Социалистік Еңбек Ерлері Отан қорғаушылар Кеңес Одағының Батырлары Елистратов С.А.Ақын жазушылар
Қайсенов Қ.
- Жаңартылды 11.08.2025 16:06
Қайсенов Қасым (1918-2006) – жазушы, Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі.
1918 жылы 23 сәуірде Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Асу-Бұлақ кентінде дүниеге келген. Мектептен кейін, 1934 жылы Өскемен қаласындағы саяси-ағарту техникумына оқуға түседі. 1938 жылы техникумды аяқтаған соң, Павлодар облыстық халыққа білім беру бөлімінде нұсқаушы болып, әскер қатарына шақырылады, кейін әскери барлау мектебіне жіберіледі.
1941 жылы әскери барлау мектебін бітірген соң Солтүстік-Батыс майдан штабына жіберіледі, сол жерде жау қолында қалған Украина аумағында партизан қозғалысын ұйымдастыру үшін арнайы тапсырмамен жау тылына түсіріледі.
Партизан отрядына басшылық жасап, Украина, Молдавия мен Румыния жерлерін фашистік басқыншылардан азат ету ұрыстарына қатысты.
Соғыстан кейін Қазақ ССР-і Жоғарғы Кеңесі Президиумы аппаратының жауапты қызметкері. Жамбыл облысының Жуалы және Свердлов ауданыатқару комитеті төрағасының орынбасары болды. 1953 ж. Қазақстан Коммунистік партиясының ОК жанындағы партия мектебін бітірді. Ұзақ жылдар бойы «Жазушы», «Қайнар» баспасының директорының орынбасары, редакторы қызметтерін атқарды.
Қасым Қайсенов – қазақ әдебиетінде партизан соғысы тақырыбының негізін қалады. Алғашқы кітабы «Жас партизандар» (1954). «Илько Витряк», Переяславль партизандары» (1955), «Жау тылындағы бала», «Жау тылында» еңбектерінің авторы.
Соғыстан кейін Украина жеріне жасаған сапарының нәтижесінде – «Партизан соқпақтары» (1964) кітабы жарық көреді. Жазушының 60 жылдығына орай «Народные мстители» - повестер мен әңгімелер жинағы жарық көрген (1978). Жазушының соңғы еңбегі - «Страна моего детства» туған жері Асубұлаққа арналған.
Отызға таяу кітаптың авторы, еңбектері орыс, қырғыз, украин, вьетнам тілдеріне аударылған.
Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі (1957).
Богдан Хмельницкий, І дәрежелі Отан соғысы, "За заслуги" ордені, Чехословакия партизаны белгісі, СССР және шетелдердің 25 медалі, Қазақ ССР-і және Украин ССР-інің Құрмет грамоталарымен марапатталған. Украина Үкіметінің III және II дәрежелі "За особые заслуги" орденімен марапатталды.
1995 ж. Халық Қаһарманы атағы және полковник әскери атағы берілді. «Отан» ордені, Қазақстан Жазушылар одағының Б. Момышұлы атындағы сыйлығымен марапатталды, А. Фадеев атындағы Халықаралық сыйлық иегері.
2006 ж. 30 желтоқсанда қайтыс болды.
Қ. Қайсенов шығармалары
Произведения К. Кайсенова
Кітаптар - Книги
Қайсенов, Қ. Переяслав партизандары [Мәтін] / Қ. Қайсенов. - Алматы : Қазмемкөркемәдебиет баспасы, 1956. - 120 б.
Қайсенов, Қ. Жау тылындағы бала [Мәтін] / Қ. Қайсенов. - Алматы : Қазмемкөркемәдеббаспасы, 1960. - 134 б.
Қайсенов, Қ. Жау тылында [Мәтін] / Қ. Қайсенов - Алматы : Жалын, 1977. - 128 с.
Қайсенов, Қ. Ағалар туралы аңыз [Мәтін] : естелік - әңгімелер / Қ. Қайсенов. - Алматы : Балауса, 1992. - 139 б.
Қайсенов, Қ. Естеліктер мен жазбалар [Мәтін] / Қ. Қайсенов. - Алматы : Атамұра, 2002. - 304 б.
Қайсенов, Қ. Жау тылындағы бала [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / Қ. Қайсенов. - Алматы : Атамұра, 2003. - 208 б.
Қайсенов, Қ. Жау тылында [Мәтін] : Ұлы Отан соғысы Жеңісіне 60 жыл / Қ. Қайсенов. - Алматы : Санат, 2005. - 288 б.
Қайсенов, Қ. Таңдамалы [Мәтін]. 1-2-ші кітап / Қ. Қайсенов. - Алматы : Қазақстан, 2008. - 480 б.
Қайсенов, Қ. Шығармалары [Мәтін] : 2 томдық / Қ. Қайсенов. - Астана : Фолиант, 2013-2014. - (Алтай-Ертіс кітапханасы).
***
Кайсенов, К. Юные партизаны [Текст] / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Каз. Гос. издат, 1954. - 107 с.
Кайсенов, К. Партизаны Переяслава [Текст] / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Казгослитиздат, 1958. - 114 с.
Кайсенов, К. Из когтей смерти [Текст] / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Казгосиздат, 1960. - 119 с.
Кайсенов, К. Мальчик в тылу врага [Текст] : повесть / К. Кайсенов; перевод с казахского П. Якушев. - Алматы : Жазушы, 1961. - 108 с.
Кайсенов, К. Из когтей смерти [Текст] / К. Кайсенов. - Киев, 1962. - 165 с.
Кайсенов, К. Партизанской тропой [Текст] : записки партизана / К. Кайсенов.- Алма-Ата : Жазушы, 1965. - 432 с.
Кайсенов, К. Партизанской тропой [Текст] : записки партизана / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Жазушы, 1970. - 344 с.
Кайсенов, К. Народные мстители [Текст] : сборник / К. Кайсенов; перевод с казахского. - Алма-Ата : Жалын, 1978. - 363 с.
Кайсенов, К. Народные мстители [Текст] / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Жалын, 1978. - 364 с.
Кайсенов, К. Страна моего детства [Текст] / К. Кайсенов. - Алма-Ата : Жалын, 1983.- 120 с.
Кайсенов, К. Партизанские тропы [Текст] / К. Кайсенов.- Алма-Ата : Жазушы, 1985.- 360 с.
Кайсенов, К. Партизанской тропой [Текст] : повести / К. Кайсенов. - Алматы : Жазушы, 1994. - 512 с.
Кайсенов, К. Избранное [Текст]: в 2-х томах / К. Кайсенов; отв. ред. и сост. М.Х. Кайсенова. - Алматы : Толағай, 2008.
Қ. Қайсеновтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации К. Кайсенова в периодических изданиях и сборниках
Көркем шығармалар - Художественные произведения
Кайсенов, К. Мальчик в тылу врага [Текст] : [отрывок из повести] / К. Кайсенов // Ленинская смена. - 1961. - 6 июня; 13 августа. - С. 4.
Кайсенов, К. Страна моего детства [Текст] / К. Кайсенов // Простор. - 1981. - №8 . - С. 94-136.
Кайсенов, К. Память войны [Текст] / К. Кайсенов // Дневники братства : повести. - Алма-Ата : Жазушы, 1989. - С. 183-254. - перевод с казахского.
Мақалалар - Статьи
Қайсенов, Қ. "Орай шап" оқиғасы [Мәтін] : [Ұлан ауданындағы 1916 ж. оқиғасы] / Қ. Қайсенов // Лениншіл жас. - 1967. - 21 июнь.
Қайсенов, Қ. Ел намысы - ер намысы [Мәтін] : [партизан, жазушымен сұхбат ] / Қ. Қайсенов; сұхбаттасқан Е. Зікібаев // Ақиқат. - 1995. - № 5. - Б. 3-9.
Қайсенов, Қ. Чешен Республикадағы соғыс : өртін кім тұтатса, соның өзі сөндіруі тиіс [Мәтін] / Қ. Қайсенов // Егемен Қазақстан. - 1996. - 7 наурыз.
Қайсенов, Қ. Шовинизм ашындырған чешендер [Мәтін] : [Чешен соғысы туралы] / Қ. Қайсенов // Түркістан. - 1996. - 31 шілде.
Қайсенов, Қ. Өзге емес, өзім айтам [Мәтін] : [Украина жеріндегі естеліктері] / Қ. Қайсенов // Егемен Қазақстан. - 1997. - 26 ақпан.
Қайсенов, Қ. Тарас еліндегі табысу [Мәтін] : [М. Әуезовтың туғанына 100 жыл] / Қ. Қайсенов // Егемен Қазақстан. - 1997. - 29 сәуір.
Қайсенов, Қ. Жеңіс баршамызға ортақ [Мәтін] : [9 мамыр Жеңіс күніне] / Қ. Қайсенов // Қазақ әдебиеті. - 1997. - 6 мамыр.
Қайсенов, Қ. Шыншыл шежіре [Мәтін] : [Б. Әшімовтың «Ел сенімі-ең қымбатың» атты жинағы жайында] / Қ. Қайсенов // Егемен Қазақстан. - 1998. - 18 сәуір.
Қайсенов, Қ. Өткеніме жоқ менің өкінерім [Мәтін] : [майдангер жазушы, Халық қаhарманы 80 жаста] / Қ. Қайсенов ; әңгімелескен С. Мұса // Егемен Қазақстан. - 1998. - 24 сәуір.
Қайсенов, Қ. Қайран, інім-ай!... [Мәтін] : [халықтың батыр перзенті Рахымжан Қошқарбаев жайында] / Қ. Қайсенов // Егемен Қазақстан. - 1999. - 26 қаңтар. - Б. 3.
Қайсенов, Қ. Кемел шағында еді [Мәтін] : [К. Тоқаев шығармашылығы туралы] / Қ. Қайсенов // Қазақ әдебиеті. - 1999. - 3 желтоқсан.
Қайсенов, Қ. Солай да солай бұл тағдыр [Мәтін] : естелік / Қ. Қайсенов // Жұлдыз. - 2000. - № 2. - Б. 85-107.
Қайсенов, Қ. Мен балажан адаммын [Мәтін] / Қ. Қайсенов // Ақ желкен. - 2002. - № 1. - Б. 2-4.
Қайсенов, Қ. Алдыңда ағаларың азаймасын [Мәтін] / Қ. Қайсенов // Қазақ әдебиеті. - 2003. - 25 сәуір. - Б. 5.
Қайсенов, Қ. Ұлттық бояу [Мәтін] : Шәмші - қазақ өнеріне үлкен жаңалық әкелді / Қ. Қайсенов // Жалын. - 2006. - № 9. - Б. 57.
Қайсенов, Қ. Айтылмаған әңгімелер [Мәтін] : [жазушы батырмен сұхбат] / Қ. Қайсенов; әңгімелескен Е. Нұразхан // Жалын. - 2008. - № 7. - Б. 22-35.
Қайсенов, Қ. Ақын аға [Мәтін] : [ақын Қ.Аманжолов туралы естеліктен] / Қ. Қайсенов // Жалын. - 2010. - № 3. - Б. 40-41.
***
Кайсенов, К. На героической земле [Текст] : [заметки с Всесоюзном совещании писателей и критиков в Минске] : к 30-летию Победы в Великой Отечественной войне / К. Кайсенов // Казахстанская правда. - 1975. - 8 апреля.
Кайсенов, К. Слово партизана [Текст] : [тема Великой Отечественной войны в творчестве писателя] / К. Кайсенов // Детская литература. - 1982. - № 7. - С. 48-49.
Кайсенов, К. Учитель Байсултан [Текст] : [очерк о первом учителе К. Кайсенова Байсултане Кунапьянове] / К. Кайсенов // Уланские зори. - 1993. - 21 апреля.
Кайсенов, К. «Пишу о том, что испытал и пережил» [Текст] : [беседа] / К. Кайсенов; записал А. Серебряников // Рудный Алтай. - 1993. - 17 июля.
Кайсенов, К. «Пишу о том, что испытал и пережил» [Текст] : [о военной тематике произведений] / К. Кайсенов // Казахстанская правда. - 1995. - 14 марта.
Кайсенов, К. Партизан из рода батыров [Текст] : [К. Касенову - 80 лет] : интервью // К. Кайсенов; записал А. Черненко // Вечерний Алматы. - 1998. - 24 апреля.
Кайсенов, К. Дорогая моя столица! [Текст] : [о предстоящей презентации новой столицы] / К. Кайсенов // Казахстанская правда. - 1998. - 9 июня.
Қ. Қайсеновтың қатысуымен жарық көрген басылымдар
Издания, вышедшие при участии К. Кайсенова
Қазақстандық партизандар [Мәтін] / құрастырған : Қ. Қайсенов. - Алматы : Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасы, 1960. - 308 б с.
Қ. Қайсенов туралы әдебиет
Литература о К. Кайсенове
Кітаптар - Книги
Қазақстан [Мәтін] : ұлттық энциклопедия. 5 т. : К-Қ. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 1999. - Қайсенов Қасым: б. 473.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - Қайсенов Қасым: б. 429.
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Қазақстан Республикасы мәдениет, ақпарат және спорт министрлігі. - Алматы : Аруна, 2005. - (Мәдени мұра). – Қайсенов Қасым: б. 307.
Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары / құрастырушылар Ұ. Есдаулет, К. Құрмансейіт, Д. Кәпұлы. - Астана : Фолиант, 2011. - Қайсенов Қасым: б. 99.
Қазақстан жазушылары. ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. - Қайсенов Қасым: б. 173.
Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / құрастырғандар С. Қамшыгер; Қ. Жұмашева. - Алматы : Ан Арыс, 2009. - Қайсенов Қасым: б. 218-219.
Жүз тұңғыш [Мәтін] : жинақ. 2-ші кітап. - Алматы : Жалын, 2005. - 352 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Сланов, Ғ. Замана шежіресі [Мәтін] : жазушы жазбалары / Ғ. Сланов. - Алматы : Қазақстан, 1970. - 296 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Әлімбаев, М. Хас батыр Қасым Қайсенов [Мәтін] / М. Әлімбаев М. - Алматы : Білім, 1981. - 40 б.
Партизан Қасым Қайсенов [Текст] / құрастырған М. Есламғалиұлы. - Алматы : Жазушы, 1997. - 208 б.
Аупбаев Ж. Таңғажайып тағдырлар [Мәтін] : портрет, эссе , сұхбат / Ж. Аупбаев. - Алматы : Қазақстан, 1998. - 208 б.
Иманасов, С. Қаламдастарым мен замандастарым [Мәтін] / С. Иманасов. - Алматы : Қазақстан, 2001. - 224 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Жақсыбаев, А. Қайтпас Қайсар [Мәтін] : роман-эссе / А. Жақсыбаев. - Астана : Фолиант, 2002. - 304 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Жақсыбаев, А. Балалық пен даралық [Мәтін] : әңгімелер / А. Жақсыбаев. - Алматы : Ол-Жас, 2005. - 80 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Жеңіс сәулесі = Свет победы [Мәтін] : суретті кітап. - Алматы : Казинпресс, 2005. - 400 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Халықтың өшпес ерлігі [Мәтін] = Бессмертие подвига народа : воспоминания казахстанцев - ветеранов войны и тружеников тыла. - Астана : Арай, 2005. - 672 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Қайырбеков, Ғ. Алыс та жақын жағалау [Мәтін]. 2-ші кітап / Ғ. Қайырбеков; баспаға дайындаған Б. Хамзақызы. - 2006. - 192 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Қаһарман [Мәтін] : (естелiк, арнау - толғау, өлең - жырлар) / құраст. Ғ. Қабышұлы. - Алматы : Атамұра, 2007. - 296 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Білгенге маржан [Мәтін] : қанатты сөздер мен мақал-мәтелдер / құрастырған А. Қ. Керімтаев. - Алматы : Көркем баспасы, 2010. - 416 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Қазақ жауынгері Ұлы Отан соғысы майданында [Мәтін] = Казахстанцы в Великой Отечественной войне : историко-документальное исследование / составители: Б. Ғ. Аяған, Х. М. Әбжанов, Ж. Ү. Қыдыралина. - Алматы : Өнер, 2010. - 639 с. - (Жеңіс). - Издание на казахском и русском языках. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
Әміренов, М . Өмір өрнектері [Мәтін] / М. Әміренов. - Өскемен : Шығыс-Полиграф, 2013. - 286 б. - Қайсенов Қасым (ол туралы).
***
Казахстан [Текст] : национальная энциклопедия. Т. 3. К-М. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2005. - Кайсенов Касым: с. 94-95.
Литература Казахстана[Текст] : знциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна : Қазығұрт, 2010. - (Мәдени мұра). - Кайсенов Касым: с. 255.
Писатели Казахстана [Текст] : справочник. - Алма-Ата : Жазушы, 1969. - 368 с. - Кайсенов Касым.
Писатели Казахстана [Текст] : справочник. - Алма-Ата : Жазушы, 1982. - 280 с. - Кайсенов Касым.
Они были первыми [Текст] : [справочник]. - Алматы : Алматыкiтап, 2007. - 296 с. - Кайсенов Касым (о нем).
Писатели и поэты Восточного Казахстана [Текст] : (рекомендательный указатель литературы) / Восточно-Казахстанская областная универсальная научная библиотека иени А. С. Пушкина. - Усть-Каменогорск, 1989. - Кайсенов Касым: с. 27-29.
Кайшибаева, Р. К Казахско-украинские литературные связи [Текст] / Р. К. Кайшибаева. - Алма-Ата : Наука, 1977. - 138 с. - Кайсенов Касым (о нем).
Слова, пришедшие из боя : казахстанские писатели в Великой Отечественной войне [Текст] : биобиблиографический указатель / составители Г. Х. Мусина, И. Г. Смирнова. - Алматы, 2005. - Кайсенов Касым: с. 56-58.
Тарлыкова, О. А за строкой мне видится судьба... [Текст] / О. Тарлыкова. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2006. - 300 с. - Кайсенов Касым (о нем).
Арцишевский, А. Неукротимая эпоха [Текст] : эссе, публицистика / А. Арцишевский. - Алматы : Алаш, 2014. - 480 с. - Кайсенов Касым (о нем).
Мерзімді басылымдар
Периодические издания
Тоқпатаев, У. Қайсар қазақ : [Халық қаһарманы Қ. Қайсеновпен сыр-сұхбат] / У. Тоқпатаев // Дидар. - 2005. - 25 қаңтар (№10). - Б. 2.
Нұразханов, Е. Алтайдың алшы түскен асығы еді... [Мәтін] : [қазақтың қас батыры Қ. Қайсенов туралы хатшысының күнделігінен] / Е. Нұразханов // Дидар. - 2011. - 22 сәуір; 25 сәуір; 27 сәуір; 29 сәуір; 3 мамыр; 5 мамыр. - Б. 7.
Нұразхан, Е. Қаһарман Қасымның хатшысы шерткен сыр : [партизан-жазушы Қ. Қайсенов туралы естелік] / Е. Нұразхан // Дидар. - 2012. - 23 наурыз (№33). - Б. 19
Көшімбаев, С. Тау көтерген Толағайдай... [Мәтін] : [партизан-жазушы Қасым Қайсенов туралы] / С. Көшімбаев // Қазақ әдебиеті. - 2012. - 4 мамыр. - Б. 5.
***
1969-1974
Кукушкин, Ю. Побратимы [Текст] : [об участии писателя К. Кайсенова в освобождении Украины в 1943 году] / Ю. Кукушкин // Казахстанская правда. - 1969. - 14 октября. - С. 2.
Чистяков, М. Побратимы [Текст] : [о К. Кайсенове] / М. Чистяков // Рудный Алтай. - 1974. - 27 августа. - С. 3.
1991-1998
Стамбеков, К. Он выполнял задание Родины [Текст] : [о ветеране Великой Отечественной войны, партизане К. Кайсенове] / К. Стамбеков // Казахстанская правда. - 1991.- 20 февраля. - С. 2.
Кривощеков, Л. Слово о моем друге [Текст] / Л. Кривощеков // Рудный Алтай. - 1993. - 17 июля. - С. 3.
Нурпеисова, Т. Украинский партизан из Казахстана [Текст] : [о легендарном партизане, писателе-фронтовике Касыме Кайсенове] / Т. Нурпеисова // Воин Казахстана. - 1995. - 19 мая. - С. 2.
Шашкова, Л. Вас не надо хвалить, Вами надо "хвалиться" [Текст] : [к 80-летию Народного героя Казахстана, писателя-партизана К. Кайсенова] / Л. Шашкова // Казахстанская правда. - 1998. - 18 августа. - С. 2.
2002
Никольский, А. Снится Украина хлопцу Васе... [Текст] : [о премьере документального фильма о К. Кайсенове] / А. Никольский // Комсомольская правда. - 2002. - 1 февраля. - С. 20.
Черненко, А. Вспомнить все [Текст] : о легендарном писателе-партизане Касыме Кайсенове / А. Черненко // Огни Алатау. - 2002. - 16 февраля. - С. 24.
2003
Касымова, Н. Интервью с Касымом Кайсеновым [Текст] / Н. Касымова // История Казахстана: преподавание в школе и вузах. - 2003. - № 5. - С. 9.
Кулакова, А. Прославленный воин и писатель [Текст] : [к 85-летию лет Касыма Кайсенова] // Казахстанская правда. - 2003. - 22 мая. - С. 6.
Награды казахстанцам [Текст] : [Указом Президента Украины Л. Кучмы за значительный вклад в углубление сотрудничества между двумя странами и в связи с 85-летием со дня рождения казахстанский писатель К. Кайсенов награжден орденом «За заслуги» II степени] // Казахстанская правда. - 2003. - 22 мая. - С. 6.
Каир, К. Герою Украины в Казахстане - 85 лет [Текст] / К. Каир // Рудный Алтай. - 2003. - 31 мая. - С. 1.
Поломошнова, Л. Здравствуй, батыр-ага! [Текст] : прославленный партизан Касым Кайсенов в Восточном Казахстане / Л. Поломошнова // Рудный Алтай. - 2003. - 22 июля. - С. 1.
2005
Тарлыкова, О. Как Вам живется, Касым-ага? [Текст] / О. Тарлыкова // Деловой Усть-Каменогорск. - 2005. - № 1. - С. 6-7.
Азимова, Р. Боец невидимого фронта [Текст] : [о К. Кайсенове] // Начнем с понедельника. - 2005. - 18-24 февраля. - С. 24.
2006
Сушко, П. И слух ласкает красота речений [Текст] : [о К. Кайсенове] / П. Сушко // Деловой Усть-Каменогорск. - 2006. - № 3. - С. 40-41.
2007
Кайсенов Касым : писатель, Халық Қаһарманы РК, герой-партизан Великой Отечественной войны [Текст] : некролог // Казахстанская правда. - 2007. - 5 января. - С. 7.
Кончина Касыма Кайсенова [Текст] : некролог // Рудный Алтай. - 2007. - 5 янв. - С. 1.
Галкина, Г. Последний герой [Текст] : [о К. Кайсенове] // Новое поколение. - 2007. - 2 февраля. - С. 12.
Галкина, Г. «О своих чувствах поведал в письме» [Текст] : [о К. Кайсенове] / Г. Галкина // Новое поколение. - 2007. - 9 февраля. - С. 12.
Баев, А. Касым Кайсенов. Жизнь и бессмертие [Текст] / А. Баев // Central Asia Monitor. - 2007. - 11-17 мая. - С. 7.
2008
Серикбаев, К. С. Незабвенный Касым-ага [Текст] : [к 90-летию Героя-партизана К. Кайсенова] / К. С. Серикбаев // Бағдар = Ориентир. - 2008. - № 3. - С. 68-75.
Шепель, О. Стал легендой при жизни [Текст] / О. Шепель // Рудный Алтай. - 2008. - 29 апреля. - С. 6.
Серикбаев, К. Такое не забывается [Текст] : [к 90-летию К. Кайсенова] / К. Серикбаев // Central Asia Monitor. - 2008. - 17-23 октября. - С. 10.
Смирнов, В. Партизан «Вася» [Текст] : [к 90-летию К. Кайсенова] / В. Смирнов // Рудный Алтай. - 2008. - 20 декабря. - С. 6.
2009
Галкина, Г. Живое распятие на куполе церкви [Текст] : [о К. Кайсенове] / Г. Галкина // Новое поколение. - 2009. - 3 апреля. - С. 12
Сулейменов, А. Стоявшие насмерть ради жизни [Текст] / А. Сулейменов // Экспресс К. - 2009. - 8 мая. - С. 6. - Кайсенов К. (о нем).
2010
Мусин, М. Ш. Уходили в поход партизаны [Текст] : [о партизанах - восточноказахстанцах] / М. Ш. Мусин // Рудный Алтай. - 2010. - 17 апреля. - С. 3. - Кайсенов К. (о нем).
Коксегенова, А. В честь партизана [Текст] : [в г. Усть-Каменогорск установлен бронзовый бюст Халык Каhарманы Касыму Кайсенову] / А. Коксегенова // Рудный Алтай. - 2010. - 10 мая. - С. 1, 2.
Сухова, Д. Бронзовая память [Текст] : [в г. Усть-Каменогорск установлен бронзовый бюст Халык Каhарманы Касыму Кайсенову] / Д. Сухова // Өскемен. - 2010. - 13 мая. - С. 24.
Шимырбаева, Г. Касым и Асыл [Текст] / Г. Шимырбаева // Казахстанская правда.- 2011. - 20 мая. - С. 21. - История любви писателя-фронтовика Касыма Кайсенова и его супруги Асыл.
2012
Кумаргажина, Р. Каким был дядя Вася? [Текст] : [о Народном герое К. Кайсенове] / Р. Кумаргажина // Усть-Каменогорск. - 2012. - 3 мая. - С. 6.
Соколова, И. В память о герое [Текст] : [о художественном фильме «Касым» ] // Страна и мир. - 2012. - 24 сентября. - С. 11.
2013
Салыкбаев, Б. Он был человеком-легендой [Текст] : [к 95-летию со дня рождения Халық Қаhарманы, писателя-партизана Касыма Кайсенова] / Б. Салыкбаев // Усть-Каменогорск. - 2013. - 18 апреля. - С. 8.
Никифоров, В. Юбилей Народного героя [Текст] : [95 лет со дня рождения К. Кайсенова] / В. Никифоров, А. Тенизбаева // Рудный Алтай. - 2013. - 30 апреля. - С. 1, 2.
Добродеева, А. Чтобы помнили [Текст] : [95 лет со дня рождения Касыма Кайсенова] / А. Добродеева // Мой город. - 2013. - 2 мая. - С. 13.
Свидетели истории [Текст] : [о патриотической акции в Восточно-Казахстанской области, посвященной памяти Героев Великой Отечественной войны] // Рудный Алтай. - 2013. - 7 мая. - С. 1, 2.
Шишанова, О. Свой среди чужих [Текст] : [о К. Кайсенове и художественном фильме «Касым»] // Новое поколение. - 2013. - 9 мая. - С. 7.
Абенова, С. В честь юбилея народного героя [Текст] : [к 95-летию писателя-партизана Касыма Кайсенова] // Казахстанская правда. - 2013. - 15 мая. - С. 7.
2014-2017
Капась, И. Без права на правду. Касым Кайсенов [Текст] / И. Капась // Mangi El. - 2014. - № 5. - С. 110-115.
Он был живой легендой [Текст] : [о Халык Кахарманы К. Кайсенове] // Шекарашы. - 2014. - № 3. - С. 9-12.
Рябцовская, Л. Что ни имя, то целая эпоха [Текст] : [о выставке в Восточно-Казахстанском областном краеведческом музее, посвященной писателям, уроженцам Восточного Казахстана] / Л. Рябцовская // Рудный Алтай. - 2015. - 29 января. - С. 9.
2018
Смағұл, Б. Ұлттық рухтың ұстыны [Мәтін] : қасым Қайсеновтың туғанына 100 жыл толуына орай / Б. Смағұл // Егемен Қазақстан. - 2018. - 24 қыркүйек. - Б. 9.
Нұразхан, Е. Батырдың бөлек болмысы : батыр Қасым Қайсенов туралы / Е. Нұразхан. - Мәтін (визуалды) // Дидар. - 2025. - 31 шілде (№31). - Б. 12.
***
Кул-Мухаммед, М. Народный герой [Текст] : [100 лет со дня рождения К. Кайсенова] / М. Кул-Мухаммед // Казахстанская правда. - 2018. - 18 апреля. - С. 4 ; 19 апреля. - С. 6.
Вологодская, Г. Школа музыки и жизни [Текст] : [Г. И. Лоренц – блистательная пианистка] / Г. Вологодская // Казахстанская правда. - 2018. - 14 июня. - С. 4.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы
Кекілбайұлы, Ә. Қарағайға қарсы біткен бұтақтай еді... [Электронный ресурс] : [Қасым Қайсенов туралы] // Кітап : сайт. - Пайдалану орны : http://kitap.kz/index.php/catalog/author/5682-qasym_qajsenov (08.06.2017)
Касым Кайсенов (1918-2006) [Электронный ресурс] //проект Асыл Кайсеновой Касым Кайсенов (1918-2006) : сайт. - Режим доступа : http://kaissenov.kz (08.06.2017)
Касым Кайсенов. Хроника жизни [Электронный ресурс] // Портал "National Digital History" : сайт. - Режим доступа : http://e-history.kz/ru/publications/view/4021
Партизан Касым Кайсенов или просто Вася [Электронный ресурс] : документальный фильм / реж. М. Сагатбеков // youtube.com : сайт. - Режим доступа: https://www.youtube.com/watch?v=3FIbr9rJA5s (20.04.2018)
Қайырбеков Ә.
- Жаңартылды 11.11.2024 11:25
Қайырбеков Әділғазы (1955 ж.) – ақын, әдебиетші, журналист, ғалым-филолог, мәдениет қайраткері, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
1955 жылы 10 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданының Жәнтікей (қазір Қожагелді) ауылында дүниеге келген. С. М. Киров атындағы ҚазМУ (1978, қазір әл-Фараби ат. ҚазҰУ) бітірген, кандидаттық диссертация қорғаған. С. Мұқанов әдеби-мемориалды мұражай-үйінде экскурсовод (1978), «Жастар» қазақ телередакциясының редакторы (1979-1981), тілші, кейін «Жас алаш» газетінде бөлім меңгерушісі (1981-1991), «Халық кеңесі» газетінде руханият бөлімінің меңгерушісі (1991-1996), «Қазақ елі» газетінің бас редакторының бірінші орынбасары және «Шалқар» газетінің қосымша редакторы қызметтерін атқарған. 2000 жылдан бері – С. Мұқанов және Ғ. Мүсірепов әдеби-мемориалды мұражай кешенінің директоры.«Бастау» (1980), «Ақ тұма» (1984), «Шамшырақ» (1987), «Сөз бен іс» деректі әңгімелер мен очерктер («Слово и дело»), «Саға» (2003), «Ардакүрең» (2008), «Тұлғалар тағылымы» эссе және ой-толғамдар (2014), «Бөртостаған» (2005), «Сұлутал» (2009), «Жандауа» (2012) өлеңдер мен поэмалар жинақтарының, «Тәуелсіздік және қазақ поэзиясы» зерттеуінің авторы (2011).
Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің грамотасы (1987), «Астанаға - 10 жыл» мерекелік медалімен, ҚР Ұлттық бизнес-рейтингінің «Даңқ жұлдызы» орденімен марапатталған. Жыр байқауларының лауреаты, «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының иегері (1999).
2023 жылы "Құрмет" орденімен марапатталды.
Ә. Қайырбековтың кітаптары
Книги А. Кайырбекова
Поэзия
Қайырбеков, Ә. Шер шертер : жыр кітабы /Ә. Қайырбеков. - Алматы : Ана тілі, 1998. - 224 б.
Қайырбеков, Ә. Бөртостаған : жыр кітабы /Ә. Қайырбеков. - Алматы : Жазушы, 2005. - 192 б.
Қайырбеков, Ә. Сұлутал : жыр кітабы /Ә. Қайырбеков. - Астана : Астана полиграфия, 2009. - 160 б.
Қайырбеков, Ә. Жандауа : жыр кітабы /Ә. Қайырбекова. - Алматы : TST company, 2013. - 480 б.
Қайырбеков, Ә. Он томдық шығармалар жинағы : балладалар, толғаулар, өлеңдер. - Алматы : TST company, 2014. - 352 б.
Қайырбеков, Ә. Ғұмырдария : балладалар кітабы /Ә. Қайырбеков. - Алматы : Алматы-Болашақ, 2020. - 176 б.
Ғылыми басылымдары
Научные издания
Қайырбеков, Ә. Саға : эссе, әдеби сын-зерттеу, ой-толғам /Ә. Қайырбеков. - Астана : Фолиант, 2003. - 296 б.
Қайырбеков, Ә. Тәуелсіздік жылдарындағы қазақ поэзиясы: ізденістер, проблемалар (1991-2001 ж.ж.) : филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты /Ә. Қайырбеков. - Алматы, 2004. - 28 б.
Қайырбеков, Ә. Ардакүрең : эссе, әдеби сын -зерттеу, сыр-сұхбат, ой-толғам /Ә. Қайырбеков. - Алматы : Дәуір, 2008. - 480 б.
Қайырбеков, Ә. Тәуелсіздік және қазақ поэзиясы : зерттеу кітабы /Ә. Қайырбекова. - Алматы : TST company, 2011. - 216 б.
Қайырбеков, Ә. Тұлғалар тағылымы : эсселер, ғылыми-зерттеу мақалалар, ой-толғам, сыр-сұхбат /Ә. Қайырбеков. - Алматы : Айғаным, 2014. - 286 б.
Ә. Қайырбековтың қатысуымен шыққан кітаптар
Книги, вышедшие при участии Ә. Кайырбекова
Мүсірепов, Ғ. Таңдамалы шығармалары /Ғ. Мүсірепов; құраст. Ә. Қайырбеков. - Алматы : ҚазАқпарат, 2012. - 112 б.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Мақалалар – Статьи
Қайырбеков, Ә. Жыр-ғұмыр:Ақын Хамит Ерғалиев 80 жаста /Ә. Қайырбеков // Түркістан. - 1996. - 16-22 қазан
Қайырбеков, Ә. Еңселендірер естеліктер: Жыр тұлпары, сыр сұңқары-Сырағаң. Естеліктер: С.Мәуленов туралы жаңа кітап /Ә. Қайырбеков // Қазақ әдебиеті. - 1997. - №6 мамыр. - Б. (N18).-5
Қайырбеков, Ә. Қазақ жырының қара бурасы /Ә. Қайырбеков // Қазақ әдебиеті. - 2001. - 27 шілде. - Б. 4-5
Қайырбеков, Ә. Ғажайып Ғабең /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2002. - 22 наурыз. - Б. 4
Қайырбеков, Ә. Сәбең мен Ғабеңнің мұражай - үйінде /Ә. Қайырбеков // Жас алаш. - 2002. - 28 желтоқсан. - Б. 4
Қайырбеков, Ә. Қайталанбас қас қағым немесе мұражай экспозициясын жаңартудың кейбір мәселелері /Ә. Қайырбеков // Қазақ әдебиеті. - 2003. - 5 қыркүйек. - Б. 7
Қайырбеков, Ә. Поэзия және тәуелсіздік идеясы /Ә. Қайырбеков // Саясат (Политика). - 2005. - №9. - Б. 42-43
Қайырбеков, Ә. Сурет сыры /Ә. Қайырбеков // Шәкәрім әлемі. - 2006. - №2. - Б. 75.
Қайырбеков, Ә. Шәкәрім қажының Сәбеңе хаты /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2006. - 22 наурыз. - Б. 5
Қайырбеков, Ә. Ғылымдағы өнегелі жол /Ә. Қайырбеков // Ана тілі. - 2007. - 22 наурыз. - Б. 6-7
Қайырбеков, Ә. Ғабит көп - Ғабең жалғыз : [жазушы Ғ. Мүсірепов туралы естелік-әңгіме] /Ә. Қайырбеков // Қазақ әдебиеті. - 2012. - 13 сәуір.- Б. 4.
Қайырбеков, Ә. Қайырымдылық қағидасы : немесе қоғам қайраткері, Парламент Мәжілісінің депутаты Нұртай Сабильянов туралы ой-толғам /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2012. - 1 маусым. - Б. 9.
Қайырбеков, Ә. Мұражай қорындағы киімдерге қарап-ақ Ғабеңнің өте сәнді киінгенін байқауға болады /Ә. Қайырбеков // Аңыз адам. - 2012. - № 18. - Б. 45-46.
Қайырбеков, Ә. Қожагелді батыр : [Орыс отаршылығына қарсы шыққан қазақ батыры Қ. Атанұлы туралы дастан.] /Ә. Қайырбеков// Дидар. - 2013. - 30 шілде. - б. 5.
Қайырбеков, Ә. Қожагелді батыр /Ә. Қайырбеков // Абай. - 2014. - №5. - Б. 38-47
Қайырбеков Ә. Екі алыптың арасында Алаш жатыр /Ә. Қайырбеков // Айқын. - 2017. - 11 қараша (№ 171). – Б. 8-9.
Қайырбеков, Ә. Достығы жыр болғандай жақсы өнеге : [Б. Майлин мен Ғ. Мүсіреповтің шығармашылық байланыстары туралы] /А. Қасым // Егемен Қазақстан. - 2019. - 25 қыркүйек. - Б. 10
Қайырбеков, Ә. Хаттар, жылдар, тағдырлар.../Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2021. - 23 ақпан. - Б. 13
Қайырбеков, Ә. Жыраулық өнердің жанашыры /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2021. - 21 сәуір. - Б. 14
Қайырбеков, Ә. Шырқау шыңы Шоқанның /Ә. Қайырбеков, К. Хульшоф // Егемен Қазақстан. - 2021. - 16 маусым. - Б. 11
Қайырбеков, Ә. Құнды сағат : [Ғабит Мүсірепов музейінде сақталған құнды жәдігер тарихынан] /Ә. Қайырбеков. - // Ана тілі. - 2021. - 17-23 маусым. - Б. 12.
Қайырбеков, Ә. Е, бақытсыз жазушы - мен сені аяймын : [жазушы Ғабит Мүсірепов туралы] /Ә. Қайырбеков // Ана тілі. - 2021. - 12-18 тамыз. - Б. 5
Қайырбеков, Ә. Сөз зергерінің құтханасы : [жазушы Ғабит Мүсірепов туралы] /Ә. Қайырбеков// Егемен Қазақстан. - 2022. - 21 сәуір. - Б. 10
Қайырбеков, Ә. Ғабит Мүсірепов: Абай - ұлттық роман /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2022. - 16 қыркүйек. - Б. 13
Қайырбеков, Ә. Кәдімгі Сәбең еді : [жазушы Сәбит Мұқанов шығармашылығы туралы] /Ә. Қайырбеков. - Мәтін // Егемен Қазақстан. - 2023. - 12 қыркүйек. - Б. 14
Өлеңдер – Стихи
Қайырбеков, Ә. Жұрт ұйқыда жатқанда жауған жаңбыр...: өлең /Ә. Қайырбеков // Жалын. - 1996. - № 11-12. - Б. 45-49.
Қайырбеков, Ә. Науырызға ғашық қаңтармын /Ә. Қайырбеков // Жас алаш. - 2003. - 7 қаңтар. - Б.5.
Қайырбеков, Ә. Балалық шақтан бір белгі : өлең /Ә. Қайырбеков // Жұлдыз. - 2007. - № 10. - Б. 3-9.
Қайырбеков, Ә. Өлеңдер /Ә. Қайырбеков // Таң-Шолпан. - Алматы, 2013. - № 1. - Б. 49-59
Қайырбеков, Ә. "... Сексен түсті бояуы, Сезім осы сұрапыл!" : Жетпей тұр ғой; Көңіл; Есіңде ме келте көктем; Көлге құлаған көлеңкелер; Сұрапыл : өлеңдер /Ә. Қайырбеков // Егемен Қазақстан. - 2013. - 8 ақпан. - Б. 7.
Қайырбеков, Ә. Өлеңдер /Ә. Қайырбеков // Жыр маржаны : он томдық қазақ поэзиясының антологиясы. Т. 7. - Алматы : Мереке, 2014. - Б. 107-116.
Ә. Қайырбеков туралы әдебиеттер
Литература о Кайырбекове А.
Шығыс Қазақстан облысы : энциклопедия. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014. - Қайырбеков Әділғазы: Б. 430-431.
Жыр маржаны : он томдық қазақ поэзиясының антологиясы. Т. 7. - Алматы : Мереке, 2014. -Әділғазы Қайырбеков: Б. 106.
***
Кенжеханұлы, М. Ақын алпыс жылдығын Алтайда атап өтті : [А. С. Пушкин атындағы кітапханада ақын Ә. Қайырбековпен кездесу өтті] /М. Кенжеханұлы // Дидар. - 2015. - 1 маусым. - Б. 5.
Қайырбеков, Әділғазы. Е, бақытсыз жазушы - мен сені аяймын : жазушы Ғабит Мүсірепов туралы /Ә. Қайырбеков // Ана тілі. - 2021. - 12-18 тамыз. - Б. 5.
Қалиғожин С. Ж.
- Жаңартылды 03.06.2026 11:54
Қалиғожин Советхан Жақыптегі (1937 - 2021 жж.) – ақын, оқытушы, ҚР Журналистер одағының мүшесі.
1937 жылы 6 тамызда Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданына қарасты Теректібұлақ ауылында өмірге келді. Әкесі Қалиғожа Жақып ұлы ауылдық жерде шаруашылықты ұжымдастыруға ат салысып, ұжымшарда (колхоз) бригадир, есепші, бастық болады. 1941 жылы өз еркімен (броньмен қалтырылып колхозды басқарған) әскер қатарына алынып, отан қорғау жолында қаза болады. Анасы Алтынша Салықшы қызы Советханның 1,5 жасында қайтыс болады. Әке, шешесіз жетім қалған сәбиді апасы Бағжан бауырына салып, қамқорлыққа алады.
Советхан жағдайға байланысты біраз кешігіп 1947 жылы ауылда ашылған бастауыш мектептің 1–ші сыныбына алынып, 1951 жылы осы мектептің 4–ші сыныбын үздік бітіреді. 1951–1952 оқу жылында Құйған мектеп– интернатына қабылданып, оқуын одан әрі жалғастырады. Орта білім алғанға дейін осы интернатта болады. Жазғы каникулда осында жұмыс істеп, киім–кешек алып тұрды. 1957 жылы осы мектептің 10-шы сыныбын жақсы деген бағаға бітіріп, кәмелеттік аттестат алды.
1957 жылдың қазан айынан 1960 жылдың желтоқсан айына дейін әскер қатарында болып, Отан алдындағы борышын атқарды. Әскерден оралысымен Буденновка сегіз жылдық мектебіне дене тәрбиесі мұғалімдігіне қабылданды. Содан зейнеткерлікке шыққанға дейін мектепте істеді. 1961 жылы Семей қаласындағы Н. К. Крупская атындағы пединститутқа (қазіргі Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университет) сырттай оқуға түсіп, тарих мамандығы бойынша жоғарғы білім алды.
Халық ағарту саласында істеген 46 жылдың отыз жылдан астамы мектепті басқару жүйесін қамтыды. Жылытау сегіз жылдық, Шірікаяқ, Құйған, Теректібұлақ орта мектептерінде директор боп істеді.
Міндетін адал атқарды. Атқарған қызметіне байланысты іскер басшылар қатарында болды. Ол істеген мектептер кезінде облыстық, республикалық деңгейде жақсы нәтижелерге қол жеткізіп жүрді.
Мерзімді баспасөз беттерінде елуден астам оқу–тәрбие жұмысының теориясы мен методикасына байланысты мақалалары жарық көрді. Ол ұсынған мектептің оқу–тәрбие жұмысының құрылымын ауданның бірқатар мектептері пайдаланып жүр. Бірқатар кітаптың авторы.
Әдіскер мұғалім. ҚР білім беру саласының үздігі. ҚР білім министрі мен кәсіподақ комитетінің құрмет грамотасының иегері. Облыстық, республикалық педагогикалық оқудың сан мәрте жеңімпазы. Күршім ауданының құрметті азаматы. Творчестволық іспен шұғылданады.
2021 жылы 25 желтоқсанда дүниеден өтті.
С. Қалиғожиннің кітаптары
Книги Калигожина С.
Қалиғожин, С. Өнегелі отбасы-өрелі ұрпақ [Мәтін] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Шығыс Полиграф, 2011. - 170 б.
Қалиғожин, С. Мықты болсаң күлмей көр [Мәтін] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Шығыс-Полиграф, 2013. - 67 б.
С. Қалиғожиннің мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации Калигожина С. в периодических изданиях и сборниках
Қалиғожин, С. Көкжарлы Көкжал Барақ [Мәтін] / С. Қалиғожин, Т. Қайырбаев // Дидар. - 1991. - 10 қыркүйек.
Қалиғожин, С. Көкжал Барақ туралы [Мәтін] : [Қабанбай батырмен Шорға ұрсысына қатысуы] / С. Қалиғожин // Рауан. - 1991. - 10 қыркүйек.
Қалиғожин, С. Өскеменде АЭС салынса, кадрлар мен жұмыс қолдары қайдан келеді? [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 1991. - 30 шілде.
Қалиғожин, С. Көкжарлы Көкжал Барақ және оның ата тегі мен ұрпақтары [Мәтін] / С. Қалиғожин, Т. Қайырбаев // Дидар. - 1992. - 18 шілде.
Қалиғожин, С. Көкжарлы Көкжал Барақ [Мәтін] : [батыр бабамыздың туғанына 290 жыл] / С. Қалиғожин // Егемен Қазақстан. - 1992. - 24 қыркүйек.
Қалиғожин, С. Оқу тәрбие жұмысын заман талабына сай ұйымдастыру [Мәтін] : [Күршім ауданындағы оқу-тәрбие жұмысы] / С. Қалиғожин // Рауан. - 2000. - 27 наурыз.
Қалиғожин, С. Көкжарлы Көкжал Барақ [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2000. – 13 маусым.
Қалиғожин, С. Талапқа сай талпыныс [Мәтін] : [Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданындағы Теректібұлақ орта мектебінде атқарылып жатқан игі істер туралы] / С. Қалиғожин // Қазақстан мұғалімі. - 2001. - 28 наурыз. - Б. 1.
Қалиғожин, С. Жақсыдан - шарапат [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2003. - 1 ақпан. - Б. 2.
Қалиғожин, С. Ауылым қайда барасың? [Мәтін] / С. Қалиғожин // Рауан. - 2005. - 7 мамыр. - Б. 3.
Қалиғожин, С. Нысаналы мақсат [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2007. - 21 сәуір. - Б. 6.
Қалиғожин, С. Ақын - мұғалім [Мәтін] / С. Қалиғожин // Рауан. - 2008. - 11 қараша. - Б. 2.
Қалиғожин, С. Бұл өңір байып келеді [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2009. - 14 қазан. - Б. 3.
Қалиғожин, С. Жарылғап батыр [Мәтін] / С. Қалиғожин // Рауан. - 2009. - 18 шілде. - Б. 5-6.
Қалиғожин, С. Қолды болған қоңыр жорға [Мәтін] : [Ақнайман руында отыз жыл болыс болған Омар Бәйекешұлы туралы] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2012. - 11 мамыр. - Б. 13.
Қалиғожин, С. Омар болыстың үш тапқырлығы [Мәтін] : [Ақнайманға отыз жыл болыс болған Омар Байекешұлы туралы] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2012. - 12 наурыз. - Б. 7.
Қалиғожин, С. Әйгілі Омар болыстың мазары қараусыз қала бере ме? [Мәтін] : [Ақнайманның әйгілі биі, 30 жыл ел басқарған Омар болыс Бәйекешұлы туралы] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2013. - 21 қараша. - Б. 12.
Қалиғожин, С. Қызыл тілдің құдыреті [Мәтін] / С. Қалиғожин // Егемен Қазақстан. - 2014. - 29 қазан (№ 211). - Б. 9.
Қалиғожин, С. Омар болыстың мазары екеніне күмән болмауы тиіс [Мәтін] : [Ақнайманды 30 жыл басқарған Омар Бәйекешұлы туралы] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2014. - 14 наурыз. - Б. 20.
Қалиғожин, С. Көкжарлы Көкжал бараққа ескерткіш орнатылды [Мәтін] / С. Қалиғожин // Рауан. - 2015. - 23 қыркүйек. - Б. 3.
Қалиғожин, С. Көкжарлы Барақ батырға Күршімде ескерткіш орнатылады [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2015. - 15 сәуір. - Б. 5.
Қалиғожин, С. Қарауылдан мерейіміз өсіп, рухтанып қайттық [Мәтін] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2015. - 19 қараша. - Б. 26.
Қырықбайдың кенжесі Зинаш ақын [Мәтін] / әзірлеген: С. Қалиғожин // Дидар. - 2016. - 20 мамыр. - Б. 21.
Поэзия
Қалиғожин, С. Жылымыз бол баянды, берекелі! [Мәтін] : [өлең] / С. Қалиғожин // Рауан. - 1997. - 8 қаңтар.
Қалиғожин, С. Күркебай мерген [Мәтін] : дастан / С. Қалиғожин // Рауан. - 2008. - 7 шілде. - Б. 2.
Қалиғожин, С. Алаштың асыл қызы еді [Мәтін] : [ақын Фариза Оңғарсыноваға арналған өлең] / С. Қалиғожин // Дидар. - 2014. - 3 ақпан. - Б. 5.
Қалиғожин, С. Шақырып ем қонаққа бөрілерді [Мәтін] : өлең / С. Қалиғожин // Қазақ әдебиеті. - 2015. - 17 - 23 сәуір (№ 15). - Б. 12.
Қалиғожин, С. Ақнайман Жаман батыр [Мәтін] : [Көкжал Барақ батырдың үзеңгілес серігі Жаман батыр туралы дастан] / С. Қалиғожин // Отүкен. - 2015. - № 1. - Б. 112-126.
Электрондық ресурстар
Электронные ресурсы
Қалиғожин, С. Күнгейлі Күршімім, көшбасшы Ұланым [Электрондық ресурс] : [Күршім, Ұлан аудандарының 80 жылдық мерейтойларына арналған жыр-дастандар] / С. Қалиғожин. - Алматы : Арда, 2008. - 145 б.
Қалиғожин, С. Тәрбие тарландарына тарту [Электрондық ресурс] : [мұғалімдерге арналған көмекші құрал] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Реклама-Дайджест, 2010. - 220 б.
Қалиғожин, С. Өнегелі отбасы - өрелі ұрпақ [Электрондық ресурс] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Шығыс-Полиграф, 2011.
Қалиғожин, С. Өрнектелді өлең боп өмірдің кейбір тұстары [Электрондық ресурс] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Шығыс-Полиграф, 2012. - 236 б.
Қалиғожин, С. Саңлақ [Электрондық ресурс] : [облысқа танымал ардақты ұстаз, ақылгөй қария М. Шаяхметов туралы] / С. Қалиғожин. - Алматы ; Жидебай : Халықаралық Абай клубы, 2012.
Қалиғожин, С. Барақ ауылы [Электрондық ресурс] : [Күршім ауданы Теректібұлақ ауылының тарихынан] / С. Қалиғожин. - Өскемен : Шығыс-Полиграф, 2013. - 135 б.
Кәкенов А.
- Жаңартылды 06.09.2022 21:22
Кәкенов Абаш – ақын, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері.
Абаш Кәкенов – 1956 жылы 28 шілдеде Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданы Жаңа ауыл ауылында дүниеге келген.
1974 жылы орта мектепті аяқтап, сол мектепте еңбек жолын бастаған.
1981 жылы Қарағанды училищесінде «Киномеханик» мамандығында білім алады.
1982 жылы Тарбағатай ауданы, Жаңа ауыл ауылында Мәдениет үйінде киномеханик болып қызмет атқарған.
1988 жылдан импровизатор ақындық дарынымен танылып, айтыстарға қатыса бастайды.
Абаш Кәкенов – көрнекті ақын, термеші, халықаралық, республикалық, өңірлік, облыстық айтыстардың бірнеше мәрте жеңімпазы. «Музыка өнері» номинациясы бойынша Абай атындағы облыс әкімі сыйлығының және «Қазақстан Жастар одағы» сыйлығының лауреаты.
Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қайраткері. Тарбағатай ауданының Құрметті азаматы.
А. Кәкенов мақалалары
Статьи А. Какенова
Кәкенов А. "Америка арман ба еді?!" [Мәтін] : [Атланта сапарынан оралған ақын...әңгіме.Әңгімелескен У.Тоқпатаев] / Кәкенов А. // Дидар. - 1996. - 20 тамыз.- Б.4
Кәкенов, Абаш. Бір бойына сыйдырған сегіз өнер [Мәтін] / А. Кәкенов // Тарбағатай. - 2009. - 28 қараша.- Б.3.
Кәкенов , Абаш. Жәкеңнің домбырасы киелі дүниеме айналды... [Мәтін] : [Айтыскер ақын Абаш Кәкенов туралы] / А. Кәкенов ; сұхбат. М. Иманғали // Дидар. - 2011. - 14 ақпан.- Б.5.
Кәкенов А. Біз білмейтін Берия [Мәтін] / Кәкенов А. // Түркістан . - 2011. - 28 шілде (№ 30). – 10
А.Кәкенов туралы мақалалар
Статьи о А. Какенове
Қаратайұлы Б. Ана тілегі.Арнау (Абаш Кәкеновке) [Мәтін] : [Өлең] / Қаратайұлы Б. // Дидар. - 1994. - 16 көкек.- Б.
Сәрсенбайқызы Ғ. Қос дүлділін ардақтаған туған ел [Текст] : [Жерлестеріміз айтыскер ақын А.Кәкенов пен атақты спортшы Ж.Атаевтың құрметіне арналған кеш өткізілді] / Сәрсенбайқызы Ғ. // Дидар. - 1994. - 26 мамыр. - С.
Кәкенов А. "Қасиетті Қарауылға жүлде үшін емес,намыс үшін барамын!" [Мәтін] : [Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегері,әнші,ақын,тарбағатайлық...сұхбат.Сұхбаттасқан Г.Қазимова] / Кәкенов А. // Дидар. - 1995. - 10 шілде.- Б. 3
Қайырбаев Ә. Жаңаауылдағы салтанат [Мәтін] : [Ақын А.Кәкеновтың 40 жасқа толуына арн. кеш өтті] / Қайырбаев Ә. // Тарбағатай нұры. - 1996. - 28 қараша.- Б.
Қазымова Г. "Тұрпаты шаршы,тобықтай болған Абашым" [Мәтін] : [Тарбағатай ауд. ақын А.Кәкеновтың шығармашылық кеші болып өтті] / Қазымова Г. // Дидар. - 1996. - 30 қараша.- Б.
Тоқпатаев У. "Абаш-Думан" халқына бара жатыр [Мәтін] : [А.Кәкеновтың ойын-сауық отауын құрудағы мақсат-мүддесі] / Тоқпатаев У. // Дидар. - 1998. - 25 сәуір
Қазымова Г. Шығыстың серісі облысқа танымал ақын [Мәтін] : [Облысқа танымал айтыскер ақын Кәкенов А туралы ] / Қазымова Г. // Дидар. - 2000. - 18қаңтар.- Б.
Тоқпатаев У. Алтайдың оза шапқан ақтаңгері [Мәтін] / Тоқпатаев У. // Дидар. - 2006. - 11қараша.- Б.6
Қасымжанұлы С. Тоғыз балалы отбасы тоқымдай жерде тұрады [Мәтін] / Қасымжанұлы С. // Ертіс өңірі. - 2008. - 16 қаңтар.- Б.1,8.
Кенжехан Б. Ақын Абаш той жасады [Мәтін] / Б. Кенжехан // Дидар. - 2009. - 5 наурыз.- Б.3.
Елубаев, Оңдасын. Ақынның қайырымдылық концерті [Мәтін] / О. Елубаев // Егемен Қазақстан. - 2010. - 20 сәуір.- Б.5.
Кәкенов, Абаш. Жәкеңнің домбырасы киелі дүниеме айналды... [Мәтін] : [Айтыскер ақын Абаш Кәкенов туралы] / А. Кәкенов; сұхбат. М. Иманғали // Дидар. - 2011. - 14 ақпан.- Б.5.
Кенжеханұлы , Мұратхан. Абаш алашына, Алаш Абашына риза [Мәтін] : [Айтыс ақыны Абаш Кәкенов 60 жасқа толды.] / М. Кенжеханұлы // Дидар. - 2016. - 10 желтоқсан.- Б.10.
***
Михеева Н. Абаш-шоу ? А почему бы и нет [Текст] : [О деятельности акына А.Какенова по созданию обл.театра-шоу песни] / Михеева Н. // Рудный Алтай. - 1998. - 21 марта
Азмухамбетов Ш. Абаш собирает друзей [Текст] : ["Абаш-думан" была создана три года назад. Фактическим организатором стал певец, лауреат Союза молодежи Казахстана Абаш Какенов] / Азмухамбетов Ш. // Рудный Алтай. - 2001. - 17 нояб. - С. 2
Қамбаров Ж.
- Жаңартылды 19.12.2023 12:47
Қамбаров Жұмабек (1950) – әнші, композитор, драматург.
Жұмабек Қамбаров 1950 жылы 1 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы (бұрынғы Семей облысы) Абай ауданында туған.
Өнер мектебінің әншілер даярлайтын бөліміндегі Ж.Елебековтің сыныбында дәріс алды.
1975 жылы Абай атындағы музыкалык драма театрына қабылданды. Әнші ретінде Абай, Біржан, Естай, Ақан сері әндерін асқақтата шырқап, құлақ құрышын қандырған өнерпаз «Қаракөзде» - Асан, «Менің атым Қожада» - Қожа, «Еңлік - Кебекте» - Жапал, «Кісінейді құлындарда» - Дулат, тағы басқа рөлдерді сомдады.
Түрлі мақала жазу арқылы қаламын ұштаған өнер иесі 1975 жылы «Аққу әні» пьесасын жазды. Содан бері үлкенді-кішілі оннан аса пьесаны дүниеге әкелді. «Жер-ана неге күрсінеді?», «Махаббат, қызық мол жылдар», «Жаралы жүрек», «Желтоқсан жаңғырығы» сияқты туындыларын жұртшылық жылы қабылдады. Семей полигоны тақырыбына да алғаш рет драмалық шығарма жазған.
1980 жылы Семей облыстық телерадиокомпаниясы әдебиет-өнер редакциясына қызметке шақырады. Осында жүріп талай жас таланттың тұсауын кесті. Ол дайындаған «Халық таланттары», «Самал», «Өнеге», «Ән әлемі» сияқты әдеби-музыкалық хабарлар республикалық эфирге де шықты.
Елуден астам әннің, «Мұхтар асуы», «Сахнагер» кітаптарының авторы.
Қазақстан Журналистер одағының мүшесі.
Ж. Қамбаровтын шығармалары
Произведения Ж. Камбарова
Қамбаров, Ж. Мұхтар асуы [Мәтін] / Ж. Қамбаров. - Семей : [б. ж.], 1997. - 163 б.
Қамбаров, Ж. Сан сырлы сахна [Мәтін] : Абай атындағы қазақ музыкалы драма театрына - 70 жыл / Ж. Қамбаров - Алматы : Қазақпарат, 2004. - 260 б.
Мақалалар-Статьи
Қамбаров, Ж. Өнерге қамқор жан [Мәтін] : [Семейдегі Ф.Достоевский атындағы театрдың бас директоры Я.М.Горельников-50 жаста] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 1997. - 6 қараша
Қамбаров, Ж. "Шәкерім " спектакльі сахнада [Мәтін] : [Абай атындағы музыкалық- драма театрының ...қойылымы] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 1998. - №19-25 қараша(N42).- Б.12
Қамбаров, Ж. Өнер деп соққан қос жүрек... [Мәтін] : [Семей қаласындағы М.Төлебаев атындағы саз колледжі театр бөлімінің ұстазы А.Медеуханұлы жайында] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 1998. - №15-21 қазан - Б.3
Қамбаров, Ж. Сахнада өткен саналы жылдар [Мәтін] : [Қазақстанға еңбегі сіңген әртіс Б.Мұхамеджанова туралы] / Ж. Қамбаров // Үш анық. - 1999.
Қамбаров, Ж. Шығармашылық ойды дамытуда сызба есептерді пайдалану [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Қазақстан мектебі. - 1999. - №6.- Б.51-53
Қамбаров, Ж. Жаңа ғасыр өнерін жүдетпесе екен. [Мәтін] : [ҚР Халық әртісі Б.Имаханов туралы] / Ж. Қамбаров // Үш анық. - 1999. - №18.
Қамбаров, Ж. Сахна саңлағы [Мәтін] : [Семейдің Абай атындағы драма театрының халық артисі К.Сәкиева Туралы ] / Ж. Қамбаров, // Дидар. - 2000. - 29 сәуір.- Б.4
Қамбаров, Ж. "Дариға - ай" деген театр бар... [Мәтін] : [Семей қаласындағы М.Төлебаев атындағы саз колледжінің Дариға-ай театры туралы] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 2002. - Б.9
Қамбаров, Ж. Өмірін өнерменен өрнектеген [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Ертіс өңірі. - 2003. - 21 ақпан.- Б.29
Қамбаров, Ж. Ұстазы Иса еді, Естай-пірі [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Ертіс өңірі. - 2005. - 7 сәуір.- Б.16
Қамбаров, Ж. Ағып түскен бір жұлдыз [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 2005. - 28 қаңтар.- Б.3
Қамбаров, Ж. Күйсандықтың күмбірі [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 2005. - 15 сәуір.- Б.4
Қамбаров, Ж. Сахна сәні [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Ертіс өңірі. - 2004. - 22 қаңтар.- Б.17
Қамбаров, Ж. Сахна ғұмыр [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 2004. - 16 сәуір.- Б.6
Қамбаров, Ж. Аспанға қалықтатқан "Ақбұлақты" [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Ертіс өңірі. - 2008. - 9 қаңтар.- Б.7.
Қамбаров, Ж. Жүректерге жол тапқан әндер шырқалды [Мәтін] / Ж. Қамбаров // Семей таңы. - 2009. - 4 маусым.- Б.4.
Нұрбаев, С. Жапал атанған Жұмабек Қамбаров алпыстың асқарында [Мәтін] / С. Нұрбаев // Семей таңы. - 2010. - 21 қазан.- Б.11.
Қамбаров, Ж. Әншіге талғампаздық керек [Мәтін] / Ж. Қамбаров ; сұхбат. Қ. Әлімбек // Ертіс өңірі. - 2010. - 22 қыркүйек.- Б.8.
