Будрин И. Т.

Жаңартылды 02.02.2026 08:40

Иван Трофимович Будрин - ақын, прозашы, композитор, Ресей Жазушылар одағының мүшесі.

1939 жылы 20 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысының Глубокое ауданы, Прапорщиково ауылында дүниеге келген. Будриндер отбасы бұл жерге алғашқықоныстанушылардыңбірі. Томскізаң университетініңзаңгер мамандығын тәмамдаған. Өлеңдердімектеп жасынан бастап, ал әндердісәл кейінірек жазабастайды. Поэтикалық жинақтардың, повестер мен әндердің авторы. Өз шығармаларына музыка жазады. Оның шығармаларының тақырыбы әртүрлі: Алтайдың табиғаты, ауыл өмірінің дәстүрлері, туғанөлкенің тарихы, махаббат пен достық. Бірінші орында әрқашан ауылтақырыбы, туған жері Прапорщиков кентінің келбетіжәне Ертіске дегенерекше махаббат. Прапорщиково ауылының мәдениет үйінде «Рябинушка» хорының көркемдік жетекшісі болып жұмыс істейді.

И. Т. Будриннің шығармалары
Произведения Будрина И. Т.

Будрин, И. Заветная околица / И. Будрин. - Усть-Каменогорск, 2004. - 187 с.

Будрин, И. Заветная околица : лирика / И. Будрин. - Усть-Каменогорск, 2004. - 187 с.

Будрин, И. А у нас на Алтае : стихи, поэмы / Будрин И. - Усть-Каменогорск: Медиа-Альянс, 2005. - 184 с.
Будрин, И. Прииртышье : стихи, поэмы / Будрин И. - Усть-Каменогорск: Медиа-Альянс, 2006. - 188 с.
Будрин, И. Старые корни / И. Будрин. - Усть-Каменогорск: Альфа-Пресс, 2007. - 279 с.
Будрин, И. Старые корни : книга лирической прозы и стихотворения. Т. 3. - Усть-Каменогорск: ВКПК Арго, 2023. - 500 с
Будрин, И. Стоит село над Иртышом : история села Прапорщиково / И. Будрин, В. Ахаев. - Усть-Каменогорск: ВКПК АРГО, 2024. - 242 с.

И. Т. Будриннің мерзімді басылымдағы жарияланымдары
Публикации Будрина И. Т. в периодических изданиях

Будрин, И. Зарубки на память : повесть / И. Будрин // Ақ Ертіс=Иртыш. - 2006. - №4. - С. 50-58; N5.-61 - 73.
Будрин, И. Казахстан; Астана / И. Будрин // Ақ Ертіс=Иртыш. - 2007. - №4. - С. 65 - 67.
Будрин, И. Сестры : фрагмент повести / И. Будрин // Ақ Ертіс . - 2011. - № 1. - С. 117 - 119.
Будрин, И Звени гармонь!. Родом из деревни / И. Будрин // Огни Прииртышья. - 2013. – 29 ноября (№93). - С. 6.
Будрин, И Листва сирени зеленей / И. Будрин // Огни Прииртышья. - 2015. - 7 мая (№35). - С. 6.
Будрин, И Береза, опаленная войной / И. Будрин // Огни Прииртышья. - 2018. - 4 мая (№18). - С. 10.
Будрин, И. Над строчкой голову ломаю : [стихи, есть биографическая справка об авторе] / И. Будрин // Тәңіртау. - 2024. - наурыз № 1 (7). - С.87 - 90.

И. Т. Будриннің өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Будрина И. Т.

Туған жер әуендері : ШҚО композиторларының шығармалар жинағы : Сборник произведений композиторов ВКО. - Өскемен: б. ж., 2005. - 200 б.
Звено Алтая : история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова. - Усть-Каменогорск: Либриус, 2011. - 472 с.

Мақалалар - Статьи

Кратенко, А. Заветная околица Ивана Будрина / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2004. - 11 декабря. - С. 8.

Кратенко, А. Издана история села Прапорщиково / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2006. - 14 октября. - С. 8.

Тарановская, Н. Живет в селе поэт / Н. Тарановская // Огни Прииртышья. - 2008. - 18 января. - С. 4.

Смирнова, З. И. Души откровенья : [о музыкальном вечере, посвященном песенному творчеству Ивана Будрина] / З. И. Смирнова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2011. - N 10. - С. 23.

Ким, Е. О чем поет "Рябинушка"? : [о литературно-музыкальной встрече в центре "Ульба" народного хора ветеранов "Рябинушка", посвященного творчеству поэта Ивана Будрина] / Е. Ким // Рудный Алтай. - 2017. - 5 декабря. - С. 4.

Буланова З. А.

Жаңартылды 19.05.2022 11:05

Буланова Зоя Асылханқызы (1957 ж.) – журналист, аудармашы, Казақстан Жазушылар одағының мүшесі.

1957 жылы 01 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы Үржар ауылында дүниеге келген. С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін  (1982, қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) аяқтайды.

«Астана, озаренная солнцем» өлеңдер жинағының, суреттердің, новеллалардың авторы. «Рудный Алтай», «Казахстанская правда» газеттерінде мақалалары жарияланған.

Қ. Жұмаділовтің «Дарабоз» роман-дилогиясын, «Қабанбай батырдың» - I, II томын аударған.

1975 жылдан - корректор, тілші, аға тілші, партия бөлімі меңгерушісі, жауапты хатшы, редактор орынбасары, «Уақыт тынысы» аудандық газетінде журналист болған. 2007 жылдан - «Уақыт тынысы» газетінің редакторы.

ҚазССР Журналистер одағының мүшесі (1987 жылдан), ҚР Жазушылар одағының мүшесі (2008 жылдан).

«Ерен еңбегі үшін» медалімен, Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай Президенттің Құрмет грамотасымен марапатталған.

 Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары

Публикациив периодических изданиях и сборниках

Буланова, З. Ұрпақтар үндестігі [Мәтін] : Құл-Мұхаммед әулетінің анасы Үміт Исанқызы туралы / З. Буланова // Семей таңы. - 2015.

Буланова, З. Ұрпақтар үндестігі / З. Буланова. - Мәтін // Семей таңы . - 2015. - 6 қазан. - Б. 6.

Буланова, З. "Жибек жолы - 2017" / З. Буланова. - Текст // Вести Семей. - 2017. - 18 апреля. - С. 4

***

Буланова, З. Быть добрым - не ноша [Текст] : [о деятельности ассоциации одиноких матерей и инвалидов Урджарского района] / З. Буланова // Рудный Алтай. - 1997. - 11 сентябрь.

Буланова, З. Паралели нашего времени [Текст] / З. Буланова // Казахстанская правда. - 2002. - 19 сентябрь. - С. 3.

Буланова, З. Знакомый и незнакомый "Сонар" [Текст] / З. Буланова // Уакыт тынысы - Пульс времени. - 2003. - 15 март. - С. 2

Буланова, З. Как все это было [Текст] : Целине - 50 / З. Буланова // Уақыт тынысы - Пульс времени. - 2004. - 28 февраль. - С. 2-3.

Буланова, З. Ипподром, стадион и спортзалы [Текст] / З. Буланова // Пульс времени. - 2004. - 10 июля. - С. 1,5.

Буланова, З. Это удивительное озеро [Текст] / З. Буланова // Пульс времени. - 2004. - 17 июля. - С. 2.

Буланова, З. Это удивительное озеро нуждается в помощи [Текст] /З. Буланова // Рудный Алтай. - 2007. - 10 апрель. - С. 6.

Буланова, З. А мир устроен празднично и мудро [Электронный ресурс] / З. Буланова. - Астана : Аударма, 2007. - 83 с.

Буланова, З. Яблоня Сиверса - чистейшая порода : отзывы специалистов занимающихся изучением яблонь Сиверса / З. Буланова. - Текст // Вести Семей. - 2021. - 16 ноября. - С. 6.

З. Буланованың аудармалары

Переводы З. Булановой

Жунистеги, К. Вожак [Текст] : повести и рассказы / К. Жунистеги ; перевод с казахского З. Булановой. - Астана : Аударма, 2008. - 480 с.

Таукенов, К. Осторожно, волки! [Электронный ресурс] / К. Таукенов ; перевод с казахского З. Булановой. - Астана, 2007. - 480 с.

Уалиев, Н. Край родной Тарбагатай [Текст] / Н. Уалиев, перевод с каз. З. Буланова. - Семей : Интеллект, 2010. - 414 с.

З. Буланованың шығармашылығы туралы

О деятельности З. Булановой

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы: Ан-Арыс, 2009. -Буланова З.: б. 110.

Шығыс Қазақстан облысы[Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Буланова З.: б. 285.

Мақалалар-Статьи

Жақып , Б. Шуағын шашқан асыл жан [Үржар ауданындағы "Уақыт танысы"- "Пульс времени" газетінің редакторы Зоя Асылханқызы Буланова туралы ] / Б. Жақып . - Мәтін // Семей таңы . - 2017. - 5 қаңтар. - Б. 6.

***

Шака, А. Наша землячка - в Союзе писателей [Текст] : о З. Булановой // Рудный Алтай. - 2008. - 29 апреля. - С. 8.

Бұқарбекұлы Б.

Жаңартылды 22.04.2020 16:24

Бұқарбекұлы Балта (19 ғ.) – ақын, айтыс ақыны.

19 ғасыр Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданында дүниеге келген. Халық арасында Балтаның Шөже ақынмен айтысы кеңінен таралған. Аталған айтыс С. Сейфуллин құрастырған «Қазақтың ескі әдебиет нұсқалары» («Образцы древней казахской литературы», 1931) жинағына енген.
Жарияланымдары «Ақын жырлары» (1958), «Айтыс» (1964) басылымдарында жарық көрген.

Б. Бұқарбекұлы туралы әдебиет

Литература о Букарбекулы Б.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Балта Бұқарбекұлы: б.247.

Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник. – Алматы : Аруна, 2010. - Балта Букарбекулы: с. 102.

Бікеұлы М.

Жаңартылды 06.09.2022 07:05

Бікеұлы Мүрсейіт (Нұрсейіт) (1860 - 1917) – Абай шығармаларын тұңғыш жинаушы әрі көшіруші.

Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы өңірінде дүниеге келген. Семейдегі 4 жылдық орыс мектебін аяқтайды. Біраз уақыт Семей уезі кеңсесінде хатшы әрі тілмаш болған. Абайдың хатшысы болғанға дейін, мектеп ашып, ауыл балаларын оқытумен шұғылданған. Абай Құнанбаевтың жас немере інісі Шәкәрім Құдайбердіұлының алғашқы ұстазы болған. Абайдың қалауымен оған орыс тілін үйреткен. Мүрсейіт Бікеұлы - Абай шығармаларын тұңғыш жинап, көшіруші және оның хатшысы. Абай еңбектерінің түпнұсқасы бізге Бікеұлының 1905, 1907, 1910 жылдары жазылған қолжазбалары арқылы жеткен.
Мүрсейіт Бікеұлы қолжазбалары алғаш рет 1909 жылы қырым-татар ағартушысы Ильяс Бораганский басып шығарған Петербургке дейін жеткен. Құжаттар өзге де құнды қолжазбалармен бірге Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясы қорында сақталған.
Ұлы ақын көмекшісінің абайтануға қосқан баға жетпес үлесін Мұхтар Әуезов ерекше атап өткен.

Бікеұлы Мүрсейіт (Нурсеит) туралы әдебиеттер

Литература о Быкеулы Мурсеите (Нурсеите)

Абай [Мәтін] : энциклопедия / ред. Р. Н. Нұрғалиев. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы; Алматы : Атамұра, 1995. - 720 б. - Бікеұлы Мүрсейіт: б. 422.

Абайдың әдеби хатшысы [Мәтін] : зерттеу мақалалар мен естелік пікірлер. - Семей, 2009. - 179 б. - М. Бікеұлы туралы.

Әбуова, Г. Абайдың тұңғыш кітабы [Мәтін] : М. Бікеұлы туралы / Г. Әбуова // Парасат. - 2015. - № 5. - Б. 17.

Серікқазиева, С. Шыңғыстауға саяхат [Мәтін] : М. Бікеұлы туралы / С. Серікқазиева // Ертіс өңірі. - 2015. - 5 тамыз. - Б. 2.