Протазанов А.К.

Жаңартылды 25.09.2024 15:50

 Протазанов, Александр Константинович, мемлекет және қоғам қайраткері (1914-2006)

Тюмень облыстық атқару комитетінің председателі (1960-1963), Тюмень облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы (1962-1964), Шығыс Қазақстан облыстық партия комитеінің бірінші хатшысы (1969-1983)
Александр Константинович Протазанов Украинаның Киев қаласында 1914 жылы 15 тамызда дүниеге келген. Шығыс қазақстан облыстық партия комитетінің бірінші хатшысы қызметін атқарған ұзақ (1969-1983) жылдар арасында облыстың дамуына орасан зор ықпал еткен. Өскемен қаласындағы талай нысандардың салынуы Протазановтың есімімен тығыз байланысты. Ертіс жағалауы, қаланың сол жағалауындағы құрылыстар, мәдени-әлеуметтік нысандар, мектеп, балабақшалар сол жылдары көптеп салынды. Қаланы азық-түлікпен қамту мәселесін қолға алды, тікелей бірінші хатшының араласуымен құс фабрикасы, жылыжай құрылыстары салынды.
Облыстағы маман, басшы кадрлар даярлау ісіне үлкен мән беріп, көптеген өнеркәсіп, мекеме басшыларын тәрбиелеп шығарды. Облыс экономикасын, мәдениетін көтеруге елеулі үлес қосқан белгілі қоғам қайраткері одақ дәрежесіндегі зейнеткер. Өмірінің соңғы жылдарында Мәскеу қаласында тұрса да үнемі облыс, қала өмірімен тығыз байланысып отырған. Көптеген мемлекеттік марапаттардың, оның ішінде үш мәрте Ленин орденінің, Октябрь революциясы орденінің, алты мәрте Еңбек Қызыл Ту орденінің иегері.
1996 жылы 10 қазанда А.К. Протазановқа Өскемен қаласының Құрметті азаматы деген атақ берілді.
Протазанов 2006 жылы өмірден өтті.
Александр Константиновичтің есімін шығысқазақстандықтар үлкен құрметпен еске алады. Мемлекет, қоғам қайраткері, бірнеше жыл облысты басқарған іскер басшының есімін мәңгі есте қалдыру үшін Өскемендегі бір көшеге А.К. Протазановтың есімі берілген.
2013 жылы 14 қыркүйекте «Ульба» орталық мәдениет үйінің жанындағы алаңда А.К. Протазановқа ескерткіш ашылды.

2006 жылы 2 ақпанда Мәскеуде қайтыс болған. 

Протазанов А.К. туралы

Литература о Протазанове А. К.

Әбуғалиев, М. Тұғыры биік тұлға. [Мәтін] : [А.К.Протазановтың туғанына 85 жыл] / Әбуғалиев М. // Дидар. - 1999. - 14 тамыз.- Б.
Пуссеп, Г. Н. Почетные граждане Усть-Каменогорска [Текст] / Г. Н. Пуссеп, С. С. Грекова. - Усть-Каменогорск : [б. и.], 2008. - 68-69 с.
Восток благодарный Вас не забудет... [Текст]. - Усть-Каменогорск : Архив ВКО, 2011. - 220 с

Его дела не подвластны времени [Текст] : к 85-летию со дня рождения А. К. Протозанова : сборник воспоминаний / сост. Л. Б. Шик . - Усть-Каменогорск : Издательство ВКГУ, 1999. - 159 с.

Жумагулов, Ш. Пройденный путь [Текст] / Жумагулов Ш. - Алматы : DeLuxe Printery, 2006. - 121 с.

Мақалалар – Статьи

Абугалиев, М. Человек познается в пути [Текст] : [Очерк о бывшем секретаре Вост.-Казахст.обкома КП Каз.ССР А.К.Протозанове] / Абугалиев М. // Рудный Алтай. - 1994. - 13 авг. - С. 2.

Александр Константинович - наш земляк [Текст] : [Ряд статей о бывшем секретаре Вост.-Казахст. обкома КП Каз.ССР А.К.Протозанове] // Рудный Алтай. - 1994. - 13 авг. - С. 3.

Семенова О. Александр Протозанов - Почетный гражданин Усть-Каменогорска [Текст] : [О бывш.секр.обкома КП Казахстана] / Семенова О. // Рудный Алтай. - 1998. - 18 авг. - С. 2.

Вспоминаем Протозанова:вот хороший он мужик! [Текст] : [Воспоминания коллег и друзей о бывш.секр.ВК обкома КП Казахстана А.К.Протозанове] // Рудный Алтай. - 1999. - 14 авг. - С. 4.

Мусин, М. Повесть о Протозанове [Текст] : [А.К.,бывш.секретаре обкома КП Казахстана] / Мусин М. // Рудный Алтай. - 1999. - 31 июля;5,10 авг.  С. 2.

Люди остаются легендой [Текст] : [Рукопись о А.К.Протозанове, ставшая архивным документом] // Огни Прииртышья. - 2001. - 20 июля. - С. 2.

Семенова, О. Большое видится на расстоянии [Текст] : [Презентация видео-фильма, посвященного А.К.Протозанову] / Семенова О. // Рудный Алтай. - 2002. - 3 сент. - С. 2.

Дорошенко, Х. Эпоха Протазанова [Текст] / Дорошенко Х. // Устинка плюс. - 2006. - 20 февр. - С. 10

Мустафин, С. Все остается людям [Текст] : 2 февраля в областном архитектурно-этнографическом и природно-ландшафтном музее-заповеднике открылась выставка "Все остается людям", посвященная годовщине со дня смерти Александра Протозанова / Мустафин С. // Рудный Алтай. - 2007. - 6 февр. - С. 3.

Перестало биться сердце великого труженника [Текст] : памяти Александра Константиновича Протозанова // Рудный Алтай. - 2006. - 11 февр. - С. 3.

Поломошнова, Л. Студия "Реал Тайм": в режиме реального времени [Текст] / Поломошнова Л. // Достық-Дружба. - 2006 - N 1-2. - №1-.

Храпунов В. В. В Москве скончался бывший первый секретарь Восточно-Казахстанского обкома партии Александр Константинович Протозанов [Текст] / Храпунов В. В., Ахаев В. И. // Рудный Алтай. - 2006. - 4 февр. - С. 1.

Тишковец, Н. Прощаясь с прошлым [Текст] / Тишковец Н. // Устинка плюс. - 2007. - 2 марта. - С. 7

Памятник от слова память [Текст] // 7 дней. - 2013. - 28 февраля. - С. 3.

Обухов, Вадим. Город памяти нашей [Текст] / В. Обухов // 7 дней. - 2013. - 19 сентября. - С. 1-2

Никифоров, В. Человек, которого знали все - и в Кремле, и в толпе… [Текст] : к 100-летию со дня рождения А. Протозанова / В. Никифоров // Рудный Алтай. - 2014. - 11 авг. - С. 3.

Бердюгин, Г. Стратег. Созидатель. Хозяйственник [Текст] : к 100-летию со дня рождения А. Протозанова / Г. Бердюгин // Рудный Алтай. - 2014. - 11 авг. - С. 3.

Щеглов, В. И дольше века... [Текст] : к 100-летию со дня рождения А. Протозанова / В. Щеглов // Усть-Каменогорск. - 2014. - 7 авг. - С. 9.

Сергиенко, А. Человек-легенда всегда в наших сердцах [Текст] : [праздник улицы им. А. Протозанова] / А. Сергиенко // Рудный Алтай. - 2014. - 18 авг. - С. 1, 2.

Цвейгард, Наталья. Юбилейный коктейль [Текст] : В Усть-Каменогорске отметили праздник улицы Протозанова / Н. Цвейгард // Мой город. - 2014. - 21 авг. : №34 (388). - С. 12

Интернет –ресурстар

Интернет-ресурсы

Протозанов Александр Константинович [электронный ресурс] : [биография] : сайт. – Режим доступа : http://rodinatyumen.ru/person/promyshlennost/protozanov-aleksandr-konstantinovich/ (11.12.2018)

Сухорукова В. Н.

Жаңартылды 11.03.2026 16:31

Сухорукова Вера Николаевна (1951–2020) — Өскемен қаласының құрметті азаматы.

Вера Сухорукова 1951 жылы 10 тамызда Шығыс Қазақстан облысы Шемонайха ауданы Выдриха ауылында дүниеге келген. 1968-1973 жж Өскемен құрылыс-жол институтын (қазіргі Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті) бітіргеннен кейін мемлекеттік органдарда жұмыс істеген. 1999 жылы Өскемен қаласының әкімі болып тағайындалды.
Осы жоғарғы және жауапты қызметте тұрған кезінде қала тұрғындарының әлеуметтік мәселелеріне ерекше көңіл бөлді. Оның басшылығымен жалақы, зейнетақы және жәрдемақы төлемдері реттелді. Бюджет қаражатын тиімді жұмсау жолға қойылып, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы көптеген мәселелер шешімін тапты. 2003 жылдан бастап Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары қызметін атқарды.
Ол Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі III шақырылымының депутаты (2004–2007жж.), экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің төрайымы қызметін атқарды.
Сіңірген еңбегі үшін көптеген марапаттарға ие болды, олардың ішінде "Құрмет" ордені және Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаевтың - "Алтын барыс". жеке төсбелгісімен марапатталған.
2003 жылғы 25 қыркүйектегі Өскемен қалалық мәслихатының шешімімен оған «Өскемен қаласының құрметті азаматы» атағы берілді.
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті базасында ашылған жобалық менеджмент кабинеті Вера Сухорукованың есімімен аталады.
2020 жылғы 19 желтоқсанда қайтыс болды. 

                               В. Н. Сухорукованың мерзімді басылымдардағы жарияланымдары
                                     Публикации Сухоруковой В. Н. в периодических изданиях 

Сухорукова В. Н. Өркенді өзгерістер ордасы : [Қала әкімі Вера Николаевна Сухоруковамен сұхбат] / В. Н. Сухорукова // Егемен Қазақстан. - 2000. - 26 тамыз.- Б.2.
Сухорукова, В. Н. Ортақ үйіміз гүлдене берсін / В. Н. Сухорукова ; сұхб. М. Әміренов // Дидар. - 2000. - 29 тамыз
Сухорукова, В. Н. Болашақ бүгіннен басталады : [Тәуелсіздіктің 10 жылдығы қарсаңында республикада және қаладағы болып жатқан экономика саласындағы өзгерістер туралы қала әкімі Вера Сухоруковамен сұқбат] / В. Н. Сухорукова // Дидар. - 2001. - 11 желтоқсан. - Б. 2

                                                                             ***
Сухорукова, В. Н. Живем по средствам: [Беседа с зам. акима обл. Сухоруковой В. Н. об итогах работы ВКО в 1996 г.] / В. Н. Сухорукова // Рудный Алтай. - 1997. - 23 янв.
Сухорукова, В. Н. Если у людей есть вера: [Беседа с мэром г. Усть-Каменогорска...] / В. Н. Сухорукова // Рудный Алтай. - 1999. - 19 окт.
Сухорукова, В. Доброе дела добром отзовутся : [Помощь пенсионерам от орг-ций обл. в День пожилого человека] / В. Сухорукова // Рудный Алтай. - 1999. - 28 окт.
Сухорукова, В. Н. Влияние состояния дорожных коммуникаций урбанизированных территорий на экологию и качество жизни населения / В. Н. Сухорукова // Вестник Восточно-Казахстанского технического университета. - 2000. - №3. - С. 66-69
Сухорукова, В. Н. Городское хозяйство: проблемы и решения : [Беседа с акимом г. Усть-Каменогорска В. Н. Сухоруковой] / В. Н. Сухорукова // Мысль. - 2000. - №3. - С. 33-36
Сухорукова, В. "За десять лет пройден большой путь..." : [Итоги десятилетнего развития города Усть-Каменогорска] / В. Сухорукова // Рудный Алтай. - 2001. - 13 дек. - С. 2
Сухорукова, В. "Усть-Каменогорск вступил в новый этап развития" : [Как прошел год в жизни города? Что удалось сделать? К решению каких задач нужно приступать сегодня? На эти вопросы отвечает аким города Усть-Каменогоска] / В. Сухорукова // Рудный Алтай. - 2001. - 30 авг. - С. 2
Сухорукова, В. "Казахстанская система образования предпочтительнее" : [Реформа в образовании не завершена. Пока остается слишком много нерешенных проблем, не хватает на все нужды школ и денег, и сил, а подчас специалистов] / В. Сухорукова // Усть-Каменогорск сегодня. - 2001. - 4 окт. - С. 2
Сухорукова, В. Нелегкая пятилетка добрых перемен : [Беседа с акимом города Усть-Каменогорска о достиженях центра объединенной области] / В. Сухорукова // Рудный Алтай. - 2002. - 3 мая. - С. 3
Сухорукова, В. Жить единой семьей / В. Сухорукова // Казахстанская правда. - 2007. - 28 апр. - С. 4.
Сухорукова, В. Н. "Все зависит от того, как поставить вопрос" : интервью с депутатом Мажилиса Парламента Верой Сухоруковой / В. Н. Сухорукова // Рудный Алтай. - 2007. - 22 февр. - С. 3
Сухорукова, В. Н. "Не даю пустых обещаний" / В. Н. Сухорукова // Устинка плюс. - 2007. - 23 марта. - С. 11.

                                                  Сухорукова В. Н. туралы әдебиеттер
                                                       Литература о Сухоруковой В. Н.
                                                                   Кітаптар – Книги 

Құрмет кітабы. Өскемен қаласы. = Книга почёта. Город Усть-Каменогорск / идея авторы және жетекшісі Коротин С. В. - Алматы : Print House Gerona, 2021. - 208 б.

                                                                               ***
Пуссеп Г. Сухорукова В. Н. / Г. Пуссеп // Почетные граждане Усть-Каменогорска, 2008. - С. 98-99.
Сухорукова Вера Николаевна / автор идеи и руководитель проекта С. В. Коротин // Құрмет кітабы. Өскемен қаласы = Книга почёта. Город Усть-Каменогорск / редколлегия: Г. Н. Пуссеп (главный редактор) [и др.] ; перевод на казахский язык С. Е. Абдильдиновой. - Алматы : Print House Gerona, 2021. - С. 188-189.
Сухорукова, В. Хозяйка своей судьбы : книга воспоминаний о В. Н. Сухоруковой / рук. проекта: Татьяна Цветкова. - Усть-Каменогорск : ТОО ВКПК Арго, 2021. - 404 с.
Жемчужное ожерелье Востока. - Усть-Каменогорск : ИП Казакова С. И., Б. г. - 168 с.

                                                                   Мақалалар – Статьи
Тоқпатаев У. Патша көңіл, мәрт мінез, сырлы сезім : [Өскемен қаласының әкімі Вера Сухорукова жайлы бір үзік сыр ] / У. Тоқпатаев // Дидар. - 2001. - 7 тамыз.- Б. 2
Ихсанова, А. Сухорукова атындағы аудитория ашылды / А. Ихсанова // Дидар. - 2023. - 28 қазан. - Б. 3

                                                                                     ***
Распоряжением акима ВКО Сухорукова В. Н. назначена акимом Усть-Каменогорска : Есть биогр. данные // Рудный Алтай. - 1999. - 18 сент.
Кратенко, А. 100 дней Веры Сухоруковой : [О некоторых итогах социально-экономического развития города] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2000. - 1 янв. - С. 2
Портрет акима на фоне города : [Беседа с акимом Усть-Каменогорска В. Н. Сухоруковой] // Рудный Алтай. - 2000. - 29 авг. - С. 6
Епифанова, В. Как решить "женский вопрос"? : [В Астане проходила республиканская конференция Ассоциации деловых женщин Казахстана, в которой принимала участие аким города Усть-Каменогорска В. Н. Сухорукова] / В. Епифанова // Деловой Усть-Каменогорск http://www.aaa.kz. - 2001. - №4. - С. 10
Клиновицкая В. Хозяйка большого города : [Никто не видит такой цельной картины грядущих перемен Усть-Каменогорска как В. Н. Сухорукова. Потому что личностные качества этого человека во многом определяют и то, какие изменения городу предстоят ии то, как они будут происходить] / Клиновицкая В. // Устинка плюс. - 2001. - 7 сент. - С. 4
Кратенко, А. Почему мы голосуем за нее : [Аким Усть-Каменогорска Вера Сухорукова вошла в число самых авторитетных женщин-политиков Казахстана] / А. Кратенко, А. Верченко // Рудный Алтай. - 2001. - 19 апр. - С. 2
Награда от Президента : [Аким Усть-Каменогорска Вера Николаевна Сухорукова получила от Президента Казахстана благодарность "За активную работу в органах государственной власти" и награду - нагрудный знак "Барыс"] // Рудный Алтай. - 2001. - 3 февр. - С. 1
Савина, А. Вера Сухорукова: [О жизни и деятельности акима Усть-Каменогорска В. Н. Сухоруковой] / А. Савина // Вестник ОАО "Казцинк". - 2001. - 30 нояб. - С. 11
Шепель, О. За опытом в Америку : [О поездке в США акима города Усть-Каменогорска Веры Николаевны Сухоруковой] / О. Шепель // Устинка плюс. - 2001. - 26 янв. - С. 5
Михеева, Н. Тысяча дней Веры Сухоруковой : [Итоги за три года пребывания в должности мэра] / Н. Михеева // Рудный Алтай. - 2002. - 14 сент. - С. 5
Некристова, С. Год уходящий... Что сделано, что впереди? : В интервью "Деловому Усть-Каменогорску" аким города рассказывает о том, каким был для нашего города уходящий год, и каковы планы у городских властей на новый 2003 год / Некристова С. // Деловой Усть-Каменогорск һttp://www.aaa.kz. - 2002. - №12 . - С. 10-11
Савина, А. Есть такая партия! / А. Савина // Вестник Казцинка. - 2004. - 26 марта. - С. 3
Жихорь, Ю. "Железная леди" парламента: Беседа с депутатом бывш. акимом Усть-Каменогорска ВКО В. Сухоруковой об экономич. и соц. политике РК / Жихорь Ю. // Новое поколение . - 2005. - 3 июня (N 22). - 8.
Обухов, В. Депутатские запросы / В. Обухов // Семь дней. - 2005. - 3 июня. - С. 3
Кулев, И. Депутат отвечает на вопросы / И. Кулев , В. Обухов // Семь дней. - 2006. - 4 авг. - С. 3
За работу и почет // Семь дней. - 2003. - 12 дек. - С. 2
Данилевский, Д. Смотрите, кто пришел / Д. Данилевский // Flash!. - 2007. - 3 ноябр. - С. 1.
Ушакова, О. Вспомним все : что обещали и что сделали предыдущие акимы областного центра / О. Ушакова // Устинка плюс. - 2008. - 28 авг. - С. 6.
Ершова, Н. Блестит боками медный самовар : [в Усть-Каменогорске состоялась выставка самоваров из коллекции В. Н. Сухоруковой] / Н. Ершова // Рудный Алтай. - 2010. - 27 сент. - С. 6.
Ершова, Н. Клубный жакет взамен фартука : в технопарке "Алтай" г. Усть-Каменогорска состоялось первое заседание Клуба женщин-политиков по ВКО / Н. Ершова // Рудный Алтай. - 2010. - 28 дек. - С. 1, 2.
Шепель, О. Стучится в дверь гендерная весна / О. Шепель // Рудный Алтай. - 2011. - 17 февр. - С. 7.
Саянова, Р. Хозяйка судьбы : [биография В. Н. Сухоруковой, бывшего акима Усть-Каменогорска (1999-2002), а ныне директора клуба женщин-политиков ВК области] / Р. Саянова // Усть-Каменогорск. - 2011. - 25 авг. - С. 6.
Чернявская, Ю. Самовар для железной леди / Ю. Чернявская // Устинка плюс . - 2013. - 19 сент. (№ 38). - С. 12-13
Сухорукова Вера Николаевна. Своей судьбы хозяйка / бес. В. Кисленкова // Устинка плюс . - 2016. - 11 авг. (№ 32). - С. 8-9
Вологодская, Г. Меняем пушки на самовары : [в Усть-Каменогорске бывший аким города Вера Сухорукова известна еще как коллекционер старинных самоваров] / Г. Вологодская // Казахстанская правда. - 2019. - 20 сентября.
Вологодская, Г. Со свалки потянуло дымом : [в Усть-Каменогорске ущерб, нанесенный выбросами от горящей свалки, составил почти 2 млн тенге] / Г. Вологодская // Казахстанская правда. - 2019. - 20 сентября. - С. 9
С Надеждой и Любовью, Вера! Вера Сухорукова : хозяйка своей судьбы : [главы из автобиографической книги В. Н. Сухоруковой. К 70-летию экс-акима Усть-Каменогорска] / В. Н. Сухорукова ; Е. Чех // Устинка плюс. - 2021. - 10 июня. - С. 13
Прыгов Г. С Верой в сердце : [В Усть-Каменогорске, на доме по улице Красина 14а, открыли мемориальную доску экс-акиму города В. Н. Сухоруковой] / Г. Прыгов // Устинка плюс. - 2021. - 24 июня. - С. 3
И юности прекрасные моменты... Вера Сухорукова : с чего начиналась судьба : [главы из автобиографической книги В. Н. Сухоруковой. К 70-летию экс-акима Усть-Каменогорска] / Е. Чех ; В. Н. Сухорукова // Устинка плюс. - 2021. - 24 июня. - С. 13
В начале славного пути... Вера Сухорукова: становление, труд, учеба : [Главы из автобиографической книги В. Н. Сухоруковой. К 70-летию экс-акима Усть-Каменогорска] / Е. Чех ; В. Н. Сухорукова // Устинка плюс. - 2021. - 8 июля. - С. 13
Вера, которой верим! Вера Сухорукова: «железная леди» Усть-Каменогорска : [Главы из автобиографической книги В. Н. Сухоруковой. К 70-летию экс-акима Усть-Каменогорска] / Е. Чех ; В. Н. Сухорукова // Устинка плюс. - 2021. - 22 июля. - С. 13
Старалась жить по совести и чести. 70-летию Веры Сухоруковой посвящяется... : [Главы из автобиографической книги В. Н. Сухоруковой] / Е. Чех ; В. Н. Сухорукова // Устинка плюс. - 2021. - 5 августа. - С. 14-15.
Скрипниченко В. Каким был аким? Кто управлял Усть-Каменогорском последние 30 лет / В. Скрипниченко // Устинка плюс. - 2021. - 12 августа. - С. 8-9.
Чех Е. Щемяще тонко Вера здесь живет... Состоялась презентация книги о Вере Сухоруковой : [К 70-летию экс-акима Усть-Каменогорска] / Е. Чех // Устинка плюс. - 2021. - 12 августа. - С. 14.
Чех, Е. Она светить не перестала, став путеводною звездой... : [памяти экс-акима Усть-Каменогорска Веры Николаевны Сухоруковой] / Е. Чех // Устинка плюс. - 2021. - 23 декабря. - С. 11
Шиллинг, А. Оглянуться на былое : [в начале декабря 2021 года в районной библиотеке прошел вечер памяти Веры Сухоруковой, где была презентована книга "Хозяйка своей судьбы"] / А. Шиллинг // Огни Прииртышья - Aq BuIaq. - 2021. - 17 декабря. - С. 4

Славский Е.Н.

Жаңартылды 29.02.2024 16:55

 Славский Ефим Николаевич (1898-1991)

Славский Ефим Николаевич Донецкі (Украина) облысының Макеевка қаласының тумасы. Азамат соғысының ардагері, Мәскеу алтын және түсті металл институтының түлегі. Еңбек жолын алюминий өнеркәсібінен бастап, 1946 жылдан Бас алюминий бастығы болады. Кейін КСРО Орта машина жасау министрі, Орта машина жасау бойынша КСРО мемлекеттік өндірістік комитетінің төрағасы болып тағайындалады. Ефим Славский есімі КСРО-ң атом саласын құрумен тығыз байланысты. Ол атом өнеркәсібі мен ядро индустриясының негізін қалаушы әрі жетекшілердің бірі, 30 жыл бойы Орта машина жасау Министрлігін басқарған.

Ол кісінің жетекшілігімен әрі тікелей қатысуымен КСРО, Шығыс Еуропа мен Азия елдерінде атом ғылымы мен техника дамып, елдің ядролық қалқаны нығайып, атом электростансалары іске қосылып, уран мен алтын шығару бойынша керемет технологиялар жасалып, енгізілді. 1962-1988 жж. аралығында Е.П.Славский ШҚО-дан КСРО Жоғарғы Кеңесіне депутат болып сайланады. Осы уақыт аралығында ол Өскемен қаласының дамуына баға жетпес үлес қосты. Оның бастамасымен Өскемен Үлбі металлургиялық зауытында атом энергетикасының дамуына байланысты жобалар қарқынды түрде жүзеге аса бастады. Сонымен бірге, Ефим Николаевичтің жетекшілігімен облысымызда мал шаруашылығы кешені құрылды, Самар мен Никитинкада тұрғын үйлер, Шемонаихада Оба арқылы өтетін көпірсалынды.

Осы кісінің қатысуымен Өскемен қаласында Спорт сарайы, Орталық Мәдениет үйі, Пионерлер үйі, «Ертіс» қонақ үйі, Ертіс жағалауы, «Стрелка» шағын ауданы және қаланың көптеген өзге де әлеуметтік нышандарының негізі қаланды. Осы кемеңгер тұлғамыздың 100 жылдық мерейтойы қарсаңында және ҮМЗ жұмысшыларының ұсынысымен 1998 жылы Ертіс жағалауы Славский атындағы жағалау болып өзгертілді.

Ертіс құрылыс басқармасының директоры болған В.Плохих былай деп еске алады: «Ефим Павловичпен әңгімелесу біз үшін үлкен құрмет еді. Әр ісіне қатаң тәртіппен қарайтын. Өз-өзінен істің нәтижесін талап ететін. Ефим Павлович - әрқашан қайырымды. Адамдардың атақ-дәрежесіне қарамастан бәрімен де жылы сөйлесетін. Адамның көңіл-күйіне мән беріп, қиын сәтте немесе өзінен көмек сұрағандарға әрқашан қолдау көрсететін...»

Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдық мерейтойы қарсаңында 2011 жыл 25 тамызда Өскемен қаласының Ертіс Жағалауына (№32 үйдің рекреациялық аймағы) үш мәрте Социалистік Еңбек Ері, Ленин және үш Мемлекеттік сыйлық лауреаты, КСРО орта машина жасау министрі, Өскемен қаласының Құрметті азаматы – Ефим Павлович Славскийге қола ескерткіш орнатылды.

Мүсіннің пішінін өзіміздің шеберлер әзірлеп, ал фигурасын Алматы қаласында құйған. Биіктігі 1,6 метр, салмағы – 350 кг. ескерткіш, үш метрлік гранит тұғырына орнатылған. Граниттің өңделмеген бөліктері әдейі алынған, өйткені тас бөліктері аязға төзімді болып келеді. Мүсіннің салмағы – 350 кг. Мүсіншілер – Хамитби Күлчаев (Өскемен қаласы) пен Александр Лягин ( Мәскеу қаласы). Жоба сәулетшісі Үлбі жоба-конструкторлық институтының жетекші сәулетшісі - Станислав Христофоров. Ескерткіштің ашылуына белгілі министрдің немересі – Славский Павел қатысты.

Әдебиеттер:

Садыков, Г. Имя Ефима Павловича Славского в наших сердцах [Текст] : / Садыков Г. // Рудный Алтай. - 1997. - 13 мая.
Памяти Славского [Текст] : [Наб.Иртыша г.Усть-Каменогорска названа именем бывш.министра Средмаша СССР] // Рудный Алтай. - 1998. - 19 сент. -.
Плохих, В. Светлый, мудрый человек и гражданин [Текст] : к 110-летию со дня рождения Ефима Павловича Славского / Плохих В. // Рудный Алтай. - 2008. - 21 окт. - С. 2-3.
Минченко, В. Бронзовый бюст легендарного министра [Текст] : [о торжественном открытии бюста-памятника трижды Героя Социалистического труда, Почетному гражданину Усть-Каменогорска Е. П. Славскому] / В. Минченко // Рудный Алтай. - 2011. - 27 авг. - С. 1, 2.

Тетерский Е.А.

Жаңартылды 24.05.2017 10:41

 Тетерский Евгения Александрович (1938-2007) Өскемен қаласының Құрметті азаматы

Тетерский Евгения Александрович 15 қаңтар 1938 жылы Днепропетровск қаласында дүниеге келді.(Украина).
АО Мостоотрядтың президенті. 1966 жылдың 1 қаңтарынан бастап Өскемен қаласында өмір сүрді. № 453 Мостопоезда бірнеше қызмет жасады.

Оның басшылығымен облыс бойынша 22 объект, оның ішінде 8 ірі көпір Иртыш, Ульба және 7 жол айрықтарын жасады. Ерен еңбегі үшін Халықтар Достығы орденімен және де «Қазақ ССР-інің құрметті жол жөндеушісі» атағы берілді. Жас мамандарға көп көңіл бөлді. Өскемен қаласының құрметті азаматы.

Әдебиет:

1. Пуссеп Г. И. Грекова С. С. Почетные граждане Усть-Каменогорска. – Усть-Каменогорск, 2008. – 136 с.
2. Тетерский Е. А.: [Электрондық ресурс]. – Пайдалану режимі:
http://www.kitaphana.kz/ru/pochetnue