Герасимов С. Н.

Жаңартылды 06.01.2026 10:54

Герасимов Семен Николаевич (1901-1989 жж.) - ғалым, жазушы-өлкетанушы, экономика ғылымдарының кандидаты.

Алтай өңірінің Белое ауылында дүниеге келген. Уральскі педагогикалық институтын аяқтайды. Азамат және Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1956-1975 жж. Өскемен педагогикалық институтында оқытушы болып, «Экономическое развитие Восточного Казахстана. 1917- 1928 гг.» (1962 ж.) кандидаттық диссертациясын қорғайды. 1935 жылдан өлке тарихы, революцияға дейінгі және одан кейінгі мұғалімдер жұмысы, Я. Ушанов өмірі мен өлімі жайлы материал жинап, Өскемен қаласында Я. Ушановқа ескерткіш орнатуға ат салысқан. «Экономика Рудного Алтая перед Октябрьской социалистической революцией» (1959 ж.), «Особенности развития Рудного Алтая в восстановительный период» (1959 ж.) ғылыми еңбектерінің; «Ленин и Рудный Алтай» (1969 ж.) монографиясының авторы.
С. Н. Герасимов – «Мое сердце с тобой, Иртыш» (1940 ж.), «Алтайская звездочка» (1959 ж.), «Трагедия на Иртыше» (1960-1970 жж.), «Мое сердце» (1977 ж.), «В долине старого кедра», «На крыльях времени» (1963 ж.), «Яков Ушанов» (1975 ж.), «Установление Советской власти в Усть-Каменогорске» кітаптары мен мақалаларының авторы. Оның «Они продолжают жить» пьесасы 1960 жылдары 50-ден астам рет Жамбыл атындағы Шығыс Қазақстан облыстық драма театрында, Зырян халықтық театрында және Өскемен Орталық Мәдениет үйінің «Парус» халықтық театрында қойылған.
«Знак Почета» және Бірінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен, «За победу над Германией», «За доблестный труд в годы Великой Отечественной войны» медальдарымен марапатталған.

С. Н. Герасимовтың ғылыми еңбектері

Научные труды С. Н. Герасимова

Кітаптар – Книги

Герасимов, С.Н. Установление Советской власти в Усть-Каменогорске и в районе Рудного Алтая 1917-1921 гг. [Текст] / С.Н. Герасимов. - Усть-Каменогорск, 1968. - 85 с.

Герасимов, С. Н. Яков Ушанов [Текст] : [о жизни и деятельности Я. В. Ушанова] / С. Н. Герасимов. - Алма-Ата : Казахстан, 1969. - 40 с.

Герасимов, С.Н. Яков Ушанов [Текст] : документальный биографический очерк / С.Н. Герасимов. - Алма-Ата : Казахстан, 1984. - 56 с.

С. Н. Герасимовтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары

Публикации Герасимова С. Н. в периодических изданиях и сборниках

Герасимов, С. Н. Певец дружбы народов[Текст] : подвиг акына Е. Баулыкова [Текст] / С. Н. Герасимов // Знамя коммунизма. - 1958. -  14 декабря. -  С. 4.

Герасимов, С.Н. Некоторые особенности экономического развития Восточного Казахстана до революции [Текст] / С.Н. Герасимов // Материалы VІІ научной конференции профессорско-преподавательского состава. - Усть-Каменогорск, 1966. - С. 8.

Герасимов, С. Н. Певец дружбы народов [Текст] : [о герое Социалистического Труда, старшем флотаторщике Белоусовской обогатительной фабрики - Бауковой А. П.] / С. Н. Герасимов // Огни Прииртышья. - 1971. -  1 мая. -  С. 4.

Герасимов, С. Н. День председателя Совдепа [Текст] : [о Я. В. Ушанове] / С. Н. Герасимов // Рудный Алтай. - 1981. -  6 ноября. -  С. 4.

Герасимов, С. Н. Пламенный большевик [Текст] : [к 90-летию Я. В. Ушанова]/ С. Н. Герасимов // Рудный Алтай. - 1982. -  27 марта. -  С. 4.

Герасимов, С. Н. Делегат от Усть-Каменогорска [Текст] : [о Калашникове Н. Г., участнике установления Советской власти в Восточном Казахстане] / С. Герасимов // Рудный Алтай. - 1984. - 5 марта. - С. 4.

Герасимов, С. Н. Усть-Каменогорский Лазо [Текст] : о Я. В. Ушанове  / С. Н. Герасимов // Рудный Алтай. - 1991. -  1 мая. - С. 4.

Герасимов, С.Н. Яков Ушанов [Текст] : отрывок / С.Н. Герасимов // Звено Алтая :  история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения. - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. -  С. 56-57.

Авторлармен бірігіп шығарған мақалалары

Статьи, вышедшие в соавторстве

Черных, С. Е. Особо важное задание [Текст] : [о Калашникове Н. Г., участнике установления Советской власти в Восточном Казахстане] / С. Е. Черных, С. Н. Герасимов // Рудный Алтай. - 1983. -  14 декабря. -  С. 4; 16 декабря. - С. 4.

С. Н. Герасимовтың өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и деятельности Герасимова С. Н.

Государственный архив Восточно-Казахстанской области, ф.631, оп.1, 313 ед.хр., 1719-1988 г. г.

Черных, С. О  крае любимом [Текст] / С. Черных // Учитель Казахстана. - 1978. - 24 мая. - О Герасимове С. Н.

Памятные места русской литературы в Усть-Каменогорске [Текст] : набор из 32 буклетов / автор предисловия П. Д. Поминов. - Усть-Каменогорск : ВКГУ, 2007. - О Герасимове С. Н.

Григорьев Е. И.

Жаңартылды 08.01.2025 10:16

Григорьев Евгений Иванович (1930-2012 жж.) - педагог, ағартушы-ғалым, қоғам қайраткері, философия ғылымдарының докторы, профессор.

Қазақ мемлекеттік университетін аяқтайды. 1961 жылдан Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ-да (бұрынғы Өскемен құрылыс-жол институты) жұмыс істейді. Кандидаттық, кейін докторлық диссертация қорғайды. Әлеуметтік философия, этика, адамгершілік қағидалары мен қазіргі қоғамтану әдістемелерінің өзекті мәселелеріне арналған жүзден астам ғылыми мақала мен бірқатар монографиялардың авторы. Оның Абай шығармашылығына бағытталған зерттеулері ерекше орын алады. Ғалымның «Прошу прислушайтесь к словам моим», «Светоч степи казахской», «Прометей великой степи», «Адам бол: этико-философское учение Абая» монографиялары бар.

Е.И. Григорьев ЖОО (Ғылыми кеңес және «ШҚМТУ хабаршысы» ғылыми журналы редакциялық алқасының мүшесі) мен өңірдің ғылыми әрі қоғамдық өміріне белсене араласқан (ШҚО халықтарының Кіші Ассамблеясының Ғылыми-үйлестіруші кеңесінің төрағасы, Өскемен қаласының Ақсақалдар кеңесінің мүшесі, «Абай және XXI ғасыр» халықаралық клубының Шығыс Өңірлік орталығының төрағасы, Облыстық басқарма жанындағы тілдерді дамыту комиссиясының мүшесі).

Е. И. Григорьевтің ғылыми еңбектері

Научные труды Е. И. Григорьева

Григорьев, Е.И. "Прошу : прислушайтесь к словам моим" [Текст] : научно-популярные очерки общественно-политических и философских взглядов Абая / Е. И. Григорьев. - Усть-Каменогорск, 1995. - 96 с.

Григорьев, Е.И. Светоч степи казахской [Текст] / Е.И. Григорьев. - Алматы : Ақыл кітабы, 2002. - 462 с.

Григорьев, Е.И. Прометей великой степи [Текст] / Е. И.Григорьев. - Усть-Каменогорск, 2004. - 364 с.

Григорьев, Е. И. Прометей великой степи [Текст] / Е. И. Григорьев. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат, 2005. - 363 с.

Григорьев, Е. И. Наследие Абая и Шакарима и проблемы культурно-нравственной безопастности Казахстана в контексте межцивилизационных противоречий современного мира [Текст] / Е. И. Григорьев // Жаһандану сыны жағдайындағы Абай және Шәкәрім мұралары = Наследие Абая и Шакарима в контексте вызовов глобализации : халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары : 21-22 мамыр 2008 жыл. - Өскемен : Изд-во ВКГТУ, 2008. - С. 64-69.

Григорьев, Е. И. Почто, мой друг, почто слеза катится? [Текст] : научно-популярные историко-философские очерки / Е. И. Григорьев. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГТУ, 2009. - 71 с.

***

Григорьев, Е. И. Адам бол! [Текст] : этико-философское учение Абая/Е. И. Григорьев // Аманат. - 2007. - № 4. - С.184-192; №6.-С. 161-184.

Григорьев, Е. И. "Адам бол" деуден танбаймын [Мәтін] : [абайтанушы ғалым, профессормен сұхбат] / Е. И. Григорьев; сұхбаттасқан Ғ. Маутқанов // Дидар. - 2010. - 13 қазан. - Б. 3.

Григорьев, Е. И. Ұлы ойшылдың пәлсапалық ізденістерінің темірқазығы [Мәтін] / Е. И. Григорьев // Дидар. - 2010. - 22 шілде. - Б. 7.

Е. И. Григорьевтің өмірі мен ғылыми шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и деятельности Григорьева Е. И.

Георгиева, Н. Ғылым шыңында [Мәтін] : [философия ғылымдарының докторы Е. И. Григорьев туралы] / Н. Георгиева // Дидар. - 2000. - 14 қазан. - Б. 2.

Путь длиною в 50 лет [Текст] : (история и люди). - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГТУ, 2008. - Григорьев Евгений Иванович: с. 140.

Евгений Иванович Григорьев [Мәтін] : [қазанама] // Дидар. - 2012. - 20 желтоқсан. - Б. 17.

Головков М. Н.

Жаңартылды 11.03.2026 16:43

Михаил Николаевич Головков (1936 - 1996) - қоғам қайраткері, ғалым, техника ғылымдарының кандидаты, Өскемен құрылыс-жол институтының доценті (қазіргі Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ-Шығыс Қазақстан Техникалық университеті).
1936 жылы 10 тамызда Өскемен қаласында дүниеге келген. Ғалым, техника ғылымдарының кандидаты. М. Н. Головков 1974 жылдан Құрылыс-жол институтында (қазіргі Д. Серікбаев атындағы ШҚМТУ) оқытушы, доцент, кейін кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарады. Шығыс Қазақстан облыстық кеңесіне, ҚР Парламентінің Мәжілісіне (І және ІІ шақырылым) депутаттыққа сайланады. "Лад" қоғамдық қозғалысының Шығыс Қазақстан облыстық филиалы төрағасы міндетін атқарған. М. Н. Головковтың өмірінде қоғамдық қызмет байрықша орын алды. Соңғы жылдары өзі тұрған Мир көшесінің атауы, 2002 жылы М. Н. Головков атындағы көше болып өзгертілді.

                                         М. Н. Головковтың өмірі мен қызметі туралы әдебиеттер
                                            Литература о жизни и деятельности М. Н. Головкова
Сіләмова, З. Менің көшемнің тарихы / З. Сіләмова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - N 6. - Б. 27-6. ; № 7. - Б. 11-14.

                                                                             ***
Головков М. Н. [Электронный ресурс] : [Официальный сайт Государственный архив Восточно-Казахстанкой области и его филлиалы]: ГАВКО, ф. 189, оп. 1, 65 ед. хр., 1920 - 1996 гг.
Головков Михаил Николаевич : [государственный деятель; некролог] // Казахстанская правда. - 1996. - 24 декабря. - С. 4.
Рахметова, Г. Человек, не совместимый с властью / Г. Рахметова, В. Ваколкин // Казахстанская правда. - 1996. - 29 февраля. - С. 4.
Головков, М. Пока есть силы,буду защищать людей : [беседа с депутатом парламента от ВКО М. Головковым] // Рудный Алтай. - 1996. - 10 августа. - С. 2.

Дәукеев С.

Жаңартылды 08.09.2022 09:54

Дәукеев Серікбек Жүсіпбекұлы (1950) – инженер-геофизик, геология-минерология ғылымдарының докторы, ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстан геофизиктері қоғамының президенті, Халықаралық геофизиктер-мұнайшылар Қауымдастығының мүшесі, «Казгео» Қазақстан геологтар коғамының президенті.

1950 жылы 17 ақпанда Шығыс Қазақстан облысы, Семей қаласында дүниеге келген. 1972 жылы В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтын тәмамдады. Тау-кен инженер-геофизигі, геология-минералогия ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасы Минералдық ресурстар академиясының және Халықаралық минералдық ресурстар академиясының академигі, Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясының және Халықаралық инженерлік академияның академигі, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстан геофизиктері қоғамының президенті, Халықаралық геофизиктер-мұнайшылар Қауымдастығының мүшесі, «Казгео» Қазақстан геологтар коғамының президенті.

1972-1979 жылдары «Қазгеофизика» геофизикалық жұмыстар жөніндегі Қазақ өндірістік геологиялық бірлестігінің Іле геофизикалық экспедициясының инженер-геофизигі, аға геофизигі, далалық партиясының бас инженері;

1979-1986 жылдары «Қазгеофизика» ӨГБ Алматы геофизикалық экспедициясының далалық партиясының бастығы, бас геофизигі, бас инженері.

1986-1992 жылдары «Қазгеофизика» ӨГБ Алматы геофизикалық экспедициясының бас геофизигі, бастығы.

1986 жылы Қазақ политехникалық институтының Алматы геофизикалық экспедициясы жанындағы кафедрасының филиалын ашып, басқарады.

1992-1993 жылдары Қазақстан жер қойнауын қорғау және геология министрінің бірінші орынбасары болады.

1993 жылы оның жетекшілігімен «Геология мен геофизиканың қазіргі кездегі мәселелері» ғылыми орталығын құрады, «Нарықтық экономика жағдайларында жер қойнауын пайдалану жүйелерін реттеу мен басқару тұжырымдамасының» авторы мен әзірлеушісі (желтоқсан, 1993 жыл).

1993-1997 жылдары Қазақстан Республикасы жер қойнауын қорғау және геология министрі;

1997 жылы Қазақстан Республикасы энергетика және табиғи ресурстар вице-министрі; Жер қойнауы геологиясы, қорғау және пайдалану жөніндегі комитеттің төрағасы; 

1997 жылдан экология және табиғи ресурстар министрі;

2001-2002 жылдары Атырау облысының әкімі; 

2002-2003 жылдары Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының президенті.

2002 жылдан бері Геологиялық ғылымдар институтының директоры. «Ерен еңбегі үшін» медалімен, «Құрмет» орденімен марапатталған. 55 басылымның, оның ішінде 7 монографияның авторы.

С. Дәукеевтің еңбектері

Труды С. Даукеева

Минерально-сырьевая база РК на рубеже перехода к рыночной экономике. Минеральные ресурсы Казахстана, А., 1995

Атлас карт. Минеральные ресурсы Казахстана, А., 1996

Дәукеев С. Балқаш көлi ынтымақтастық пен шынайы қамқорлық күтедi: [ҚР Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрiмен сұхбат / Әңг. Ж.Нұрғожаев // Атамекен.- 2000.- 6 желтоқсан.- Б.2.

Дәукеев С. Тiршiлiк экологиялық тепе-теңдiкке тәуелдi: [Қазақстан Респ. Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрiмен сұхбат / Әңг. Б.Амалбек] // Егемен Қазақстан.- 2000. - 7 қаңтар

Дәукеев С. Сәтбаев үмiтiн ақтау - парыз: [Ғалым Қ.И.Сәтбаевтың туған күнiне орай] // Егемен Қазақстан.- 2002.- 12 сәуiр.- 3 б.

С. Дәукеев туралы

о С. Даукееве

Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені=Кто есть Кто=Who is Who 2004-2006 [Текст] : анықтамалық / . - Алматы : Золотой теленок, 2006 - Т. 2. - 996 б.

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998,

Бақытов Ж.Бiздiң министр: [Қазақстан Респ. Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрi С.Дәукеев туралы] // Атамекен.- 2000.- 16 ақпан.- Б.1.

Қазақстандағы экологиялық жағдайды қалай жақсартуға болады: [Қазақстан Респ. Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрiнiң журналистермен өткiзген баспасөз мәслихаты туралы / "Атамекен-ақпарат"] // Атамекен.- 2000.- 11 мамыр.- Б.1.

С.Ж.Дәукеевтi Атырау облысының әкiмi етiп тағайындау туралы Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығы: 2000 ж. 18 желтоқсан N 514 // Егемен Қазақстан.- 2000.- 19 желтоқсан

Мұқай Ө. Сарыарқада күнде - сайран, күнде думан немесе Дәукеев төркiндеп қайтты: [Көкшетаудағы Атырау облысының күндерi жайында] // Жас Алаш.- 2001.- 29 қараша.- Б.2.

С.Ж.Дәукеевтi Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясның президентi етiп тағайындау туралы Қазақстан Республикасы Президентiнiң жарлығы: 2002 ж. 15 сәуiр N 849 // Егемен Қазақстан.- 2002.- 16 сәуiр.- Б. 1.