлтек сырлар / Е. Баянғазыұлы. - Өскемен : Медиа-Альянс, 2012. - 275 б.
Мақалалар - Статьи
Жасынова, Р. Абыз [Мәтін] : [түрколог-ғалым, этнограф, жазушы Халифа Алтай туралы] / Р. Жасынова // Егемен Қазақстан. - 1997. - 18 қазан. - Б. 2.
Абдаллаһ, Б. А. Иманды жүрек тағлымы - Аллаһтың адал құлы, ислам дінінің зор білгірі, Халифа Алтайды еске алғанда [Мәтін] / Б. А. Абдаллаһ // Түркістан. - 2003. - 28 тамыз. - Б. 5.
Махмұт, К. Ғұлама [Мәтін] : қоғам қайраткерi, көрнектi ғалым, этнограф, теолог, аудармашы Халифа Алтай Ғақыпұлының еңбегi жайлы / К. Махмұт // Алматы ақшамы. - 2005. - 13 қыркүйек. - Б. 1, 4.
Аймағанбет, Г. Қазақтың Халифа Алтайы [Мәтін] / Г. Аймағанбет // Астана хабары. - 2007. - 20 қазан. - Б. 2 .
Қара, Ә. Қазақ халқының рухани өмiрiнде өшпес iз қалдырған Халифа Алтай [Мәтін] / Ә. Қара // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай: елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғыл. - практ. конф. материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 56-59.
Дәуiтұлы, С. Дiни насихат және Халифа Алтай тағылымы [Мәтін] / С. Дәуiтұлы // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 44 - 48.
Қыдырбайұлы, Б. Салт-дәстүр және елдiк-дiни ұстаным / Б. Қыдырбайұлы // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар: халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 2.
Нуриден, Р. Халифа Алтай - халықтың рухани ұстазы [Мәтін] / Р. Нуриден // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 77-79.
Әбдiманапов, С. Елдiктiң асыл арқауы [Мәтін] / С. Әбдіманапов // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай: елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 3-7.
Тоқашбаев, М. Ұлтымыздың ұстазы [Мәтін] : [дiн және қоғам қайраткерi, көрнектi ғалым, этнограф, теолог, аудармашы Халифа Алтай жайлы] / М. Тоқашбаев // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 83-89.
Кирхнер, М. Қазақтың тiлi мен мәдениетiн зерттеуге құлшындырған Халифа Алтай туралы [Мәтін] / М. Кирхнер // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халифа Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 16-20.
Қамзабекұлы, Д. Алаш қайраткерi мен Халифа Алтай арасындағы рухани сабақтастық [Мәтін] / Д. Қамзабекұлы // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар халықаралық ғылыми. - практ. конф. материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 25-30.
Ескендiрұлы, Ә. Халифа Алтайдың өнегелi ғұмыр жолы [Мәтін] / Ә. Ескендірұлы // Көрнектi дiн және қоғам қайраткерi Халиф Алтай : елдiк iс пен имани құндылықтар : халықаралық ғылыми- практикалық конференция материалдары (Астана, 2007 ж. 6 желтоқсан). - Алматы, 2008. - Б. 31-36.
Харун, Я. Эволюция теориясының күйреуi һәм оның идеологиялық қитұрқы астары [Мәтін] : [аят мағыналары Х. Алтайдың нұсқасы бойынша алынды] / Я. Харун // Отбасы және денсаулық. - 2009. - № 4/5. - Б. 26-27.
Нұржекеұлы, Б. Ұлттық дәстүрiмiз дiнге қайшы ма? [Мәтін] : [Халифа Алтайдың "Түркi әлемiнiң ғұламасы" атты мақаласына пiкiр] / Б. Нұржекеұлы // Экономика. - 2010. - 22-28 сәуiр. - Б. 8.
Бабаев, И. Ұлты мен ұлысының ұлы перзентi жайлы [Мәтін] : [ғалым, турколог, этнограф Халифа Алтай туралы] // Қазақ. - 2010. - 24-31 желтоқсан. - Б. 15.
Байырбек, Н. Кемел тұлғамен кездесу [Мәтін] : [дiн және қоғам қайраткерi, көрнектi ғалым Халифа Алтай жайлы] / Н. Байырбек // Астана ақшамы. - 2013. - 31 қаңтар. - Б. 14-15.
Мешiтiмiзге Халифа Алтай аты берiлсе... [Мәтін] // Дидар. - 2015. - 22 сәуiр. - 5 б.
Интернет-ресурстар
Интернет-ресурсы
Мырзахожа, М. Не властно время перед ним [Электронный ресурс] / М. Мырзахожа. - Наш мир : сайт. – Режим доступа: http://nm2000.kz/news/2007-09-13-1301
Кәрімхан, З. Халифа Алтай [Электронный ресурс] / З. Кәрімхан – National digital history of Kazakhstan : сайт. – Режим доступа: http://e-history.kz/ru/publications/view/1291
Памяти шейха. Скончался один из самых авторитетных мусульман Казахстана Халифа Алтай [Электронный ресурс]. – ЦентрАзия : сайт. – Режим доступа: http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1062274620
