Известные имена

Омарбаева Д.

Омарбаева Дәметкен

Омарбаева Дәметкен (Дәмеш) (1950 ж.) - ақын-импровизатор, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері.

Шығыс Қазақстан облысы, Жарма ауданында дүниеге келген. Семей педагогикалық институтының филология факультетін аяқтайды.

1975-1985 жж. аудандық және облыстық айтыстарға қатысып, жүлделі орындарды иеленген. Мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ береді. 

1985 ж. Алматыда өткен айтыста белгілі айтыскер Қалихан Алтынбаев Д.  Омарбаеваның ақындық шеберлігін аңғарады. Қ. Алтынбаев сабақтары Дәметкеннің табиғи дарынын шыңдай түсті. Оған куә - көптеген аудандық, облыстық, республикалық айтыстардағы жеңісі.   

Болашақ айтыскер өзінің қабілетін жастайынан-ақ байқаған. Бұған ықпал еткен қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі - Қанипа Бітібаева еді. Үлгілі ұстаз Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданында қызмет етсе де, оның есімі дүйім жұртшылыққа танымал болатын.

1996 ж. Д. Омарбаева Семей қаласына қоныс аударып, жас дарындыларға ақындар студиясын ұйымдастырады. Оның жетекшілігімен облыстық «Шығыс шамшырақтары» айтысы жыл сайын өткізіледі. 2002 ж. Жас ақын-импровизаторлар орталығына халықтық атағы берілді.  

Дәметкен Омарбаеваның шәкірттері бүгінгі күні Қазақстанға танымал. Олар: Ринат Зайытов, Сара Тоқтамысова, Қарлығаш Әубәкірова, Әсем Жұмағазина, Дина Базылова, Нұржан Өмірбаев, Жалғас Зейнуллаев, Жасұлан Тәжиев.

Д. Омарбаеваның шығармалары

Произведения Д. Омарбаевой

 

Д. Омарбаеваның мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации Д. Омарбаевой в периодических изданиях и сборниках

 

Омарбаева, Д. Шығыс мінезі [Мәтін] / Д.Омарбаева  // Семей таңы. - 2011. - 22 наурыз. - Б. 3.

Омарбаева, Д. Ақындар орталығынан 120 ақын түлеттім  [Мәтін] /Д.Омарбаева // Дидар. - 2014. - 10 шілде. - Б. 8.

Омарбаева, Д. Поэзия шырағы [Мәтін] : [ақын Ф.Оңғарсыноваға арналған өлең] / Д. Омарбаева // Дидар. - 2014. - 3 ақпан. - Б. 5.

 

Д. Омарбаеваның өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Д. Омарбаевой

 

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - Дәмеш Омарбаева: б. 73-74.

Жарма ақындары [Мәтін] : антологиялық жинақ. 1-ші кітап / құрастырған  М. Иманжапаров, М. Зүкенұлы . - Семей : Үш биік, 2010. -Омарбаева Дәметкен: б. 328.

Шығыс жұлдыздары : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. - Астана : Фолиант, 2011. - Омарбаева Дәметкен: б.132.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014. - Омарбаева Дәметкен (Дәмеш): б. 588.

 

2000 -

Ахметбекова, А. Ұшырған көкірегінен жырдың құсын  [Мәтін] : [айтыскер ақын Д. Омарбаева жайлы сыр] / А.Ахметбекова // Семей таңы. - 2002. - №28. - Б. 9.

БидановаА. Сохраняя память предков [Текст] // Казахстанская правда. - 2008. - 1 мая.- С.3.

Зүкенов, М. Дәмештің ақындық мектебінен шыққан талант көп : [жерлес ақын Д. Омарбаеваның шығармашылығы туралы] / М.Зүкенов // Дидар. - 2011. - 14 қазан. - Б. 7.

Мақанқызы, К. Шәкірттерімен шұғылалы ұстаз : [семейлік ақын Д. Омарбаева " Бірлік" медалімен марапатталды] /К.Мақанқызы// Ертіс өңірі . - 2013. - 22 мамыр. - Б. 3.

Мектеппен қоштасу вальсі [Мәтін] : сөзі Д.Омарбаеванікі, әні О.Сейітқазінікі // Семей таңы. - 2014. - 22 шілде. - Б.6.

 

 

Омарова К.

ОmarovaОмарова Куралай (1983 г.р.) – поэтесса.
Родилась в 1983 году в селе Жамбыл Зайсанского района Восточно-Казахстанской области. В 2000 году окончила авторский класс Канипы Битибаевой в Областной специализированной школе-гимназии-интернате имени Жамбыла для одаренных детей в г. Усть-Каменогорске. В 2004 году окончила филологический факультет Восточно-Казахстанского государственного университета имени С. Аманжолова.
Стихотворения Куралай Омарова начала писать с 15 лет. Первые стихи поэтессы были опубликованы в областной газете «Дидар» в 2000 году. Стихотворения К. Омаровой также публиковались в республиканских журналах «Жұлдыз», «Жалын», «Қазақ әдебиеті», газетах «Әдебиет айдыны», «Кентавр», «Алтын Орда», «Алаш үні», «Жас толқын».
В 2004 году Куралай Омарова получила специальный приз имени Эрика Аскарова на VII Международном фестивале «Шабыт». В 2006 году стала лауреатом премии имени Толегена Айбергенова, учрежденной республиканским журналом «Жалын», а также получила поощрительную премию конкурса поэтов «Наурыз - Мушайра», проводимого газетой «Дала мен қала».
В 2007 году Куралай Омарова стала победителем Международного фестиваля «Шабыт».
В 2008 году в издательстве «Жалын» был выпущен сборник стихов Куралай Омаровой «Ақ қар». В 2014 году – сборник «Мендегі үнсіздік»).

Омарова Құралай шығармалары:
Произведения Омаровой К.
Кітаптар – Книги


Омар, Құралай. Ақ қар: поэзия / Қ. Омар. - Алматы : Жалын, 2008. - 63 б.
Шабыт: жеңімпаз жас ақын-жазушылардың антологиясы / құраст. Б. Қарағызұлы. - Астана: Астана Бланк Баспа, 2009. - 288 б.
Омар, Құралай. Мендегі үнсіздік / Қ. Омар. - Алматы : ХанТәңірі, 2014. - 108 б.

 

Қ. Омарованың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Омаровой К.


Картаева, А. М. Әдеби өлкетану: ( Шығыс Қазақстанның қаламгерлері шығармашылығы бойынша ) оқу құралы / А. М. Картаева. - Өскемен : С. Аманжолов атындағы ШҚМУ "Берел" баспасы, 2016. - 166 б.

 

Қ. Омарованың өлеңдері
Стихи Омаровой К.


Омарова Қ. Жылап тұрған аспан емес, Мен едім : өлеңдер / Омарова Қ. // Жұлдыз . - 2005. - № 2. - С. 14-15 б.
Омар, Құралай. Ақ қар: поэзия / Қ. Омар. - Алматы : Жалын, 2008. - 63 б

 

Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы


Құралай Омар. [Электронный ресурс ]: [биография; интервью] : сайт. - Режим доступа : https://adebiportal.kz/kz/authors/view/1150
Куралай Омар [Электронный ресурс ] : [стихи] Өкiнiштiң оты өртедi өңештi,: сайт. - Режим доступа : https://akzere.wordpress.com/page/4/Ақын Құралай Омардың 7 өлеңі. [Электронный ресурс ] : сайт. - Режим доступа : https://madeniportal.kz/article/5260
Құралай Омар: "Жел ұшырып жапырақтай арманды..." [Электронный ресурс ] : [ стихи ] : сайт. - Режим доступа : https://ult.kz/post/kuralay-omar-olenderi

 

Оразалин К.

 Кәмен ОразалинОразалин Кәмен (1920-2008 жж.) – жазушы, Ұлы Отан соғысына қатысушы.

Семей облысы (қазіргі Абай облысы), Абай ауданы, Жданов атындағы совхоз болған аумақта, Қылышбек жайлауында дүниеге келген. 

Ұлы Отан соғысының алғашқы күнінен-ақ шайқастарға қатысып, медальдармен және ІІІ дәрежелі Даңқ орденімен марапатталған. Жараланған соң, туған жеріне оралып, Семей педагогикалық институтына түседі. 1947 ж. оқуын аяқтап, Қарауыл ауылының Абай атындағы мектебіне жұмысқа орналасып, сонда отыздан астам жыл еңбек етеді.

Алғашқы кітабы - «Жексен» автобиографиялық повесі (1950). Аталған еңбек ұрыс майданындағы сынақтарды сипаттайды. Жазушы Сталинград шайқасын шығармасына арқау етіп алған. Тың жерді игеруге арналған - «Ақ-жазық» (1959), ұжымдастыру кезеңінен сыр шертетін - «Көктем салқыны» - (1964) романдарының авторы.  

К. Оразалиннің М. Әуезовке арналған «Абайдан соң» роман-трилогиясы барынша танымал. К.  Оразалин М. Әуезовке «Абай жолы» романына материал жинауға көмектескен. Кәмен Оразалин - көптеген өлең, очерк, әңгімелердің авторы.

 

 К. Оразалин шығармалары

Произведения Оразалина К.

 Кітаптар - Книги

 

Оразалин, К. Абайдан соң [Мәтін] : роман / К. Оразалин - Алматы : Жазушы, 1972. - 263 б.

Оразалин, К. Кеңбайтақ [Мәтін] : роман / К. Оразалин. - Алматы : Жалын, 1980. - 232 б.

Оразалин, К. Көктем салқыны [Мәтін] : романдар / К. Оразалин. - Алматы : Жазушы, 1980. - 480 б.

Оразалин, К. Аттаныс [Мәтін] : роман, повесть / К. Оразалин. - Алматы : Жазушы, 1985. - 528 б.

Оразалин, К. Абайдан соң [Мәтін] : роман / К. Оразалин. - Алматы : Жазушы, 1987. - 422 б.

Оразалин, К. Абай ауылына саяхат [Мәтін] : деректі әңгімелер / К. Оразалин - Алматы : Жалын, 1994. - 288 б.

Оразалин, К. Абайдан соң [Мәтін] : роман / К. Оразалин. - Алматы : Ана тілі, 1995. - 584 б.

Оразалин, К. Абайдан соңғы арыстар [Мәтін] : роман / К. Оразалин - Астана : Елорда, 2002.

Оразалин, К. Абайдан соңғы арыстар [Мәтін] : роман. 2- кітап / К. Оразалин. - Астана : Елорда, 2003. - 504 б.

Оразалин, К. Абайдан соңғы арыстар [Мәтін] : роман. 3- кітап/ К. Оразалин. - Астана : Елорда, 2005. - 584 б.

 

К. Оразалиннің мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации Оразалина К. в периодических изданиях и сборниках

 

Оразалин, К. Орақбай [Мәтін] :  аңыз әңгiме / К. Оразалин // Пионер.- 1958.- № 2. - 6 б.

Оразалин, К. Ақ жазық [Мәтін] : роман / К. Оразалин. - Алматы: Қазмемкөркемәдеббас, 1959. - 354 б.

Оразалин, К. "Абай ұрпақтары" қолжазба журналы [Мәтін] / К.Оразалин // Қазақстан мектебi. - 1961.- N 9. - Б. 56-59.

Оразалин, К. "Амал жоқ қайттым бiлдiрмей"... [Мәтін] / К. Оразалин ["Өр кезең" атты романнан үзiндi] // Қазақ әдебиетi. - 1964. - 20 март. - Б.4.

Оразалин, К. Шырқау биiктегi ұлы тұлға [Мәтін] : Абайдың өмiрi мен творчествосы туралы /К. Оразалин // Ертiс. - 1965. - 10 август. - Б.2.

Оразалин, К. Абайдан соң[Мәтін] : М.Әуезов туралы романнан тарау / К. Оразалин// Семей таңы.- 1967.- 28, 29 сент. - Б.3.

Оразалин, К. Көктемде [Мәтін] : ["Абайдан соң"романының бiр тарауы] / К. Оразалин  // Семей таңы. - 1969.-27 сент. - Б.4.

Оразалин, К. Абай өлеңдерi [Мәтін] : [М.Әуезов туралы романнан үзiндi] // Соц. Қазақстан.- 1970. - Б. 2.

Оразалин, К.Абай ауылына саяхат [Мәтін] : роман / К. Оразалин. - Алматы: Мектеп, 1976.- 120 б.

Оразалин, К. Ғабиден [Мәтін] : Ғ.Мұстафинге арналған повестен үзiндi / К. Оразалин // Семей таңы.- 1982.- 26-27 нояб.;  2,3,4,7 дек.

Оразалин, К. Атыраудың ақиығы [Мәтін] : [ақын Ә.Сәрсенбаевтың творчествосы туралы] / К. Оразалин  // Семей таңы. - 1985. - 16,17,18 окт. - Б. 2.
Оразалин, К.Өнегелi ортада  [Мәтін] : [Абай ауылында] / К. Оразалин // Қазақстан мектебi.- 1994. - N 2. - Б. 15-17.

Оразалин, К. Шежiрелi Шыңғыстау [Мәтін] / К.Оразалин  // Абай.- 1995.- № 3. - Б. 90-94.

Оразалин, К. Қазының қазасы [Мәтін] : [автордың "Абайдан соңғы арыстар" шығармасынан үзiндi] / К.Оразалин // Абай. - 1997. - N2-3. - Б.183-206.

Оразалин, К.Абайдан соңғы арыстар[Мәтін] :тарихи роман / К. Оразалин// Жұлдыз.- 2000.- № 6. -Б. 56-105.

Оразалин, К. Ғасырдан озған жылдар [Мәтін] : [1853 жылы Найзатаста Құнанбай қажы ашқан мектептiң тарихы] / К.Оразалин // Абай.- 2000.- N 1.- Б. 74-78.

Оразалин, К. Ұстаз өркені [Мәтін] / К.Оразалин // Жалын . - 2010. - № 2. -  Б. 17-21.

Оразалин, К. Абай ауылында [Мәтін] / К.Оразалин // Семей таңы.- 2011. - 16 - 23 тамыз. -  Б. 3.

 

К. Оразалиннің өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Оразалина К.

 

Қазақстан жазушылары  [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы: Ан Арыс, 2009. -  Оразалин Кәмен:  б.310.

Қазақ әдебиеті  [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы, 2005.- Оразалин Кәмен: б. 415.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] :  энциклопедия. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014.- Оразалин Кәмен: б.593-594

Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006. - Камен Оразалин : б.56-57.

Байқадиұлы, С. Алыптар елінің ақиығы [Мәтін] : [жерлес жазушы К.Оразалиннің сыры...] / С. Байқадиұлы // Дидар. - 1997. - 16 қазан.- Б.2.

Ахметбекова, А. Қаламгер тойы-ел тойы [Мәтін] : [жазушы К.Оразалиннің 80 жылдық мерекесі Қарауылда салтанат құрды ] / А.Ахметбекова // Семей таңы. - 2000. - 21шілде. - Б.11.

Кемелбаева, А. Мұхтардың мұрагері [Мәтін] : К.Оразалин 80 жаста  / А.Кемелбаева // Үш анық. - 2000. - шілде. - Б. 2.

Сәрсенбайқызы Ғ. Қарауылдан шыққан қаламгер [Мәтін] : [«Парасат» орденінің иегері К.Оразалин туралы ] / Ғ.Сәрсенбайқызы // Дидар. - 2001. - 1қаңтар. -  Б. 5.

Бәшей, К. Өмірі - өнеге, мұрасы - мектеп [Мәтін] / К.Бәшей // Ертіс өңірі. - 2008. -  30 сәуір. - Б.7.

Мұхамеджанов, Ж. Абайдан соңғы тірліктер [Мәтін] / Ж. Мұхамеджанов // Ақиқат. - 2009. - N 3.- Б. 98 - 100.

Жанғалиев, Т.. Менің мұғалімім [Мәтін] : [жазушы К. Оразалин туралы] / Т. Жанғалиев // Ертіс өңірі. - 2009. - 18 наурыз. - Б.12.

Махметов, С.  Ұстаз [Мәтін] / С. Махметов // Семей таңы. - 2010. - 23 қыркүйек.- Б.3.

Сәрсенбайқызы , Ғ. Туған жер арыстарын жырлап өткен  [Мәтін] : [өнер мұражайында жазушы К. Оразалиннің туғанына 90 жыл толуына орай мәдени шара өткізілді] / Ғ. Сәрсенбайқызы  // Дидар. - 2010. - 18 маусым. - Б.1.

Жарылғап, М. Абай елінің азаматтары [Мәтін] : [Шыңғыстау өңірінің шежірелі қарттары жайлы] / М. Жарылғап // Ертіс өңірі. - 2013. - 25 желтоқсан. - Б.10-11.

Амантайқызы, С. Майдангер жазушы [Мәтін] : [жазушы, мұхтартанушы К. Оразалин туралы.] / С. Амантайқызы // Ертіс өңірі. - 2015. - 30 қыркүйек. - Б.13.

Иманғали, М.  "Абай ұрпақтары" қолжазба журналы қалай шықты? [Мәтін] : [1939 жылдан бері шығып келе жатқан әдеби -көркем қолжазба журналының әр саны тарихтан сыр шертеді.] / М. Иманғали  // Дидар. - 2015. - 3 сәуір. - Б.19.

Оразалин, Е. Ұлы Мұқаңның соңғы хаттары әкеме арналыпты [Мәтін] : [хлық жазушысы К. Оразалин туралы] / Е. Оразалин ; сұхбат. М. Иманғали  // Дидар. - 2015. - 2 наурыз.  - Б 5.

Иманғали, М. "Абай ұрпақтары" қолжазба журналы қалай шықты? [Мәтін] : [1939 жылдан бері шығып келе жатқан әдеби -көркем қолжазба журналының әр саны тарихтан сыр шертеді.] / М. Иманғали // Дидар. - 2015. - 3 сәуір.- Б.19.

Ғалымов, Е. "Жексен" повесіндегі Ұлы Отан соғысы тақырыбы [Мәтін] / Е. Ғалымов // Абай. - 2015. - № 3.- Б.49-53

Амантайқызы, С. Майдангер жазушы [Мәтін] / С. Амантайқызы // Семей таңы . - 2015. - 18 тамыз.- Б.6

Әнуарбекқызы, Б. Кәмен оқулары мәресіне жетті [мәтін] / Б. Әнуарбекқызы // Семей таңы . - 2016. - 7 маусым.- Б.5

Қасым, А. Жазушы тұрған үй музейге айнала ма? [Мәтін] / А. Қасым // Ертіс өңірі. - 2019. - 3 шілде.- Б.9.

Лепесова, А. Тағылым мен тағзым кезеңі [Мәтін] / А. Лепесова // Түркістан. - 2020. - 9 қаңтар.- Б.4

Балтақайұлы, М. Ұлыларды ұлықтаған ұстаз [Мәтін] : [Жазушы Кәмен Оразалиннің туғанына 100 жыл.] / М. Балтақайұлы // Дидар. - 2020. - 21 мамыр.- Б.17.; 28 мамыр.- Б.14.

 

***

 

Алексеев, Н.Е Писателю Камену Оразалину - 50 лет[Текст] / Н.Е Алексеев // Иртыш. - 1970. - 22 июля. - С.2.

Нуршаихов, А. Солдат, учитель, писатель[Текст] / А.Нуршаихов // Иртыш. - 1980. - 10 июля. - С. 4.

Молдашева, Р. Новые книги земляка[Текст] / Р.Молдашева // Иртыш. - 1987. - 3 июня.- С.3.

Досанов, С. Талант виден издалека[Текст] :К 70-летию Камена Оразалина / С.Досанов // Иртыш. - 1990. - 21 июня. - С.2.

Куандыкова ,А. Казахи в России[Текст] /А.Куандыкова // Exclusive. -2002. - N 4 (июль). - С. 30-31.

Часнык, Л. Три музы Камена Оразалина [Текст] : [К. Оразалин удостоин ордена "Парасат"] / Л.Часнык // Рудный Алтай. - 2001. - 18 янв. -  С. 2.

Баймагамбетова ,Л. Летописец казахской степи [Текст] : [к 90-летию со дня рождения писателя К.Оразалина] / Л. Баймагамбетова // Вести Семей. - 2010. - 22 июля. -  С. 3.

Коксегенова, А. Наследие Камена Оразалина [Текст] : [о вечере воспоминаний писателя-мухтароведа, Заслуженного учителя Каз ССР Камена Оразалина] / А. Коксегенова // Рудный Алтай. - 2010. - 17 июня. -  С. 2.

Титова, С. Два крыла Камена [Текст] : [к 90-летию со дня рождения писателя Камена Оразалина] / С. Титова // Заря Востока. - 2010. - 10 нояб. -  С. 3.

Памяти писателя [Текст] : [о писателе К. Оразалине] // Рудный Алтай. - 2010. - 5 ноября. -  С. 3.

Титова, С. Участник войны, педагог и писатель Камен Оразалин [Текст] / С. Титова // Мәдениет жаршысы  / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - N 10. - С. 9-10.

Титова, С. Фронтовик, педагог и писатель [Текст] : [о писателе К. Оразалине] / С. Титова // Семь дней. - 2010. - 28 окт. -  С. 4.

 

 

Омарова Қ.

Омарова ҚұралайОмарова Құралай, ақын

Құралай Омарова 1983 жылы Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданы Жамбыл ауылында дүниеге келген.
2000 жылы Өскемен қаласындағы Жамбыл атындағы облыстық гимназия-интернатында Қанипа Бітібаеваның авторлық сыныбын бітірді. Өлеңді 15 жасынан бастап жаза бастады.
Алғашқы өлеңдері 2000 жылы облыстық «Дидар» газетінде жарық көрді. 2004 жылы С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді.
2004 жылғы VІІ Халықаралық «Шабыт» фестивалінде Ерік Асқаров атындағы арнайы жүлдеге ие болды. Өлеңдері республикалық «Жұлдыз», «Жалын» журналдарында, «Қазақ әдебиеті», «Әдебиет айдыны», «Кентавр», «Алтын орда», «Алаш үні» газеттерінде жарияланды. «Жас толқын» жинағына топтама өлеңдері енді.
«Жалын» журналының 2006 жылғы Төлеген Айбергенов атындағы жүлдесін, «Дала мен қала» газеті өткізген «Наурыз – мүшәйра» ақындар сайысының ынталандыру сыйлығын алды. 2007 жылы Х Халықаралық «Шабыт» фестивалінде бас бәйгені жеңіп алды.

2007 жылы Х Халықаралық «Шабыт» фестивалінде бас бәйгені жеңіп алды.

Омарова Құралай шығармалары:

Омар, Құралай. Ақ қар [Мәтін] : поэзия / Қ. Омар. - Алматы : Жалын, 2008. - 63 б

Шабыт [Мәтін] : жеңімпаз жас ақын-жазушылардың антологиясы / құраст. Б. Қарағызұлы. - Астана: Астана Бланк Баспа, 2009. - 288 б.

Омар, Құралай. Мендегі үнсіздік [Мәтін] / Қ. Омар. - Алматы: ХанТәңірі, 2014. - 108 б.

Интернет ресурстар

Интернет-ресурсы

Куралай Омар [Электронный ресурс ] : [стихи] : сайт.- Режим доступа : https://akzere.wordpress.com/ (17.02.2019)

Куралай Омар [Электронный ресурс ] : [биография; интервью] : сайт. - Режим доступа :
https://adebiportal.kz/kz/news/view/19054 (17.02.2019)

Куралай Омар [Электронный ресурс ] : [биография ] : сайт. - Режим доступа :

http://ruh.kz/ru/author/omar_kuralai (17.02.2019)

Куралай Омар [Электронный ресурс ] : [ стихи ] : сайт.- Режим доступа :  http://ult.kz/post/kuralay-omar-olenderi (17.02.2019)

Оразалинов С. Ш.

Оразалинов Сұлтан

Оразалинов Сұлтан Шәріпұлы (1941 - 2021 жж.) – жазушы, сыншы, әдебиеттанушы, аудармашы, теледраматург, КазССР-дың еңбек сіңірген мәдениет қызметкері.

 

Семей облысы (қазіргі Шығыс Қазақстан), Аягөз қаласында дүниеге келген. Еңбек жолын 1958 ж. Абай аудандық газетінде әдеби қызметкер болудан бастаған. С. М.Киров атындағы ҚазМУ-дың филология факультетін аяқтаған соң, редактор, Қазақ радио және телеарнасында аға редактор, Қазақ телеарнасының күнделікті әдеби-драмалық бағдарламалар редакциясының бас редакторы, «Өнер» баспасының директоры (Алматы қ.) қызметтерін атқарған.    

«Шындық және көркемдік шешім» монографиясы, «Отырар ойраны», «Үйлену», «Ақынның өлімі», «Қашқын» т. б. телеарналық пьесалардың, қазақ зиялылары, соның ішінде қоғам қайраткері әрі сенатор Ә. Кекілбаев туралы деректі фильмдер циклінің авторы (2007).  

В. Еременконың «Дождаться утра» повестер жинағын, А. Хакимовтың «Куш теряк», «Лихие времена» шығармаларын қазақ тіліне аударған.

 

2021 жылы 22 тамызда дүниеден өтті.  

С. Оразалинов (С. Оразалы) шығармалары

Произведения С. Оразалинова

 

Кітаптар - Книги

 

Оразалинов, С. Шындық және көркемдiк шешiм [Мәтін] / С.Оразалинов.- Алматы: Жазушы, 1977. - 200 б.

Оразалинов, С.  Абай елі=На земле Абая=On the Land of Abaі [Мәтін] : альбом-шежіре / С.Оразалинов. - Алматы : Өнер, 1994. - 277 б.

Оразалинов, С. Тіл тағдыры-ел тағдыры=Без языка нет народа [Мәтін] / С.Оразалинов. - Алматы : Қаржы-Қаражат, 1997. - 272 с.

Оразалинов, С. Авторды қорғау - руханиятты қолдау=Право на право [Мәтін] / С.Оразалинов. - Алматы: Жетi жарғы, 2000. - 160 б.

Оразалинов, С. Жүректiң көзi ашылса [Мәтін] :  монография  / С.Оразалинов. - Алматы: Өнер, 2001.- 784 б.

Оразалинов, С.Тұлға[Мәтін] : ой-толғамдар / С.Оразалы.- Алматы, 2004.- 410 б.

Оразалинов, С. Жүректiң көзi ашылса [Мәтін] : Ғ.Мұстафин туралы естелiктер.- Алматы : Бiлiм, 2007. - 179 б.

Оразалы, С. Шығармалар жинағы [Мәтін] : үш томдық. Т. 1 : Тас бұлақтың суындай : әдебиет туралы ойлар, монография, мақалалар  / С.Оразалы . - Алматы : Таймас, 2011. -  400 б.

Оразалы, С. Шығармалар жинағы [Мәтін] : үш томдық. Т. 2 : Өркениет мәйегі : тіл туралы толғаныстар / С.Оразалы. - Алматы : Таймас, 2011. - 400 б.

Оразалы, С. Шығармалары [Мәтін]. Т. 3 : Өмір айнасы : телевизия туралы толғаныстар / С.Оразалы. - Астана : Фолиант, 2011. - 560 б.

 

С. Оразалиновтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

Публикации С. Оразалинова в периодических изданиях и сборниках

 

Оразалинов, С."Асау арна" романындағы сюжет пен характер[Мәтін] : Ғ.Слановтың "Асау арна" романы туралы / С. Оразалинов // Семей таңы.- 1970. - 20 нояб.

Оразалинов, С. Қаламгер жолы [Мәтін] : Ғ.Слановтың туғанына 60 жыл / С. Оразалинов // Соц. Қазақстан.- 1971. - 26 дек. - Б.3.

Оразалинов, С. Телепьесаның кейбiр ерекшелiктерi [Мәтін] / С. Оразалинов // Қазақ әдебиетi.- 1971. - 29 янв.

Оразалинов, С. Кең тынысты, кесек туынды қаламгер [Мәтін]  : [Ғ. Мүсiреповтың "Жат қолында" романы туралы]  / С. Оразалинов // Уақыт және қаламгер. - Алматы, 1986. - Б. 40-49.

Оразалинов, С.Сарабдал жазушы [Мәтін] : [жазушы Ғ.Мұстафин туралы] / С. Оразалинов // Қазақ әдебиетi. - 1992. - 16 қазан. - Б. 4-5.

Оразалинов, С, Тілімнің тауқыметі тоғыз батпан [Мәтін] : [тіл саясаты туралы] / С. Оразалинов // Саясат (Политика). - 1996. - №6.- Б.23-34.

Оразалинов, С. Халық тiлi оның жан-дүниесiнiң айнасы [Мәтін] : [тiл жағдайы туралы сұхбат; әңгімелескен  Е.Бекболатова] /С.Оразалинов  // Егемен Қазақстан.- 1996. - 19 қараша. - Б. 3.

Оразалинов, С. "Қазақ тiлiн меңгеру-қазақстандық патриотизмнiң құрамдас бөлiгi" [Мәтін] : мемлекеттiк тiл мәртебесiн көтеру жайлы / С. Оразалинов // Қазақ әдебиетi. - 1997. - 12 тамыз. - Б. 4-5.  

Оразалинов, С. Автор құқы аяққа тапталмайды [Мәтін] / С.Оразалинов // Қазақ әдебиеті. - 1999. – 4 маусым. - Б.10.

Оразалинов, С. Жақсылықты жақсылық табар iздеп... [Мәтін] :  [автордың "Тiл тағдыры - ел тағдыры" кiтабы туралы] / С. Оразалинов // Түркiстан.- 1999. - 3 ақпан. - Б. 3.

Оразалинов, С. Алыптар тобының соңғы сардары  [Мәтін] :[жазушы Ғ.Мүсiреповтiң туғанына 100 жыл толуына орай] / С. Оразалинов // Егемен Қазақстан. - 2002.- 15 наурыз. - Б. 3-4.

Оразалинов, С. Берекелi болса ел [Мәтін] : [Қазақстанды жайлаған бөгде дiндердiң агрессиялық әрекеттерi жайында] / С. Оразалинов // Егемен Қазақстан. - 2002. - 19 қараша. - Б. 2.

Оразалинов, С. Телеэкран - тiршiлiк айнасы [Мәтін] / С. Оразалинов // Егемен Қазақстан. - 2002. - 15 ақпан. - Б. 8.

Оразалинов, С.Телеэкран және саясат [Мәтін] // С.Оразалинов// Егемен Қазақстан.- 2002.- 20 наурыз. -Б. 4.

Оразалинов, С. Ақпарат айдынындағы құқықтық тәрбиенiң ықпалы неге әлсiз? [Мәтін]  / С. Оразалинов // Заң газетi.- 2003.- 30 шiлде. - Б. 1-2.

Оразалинов,  С. Құқықтық мәдениеттi қалыптастыру [Мәтін] / С. Оразалинов // Заң. - 2003. - N 5. - Б. 28-34.

Оразалинов, С. "Тiл туралы" заңды қолдан тұншықтырып алмайық [Мәтін]  / С. Оразалинов // Заң газетi.- 2003. - 22 қазан. - Б.1-2.

Оразалинов,С. Тіл туралы заңды қолдан тұншықтырмайық [Мәтін] / С.Оразалинов // Ана тілі. - 2003. -  4 желтоқсан. - Б.6.

Оразалинов, С. Қазiргi кезеңдегi тiл саясаты және мемлекеттiк тiлдi мемлекеттiк органдарға енгiзу проблемалары  [Мәтін] / С. Оразалинов // Тiл және қоғам. - 2004 - №1. - Б.16-29.

Оразалинов, С. Құқықтық насихатқа құлшыныс – қажеттiлiк [Мәтін] / С. Оразалинов // Егемен Қазақстан. - 2005. - 7 қаңтар. - Б. 5.

Оразалинов, С. Толағай [Мәтін] / С. Оразалинов // Егемен Қазақстан. - 2005. -  28 желтоқсан.- Б.9.

Оразалинов, С. "Бабалар кең даланы әдет - ғұрып заңдарымен ұстаған..." [Мәтін] / С. Оразалинов // Тағдыр - таразы. - 2010. - № 5. - Б. 8-11.

Оразалинов, С. Қап тауынан босқандар... [Мәтін] / С.Оразалинов // Түркістан . - 2012. - 29 наурыз. -Б.7.

 

***

Оразалинов, С. Этично и корректно устранять перекосы в языковой политике [Текст] : На перекрестке мнений / С.Оразалинов // Советы Казахстана. - 1994. -  30 авг.

Оразалинов, С. В духовном единстве и братстве [Текст] : о некоторых итогах Дней славянской письменности и культуры на земле Казахстана / С.Оразалинов // Казахстанская правда. - 1995. -  6 июня. -  С.6.

Оразалинов, С. Дело благородное и всеобщее [Текст] : [о главных направлениях единой государственной языковой политки] / С.Оразалинов // Мысль. - 1995. - №5. -  С. 50-53.

Оразалинов С. Язык народа - зеркало его души [Текст] / С.Оразалинов // Казахстанская правда. - 1996. - 19нояб. -  С. 2.

Оразалинов, С. Возродить государственный язык, не ущемляя никакой другой [Текст] : Европейская общественность одобряет проводимую в Казахстане единую государственную национальную и языковую политику / С.Оразалинов // Казахстанская правда. - 1997. - 21янв. -  С.2.

Оразалинов, С. Язык-духовная сила и богатство народа [Текст] / С.Оразалинов // Казахстанская правда. - 1997. - 23 август.

 

С. Оразалиновтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве С. Оразалинова

 

Қазақстан жазушылары  [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы: Ан Арыс, 2009. -  Оразалинов Сұлтан:  б.311.

Қазақ әдебиеті  [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы, 2005.- Оразалинов Сұлтан Шәріпұлы: б. 416.

Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант2006. -  Султан Оразалинов: с. 58.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] :  энциклопедия. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014. - Оразалинов Сұлтан: б. 594. 

 

***

Тілегенов, Б. Ақын елі, ақын жері [Мәтін] :   С.Оразалиновтың «Абай елі» атты кітабы жайлы / Б.Тілегенов // Халық Кеңесі. - 1995. - 1 наурыз. - Б.2.

Владимиров, В. Замандас туралы сөз // Жұлдыз. - 2001. - №5. - Б. 143-147.

Қирабаев, С. Телесынның Сұлтаны [Мәтін] / С.Қирабаев // Қазақ әдебиеті. - 2001. -  27 сәуір. - Б.7-8.

Нұрғали, Р. Қос қасиет [Мәтін] / Р. Нұрғали // Егемен Қазақстан. - 2001. -  28 сәуір. - Б.6.

Досжан, Д. Дос [Мәтін] / Д. Досжан // Егемен Қазақстан. - 2005. -  27 шілде. - Б.10.

Нұрпейісов, М. Отан үшін от кешкен аягөздіктер [Мәтін] / М. Нұрпейісов // Аягөз жаңалықтары. - 2009. - 2 мамыр. - Б. 4.

Байсалбай, Т.  Бағаланбаған ерлік [Мәтін] : [Матросовтың ерлігін қайталаған жерлесіміз С. Оразалинов жайлы] / С. Байсалбай // Аягөз жаңалықтары. - 2010. - 15 мамыр. - Б.1, 3.

Алпысбаев, Қ. Көп қырлы талант : жазушы Сұлтан Оразалин шығармашылығы / Қ. Алпысбаев. - Мәтін // Ертіс өңірі. - 2021. - 25 тамыз. - Б. 3.

Қазанама : жазушы Сұлтан Шәріпұлы Оразалының қайтыс болуына байланысты қазанама. - Мәтін // Ертіс өңірі. - 2021. - 25 тамыз. - Б. 3.

 

***

Кембаева, А. Юбилей корифея журналистики [Текст] / А.Кембаева // Казахстанская правда. - 2011. - 26 апреля. -  С. 4.

Жагипаров, С. Закрыл грудью амбразуру дзота [Текст] / С.Жагипаров // Казахстанская правда. - 2013. - 5 апреля. - С.2.

Иржанов, М. Аудитория имени тележурналиста [Текст] / М.Иржанов // Казахстанская правда. - 2015. - 29 декабря. -  С. 8

Жолдыбай, К. Личность и время [Текст] / К.Жолдыбай // Казахстанская правда. - 2016. - 28 апреля. -  С. 10.