Құнанбаев Е.

Жаңартылды 14.03.2022 14:55

Құнанбаев Есенсары (1890-1961) – ақын.

1890 жылы Шығыс Қазақстан облысы (бұрынғы Семей облысы) Аягөз ауданына қарасты Таңсық өңірінде дүниеге келген.

Садыр ақыннан тәлім-тәрбие алған Есенсары үш жасынан бастап өлең жаза бастайды. Абай, Әріп, Әсет шығармалары  және халық ауыз әдебиетінен нәр алады. Бірнеше жыл бойы Әсет Найманбаевтың жанында жүріп, оның ақындық  және ән өнері мектебінен өтеді. Айтыс ақындары арасында көзге түседі.  

1939 ж. жыр алыбы Жамбыл қатысқан ақындар слетіне қатысады.

1945 ж. әйгілі халық ақыны Сапарғали Әлімбетовпен айтысады.

Таңсық өңірінде «Көшелі жырау», «Зарқұм», «Қабанбай батыр», «Ер Науан» т.б. хисса-дастандарды жатқа айтып, бір өзі қазақ сахнасында елді аузына қаратқан көшпелі театрдай болған өнерлі адам еді.

Жырау ретінде халықтың әріден сақталған жырлары мен фольклорлық дастандарын айтып, өзі де күрделі дастандар жазған еді.

Есенсары көптеген өлеңдер, толғау-дастандардың авторы. Оның келесідей поэмалары мен эпостары бар: «Ахмет-Кәшім», «Гүлбаһрам - Сәбит», «Тобағұл батыр», «Ғаббасұлы Сабыржан», «Мәлік батыр» (Кеңес Одағының батыры М. Ғабдуллин туралы), «Қазақ қызы», «Бөдес батыр» және  «Жеке дара ана» повесі.

1961 жылы қайтыс болды.

Еңбектері Ғылым Академиясы институтында сақталған.

 

 

 

Е. Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Кунанбаева Е.

 

 

Кітаптар – Книги

 

 

Исмаилов, Е. Ақындар [Мәтін] : [Жамбыл және халық ақындарының творчествосы туралы монография.] / Е. Исмаилов. - Алматы : Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасы, 1956. - 340 б.

Кәрімқызы, Ж. Таңсық-тарландар елі [Мәтін] : [киелі Таңсық ауылынан шыққан, ауылдың атын шығарып, даңқын асқақтатқан ұл-қыздары мен қазыналы қарттары туралы сыр толғайды] / Ж. Кәрімқызы. - Алматы, 2007. - 152 б.

Шығыс жұлдыздары.[Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1. – Астана: Фолиант, 2011, -  Е. Құнанбайұлы .: б. 111.

 

 

Мақала -Статья

 

 

Нұрпейісов, М. Халық ақыны Есенсары [Мәтін] / М. Нұрпейісов // Аякөз жаңалықтары. - 2007. - 23 маусым. - Б. 5.

Құнанбаев М. А.

Жаңартылды 20.12.2024 12:25

  Құнанбаев Мағауия Абайұлы (1870-1904) – ақын.

1870 жылы Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген. Мағауия Абайдың Ділдәдан туған кіші ұлы, ақындық мектептің көрнекті өкілі. Ауыл      молдасынан оқығаннан кейін, 1884 ж. әкесі Семейдің орыс қалалық училищесіне оқуға жібереді. Мағауия үш жылдан кейін денсаулығы нашарлауына байланысты ауылға оралып, орыс және шығыс әдебиеттерін оқиды. Әкесімен бірге болыстық міндеттерді атқарады. Мағауия әкесінен ғылым-білімді көп үйреніп, еуропа ақындарына еліктеп поэмалар жазады.      

Еңлік-Кебек» (1890), «Абылай» (толық сақталмаған), «Медғат-Қасым» (1900) поэмаларының авторы. «Шамиль» поэмасының қолжазба нұсқасы жоғалған. Мағауияның өлеңдері де бар. Ағасы Әбдірахманға (Әбішке) арнап жазған өлеңі сақталған.  

 Мағауия Құнанбаев 1904 жылы 26 мамырда қайтыс болды. 

М. А. Құнанбаев шығармалары

Произведения М. А. Кунанбаева

Кітаптар – Книги

Құнанбаев [Абайұлы] М. Медғат-Қасым [Мәтін] : поэма / М. Абайұлы // Дастандар : октябрь революциясына дейінгі қазақ ақындарының дастандары. - Алматы : Қазақтың мемлекеттік көркем әдебиет баспасы, 1960. - Б. 54-88.

Құнанбаев [Абайұлы] М. Медіғат-Қасым [Мәтін] : поэма / М. Құнанбаев // Мұхамедханов Қ. Көп томдық шығармалар жинағы Т. 3 : Абайдың ақын шәкірттері, 2005. - Б. 140-160.

Құнанбаев [Абайұлы] М. Еңлік - Кебек[Мәтін] : поэма / М. Құнанбаев // Мұхамедханов Қ. Көп томдық шығармалар жинағы Т. 3 : Абайдың ақын шәкірттері, 2005. - Б. 161-170.

Құнанбаев [Абайұлы] М. Әбішке хат; Әбішке [Мәтін] : өлеңдер / М.Құнанбаев // Қ. Мұхамедханов  Көп томдық шығармалар жинағы. Т. 3 : Абайдың ақын шәкірттері, 2005. - Б. 135-137.

Құнанбаев [Абайұлы] М. Медғат-Қасым [Мәтін] : поэма / М. Құнанбаев // Қазақтың 100 поэмасы. Т. 1. - Алматы : Жазушы, 2013. - 376 б.

 М. А. Құнанбаев өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве М. А. Кунанбаева

Абай [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 1995. - Мағауия Абайұлы Құнанбаев: Б.391-393.

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - Мағауия Құнанбаев : б.56.

Шәкәрім [Мәтін] : энциклопедия / бас ред. Е. Сыдықов ; жауапты ред. Т. Шаңбай. - Семей, 2008.-Мағауия Құнанбаев: б.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы». - 2014. - Мағауия Абайұлы Құнанбаев: б. 506.

1960 – 2000

Қазақ әдебиетінің тарихы [Мәтін]. Т. 2, 1-ші кітап. XVІІІ-XІX ғасырлардағы қазақ әдебиеті. - 1961. - 582 б.

XVIII-XIX ғасырлардағы қазақ ақындары шығармаларының жинағы [Мәтін]. - Алматы : Қазақ ССР ҒА баспасы, 1962.

Үш ғасыр жырлайды [Мәтін]: революцияға дейінгі қазақ ақындарының шығармалары / Қазақ ССР Ғылым Академиясы, М. Ә. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. - Алматы : Жазушы, 1965. - 666 б.

Жұмалиев Қ. Қазақ әдебиеті [Мәтін] : орта мектептің 9-класына арналған оқулық / Жұмалиев Қ. - Алматы : Мектеп, 1969. - 272 б.

Бес ғасыр жырлайды [Мәтін] : XV ғасырдан XX ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақ ақын-жырауларының шығармалары / Қазақ ССР ғылым академиясы М. О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. Т. 3 : үш томдық. - Алматы : Жазушы, 1985. - 352 б.

Бес ғасыр жырлайды [Мәтін] : XV ғасырдан XX ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақ ақын-жырауларының шығармалары / Қазақ ССР ғылым академиясы М. О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. Т. 2 : үш томдық. - Алматы : Жазушы, 1989. - 496 б.

Ай заман-ай, заман-ай... [Мәтін] : ХVғасырдан ХХғ.бас кезіне дейінгі қазақ ақын-жырауларының шығармалары (Бес ғасыр жырлайды). Екі томдық. - Алматы, 1991. - 876 б.

Абайдың ақын шәкірттері [Мәтін]. 1-ші кітап / алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы. - Алматы: Дәуір, 1993. - 224 б.

Әуезов, М.О. Абай Құнанбаев [Мәтін] : монографиялық зерттеулер мен мақалалар / М. О. Әуезов - Алматы : Санат, 1995. - 320 б.

Абайдың балалары [Мәтін] // Абай Құнанбаев. - Алматы: 1995. - Б. 38-40.

Исин ,А. Абайдың Мағауияға жазған хаты [Мәтін] / А.Исин// Абай. - 1997. - № 2-3. - Б. 1-4.

Бітібаева, Қ. Әдебиетті тереңдетіп оқыту [Мәтін] : ХІХ ғасырдың ІІ жартысы, ХХ ғасыр / Қ. Бітібаева - Алматы : Ы.Алтынсарин атындағы ҚР білім акад. Респ. баспа кабинеті, 2000. - 274 б.

Кенемолдин, М. Қызыл қырғынның құрбандары немесе өз елі, туған жерінде қуғын-сүргінге ұшыраған қазақ зиялылары хақында // Семей таңы. - 2003. - 24,31 қаңтар.

Жеті ғасыр жырлайды [Мәтін] : XIX ғасырдан XX ғасырдың бас кезіне дейінгі қазақ ақын-жырауларының шығармалары. Т.2 / құраст. Е. Дүйсенбайұлы. - Алматы : Жазушы, 2004. - 528 б.

Мұхамедханов, Қ. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 3 : Абайдың ақын шәкірттері, 2005. - 328 б.

Тәбәрікұлы, С. Тауқымет [электрондық ресурс] : [Мағауия Абайұлының отбасы тағдыры жайлы] / С. Тәбәрікұлы. - Семей, 2005. - 160 б.

Қирабаев, С. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 8 / ред.: Ұ. Оспанбай , Ә. Орынбаева. - Алматы : Қазығұрт, 2007. - 448 б.

Рахманова, С. "Абай жолы" эпопеясындағы Әбіш және Мағаш бейнелері [Мәтін] / С. Рахманова // Қазақстан мектебі : республикалық ғылыми-педагогикалық журнал. - Алматы, 2010. - N 8. - Б.74-76.

Тәбәрікұлы, С. Мағауия ақын [Мәтін] / С. Тәбәрікұлы // Аудан тынысы. - 2010. - 23 шілде. - Б. 5.; 27 шілде.- Б. 4.

Досжан, Д. Абайдың соңғы күндері [Мәтін] / Д. Досжан // Жұлдыз. - 2012. - № 4. - Б.3-31.

Тоқмаханбетова, А. "Медғат - Қасым" поэмасын оқыту [Мәтін] / А. Тоқмаханбетова // Қазақстан мектебі. - 2014. - №5.- Б. 58-60.

Абайдың ұлдарына қатысты деректер табылды [Мәтін] // Дидар. - 2015. - 12 маусым. - Б. 2.

***

Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006, 2006. - 82 с

Гайнуллина, Ф. А. Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст] : Учебное пособие / Ф.А. Гайнуллина . - Семипалатинск : Б. и., 2002, 2002. - 132 с.

Мухамбетова Г. С. Романтические тенденции в казахской поэзии первой четверти ХХ века [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук / Мухамбетова Г. С. - Алматы : Б. и., 2006, 2006. - 30 с.

Важнейшие жизненные ориентиры мыслителя [Текст] // Вести Семей. - 2015. - 2 июня. - С. 4.

Ибраева, У.А. Поэтическое окружение Абая [Текст] / У. А. Ибраева // Вести Семей. - 2016. - 9 февраля. - С. 4.

Құнанбаев К. Ы.

Жаңартылды 07.02.2020 11:06

Құнанбаев Кәкітай (Ғабдулхакім) Ысқақұлы (1868-1915) - Абай мұраларын тұңғыш бастырушы.

1868 ж. Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген. Кәкітай (Ғабдулхакім) Құнанбаев Абайдың інісі Ысқақтың баласы. Сегіз жасынан бастап ауыл молдасынан төрт жылдай сауатын ашып, түрікше, арабша хат таныған. Кәкітайдың ерекше зеректігін байқаған Абай 1882 жылы оны өзіне бала етіп алып, Мағауиямен бірге тәрбиелеген. Семейге ертіп барып, орыс тілін үйреткен. Бір-екі жыл ішінде Кәкітай орыс тілін жетік біліп қана қоймай, орыс әдебиетінің классиктерінің шығармаларын Европа елдері мәдениет қайраткерлерінің еңбектерін оқып, өз заманының білімді азаматы болды. Абайдың ақыл-кеңесімен Тұрағұл екеуі қарасөз, аударма, көңіл-күй тақырыбындағы қысқа өлеңдер жазумен айналысқан.

 «Абай» ағамның қатарында жүрген 24 жыл ішінде оның үйретпеген білімі болмады, бірақ бәрін түгел ұғып ала алмадым. Сондықтан мен Абай ағама зор қарыздармын, ендігі мақсатым- шамам келгенше оның асыл қазынасын кейінгі жастарға жеткізіп беру»- деп өзіне-өзі уәде берген.

Жидебайда бала оқытып жүрген молда Мүрсейіт Бікеұлына өз ақшасын беріп, бұрыннан жинап жүрген Абай шығармаларын көшіртіп жазғызған.

«Мен Абайдың қарызын ұмытпай, шамам келгенше қызмет етуді өз борышым деп біліп, арттағы жастарға қалдырған өсиетін, қазақ халқына істелген еңбегін баспаға бастырып, көпке таратуды міндетіме аламын» - деп Абай баласы Тұрағұлмен бірге ұлы ақынның мұрасын ыждаһатты түрде жинастырып, баспаға әзірлеп, осы істердің ұйтқысы болып, басшылық еткен.

Абай қайтыс болған соң, қазақтың аса көрнекті қайраткері Әлихан Бөкейханов ақынның өмірбаянын орыс тілінде тұңғыш рет жазып, 1905 жылы Семейдегі «Семипалатинский листок» газетіне жариялаған. Онда ақын өміріне байланысты барлық деректерді Кәкітай бергенін ерекше атап көрсеткен.

1905 жылы Әлиханның кеңесімен Абай шығармаларын баспаға әзірлеуге кіріскен. Кәкітай сол жылы жазда Семейге, одан әрі Омбыға барып бастырта алмаған соң Қазан қаласына барған. Осы қалада С.- Петербург баспаханасының өкілімен келісім-шарт жасасып, болашақ кітаптың корректорлығын өз мойнына алып, ақысын алдын-ала төлеген.

Илияс Бораганский баспасы әр баспа табақты пошта арқылы Шыңғыстаудағы Кәкітайға жіберіп отырған, ол қателерін түзеп, қайта баспаға жіберген. Қолдан көшірілген жинақты бастыруға екі жылдай уақыт кеткен.

1909 жылы Абайдың тұңғыш жинағы – «Қазақ ақыны Ибрагим Құнанбайұғылының өлеңі» бастырған Кәкітай, Тұрағұл Құнанбайұғландары» деген тақырыппен, С.-Петербургте жарық көріп, барлық данасы Семейге Кәкітайға жіберілен. Сол жерден бүкіл қазақ даласына тараған. Абай мұрасын тұңғыш рет кітап қылып бастыруда Кәкітай мен Тұрағұлдың еңбегі ерекше.

Кәкітайдың осы жинақта жариялаған «Абай (Ибраһим) Құнанбайұғлының өмірі» атты өмірбаяндық мақаласын М. О. Әуезов жоғары бағалаған. Ұлы ақынның өмірбаянын жазу кезінде Кәкітай мақаласының көп көмегі тигенін тебірене еске алған.

Абайдың тұңғыш жинағын дайындаған кезде Кәкітай мен Тұрағұл ақын өлеңдерінің мазмұны мен тақырыбына қарай өздерінше жүйелеп 17 бөлікке жеткізген.

Жинаққа ақынның 145 өлеңі, «Әңгіме Масғұт», «Ескендір әңгімесі» дастандары енген. Кітап соңында Абайдың өмірбаяны мен фотосуреті берілген. Кәкітай жазған Абай өмірбаянының көлемі шағын болғанмен, ақын өмірінің көп қырын қамтыған.

Кәкітай Ысқақұлы 1915 жылы қайтыс болды.

Кәкітай бастырған Абай жинағы 1922 жылы Қазанда және Ташкентте өзгеріссіз қайта басылып шыққан.

М. О. Әуезов: «Қазақтың мәдениет тарихында, Абай мұрасына ерекше еңбек сіңірген, Абай өзі тәрбиелеп баулыған жас, жұртшылықтың көрнекті өкілі болған Кәкітай Ысқақұлының еңбегін айрықша айту керек» - деп Кәкітай еңбегіне лайықты баға берген.

 К. Ы. Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Кунанбаева К. И.

 Кітаптар – Книги

Мырзахметов, М. Абай жүрген ізбенен [Мәтін] / М. Мырзахметов. - Алматы : Қазақстан, 1985. - 172 б.

Абайдың ақын шәкірттері [Мәтін] - Алматы : Дәуір. 1-ші кітап / алғы сөзін жазып, баспаға әзірлеген Қ. Мұхамедханұлы ; Республикалық Абай қоры. - Алматы : Дәуір, 1993. - 224 б.

Мұхамедханов, Қ. Абай мұрагерлері [Мәтін] / Қ. Мұхамедханов. - Алматы : Атамұра, 1995. - 208 б.

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - 96 б.

Мұхамедханов, Қ. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Қ. Мұхамедханов. - Алматы : Алаш, 2005.

Т. 3 : Абайдың ақын шәкірттері. - 328 б. - Құнанбаев К..: б. 221-247.

Шәкәрім [Мәтін] : энциклопедия / бас ред. Е. Сыдықов ; жауапты ред. Т. Шаңбай. - Семей, 2008. - 864 б. - Әдебиеттер тізімі: б. 863.

Бұл өлең шыққан екен бірталайдан... [Мәтін] : [ "Біржан-Сара айтысына" қатысты зерттеу мақалалар мен ғылыми ой-тұжырымдар] - Өскемен : С. Аманжолов атындағы ШҚМУ "Берел" баспасы, 2014. - 506 б.

Мақалалар-Статьи

Бөкейханов, Ә. Кәкiтай [Мәтін]: [Кәкiтай Ысқақұлының қайтыс болғанын естiгеннен кейiн жазған естелiк, көңiл айтуы] / Ә. Бкейханов // Қазақ. - 1915. - 18 февр.

Жиреншин, Ә. Абай шығармаларын тұңғыш бастырушы [Мәтін]: [Кәкiтай Ысқақұлы Құнанбаевтың қайтыс болғанына 50 жыл] / Ә. Жиреншин// Қазақ әдебиетi. - 1965. - 19 февр.

Әрхамқызы, М. Кәкiтай [Мәтін]: [Абайдың немере iнiсi К. Құнанбаев туралы] / М. Әрхамқызы // Абай. - 1995. - № 1-2. - Б. 166-169.

Медеуханұлы, Ә. Асыл жандарды ұмытпайық [Мәтін] : [Кәкiтай Ысқақұлының туғанына 140 жыл ] // Семей таңы. - 2008. - 18 желтоқсан .- Б.3.

Ысқақов, Ә. Ақынның мұрасы [Мәтін]: [Колчак әскерлерi Кәкiтайдың кiлетiндегi 3 абдыра жиған кiтабын, жазған еңбектерiн және Абайдың көп материалдарын өртеп жiбердi] / Ә. Ысқақов // Абай. - 2009. - № 3. - Б. 71-72.

***

Гайнуллина, Ф. А.  Литература Семипалатинского Прииртышья [Текст] : учебное пособие / Ф.А. Гайнуллина. - Семипалатинск, 2002. - 132 с.

Курдаков Е. В.

Жаңартылды 15.11.2024 08:47

Курдаков Евгений Васильевич (1940-2002) - ақын, публицист, Қазақстан мен Ресей Жазушылар одағының мүшесі, Петровский Ғылым және өнер академиясының корреспондент-мүшесі.

1940 жылы 27 наурызда Орынборда әскери дәрігерлер отбасында дүниеге келген. 1956-1968 жж. Бузулукта тұрып, фрезерші болып жұмыс істейді. Бузулук жас ақындар бірлестігін ұйымдастырады. 1968 ж. Өскемен қаласына көшіп, Востокмашзаводта жұмыс істейді.«Шығыс Қазақстанның үздік фрезершісі» атағын алады, кейін Өскемендегі тәжірибелі зауыт «Оютас»-та жұмысшы болады. Ағаштан өрнектеп кесу және флористика ісін меңгерді. Өскемен, Алматы, Мәскеу қалаларында өткен флористикалық көрмеге қатысады. Халық шығармашылығының бүкілодақтық фестивалінің дипломанты. 1980 ж. соңында«Звено Алтая» әдеби бірлестігіаясында Металлургтер Сарайы жанындағы әдеби студияны басқарды.  Алғашқы жыр жинағы - «Сад мой живой» (1983). Бірнеше өлең мен проза кітаптарының, «Лес и мастерская» (1986) флористикалық зерттеуінің, елдегі барлық дерлік әдеби-көркем журналдағы 200-ден астам жарияланымның авторы. Шығыс Қазақстан облыстық этнографиялық мұражайы жанындағы «Сад корней» (100-ден астам атау) экспозициясының авторы. Көптеген ұжымдық жинақ пен альманахтардың (өлеңдер, проза, әдебиеттану) авторы. Түрік тілінен аударған, А. С. Пушкин, Ф. И. Тютчев, И. А. Бунин, С. А. Есенин, Низами, Абай шығармашылығын зерттеген, әйгілі «Велесовая книга» шығармасын аударған. 2018 жылы жарық көрген «Абай әлемі» кітап сериясы топтамасындағы Абай шығармаларының орыс тіліндегі жинағында Е.Курдаковтың аудармасы берілген.

1986 ж. Алматы қаласына көшеді. Соңғы жылдары РФ Новгородск облысы, Старая Русса қаласында тұрды.

«Огонёк», «Наш современник» (1988, 1994), «Молодая гвардия» журналдары әдеби сыйлығының лауреаты, 1999 ж. Бүкілресейлік Пушкин мерейтойлық сыйлығының, «Капитанская дочка» сыйлығының (1998), А. С. Пушкиннің 200 жылдығына арналған Бүкілресейлік  ақындар сайысының лауреаты. 

Евгений Васильевия Курдаков 2002 жылы 28 желтоқсанда қайтыс болды.

2010 ж. ақынның мерейтойына орай Өскемен қаласында қаламгер тұрған үйдің қабырғасына мемориалды тақта орнатылды (ул. Ворошилова, 171).

 

 

 

 

 

 

 

Е. В. Курдаков шығармалары

Произведения Курдакова Е. В.

Кітаптар - Книги

Курдаков, Е.В. Лес и мастерская [Текст] / Е. В. Курдаков. - Алма-Ата : Кайнар, 1986. - 328 с.

Курдаков, Е. В. Ветер пролета [Текст] : очерковые повести / Е. В. Курдаков. - Алма-Ата : Жалын, 1987. - 128 с.

Курдаков, Е. В. Из первых рук [Текст] : стихотворения и баллады / Е. В. Курдаков. - Алма-Ата : Жазушы, 1990. - 120 с.

Курдаков, Е. В. Словно белый рассвет [Текст] : стихотворения, баллады / Е. В. Курдаков. - М. : Современник, 1991. - 134 с.

Курдаков, Е.В. Стихотворения [Текст] / Е. В. Курдаков. - Великий Новгород, 2000. - 176 с.

Курдаков, Е.В. Холмы Чечек [Текст] : альбом-сувенир / Е. В. Курдаков, Ю. Е. Курдакова. - Усть-Каменогорск : Автор-К, 2001. - 79 с.

Курдаков, Е. В. Дождь золотой [Текст] / Е. В. Курдаков. - Бузулук, 2002. - 170 с.

Курдаков, Е. В. Ак-Баур [Текст] : тайны и открытия : о памятнике древнейшей письменности, находящемся в казахстанском Алтае / Е. В. Курдаков. - Усть-Каменогорск, 2008. - 147 с.

Курдаков, Е. Избранное [Текст] / Е. Курдаков. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат,2009. - 263 с.

Курдаков, Е. Моя Аркадия [Текст] / Е. Курдаков. - Великий Новгород : DEKOR GROUP, 2010. - 22 с.

Курдаков, Е. Избранное [Текст] / Е. Курдаков. - Астана : Фолиант, 2014. - 280 с.

 

Е. Курдаковтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары

Публикации Е. Курдаковав периодических изданиях и сборниках

                                                                                                      Өлеңдері - Стихи

Курдаков, Е. Стихи [Текст] / Е. Курдаков // Иртышанка : коллективный сборник стихотворений / сост. Н. М. Чернова. - Алма-Ата : Жалын, 1984. - 72 с. - С. 25-29.

Курдаков, Е. Стихи [Текст] / Е. Курдаков // Аспанда күн сөнбесін = Пусть не гаснет солнце : жыр жинағы / құраст. Ә. Нілібаев. - Алматы : Жазушы, 1985. - 271 б. - С. 242-244.

Курдаков, Е. Стихи [Текст] / Е. Курдаков // Родники : стихи, рассказы, очерки / сост. Л. Н. Садовникова. - Алма-Ата : Жазушы, 1989. - 192 с.

Курдаков, Е. "Над Москвой снежок осенний сыплет ..." [Текст] : стихи / Е. Курдаков // Наш современник. - 1995. - №10. - С. 13.

Курдаков, Е. Не отврати лица твоего... [Текст] : стихи / Е. Курдаков // Наш современник. - 1995. - №1. - С. 144-145.

Курдаков, Е. Ангел крылья отряхнул [Текст] : стихи / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1999. - 13 ноября.

Курдаков, Е. Апрель [Текст] : стихи / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 2000. - 13 мая. - С. 12.

Курдаков, Е. Стихи [Текст] / Е. Курдаков // Мой Риддер, мой Лениногорск: антология стихотворений и песен о Лениногорске (Риддере), созданных в период с конца XIX в. до начала XXI в. / сост., ред., вступ. ст. М. С. Немцева. - Алматы : Полиграф-Сервис, 2001. - 284 с. - С. 197-199.

Курдаков, Е. "Минувшей жизни несказанный сон..." [Текст] : подборка стихов / Е. Курдаков // Нива. - 2003. - №8. - С. 66-71.

Курдаков, Е. Купина неопалимая [Текст] : стихи / Е. Курдаков // Простор һttp://prostor.samal.kz. - 2008. - №6. - С. 118-124.

Курдаков, Е. Стихи [Текст] / Е. Курдаков // Звено Алтая: история и современность : к 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова . - Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. - 472 с. - С. 118-122.

"Простору" - 80 лет. Два языка [Текст] : стихи Е. Курдакова / К. Азербаев и др. // Простор. - 2013. - № 5. - С. 3-11.

Курдаков, Е. Душа прозревает и плачет о всех : стихотворения / Е. Курдаков // Простор. - 2020. - №12. - С. 3-13.

Прозасы - Проза

Курдаков, Е. Жабайы-адам [Текст] : [легенда о снежном человеке] / Е. Курдаков // Ленинская смена. - 1988. - 2 сентября. - С. 7.

Курдаков, Е. Две лапки на голову [Текст] : проза / Е. Курдаков // Ленинская смена. - 1988. - 20 августа. - С. 2.

Курдаков, Е. В. Семейный альбом [Текст] : четыре эссе / Е. В. Курдаков // Простор һttp://prostor.samal.kz. - 2003. - № 12. - С. 121.

Курдаков, Е. Ангел, бабочка, цветок [Текст] : дневниковая повесть-эссе / Е. Курдаков // Простор. - 2004. - № 3. - С. 11-111; № 4. - С. 7-126.

Курдаков, Е. С песнями, борясь и побеждая: рассказ / Е. Курдаков // Кедр. - 2018. - № 2. - С. 188-198  

Мақалалары - Статьи

Курдаков, Е. Колесница солнца [Текст] / Е. Курдаков // Простор һttp://prostor.samal.kz. - 1986. - №11. - С. 178-188.

Курдаков, Е. Валентин Балмочных [Текст] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1988. - 29 июля.

Курдаков, Е. Юрий Савченко [Текст] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1988. - 18 мая.

Курдаков, Е. КРС из МТФ [Текст] : заметки писателя / Е. Курдаков // Ленинская смена. - 1988. - 21 октября. - С. 4.

Курдаков, Е. Студия [Текст] : [о литературной студии при устькаменогорском Дворце металлургов] / Е. Курдаков, Ф. Черепанов [и др.] // Ленинская смена. - 1988. - 4 августа. - С. 4.

Курдаков, Е. "Жизнь золотою блесною летит" [Текст] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1988. - 21 января.

Курдаков, Е. В. Словом горестным не обогреет [Текст] / Е. В. Курдаков // Точка зрения, статьи, очерки. - Алма-Ата : Жазушы, 1989. - С. 30.

Курдаков, Е. Жизнь,ты мне дана... [Текст] : [беседа с поэтом-земляком во время его пребывания в г.Усть-Каменогорске] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1999. - 26 июня.

Курдаков, Е. Тайна бронзового века [Текст] : [об археологических находках в Урочище Ак-Баур(Урунхайка)] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 1999. - 17 июля.

Курдаков, Е. Ак-Баур - наш Стоунхендж [Текст] / Е. Курдаков // Рудный Алтай. - 2003. - 3 апреля. - С. 6.

Курдаков, Е. Бородинское поле Тулегена Тохтарова [Текст] / Е. Курдаков // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2011. - № 12. - С. 29.

Курдаков, Е. Когда б не смутное влеченье: [эссе, посвященное памяти А.С.Розанова] / Е. Курдаков // Простор. - 2020. - №2. - С. 147-161.

                               Аудармалары - Переводы

Прожитое, не сном ли оказалось... [Текст] : стихи Абая в переводах Евгения Курдакова / сост., худ. Ю. Курдакова, пер. Е. Курдаков . - Усть-Каменогорск, 2008. - 55 с.

Абай. Осень [Текст] : стихи / Абай ; пер. Е. Курдаков // Литературный Казахстан . - 2008. - № 1. - С. 68-75.

 

Е. Курдаковтың өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер

Литература о жизни и творчестве Курдакова Е.

Қазақстан жазушылары ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. - 392 б. - Курдаков Евгений : б. 168.

Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. - 576 б. - Курдаков Евгений : б. 278.

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. - 480 б. - Курдаков Евгений : б. 211.

Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. - Астана : Фолиант, 2011. - 304 б. - Курдаков Евгений : б. 96.

Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Курдаков Евгений : б. 413.

Маратұлы, А. Қасиетті топырақ [Мәтін] : [жерлес жазушы Е. Курдаков туралы ой толғау ] / А. Маратұлы // Дидар. - 2001. - 25 тамыз. - Б. 1.

Дурдыева, Г. А. Ақын, мүсінші, аудармашы [Мәтін] / Г. А. Дурдыева // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - № 4. - Б. 21.

***

Лопатин, П. "Ярославна" в Лениногорске [Текст] : о творчестве Е. Курдакова/ П. Лопатин // Лениногорская правда. - 1980. - 24 января.

Балмочных, В. Мудрость и вдохновение [Текст] / В. Балмочных // Алтайский строитель. - 1984. - 14 ноября. - Курдаков Евгений (о нем).

Книги земляка [Текст] : о Е. Курдакове // Рудный Алтай. - 1986. - 10 июня.

Киктенко, В. Чирик воробий уже серебрян [Текст] : стихотворение, посвященное Е. Курдакову/ В. Киктенко // Простор һttp://prostor.samal.kz. - 1987. - №1. - С. 191-203.

Розанов, А. Мой берег вечный [Текст] : флорист из Усть-Каменогорска Е. Курдаков/ А. Розанов // Лениногорская правда. - 1987. - 9 апреля.

Карпенко, В. Не днем единым [Текст] : о повести Е. Курдакова "Купина неопалимая"/ В. Карпенко // Простор. - 1988. - №4. - С. 147-158.

Писатели и поэты Восточного Казахстана [Текст] : (Рекомендательный указатель литературы). - Усть-Каменогорск, 1989. - 57 с. - Курдаков Евгений : с. 33-35.

Фроловская, Т. Разные голоса. Итоги поэтического года [Текст] : поэзия Е. Курдакова / Т. Фроловская // Простор. - 1989. - №5. -С. 157-163.

Лабецкая, В. Под "лебединым крылом" истории [Текст] : [о деятельности этнографического музея и произведениях парковой скульптурной флористики] / В. Лабецкая, С. Лисьева // Деловой Усть-Каменогорск. - 2000. - №5. - Курдаков Евгений : с. 36.

Поминов, П. "...У века на краю" [Текст] : [к юбилею поэта Е.Курдакова] / П. Поминов // Рудный Алтай. - 2000. - 13 мая. - С. 12.

Кратенко, А. Богатырь во смирении [Текст] : [о творчестве Евгения Курдакова] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2002. - 7 сентября. - С. 18.

Мельникова, Н. Новые книги Евгения Курдакова [Текст] / Н. Мельникова // Рудный Алтай. - 2002. - 7 сентября. - С. 8.

Минувшей жизни несказанный сон [Текст] : посвящается памяти Е.Курдакова// Ақ Ертіс - Иртыш. - 2003. - №2. - С. 97.

Поминов, П. "Тихо продлиться в юдоли земной..." [Текст] : творчество Е.В. Курдакова/ П. Поминов// Нива. - 2003. - №8. - С. 145-148.

Шиленко, О. В тоске по планиде земной [Текст] : воспоминания о Е. Курдакове / О. Шиленко // Книголюб. - 2003. - №3. - С. 19.

Памяти Евгения Курдакова [Текст] // Нива. - 2003. - №2. - C.100.

Романова, Е. Рождение бабочки или метамиры Юлии Курдаковой [Текст] / Е. Романова // Статьи, сообщения, заметки сотрудников музея, изданные в научных сборниках и периодических изданиях 2003 г. - Усть-Каменогорск, б. г. - 36 с. - Курдаков Евгений (о нем).

Доронин,Г. По пушкинской дороге [Текст] : о посещении Старой Руссы, где жил и творил наш земляк-восточноказахстанец поэт Евгений Курдаков / Г. Доронин // Казахстанская правда. - 2003. - 31 октября. - С. 3;1ноября. - С. 4;4ноября. - С. 3.

Кратенко, А. Ак-Бауыр наш Стоунхендж [Текст] : сенсационное открытие поэта Евгения Курдакова/ А. Кратенко // Уланские зори. - 2004. - 23 октября. - С. 4.

Черкашина, В. Преемственность традиций и новизна [Текст] : о Е. Курдакове / В. Черкашина // Деловой Усть-Каменогорск. - 2004. - №3. - С. 46-47.

Кратенко, А. Евгений Курдаков: "Мой берег вечный..." [Текст] : прошел год со дня кончины замечательного поэта Евгения Курдакова / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2004. - 6 января. - С. 6.

Абдуллина, Л. И. Проза поэта в историко-литературном процессе ХІХ-ХХ веков [Текст] : учебное пособие / Л. И. Абдуллина ; Министерство образования и науки Республики Казахстан, Восточно-Казахстанский государственный университет им. С. Аманжолова. - Усть-Каменогорск : Издательство ВКГУ им. С. Аманжолова, 2005. - 162 с. - Курдаков Евгений (о нем).

Лазарева, В. "Родина моих стихов, Родина моей души" [Текст] : 65 лет со дня рождения Е. Курдакова/ В. Лазарева // Деловой Усть-Каменогорск. - 2005. - №2. - С. 40-42.

Курдакова, Ю. "Перевожу поэта" [Текст] : о переводе на русский язык стихов Абая Кунанбаева Евгением Курдаковым/ Ю. Курдакова // Рудный Алтай. - 2005. - 22 октября. - С. 14.

Мельникова, Н. Венчание музыки и слова [Текст] / Н. Мельникова // Рудный Алтай. - 2005. - 22 октября. - С. 23.

Блицких, И. "Мой берег вечный" [Текст] : о творчестве поэта Евгения Курдакова/ И. Блицких // Семь дней. - 2005. - 27 мая. - С. 6.

Григорьева, О. Разговор о русской словесности [Текст] : о Е. Курдакове / О. Григорьева // Нива. - 2005. - №7. - С. 102-118.

Комов, С. "Псы Актеона" [Текст] : очерк личных впечатлений от знакомства и общения с поэтом Евгением Курдаковым, рассказ о его жизни и окружении, дана оценка творчества/ С. Комов // Простор. - 2006. - №3. - С. 111-135.

Костюк, Е. О Поэте [Текст] : о жизни и творчестве восточноказахстанского поэта Е. Курдакова/ Е. Костюк// Вестник культуры. - 2006. - №1. - С. 61-63.

Шиленко, О. Презенты XXІ века [Текст] : обзор книг казахстанских поэтов. Продолжения и дебюты. Часть 12 / О. Шиленко // Книголюб. - 2006. - №3. - С. 40-42.

Поминов, П. "... из семени веры" [Текст] : о творчестве восточноказахстанских поэтов В. Михайлова, Е. Курдакова и С. Комова/ П. Поминов// Деловой Усть-Каменогорск. - 2006. - №4. - С. 31-33.

Поминов, П. "...из семени веры" [Текст] : о Е. Курдакове / П. Поминов // Нива. - 2006. - №1. - С. 135-144.

Поминов, П. Разговор о литературе - это история и география, этика и эстетика, философия и общество. Это судьбы и сюжеты, это архивы и музеи [Текст] / П. Поминов // Рудный Алтай. - 2006. - 18 февраля. - С. 8.

Поминов, П. Традиции и современность от Достоевского до Курдакова [Текст] / П. Поминов // Деловой Усть-Каменогорск. - 2006. - №2. - С. 24-26.

Кувшинникова, О. А. Поэтика "номинативного" ряда в творчестве Е. В. Курдакова [Текст] / О. А. Кувшинникова // Современный русский литературный язык в свете пушкинских традиций : сборник материалов республиканской научно-практической конференции (г. Усть-Каменогорск, 28 января 2007 г.). - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - С. 77.

Миськив, Л. А. Пушкинские традиции в творчестве Е. Курдакова [Текст] / Л. А. Миськив // Современный русский литературный язык в свете пушкинских традиций : сборник материалов республиканской научно-практической конференции (г. Усть-Каменогорск, 28 января 2007 г.). - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2007. - С. 140.

Памятные места русской литературы в Усть-Каменогорске [Текст] : набор из 32 буклетов / авт. предисл. П. Д. Поминов. - Усть-Каменогорск : Изд-во ВКГУ, 2007. - Курдаков Евгений (о нем).

Быкова, Т. Н. Поэт и Художник [Текст] : о Е. Курдакове / Т. Н. Быкова // Вестник культуры. - 2007. - №11. - С. 31-34.

Копытцева, Н. Золотое перо Евгения Курдакова [Текст] / Н. Копытцева // Простор. - 2008. - №6. - С. 99-117.

Копытцева, Н. Золотое перо Евгения Курдакова [Текст] / Н. Копытцева // Простор. - 2008. - № 5. - С. 127-146; № 6. - С. 99-117.

Курдакова, Ю. Разгадка тайны Ак-Баура [Текст] : о Е. Курдакове / Ю. Курдакова// Рудный Алтай. - 2008. - 26 августа. - С. 6.

С Усть-Каменогорском я что-то важное утратил [Текст] : сборник очерков, стихов, корреспонденций, писем А. С. Розанова. - Усть-Каменогорск : Шығыс Ақпарат,2009. - 167 с. - Курдаков Евгений (о нем).

Мельникова, Н. Венчанье музыки и слова [Текст] / Н. Мельникова // Мәдениет жаршысы . - 2009. - № 10. - С. 37-39.

Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан ; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна; Қазығұрт, 2010. - 528 с. - Курдаков Евгений : с. 307.

Творчество Евгения Курдакова в контексте времени [Текст] : сборник материалов международной научно-практической конференции (г. Усть-Каменогорск, 3 ноября 2010 г.) / Восточно-Казахстанский музей искусств ; Восточно-Казахстанский государственный университет им. С. Аманжолова ; Общественный фонд "Мой город". - Усть-Каменогорск : Либриус, 2010. - 110 с.

Сухова, Д. Благодарность поэту [Текст] : [к 70-летнему юбилею поэта Евгения Курдакова] / Д. Сухова // Өскемен. - 2010. - 1 апреля. - С. 24.

Мельникова, Н. "Ты звезда, даже если не знаешь" [Текст] : [о творчестве поэта Е. Курдакова] / Н. Мельникова // Рудный Алтай. - 2010. - 3 апреля. - С. 6.

Кратенко, А. "Вот моя вековая обитель" [Текст] : [в г. Усть-Каменогорске установлена мемориальная доска поэту Е. Курдакову] / А. Кратенко // Устинка плюс. - 2010. - 1 апреля. - С. 11.

Савченко, Ю. "Не слово породило речь..." [Текст] : первый опыт обзора творчества и судьбы Евгения Курдакова / Ю. Савченко // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - № 2. - С. 20-26; № 3. - С. 18-23.

Малько, Л. В Усть-Каменогорске прошел литературный вечер памяти поэта Евгения Курдакова [Текст] : [в областной библиотеке им. А. С. Пушкина] / Л. Малько // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - № 4. - С. 21-22.

Мельникова, Н. Там, у заросшего пруда... [Текст] : [в древнем городке Старая Русса (РФ) окончили свой земной путь Герой Советского Союза Т. Тохтаров и поэт Е. Курдаков] / Н. Мельникова // Рудный Алтай. - 2010. - 21 августа. - С. 6.

Кривощекова, А. Завещанный потомкам фестиваль [Текст] : [девятые Курдаковские чтения] / А. Кривощекова // Рудный Алтай. - 2010. - 24 августа. - С. 5.

Ершова, Н. Шаг в бессмертие [Текст] : [о работе международной научно-практической конференции "Творчество Е. Курдакова в контексте времени"] / Н. Ершова // Рудный Алтай. - 2010. - 10 ноября. - С. 2, 6.

Саттарова, Т. Курдаковские чтения - 2010 [Текст] / Т. Саттарова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - № 9. - С. 16.

Саттарова, Т. "Дождись меня, река..." [Текст] : [о работе международной научно-практической конференции "Творчество Е. Курдакова в контексте времени"] / Т. Саттарова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2010. - № 11. - С. 34-35.

Кратенко, А. Спасти Ак-Баур... [Текст] / А. Кратенко // Рудный Алтай. - 2011. - 14 января. - С. 8.

Смирнова, З. Это жизнь золотою блесною летит [Текст] : [десятые Курдаковские чтения] / З. Смирнова // Рудный Алтай. - 2011. - 20 августа. - С. 5.

Кувшинникова, О. А. Функционально-семантический потенциал атрибутивных форм глагола (причастий) в поэтике Е. В. Курдакова [Текст] / О. А. Кувшинникова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы=Управление культуры Восточно-Казахстанской области. - Өскемен, 2011. - № 7. - С. 31-33.

Медведева, Л. "Ангел, душа, голосок..." [Текст] : о роли знаковых слов-символов в поэзии Е. В. Курдакова / Л. Медведева // Простор. - 2011. - № 2. - С. 163-170.

Юркова, Л. Поэт перед лицом Вечности [Текст] / Л. Юркова // Нива. - 2012. - № 8. - С. 156-159.

Чистяковские чтения [Текст] : материалы регионального семинара (13 апреля 2012 г.) / Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. Ч. 2. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2012. - 228 с. - Курдаков Евгений (о нем).

Немцев, М. С. Литературный Риддер [Текст] : биографический справочник / М. С. Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с. - Курдаков Евгений : с. 97-98.

Мартынова, Л. Ангел, бабочка и некто с кожистым крылом [Текст] : о Е. Курдакове / Л. Мартынова // Простор. - Алматы, 2013. - № 6. - С. 140-145.

Немцев, М. В Быструшинской долине [Текст] : книга очерков / М. Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2014. - 446 с. - Курдаков Евгений (о нем).

Деев, В. Историческая тематика в творчестве Евгения Курдакова [Текст] / В. Деев // Нива. - 2014. - № 11. - С. 85-94.

Лазарева, В. «И дольше века длится миг...» [Текст] : [о поэте Е. Курдакове] / В. Лазарева // Рудный Алтай. - 2015. - 16 апреля. - С. 22.

Прокопов, К. Фатум: [о Е. Курдакове, А.С. Розанове, В.М. Шустере, А. Романове] / К. Прокопов // Кедр. - 2020. - №1-2. - С.

131-138.

Шашкова, Л. Житиь в слове : статья о творчестве Евгения Курдакова / Л. Шашкова // Простор. - 2020. - №12. - С. 121-128.

Гуляева, Е. Сад корней Евгения Курдакова : [сад корней, созданный руками известного поэта и художника флориста Евгения Курдакова] / Е. Гуляева // Рудный Алтай. - 2024. - 28 ноября № 46. - С. 11 : ил.