Куликов В. А.

Жаңартылды 29.09.2025 08:53

Куликов Вадим Алексеевич – белгілі қазақстандық хоккейші, қорғаушы, команда капитаны және жаттықтырушы, 1960-1970 жылдардағы ойыншылар буынының жарқын өкілдерінің бірі. 

Ол 1944 жылы 29 қарашада Новосибирскіде дүниеге келген. 1962 жылы қарашада жаттықтырушы Вадим Алешковичтің шақыруымен Куликов Өскеменге досы Эдуард Петровскиймен бірге келіп, «Торпедо» хоккей клубында ойнай бастайды. Осы команданың құрамында ол өзінің ең жақсы жылдарын өткізді, бірнеше рет капитан болды және ең мықты қорғаушылардың бірі ретінде танылды. Спортшының өзі бірнеше жылдан кейін «Торпедодағы» 1962-1968 жылдарды өміріндегі ең бақытты және маңызды кезең деп бағалады.
Өз мансабында Куликов Қазақстанның бірнеше клубтарында ойнады: «Торпедо» (Өскемен) – 1962-1968, 1975-1976; «Автомобилист» және «Еңбек» (Алма-Ата) – 1968-1975; «Металлист» (Петропавл) – 1977-1979. Ол 18 маусымды бүкілодақтық аренада өткізді, 500-ден астам ресми матчта ойнады, кем дегенде 96 шайба түсіріп және 30-дан астам нәтижелі пас берді. 
Вадим Алексеевичтің спорттық жетістіктерінің қатарында КСРО біріншілігінің «Б» класы командалары арасындағы финалдық турнирдегі жеңісі (1963), Қазақ КСР чемпионаты (1963), «А» класының 2-тобының Шығыс аймағы командалары арасындағы КСРО біріншілігіндегі жеңісі (1968, 1972), Қазақ КСР Кубогын жеңіп алуы (1970, 1971) бар.
Куликов 1960 жылдардың ортасында Өскеменді қамтыған «хоккей бумының» қатысушысы болды. Жанкүйерлер Металлургтер көшесіндегі стадионды барынша толтырды, команданы тек матчтар кезінде ғана емес, күнделікті өмірде де қолдады. Сол кездегі атмосфера, хоккейшінің айтуынша, балалар мен жасөспірімдер хоккейінің дамуын анықтап, болашақ жұлдыздарды тәрбиеледі, олардың ішінде Борис Александров, Александр Корешков, Евгений Набоков және т.б.
Ойыншы ретіндегі мансабын аяқтағаннан кейін Вадим Куликов көптеген жылдар бойы шеберлер командаларында және балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінде жаттықтырушы болып жұмыс істеді, сонымен қатар Бүкілодақтық «Алтын шайба» турнирінің бас төрешісі болды.
Бүгінде Вадим Алексеевич Куликовтың есімі қазақстандық хоккей тарихында лайықты орын алады, ал оның спорттық өмірбаяны Өскемендегі Торпедо" және бүкіл отандық хоккей шежіресінің маңызды бөлігі болып табылады.
Бүгінде Вадим Алексеевич Куликовтың есімі қазақстандық хоккей тарихында лайықты орын алады, ал оның спорттық өмірбаяны Өскемендегі «Торпедо» және бүкіл отандық хоккей шежіресінің маңызды бөлігі болып табылады.

В. А. Куликовтың өмірі мен қызметі туралы әдебиет
Литература о жизни и деятельности Куликова В. А.
Кітаптар – Книги

Куликов В., Сарсеков С. НеповТОРимый хоккей / В. Куликов, С. Сарсеков. - Алматы : Print-Express, 2024. - 112 с.

Біздің хоккей! = Наш хоккей! = Our Hockey!. - Новосибирск : Вояж, 2006. - 359 б.

Мақалалар – Статьи

Интернет ресурстары
Ресурсы интернет

Вадим Куликов: Без хоккея моя жизнь пуста… / Казахстанская правда : офоциальный сайт. - Текст : электронный // https://kazpravda.kz : [сайт]. - URL : https://kazpravda.kz/n/vadim-kulikov-bez-hokkeya-moya-zhizn-pusta (дата обращения : 29.11.2024) 

Вадиму Алексеевичу Куликову - 80! / Торпедо : официальный сайт. - Текст : электронный // https://hctorpedo.pro : [сайт]. - URL : https://hctorpedo.pro/torpedo/istoriya/oni-sozdavali-torpedo/6293-vadimu-alekseevichu-kulikovu-80.html# (дата обращения : 29.11.2024)

Нұғымаров А.

Жаңартылды 24.01.2025 17:29

Нұғымаров Айбек Серікболұлы (1987) – самбошы, ауыр салмақтағы халықаралық дәрежедегі спорт шебері, қазақ күресінен Қазақстан чемпионы.

1987 жылы 3 шілдеде Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданындағы Құндызды ауылында (қазіргі Абай облысы) дүниеге келген.

Семей политехникалық колледжін «Құқықтану» мамандығы бойынша, Семей мемлекеттік педагогикалық институтын «Дене шынықтыру» мамандығы бойынша, Қазақ гуманитарлық-заң инновациялық университетін «Құқықтану» мамандығы бойынша тәмамдаған. Еуразия ұлттық университетінің магистратурасында білім алып, заң магистрі дәрежесіне ие болды.
Еңбек жолын 2010 жылы «ШҚО Дене шынықтыру және спорт басқармасының Семей қаласы бойынша Олимпиадалық резервтегі №1 мамандандырылған балалар-жасөспірімдер спорт мектебінде» жаттықтырушы-оқытушы болып бастады. 2013–2019 жылдары ШҚО Дене шынықтыру және спорт басқармасының «Бұқаралық спорт түрлері бойынша жоғары спорт шеберлігі мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде аға нұсқаушы-әдіскер қызметін атқарды.
2019 жылғы 31 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласындағы «Көлік колледжі» коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорнының директоры болып тағайындалды (қазіргі Абай облысы).
2017 жылы «Құрмет» орденімен марапатталған. «Қажымұқан Мұңайтпасов», «Ұлы дала батыры», «Абай», «Шығыс қолбасшысы» (2016), «Бүкіләлемдік қазақ күресіне үлес қосқаны үшін» (2013) медальдарының иегері. «Жомарт жүрек» және «Алтын тұғыр» республикалық номинацияларының жеңімпазы.
Қазақ күресінен Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. Азияның төрт дүркін чемпионы, «Әлем Барысы» халықаралық турнирінің үш дүркін жеңімпазы, «Қазақстан Барысы» турнирінің екі дүркін жеңімпазы (2013, 2019), үш дүркін қола жүлдегер, әлем кубогінің үш дүркін иегері, Қазақстан Республикасының бірнеше дүркін чемпионы, «Еуразия Барысы» халықаралық турнирінің жеңімпазы.

А. Нұғымаровтың өмірі мен спорттық жетістіктері туралы мерзімді басылымдарда
Публикации о жизни и спортивных достижениях Нугымарова А.
в периодических изданиях

Әбілхан, С. "Қазақстан барысында" қос балуанымыз жүлдегер атанды / С. Әбілхан // Дидар. - 2012. - 25 қыркүйек. - Б. 1.
Мәкенова, Бұлбұл. Қос балуанға құрмет / Б. Мәкенова // Егемен Қазақстан. - 2012. - 10 қазан. - Б.12.
Нұғымаров, А. Нұғымар атам да жас кезінде күреспен шұғылданған екен: ["Қазақстан барысы" республикалық турнирінің қола жүлдегері А. Нұғымаровпен сұхбат.] / А. Нұғымаров; сұхбат. Ә. Қадылбекұлы // Дидар. - 2013. - 21 маусым. - б. 8.
Нұғымаров, А. Жерлестерімнің тілеуі қайратымды асырды: ["Қазақстан барысы" турнирінің жеңімпазы А. Нұғымаровпен сұхбат.] / А. Нұғымаров; сұхбат. Д. Анаш // Дидар. - 2013. - 2 шілде. - б. 1.
Қожамкей, Ж. "Қазақстан барысы" жеңісін Астананың мерейтойына арнады / Ж. Қожамкей // Өскемен. - 2013. - 4 шілде. - Б. 3.
Елубай, О. "Қазақстан барысы" - Өскеменде / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2013. - 5 шілде. - Б. 9.
Нұғымаров, Айбек. "Мақтанғаным емес, ешкімнен таяқ жеп, жеңілген емеспін ": ["Қазақстан барысы" турнирінің жеңімпазы Айбек Нұғымаровпен сұхбат] / А. Нұғымаров // Өмір-ай. - 2014. 5 наурыз. - б. 7-9.
Рахымбекқызы, Т. Таутановтың толағайлары: [Нұғымаров Айбек туралы] / Т. Рахымбекқызы // Абай елі. - 2014. - 18-24 тамыз. - Б. 1, 8.
Мырзаханов, А. Төл күреске төрткүл дүние тамсануда / А. Мырзаханов // Семей таңы. - 2014. - 31 қазан. - Б. 1
Ауданбай, М. Мұратқа жолын тапқан жетеді: ["Қазақ барысы - 2013" турнирінің жеңімпазы, қазақ палуаны А. Нұғымаров туралы] / М. Ауданбай // Ертіс өңірі. - 2014. - 19 қараша. - б. 16.
Жүнісжанов, М. Айбектің алғашқы жаттықтырушысы Абайда тұрады: ["Қазақстан барысы" турнирінің жеңімпазы А. Нұғымаров туралы] / М. Жүнісжанов // Дидар. - 2015. - 24 желтоқсан. - Б. 23.
Кенжеұлы, Н. Айбек пен Мұхит әлем чемпионатына барады / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2016. - 8 қыркүйек. - Б. 6.
Құмарғалиұлы, С. Қазақ күресінен тұңғыш рет төрт дүркін чемпион атанды / С. Құмарғалиұлы // Дидар. - 2016. - 29 қыркүйек. - Б. 1.
Сүлеймен, Ж. Айбек - төрт дүркін әлем чемпионы / Ж. Сүлеймен // Семей таңы. - 2016. - 30 қыркүйек. - Б. 2
Сейіт, Қ. Айбек Нұғымаров түйе балуан атанды / Қ. Сейіт // Дидар. - 2016. - 29 қазан. - Б. 20.
Мұратқалиұлы, Ж. Шығыстың ұлы дараланды / Ж. Мұратқалиұлы // Семей таңы. - 2016. - 1 қараша. - Б. 6
Кәкімұлы, Қ. Тарбағатайда тұңғыш рет әлем кубогы өтті: [Қазақ күресінен әулие Ырғызбай Досқанаұлы атындағы турнир өтті] / Қ. Кәкімұлы // Дидар. - 2017. - 30 мамыр. - Б. 1,3.
Серғазы, Ж. Бағы жанған, бабы келіскен батыр ұл / Ж. Серғазы // Семей таңы. - 2017. - 15 қыркүйек. - Б. 1
Нұғымаров, А. Халқының игілігі үшін жұмыс істейтін жастарды құрметтеймін / А. Нұғымаров; сұхбат: А. Сағатбекқызы // Дидар. - 2017. - 16 қараша. - Б. 13.
Кенжеұлы, Н. Айбек Нұғымаров - екі дүркін "Әлем барысы" / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2018. - 6 желтоқсан. - Б. 27.
Кенжеұлы, Н. Үздіктердің үздігі кім? [Галышева Ю, Нұғымаров А,
Полторанин А, Серікжанов Е. туралы]/ Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2018. - 29 желтоқсан. - Б. 6.
Маратқызы, М. Айбек -екі мәрте әлем барысы: [Нұғымаров А, Қоржыкенов С. туралы] / М. Маратқызы // Ертіс өңірі . - 2018. 5 желтоқсан. - Б. 16.
Кенжеұлы, Нұржан. Айбектің әзілі айнымай келді / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2019. - 11 маусым. - Б. 4
"Барыстар" бас қосқан дода: Айбек Нұғымаров -екі дүркін "Қазақстан барысы" // Егемен Қазақстан. - 2019. - 10 маусым. - Б. 10
Аймағамбет, А. Айбектің аты озды / А. Аймағамбет // Қазақстан барысы республикалық турнирі туралы // Айқын. - 2019. - 10 маусым. - Б. 6
Айбек Нұғымаровқа қошамет көрсетті // Дидар. - 2019. - 13 маусым. - Б. 22.
Кәкімұлы, Қадырбек. Тарбағатайда тамаша той өтті / К. Кәкімұлы // Дидар. - 2019. - 18 маусым. - Б. 1,4.
Кенжеұлы, Н. Отыз жыл орда бұзған саңлақтар : [шығысқазақстандық спортшылар туралы] / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2021. - 25 ақпан. - Б. 19.
Есімханов, Ә. Шығыстан шыққан сақа спортшылар: шығысқазақстандық танымал спортшылар жайлы не білеміз? / Ә. Есімханов // Менің өлкем. - 2021. - 29 шілде. - Б. 5.

***

Айбек Нугымаров — трехкратный чемпион мира // Вести Семей. - 2014. - 9 декабря. - С.2
Айбек Нугымаров завоевал «серебро» // Вести Семей. - 2014. - 28 октября. - С.1
Гуляева, Е. Золотая победа / Е. Гуляева // Наше дело. - 2013. - 11 июля. - С.10
Гуляева, Е. Чемпионы мира из Семея / Е. Гуляева // Спектр. - 2010. - 27 октября. - С.1-2
Касенов, Ж. Восток чествует чемпиона / Ж. Касенов // Спектр. - 2013. - 10 июля. - С.1
Нуруллин, Э. Мировые высоты наших земляков / Э. Нуруллин // Вести Семей. - 2010. - 10 ноября. - С.2
Нуруллин, Э. Триумфальное возвращение «казахстанского барса» / Э. Нуруллин // Вести Семей. - 2013. - 10 июля. - С.2
«Серебро» и «бронза» Востока / Е. Гуляева // Вести Семей. - 2012. - 28 сент. - С.2
Тусипов, К. В награду - пояс золотой / К. Тусипов // Казахстанская правда. - 2017. - 11 сентября (№ 173). – С. 10
Гуляева, Е. "Звездный час" лучшего палуана планеты / Е. Гуляева // Наше дело. - 2017. - 14 сентября. - С. 3, 4
Губанов, А. Великолепная шестерка: [биографии спортсменов ВКО: Э. Михиной, И. Голушко, А. Рахатовой, З. Бектаскызы, Р. Трусове, А. Нугымарове] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2017. - 28 сентября. - С. 25
Чернов, В. "Шығыс Барысы" в Семее / В. Чернов // Устинка плюс. - 2018. - 24 мая (№ 21). - С. 21
Утешева, А. Золотой пояс победителя: [о двукратном чемпионе "Әлем барысы" Айбеке Нугымарове] / А. Утешева// Рудный Алтай. - 2018. - 8 декабря. - С. 8
Мецлер, К. Селфи с кумиром: впервые в Алтае провели чемпионат области по казах куреси. Поддержать спортсменов приехал самый титулованный палуан Казахстана, уроженец Абайского района Айбек Нугымаров / К. Мецлер // Рудный Алтай. - 2019. - 18 мая. - С. 8.
Абитов, Е. Золотой пояс Айбека: о спортивной карьере и престижном титуле "Казахстан барысы", завоеванном на престижном турнире в Нур-Султане борцом из ВКО Айбеком Нугымаровым / Е. Абитов // Рудный Алтай. - 2019. - 13 июня. - С. 12
Фальберг, М. Побеседовать с чемпионом: сознательное поколение - облик нации. Это доказывают наши яркие представители современности, среди которых выпускники программы "Болашак", резервисты Президентского молодежного кадрового резерва, победители проекта " 100 новых лиц Казахстана", наши лучшие спортсмены и общественные деятели. Среди них Айбек Нугумаров - мастер спорта Республики Казахстан по қазақ күресі, "Әлем Барысы". Это ли не пример того, кого воспитала страна за тридцать лет своей Независимости? / М. Фальберг // Вести Семей. - 2021. - 18 мая. - С. 6.

Полтаранин А. Ю.

Жаңартылды 05.10.2026 09:10

Полторанин Алексей Юрьевич (1987) – шаңғышы, 2013 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері

1987 жылы 29 сәуірде Шығыс Қазақстан облысының Риддер қаласында дүниеге келген. Қазақстандық шаңғышы, 2013 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.

А. Ю. Полторанин Қазақстан атынан Олимпиада ойындарына екі рет: 2006 жылы Туринде және 2010 жылы Ванкуверде қатысты. Турин Олимпиадасында Полторанин классикалық стильдегі 15 шақырымдық жарысқа қатысып, 39-орын иеленді. Ванкувер Олимпиадасында үш спорттық сайыста бақ сынап, жоғары нәтижелер көрсетті. Еркін стильдегі 15 шақырымдық жарыста 14-орын алса, жеке және командалық спринтте қорытынды бойынша бесінші орынға көтерілді.

2007 жылы Қытайдың Чанчунь қаласында өткен Қысқы Азия ойындарында спринт жарысынан күміс медаль жеңіп алды. 2011 жылы Астана мен Алматы қалаларында өткен шаңғы жарысынан Қысқы Азия ойындарында Алексей Полторанин төрт алтын және бір қола медаль иеленіп, осы ойындардың ең көп жүлде алған спортшысы атанды.

Әлем кубогі кезеңдеріндегі алғашқы жеңісіне 2010 жылы қол жеткізді. Швейцарияның Давос қаласында өткен әлем кубогінің екінші кезеңінде жеке стартпен 15 шақырымдық жарыста жеңіске жетті.

А. Ю. Полторанинның өмірі мен спорттық жетістіктері туралы әдебиеттер
   Литература о жизни и спортивных достижениях Полторанина А. Ю.
Книги

 Шығыс Қазақстанның алтын жастары 2006 = Золотая молодежь Восточного Казахстана 2006. Т. 1. - Өскемен: Медиа-Альянс, 2007. - 133 б.

Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені – 2011. 2 томдық анықтамалық Алматы, 2011. -515 б.
Елубай, О. Алашты асқақтатқан Азиада = Золотая Азиада Казахстана / О. Елубай. - Өскемен: Рекламный Дайджест, 2011. - 140 б.

***

Елубай, О. Золотая Азиада Казахстана = Алашты асқақтатқан Азияда / О. Елубай. - Өскемен: Рекламный Дайджест, 2011. - 140 б.

 А. Ю. Полторанинның өмірі мен спорттық жетістіктері туралы мерзімді басылымдарда

Публикации о жизни и спортивных достижениях Полторанина А. Ю. в периодических изданиях

Әбішев Е. Спортшыларды марапаттады / Е. Әбішев // Дидар. - 2007. - 31 наурыз. - Б. 3.

Елубай, О. Төрт алтын медаль: [Азиада аламанында Алексей Полторанин осындай жетістікке қол жеткізді] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2011. - 23 ақпан. - Б. 16.
Қадылбекұлы, Ә. Сочиде қай спортшыларымызға сенім артамыз?: [Шығысқазақстандық спортшылар Сочи олимпиадасына әзірленуде] / Ә. Қадылбекұлы // Дидар. - 2013. - 4 қаңтар. - б. 23.
Елубай, О. Топжарған: [Сочи Олимпиадасы жүлдесінен үмітті шаңғышы Алексей Полторанин жайлы] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2013. - 7 ақпан. - Б. 10.
Бүгін Алексей Полтаранин жүлдеге таласады // Дидар. - 2014. - 14 ақпан. - б. 27.
Алексей Полтаранин-күміс жүлдегер // Дидар. - 2015. - 11 наурыз. - Б. 4.
Қасым, А. Полторанин турнирінде кіші Полторанин бірінші келді: Риддер қаласында әлем чемпиондары Алексей Полторанин мен Сергей Черепановтың жүлдесі үшін шаңғыдан өткен ел біріншілігі туралы / А. Қасым // Егемен Қазақстан. - 2017. - 4 сәуір. - Б. 10
Кенжеұлы, Н. Үздіктердің үздігі кім?: [Полторанин Алексей туралы] / Н. Кенжеұлы // Дидар. - 2018. - 29 желтоқсан. - Б. 6.
Сүлеймен, Ғ. Допинг індетінен құтылу қиын болып тұр: [Допинг індетімен ұсталған Алексей Полтаранин туралы] / Ғ. Сүлеймен // Егемен Қазақстан. - 2019. - 4 наурыз. - Б. 1, 10

***

Полторанин А. Догоним и перегоним!: [интервью спортсмена по лыжному спорту об Азиаде-2011] / А. Полторанин // Новое поколение. - 2011. - 13 января. - С. 5

Вторникова, Ю. "Золотые" спортсмены на вес золота!:[итоги VII зимних азиатских игр] / Ю. Вторникова // Рудный Алтай. - 2011. - 8 февраля. - С. 1, 2.
Лифинцев, Ю. Еще одна высокая награда: лидер сборной Казазхстана по лыжным гонкам Алексей Полторанин на этапе кубка мира выиграл еще одну золотую медаль / Ю. Лифинцев // Казахстанская правда. - 2013. - 22 января. - С. 1.
Потапова, Н. Классическое счастье: [риддерец Алексей Полторанин победитель этапа Кубка мира] / Н. Потапова // Мой город. - 2013. – (№ 5) 31 января. - С. 12
Раскоп, С. Алексей Полторанин: "Выигрывать всегда приятно" / С. Раскоп // 7 дней. - 2013. - 31 января. - С. 7: фот.
Потапова, Н. Классическое счастье: [риддерец Алексей Полторанин стал победителем этапа Кубка мира в лыжных гонках во Франции] / Н. Потапова // Мой город-Риддер. - 2013. - 31 января. - С. 5.
"Серебро" на этапе: [о спортсмене А. Полторанине] // 7 дней. - 2013. - 14 марта. - С. 2
Данилова, Т. За дело, за дела / Т. Данилова // Устинка плюс. - 2013. - 19 дек. (№ 51). - С. 13
Чернов, В. Грандиозный успех! / В. Чернов // Устинка плюс . - 2015. - 8 марта (№ 10). - С. 21
Губанов, А. В новый год - с "бронзой" и "золотом" / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2016. - 9 января. - С. 1,6
Курилкин, А. Алексей Полторанин: "Сосредоточен на Олимпиаде 2018-го" / А. Курилкин // 7 дней. - 2016. - 25 февраля. - С. 8
На лыжне Алексей Полторанин // Лениногорская правда. - 2017. - 24 ноября. - С. 3.
Губанов, А. Сюрпризы из Риддера: [о достижениях Алексея Полтаранина] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2017. - 21 декабря. - С. 16Подвиги Алексея Полторанина: [в супермногодневке "Тур де Ски в лыжных соревнованиях] // Central Asia Monitor. - 2018. - 12-18 января. - С. 2.
Губанов, А. За 20 дней до Олимпиады: [о победе Алексея Полтаранина в Кубке Мира в Словенской Планице. Спринт (классический стиль)] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 25 января. - С. 16
Лыжные гонки: настоящий "классик". : [о лыжнике Алексее Полторанине] // Central Asia Monitor. - 2018. - 19-25 января. - С. 10.
Губанов, А. Олимпийская дюжина: [о спортсменах из ВКО, которые будут представлять Казахстан на Зимних олимпийских играх-2017: Г. Вишневская, А. Полтаранин, Д. Рейхард, Ю. Галышева, П. Колмаков, А. Амренова] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 1 февраля. - С. 16
Губанов, А. Спринтерская разминка Алексея Полторанина : [о выступлении А. Полтаранина в спринте на Зимних олимпийских играх-2018] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 18 февраля. - С. 16
Губанов, А. Прорыв в восьмерку: [о выступлении Алексея Полтаранина на зимних олимпийских играх - 2018] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 22 февраля. - С. 16
Драма на лыжне: [о выступлении лыжника А. Полторанина на Олимпиаде в Пхенчхане] / подгот. Ж. Байхожина // Central Asia Monitor. - 2018. - 2-8 марта. - С. 8.
Губанов, А. Будто и не было Олимпиады: [о лыжнике А. Полторанине, одержавшем победу в гонке на 15 км классическим стилем на Кубке мира в Лахти] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 8 марта. - С. 16.
Губанов, А. Снежный дебют: [о дебюте лыжника Ивана Люфта (Финляндия), выступлениях Елены Коломины и Алексее Полторанина] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 15 ноября. - С. 21
Губанов, А. Полторанин возвращается? : [о выступлениях А. Полторанина в Лиллехаммере] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2018. - 6 декабря. - С. 21
Губанов, А. Сошел на взлете: [о достижениях Алексея Полтаранина] / А. Губанов // Рудный Алтай. - 2019. - 10 января. - С. 19
Лазурина, Е. Серик Сапиев: "Я лично верю, что Алексей Полтаранин - чистый спортсмен": [об обвинении А. Полтаранина в нарушении антидопинговых правил в Австрии и ситуации с арестом спортсмена полицией Австрии] / Е. Лазурина // Рудный Алтай. - 2019. - 2 марта. - С. 4
Лазурина, Е. Алексей Полтаранин: "Я это переживу" : [о подробностях скандала с А. Полтараниным в связи с обвинением в нарушении антидопинговых правил при участии в Чемпионате в Австрии] / Е. Лазурина // Рудный Алтай. - 2019. - 12 марта. - С. 6

Ағзамов М. С.

Жаңартылды 10.12.2024 16:54

Ағзамов Мұхамедолла Сағидоллаұлы – халықаралық дәрежедегі спорт шебері және армрестлинг пен гір спорты бойынша халықаралық деңгейдегі төреші. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы, Қазақстанның құрметті спорт қайраткері, Қазақстан армрестлинг және гір спорты федерациясының құрметті президенті, Азия армрестлинг федерациясының (AAF) құрметті президенті, Дүниежүзілік армрестлинг федерациясының құрметті вице-президенті.

1951 жылы 2 желтоқсанда Көкпекті ауданы Өрнек ауылында дүниеге келген. 1967 жылы Үлгілі Малшы ауылындағы Абай атындағы орта мектепті алтын медальмен бітірген. Еңбек жолын совхозда тракторшы болып бастады, содан кейін Қызыл Ту орденімен марапатталған Қазақ ауыл шаруашылығы институтының (қазіргі Қазақ ұлттық аграрлық университеті) механизация факультетіне түседі.

1972-1975 жылдары Өскемен ауыл шаруашылығы техникумында әдіскер, сырттай бөлім меңгерушісі және комсомол ұйымының хатшысы болып жұмыс істейді.

1972-1975 жылдары Өскемен ауыл шаруашылығы техникумында оқытушы болып жұмыс істеді.

1975-1978 жылдары Үлбі металлургия зауытында слесарь болған.

1978 жылы Ұлан ауданының «Передовой» совхозында бас инженер, 1992-1997 жылдары совхоз директоры қызметін атқарды.

1997-2007 жылдары «Колос» шаруа қожалығын ұйымдастырып, оны басқарды. 2007 жылдан бастап Шығыс Қазақстан ауылшаруашылық ғылыми-зерттеу институтының директоры болды және ғылыми қызметпен айналысты. Қазіргі уақытта «Колос» ШҚ басқарады.

Мұхамедолла Сағидоллаұлы – техника ғылымдарының кандидаты, философия докторы. 27 ғылыми жарияланымның авторы және 6 авторлық куәліктің иегері. Алматыдағы Қазақ аграрлық университетінің құрметті профессоры және Шығыс Қазақстан өңірлік университетінің профессоры.

«КСРО ауыл шаруашылығындағы Үздік инженерлік-техникалық қызметкер» Бүкілодақтық байқауының жеңімпазы. Еңбегі үшін «Тыңға 50 жыл» және «Тәуелсіздікке 20 жыл» медальдарымен марапатталған. Жеті дүркін Азия чемпионы және армрестлингтен әлем чемпионы, Әлем чемпионаттарының жүлдегері. «Спортты дамытудағы еңбегі үшін» медалімен марапатталған (Моңғолия).

Сондай-ақ армрестлингтен 5 дүркін Азия чемпионы, халықаралық санаттағы төреші, гір спорты және армрестлинг федерациясының Құрметті Президенті, Дүниежүзілік армрестлинг федерациясының Вице президенті, гір спорты бойынша Шығыс Қазақстан облысының 9 дүркін чемпионы.

V сайланған Ұлан аудандық мәслихатының XXIV сессиясының 21.04.2014 ж. № 185 шешімімен «Ұлан ауданының Құрметті азаматы» атағы беріледі.

М. С. Ағзамовтың мерзімді басылымда мақалалары
Публикации Агзамова М. С. в периодических изданиях

Ағзамов М.С. Әлем чемпионаты Өскеменде өтеді: [Кіртасы спорты мен армрестлингтен Қазақстан Федерациясының резиденті...сұхбат.Сұхбаттасқан О.Елубай] / Ағзамов М.С. // Егемен Қазақстан. - 1994. - 27 шілде. - Б.
Ағзамов М.С. Білектілер бізде бәсекелеседі: [Өскемен қ. "Динамо" спорт комплексінде гир көтеру бойынша өтетін халықаралық жарыс туралы...әңгіме.Әңгімелескен Қ.Сапарғалиев] / Ағзамов М.С. // Дидар. - 1994. - 1 қазан. - Б.
Ағзамов М.С. "Айыртау" ұжымында: ["Айыртау" акционерлік қоғамының("Передовой" совхозы) бүгінгі тыныс-тіршілігінен] / Ағзамов М.С. // Дидар. - 1994. - 13 қазан. - Б.
Ағзамов, Мұхамедолла. Түрлі марапаттарға ие болдым: [М.Ағзамов туралы] / М Ағзамов. // Ұлан таңы. - 2015. - 1 қаңтар. - Б. 2
Ағзамов, Мұхамедолла. Қартайса да қайраты қайтпаған : [Көкпектілік Мұхамедолла Ағзамов қол күрестен әлемді бағындырды] / М. Ағзамов. - Мәтін // Менің өлкем. - 2022. - 25 тамыз. - Б. 5.

М. С. Ағзамовтың өмірі туралы әдебиеттер
Литература о жизни Агзамова М. С.
Кітаптар - Книги

Қасымұлы А. Арулар әлемі / Қасымұлы А. - Усть-Каменогорск: Шығыс баспа, 2000. - 121 б.
Елубай О. Аялайық Алтайды: (Деректі әңгіме, жолжазба, очерк,толғау, мақалалар) / Елубай О. - Өскемен, 2004. - 227 б.
Бидельманов С. Е. Ұлан ауданының спорт жұлдыздары / С. Е. Бидельманов. - Өскемен: Рекламный Дайджест, 2008. - 272 б
Атажұртым - Көкпекті [Электрондық ресурс]: [Көкпекті ауданының 80 жылдығына арналған.] / А. Тлеухан, Ә. Жайсан. Т. 2., 2010. - 371 б.
Тлеухан, Айбек. Тұлға. Личность. Personage / А. Тлеухан. – Семей, 2011. - 228 б.
Шығыс жұлдыздары: энциклопедиялық анықтамалық. Т.2. — Астана: Фолиант, 2011. – С.200
Мәлікаждар, Қайрат. Тау көтерген толағайдай Мұхамедолла Ағзамов : әңгіме, өлең / Қ. Мәлікаждар. - 15 б.

Мақалалар - Статьи

Бота Ә. М. Ағзамов- ғылым кандиданты: [Ұлан ауд. Завидное ауылының "Колос" шаруа қожалығының төрағасы техника ғылымының кандиданты] / Бота Ә. // Дидар. - 1999. - 12 қаңтар.- Б.
Елубай О. Мұқан жасаған мәшине: [Шегірткіні қыратын қондырғыны өндіріске енгізген М.Ағзамов туралы ] / Елубай О. // Егемен Қазақстан. - 2000. – 24 наурыз.- Б.
Әліпбаев С. Мұқан Ағзамовтың әлемі / Әліпбаев С. // Дидар. - 2000. - 15шілде.- Б.
Шөмшеков С. "Қаңбақ шалдан" хат: [Ұлан ауданы "Масақ" шаруа қожалығының төрағасы Мұхамедолла Ағзамов туралы бір үзік сыр] / Шөмшеков С. // Дидар. - 2001. - 4 желтоқсан.- Б.3
Тоқпатаев У. Ар - намыстан жаралған / Тоқпатаев У. // Дидар. - 2003. - 29 қараша.- Б.4
Тоқпатаев У. Арнамыстан жаралған азамат / Тоқпатаев У. // Егемен Қазақстан. - 2003. - 20 желтоқсан.- Б.6
Қадылбекұлы, Әлімжан. Осы спорт түрлерін республикада дамытып отырғаныма 30 жылдай болды / Ә. Қадылбекұлы // Дидар. - 2010. - 7 қыркүйек.- Б.5.
Қадылбекұлы Ә. Жігері мұқалса, ол Мұқан ба?: [Спортшы Мұқан Ағзамов туралы] / Ә. Қадылбекұлы // Ертіс өңірі. - 2011. - 24 тамыз.- Б.13.
Елубай , Оңдасын. Жастар - бірінші,ересектер -екінші орында. / О. Елубай . - // Егемен Қазақстан. - 2017. - 6 қазан. - Б. 11
Елубай, Оңдасын. Ыстықкөлден Әлем чемпионы болып оралды / О. Елубай. - Мәтін // Дидар. - 2022. - 17 қыркүйек. - Б. 4.
Елубай, Оңдасын. Ауылда тұратын әлем чемпионы.... / О. Елубай. // Қазақ спорты. - 2024. - 10 қаңтар (N1). - Б. 5
Елубай, Оңдасын. Әлем чемпионы Айыртауда тұрады: [Хайдарабад қаласындағы стритлифтингтен өткен Әлем чемионатында алтын медаль алған Ағзамовтар әулеті туралы] / О. Елубай. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 24 қаңтар (N16). - Б. 15