Ақын жазушылар
Мағауин М. М.
- Жаңартылды 15.05.2026 09:07
Мағауин Мұхтар Мұқанұлы (1940-2025) – жазушы, журналист, қоғам қайраткері, аудармашы.
1940 жылы 2 ақпанда Семей облысы, Шұбартау ауданында (қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы) дүниеге келген. С. М. Киров атындағы ҚазМУ-дың (қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) филология факультетін және аспирантураны аяқтайды. "Қазақ әдебиеті" газетінде әдеби сын бөлімінің меңгерушісі, кейін "Жазушы" баспасында бас редактордың орынбасары, ҚазССР Ғылым академиясының М. О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының аға ғылыми қызметкері, Абай атындағы Қазақ педагогикалық институты қазақ әдебиеті кафедрасының доценті болып істеген.
1959 жылдан бастап жариялана бастаған. Орта ғасырдағы қазақ поэзиясы тарихына қатысты зерттеулерімен танымал болған.
«Ақшақар» (1969), «Бір атаның балалары» (1973) повестер мен әңгімелер жинағы, «Көк мұнар» романының авторы. Жазушының таңдаулы әңгімелері мен повестері орыс тіліне аударылып, «Тазының өлімі» (1978), «Жыланды жаз» (1984), «Лирикалық шегініс» (1986) деген атпен республикалық және орталық баспалардан жарық көрді. Бірқатар шығармалары шетел және ТМД халықтары тілдеріне аударылды.
Мұхтар Мағауин Н. Погодиннің «Кремль куранттары» пьесасын, С. Моэмнің әңгімелер жинағын, ағылшын жазушысы Г. Хаггардтың «Сүлеймен патшаның кепіші» атты романын қазақ тіліне аударды.
«Аласапыран» тарихи роман-дилогиясы үшін Қазақ КСР-інің Абай атындағы мемлекеттік сыйлығы берілді (1984). «Түркі әлемінің үздік жазушысы» атағы берілген; «Түркі әлеміне сіңірген еңбегі үшін» Түркияның халықаралық Жазушылары және көркемөнерпаздары қорының лауреаты.
Халық жазушысының қаламынан көркем прозада «Аласапыран», «Көк мұнар», «Шақан – Шері», «Сары қазақ», «Қыпшақ аруы», «Кесік бас – тірі тұлұп хикаясы», «Жармақ», «Шыңғыс хан», «Алтын Орда» романдары, көсемсөзде «Ұлтсыздану ұраны», «Қазақсыз Қазақстан», «Ұлы Отанымыз – мәңгілік Тұран», «Отарлау эпопеясы» сияқты көркем дүниелер туды.
Оның өзіне ғана тән қолтаңбасы болды. Ғұмыр бойы ізденістен арылған жоқ. Сол ізденіс 5-7 ғасырлық мұра боп, қазаққа қайта оралды. Қазақтың жоғалтқанын тапты, өшкенін тірілтті.
Қаламгердің артында 30 томдық мол мұра қалды. Бұл мұра ұлттың шамшырағына айналары сөзсіз.
10 қаңтар 2025 жылы АҚШ-тың Мэриленд штатында дүниеден өтті.
М. Мағауин шығармалары
Произведения Магауина М.
Кітаптар - Книги
Мағауин, М. Қияндағы қыстау [Мәтін] : әңгімелер, повестер / М. Мағауин. - Алматы : Жалын , 1977. - 278 б.
Мағауин, М. Көк кептер [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / М. Мағауин. - Алматы : Жалын, 1979. - 96 б.
Мағауин, М. Бір атаның балалары [Мәтін] : повестер және роман / М. Мағауин. - Алматы : Жазушы, 1980. - 320 б.
Мағауин, М. Аласапыран [Мәтін] : тарихи роман / М. Мағауин. - Алматы : Жазушы, 1988. - 832 б.
Мағауин, М. Ғасырлар бедері [Мәтін] : әдеби зерттеулер / М. Мағауин. - Алматы : Жазушы, 1991. - 427 б.
Мағауин, М. Шақан-Шері [Мәтін] / М. Мағауин. - Алматы : Жазушы, 1993. - 448 б.
Мағауин, М. Өмір жыры [Мәтін] : өнер адамдары туралы әңгімелер мен хикаяттар / М. Мағауин . - Алматы : Өнер, 1994. - 25 б.
Мағауин, М. Доңыз жылғы балалық [Мәтін] : әңгімелер, хикаяттар / М. Мағауин . - Алматы : Балауса, 1995. - 320 б.
Мағауин, М. Қазақ тарихының әліппесі [Мәтін] : деректі толғам / М. Мағауин . - Алматы : Қазақстан, 1995. - 208 б.
Мағауин, М. Көкбалақ және тамыздан соңғы әңгімелер [Мәтін] / М. Мағауин. - Алматы : Атамұра, 2004. - 248 б.
Мағауин, М. Шақан шері және әдепкі әңгімелер [Мәтін] / М. Мағауин. - Алматы : Атамұра, 2005. - 288 б.
Мағауин, М. Алдаспан [Мәтін] : көне қазақ поэзиясының антологиясы / М. Мағауин. - Алматы : Атамұра, 2006. - 312 б.
Мағауин, М. Қобыз сарыны [Мәтін] : XV-XVIII ғасырларда жасаған қазақ ақын, жыраулары / М. Мағауин . - Алматы : Мектеп, 2007. - 192 б.
Мағауин, М. Қыпшақ аруы [Мәтін] : хикаяттар / М. Мағауин. - Алматы : Атамұра, 2007. - 256 б.
Мағауин, М. Аласапыран [Мәтін] : тарихи роман. 1-ші кітап / М. Мағауин;ред. Е. Дүйсенбайұлы . - Алматы : Жазушы, 2009. - 496 б.
Мағауин, М. Аласапыран [Мәтін] : тарихи роман. 2-ші кітап / ред. Е. Дүйсенбайұлы . - Алматы : Жазушы, 2009. - 416 б.
Мағауин, М. Шыңғыс хан және оның заманы [Мәтін] / М. Мағауин. - Алматы : Дәуір, 2011. - 608 б.
***
Магауин, М. Кобыз и копье [Текст] : повествование о казахских акынах и жырау XV-XVIII веков / М. Магауин . - Алма-Ата : Жазушы, 1970. - 160 с. Магауин, М. Голубое марево [Текст] : роман / М. Магауин. - Алма-Ата : Жазушы, 1976. - 206 с.
Магауин, М. Смутное время [Текст] : исторический роман-дилогия / М. Магауин. - Алма-Ата : Жалын, 1989. - 445 с.
Магауин, М. Вешние снега [Текст] : дилогия / М. Магауин . - М. : Советский писатель, 1990. - 672 с.
Магауин, М. Азбука казахской истории [Текст] : документальное повествование / М. Магауин . - Алматы : Қазақстан, 1997. - 224 с.
Магауин, М. Гибель борзого [Текст] : повесть / М. Магауин . - Астана : Аударма, 2003. - 80 с.
Магауин, М. Гибель борзого [Текст] : роман / М.Магауин. - М. : Русская книга, 2003. - 304 с.
Магауин, М. Кобыз и копье [Текст] : повествование о казахских акынах и жырау ХV-ХVІІІ веков / М.Магауин. - Алматы : Мектеп, 2003. - 176 с.
М. Мағауиннің мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары
Публикации М. Магауина в периодических изданиях и сборниках
1985-1995
Мағауин, М. Жоғалған поэма тарихынан : [Абайдың ұлы Ақылбайдың "Зұлыс" қиссасы туралы] / М. Мағауин // Жалын . - 1985. - № 1. - Б.1.
Мағауин, М. Абайдың ақын інісі [Мәтін ] : [Шәкәрім туралы] / М. Мағауин // Жұлдыз . - 1988. - № 8. - Б. 184-185.
Мағауин, М. Шәкәрімнің шеберлігі [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз . - 1988. - № 10. - Б. 178-185.
Мағауин, М. Қазақ ордасындағы хан сайлау дәстүрі [Мәтін] / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 1994. - 13 мамыр.- Б.10-11.
Мағауин, М. Тәуекел хан заманында [Мәтін] : [XVІ ғ. Қазақ Ордасының ішкі, сыртқы ахуалы,мемлекеттік саясаты туралы] / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 1995. - 25 шілде.- Б. 10-11.
1996-1999
Мағауин, М. Еділ бойын жайлаған бауырлар бар [Мәтін] : [Астрахань обл. қазақ диаспорасы туралы] / М. Мағауин // Қазақстан әйелдері. - 1996. - №10.- Б. 20-21.
Мағауин, М. Чешенстан азаттық алды [Мәтін] : [Чешенстандағы жағдай туралы] / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 1996. - 13 ақпан.- Б.3.
Мағауин, М. «Аласапыран» романы қалай жазылды [Мәтін] : ["Сүрлеу соқпақ немесе жазушының жан азабы" роман-эссесінен үзінді / М. Мағауин // Қазақ тарихы. - 1997. - № 6.- Б.36-39.
Мағауин, М. Жамбылдың ұлылығы [Мәтін] : [Жамбылдың 150 ж. сөйлеген сөзі] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 1997. - № 12. - Б.165-193.
Мағауин, М. Қараша өткен жоқ [Мәтін] : [жазушы Әнес Сарай туралы толғаныс] / М. Мағауин // Егемен Қазақстан. - 1997. - 26 желтоқсан. - Б.3.
Мағауин, М. Сүрлеу-соқпақ [Мәтін] : роман-эссе / М. Мағауин // Жұлдыз. - 1997. - №5. - Б.3-96.
Мағауин, М. Ұстаз : [М. Әуезов туралы естелік сұхбат / М. Мағауин // Жалын . - 1997. - № 1-2. - Б. 2-11.
Мағауин, М. Мен [Текст] : ғұмырбаяндық хамса / М. Мағауин // Жұлдыз . - 1998. - № 8 .- Б. 4-91; № 9.- Б.17-95.
Мағауин, М. Шеңбердің шешуі [Мәтін] : [жазушы Оразбек Сәрсенбай шығармашылығы] / М. Мағауин // Егемен Қазақстан. - 1998. - 20 тамыз.- Б.3.
Мағауин, М. Жер-қазақтікі [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз . - 1999. - № 8. - Б. 168-173.
Мағауин, М. Кұңфудзының даналық дәрістері [Мәтін] : [ежелгі Қытай фәлсафашысы Куңфудзы туралы] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 1999. - №5.- Б.164-185.
2000-2005
Мағауин, М. Абайдың суреті [Мәтін] : [Эссе] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 2000. - № 8-9. - Б. 3-33.
Мағауин, М. Гетенің соңғы махаббаты [Мәтін] : хикаяттан үзінді / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 2000. - 28 қаңтар. - Б. 5, 8.
Мағауин, М. Тамыздан соңғы әңгімелер : Жүсіптің қызы Светлана; Жаздыгүн шілде болғанда [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 2000. - № 7.- Б. 89-114.
Мағауин, М. Шанышқылы Бердіқожа батыр [Мәтін] / М. Мағауин // Ұлағат. - 2000.- N10. - Б.108-109.
Мағауин, М. Шортанбайдың зар заманы [Мәтін] : ұлы ақын Шортанбайдың 175 жылдығына / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2003. - № 2. - Б.185-187.
Мағауин, М. Шортанбайдың жаңа зары [Мәтін] : Ш. Қанайұлының Мәскеу архивінен алынған жазбалары туралы / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2004. - № 10. - Б. 169-174.
Мағауин, М. Ескілікті сөздер [Мәтін] : Шал ақынның мұрасын жинап тапсырған Ғаббас Елеусізұлының дәптерінен / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2004. - № 9. - Б. 195-203.
Мағауин, М. Мұраттың арман-наласы [Мәтін] : Мұрат ақынның 150 жылдығына орай / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2003. - № 2. - Б.186-188.
Мағауин, М. Ақыр-дүние [Мәтін] : естелік әңгімелер / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2004. - № 11. - Б.121-140.
Мағауин, М. Ұлтсыздану ұраны [Мәтін] : ұлттық рух, қазақ тілі туралы зарлы толғау / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2004. - № 7. - Б. 96 -169.
Мағауин, М. Абайдың белгісіз әңгімесі [Мәтін] : ["Дала уалаяты" газетінде басылған хикая авторы туралы] / М. Мағауин // Шәкәрім. - 2005. - № 1.- Б.12-19.
Мағауин, М. Дулат, Әмір, Нұғыман. Белгісіз ңұсқалар [Мәтін] : Омбы архиві, адвокат Н. Я. Коншин қорындағы әдеби нұсқалар туралы / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2005. - № 11. - Б. 113.
Мағауин, М. Қыпшақ аруы [Мәтін] : хикаят / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2005. - № 1. - Б. 3-59.
2006-2013
Мағауин, М. Алаштың азаматы [Мәтін] : академик Кәмәл Ормантаев -70 / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2006. - № 8. - Б. 172-174.
Мағауин, М. Бір бейбақ "Өтініш" [Мәтін] : Мағжанның жарына зейнетақы тағайындау тартысы / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2006. - № 11-12. - Б.197-199.
Мағауин, М. Қырық-ошақ - Абайдың өлген жері... [Мәтін] / М.Мағауин // Жұлдыз . - 2009. - № 7. - Б. 127-132.
Мағауин, М. Түркі жұртының қара шаңырағы - бізбіз! [Мәтін] / М. Мағауин / сұхбат. М. Сембай // Дидар. - 2010. - 1 ақпан. - Б. 5.
Мағауин, М. Мағжанның әні [Мәтін] / М. Мағауин // Егемен Қазақстан. - 2011. - 30 шілде .- Б. 4.
Мағауин, М. Шәкерімге қатысты үш дерек [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 2011. - № 4.- Б.130-144.
Мағауин М. Шыңғыс хан және оның заманы [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз . - 2011. - № 11. - Б. 42-129; № 12. - Б. 7-88; 2012. - № 7. - Б. 69-103 .
.Мағауин, М. Қазақ хандығы [Мәтін] / М. Мағауин // Таң-Шолпан. - Алматы, 2013. - № 1. - Б. 189-190.; № 2.- Б.189-190.
Мағауин, М. Бір уыс бидай [Мәтін] : әңгіме / М. Мағауин // Парасат. - 2013. - № 8.- Б. 22-23.
Мағауин, М. Қазақ әдебиетінің хал - ахуалы [Мәтін] / М. Мағауин // Парасат. - 2013. - № 9.- Б. 4-5, 14-15.
Мағауин, М. Қазақ Ордасының хан сайлау дәстүрі [Мәтін] / дайын.: Ұ. Дәлейұлы // Дәстүр. - 2013. - № 5 .- Б. 6-7.
Мағауин, М. Шыңғыс хан және оның заманы [Мәтін] / М. Мағауин // Жұлдыз. - 2013. -№ 2; № 3. - Б. 3-55; №4. - Б. 54-90.
Мағауин, М. Әкім Тарази әдебиетке жаңалық болып келді / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 2026. - 3 сәуір (№13). - Б. 4.
1967-2014
Магауин, М.У истоков казахской литературы[Текст]: о творчестве каз. поэтов позднего средневековья / М. Магауин // Простор.- 1967.- № 10.- С.58-60.
Магауин, М. На пути к Абаю [Текст] : [о творчестве Шал-акына] / М. Магауин // Простор. - 1970. - № 9. - С. 96-100.
Магауин, М. Трудно быть великим народом, не зная величия своей истории [Текст] : [беседа с писателем ...] / М.Магауин // Казахстанская правда. - 1998. - 17 янв. - С. 2.
Магауин, М.Великая охота, или Улуг Ау[Текст]: по роману "Смутное время" / М.Магауин // Зеркало. - 2003.- № 5. - С. 34.
Магауин, М.К дискуссии об исторической роли Чингис-хана[Текст]/ М.Магауин // Книголюб. - 2005. - № 2. - С. 36-38.
Магауин, М.Клевета и полный абсурд [Текст]: о религиоз. мусульманских организациях и казахской интеллигенции / М.Магауин // Начнем с понедельника. - 2006. - 13-19 окт. - С. 1,8,20.
Магауин, М. Кобыз и копье[Текст]: о каз. литературе / беседу вел В.Бадиков / М.Магауин// Central Asia Monitor.- 2006. - 17 нояб. - С. 7.
Магауин, М.Сизый голубь[Текст]: рассказ / М. Магауин; перевод с каз. языка А. Курчаткина // Начнем с понедельника.- 2007. - 15-21 июня. - С. 16.
Магауин, М. Гибель Борзого [Текст] : повесть / М.Магауин // Литературный Казахстан . - 2010. - № 2. - С. 68-100.
Магауин ,М.Шахан-шер[Текст]: повесть / М.Магауин // Все об охоте в Казахстане.- 2010.- № 3.- С. 26-29.
Магауин М.Казахстан без казахов [Текст]/ М.Магауин // Общественная позиция.- 2014. - 6 марта . - С.7,8-9,10-11.
М.Мағауиннің өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Магауина М.
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. – Мағауин Мұхтар Мұқанұлы : б. 353.
Қазақ әдебиетінің тарихы [Мәтін] : 10 томдық. Т. 9 : Кеңес дәуірі (1956-1990), 2005. – Мұхтар Мағауин
Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ан Арыс, 2009. – Мағауин Мұхтар Мұқанұлы : б. 254.
Қазақстан [Мәтін] : ұлттық энциклопедия. Т. 6. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2004. - Мағауин Мұхтар Мұқанұлы : б. 304.
Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш, 2005.- Мұхтар Мағауин : б.59.
Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Мағауин Мұхтар Мұқанұлы: б. 506.
1996 - 1999
Асанов, Ж. Келісім [Мәтін] : [Мұхтар Мағауин әңгімелерін оқығанда] / Ж. Асанов // Заман Қазақстан. - 1996. - 13 қыркүйек.- Б.15.
Асанов, Ж. Шындық кестесі [Мәтін] : [жазушы М. Мағауиннің "Күй бабасы Байжігіт" және "Әбдіғапар сері" әңгімелері жайында] / Ж. Асанов // Ақиқат. - 1998. - № 2. - Б.63-66.
Сейдахметова, Ж. "Жүйрік" повесіндегі ұлттық ерекшеліктер [Мәтін] : [М. Мағауиннің повесі туралы] / Ж. Сейдахметова // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 1998. - № 7-8. - Б. 63-66.
Сыдықов, Қ. Тарих һәм тұлға [Мәтін] : [М. Мағауиннің "Аласапыран" дилогиясындағы Ораз-Мұхаммед образы] / Қ. Сыдықов // Қазақстан жоғары мектебі. - 1998. - №1.- Б. 69-75.
Сейдахметова, Ж. Әдеби тұлғаның адамгершілік әлемі [Мәтін] : [жазушы М. Мағауин шығармашылығы] / Ж. Сейдахметова // Ұлт тағылымы. - 1999. - №6.- Б.108-113.
2000-2008
Бөдешұлы, Ж. Қобыз сарыны [Мәтін] : [М.Мағауинге арналған өлең] / Ж. Бөдешұлы // Қазақ әдебиеті. - 2000. - 28 қаңтар.- Б. 6-7.
Жұмаділов, Қ. Мұхтар Мағауин туралы сөз. [Мәтін] / Қ. Жұмаділов // Қазақ әдебиеті. - 2000. - 28 қаңтар.- Б. 6-7.
Күмісбайұлы, Ш. Үш ғасырды тірілткен. [Мәтін] : [М.Мағауиннің 60 жасқа толу мерейтойы қарсаңында] / Ш. Күмісбайұлы // Ұлан. - 2000. - 1 ақпан.- Б.3.
Сейдахметова, Ж. Қаhарманның әлеуметтік әрекеті [Мәтін] : [жазушы М.Мағауин шығармаларына талдау] / Ж. Сейдахметова // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2000. - №1.- Б. 49-50.
Қауғабай, О. "Қыпшақ аруы" қызықтырып жатыр [Мәтін] : Мұхтар Мағауиннің соңғы жарияланған шығармасы бойынша пікір алмасу / О. Қауғабай // Қазақстан - ZAMAN . - 2005. - 1 сәуір. - Б.14.
Омарова, Г. Ұлт және .. Мағауин [Мәтін] / Г. Омарова // Түркістан һttp://www.turkestan.kz. - 2005. - 24 наурыз.- Б. 7.
Тоқсанбаева, А. М. Мағауин хикаяттарындағы ұлттық характер [Мәтін] / А.Тоқсанбаева // Ұлт тағылымы. - 2006. - №2.- Б.296-299.
Әбілқайыр, Қ. Мұхтар аға, елге қайтыңызшы немесе М.Мағауин көкеме "Менен" үшбу хат [Мәтін] / Қ. Әбілқайыр // Қазақстан - ZAMAN . - 2008.- 7 тамыз. - Б. 8.
2010
Алтай, А. Нарқызылдың шабысы [Мәтін] : жазушы Мұхтар Мағауин туралы / А. Алтай // Қазақ әдебиеті. - 2010. - 19 наурыз.- Б.10.
Аманжол, Қ. Классик немесе Мұхтар Мағауиннің мәңгілік күйі [Мәтін] / Қ. Аманжол // Егемен Қазақстан. - 2010. - 2 ақпан.- Б. 5-6.
Елшібек, Ж. Құдіретті қазына [Мәтін] : көрнекті жазушы Мұхтар Мағуиннің сөз өнері хақында / Ж. Елшібек ; әңг. Қ. Аманжол // Егемен Қазақстан. - 2010. - 20 наурыз.- Б. 9.
Жерлесіміз Мұхтар Мағауин -70 жаста [Мәтін] // Аягөз жаңалықтары. - 2010. - 6 ақпан.- Б. 1.
Жүнісбеков, Б. Мен - адамдық мәні, оны "менменсумен" шатастыру-мешеуліктің шатағы [Мәтін] / Б. Жүнісбеков // Ақиқат. - 2010. - № 5.- Б. 67-70.
Қасқабасов, С. Мұхтар Мағауиннің "Жармақ" романы [Мәтін] : жазушының 70 жылдығы қарсаңында / С. Қасқабасов // Қазақ әдебиеті. - 2010. - 15 қаңтар.- Б. 1,4.
Тойшанұлы, А. М. Мағауин жаңа прозасының алтын өзегі [Мәтін] / А. Тойшанұлы // Жұлдыз. - 2010. - № 8.- Б.182-191.
2011- 2015
Әбікенұлы, С. Мұхтар - Иманның мұңы немесе "Жармақ" [Мәтін] / С. Әбікенұлы // Жалын . - 2011. - № 1. - Б. 168-176.
Қабылов, Ә. Мұхтар Мағауин прозасындағы ирония [Мәтін] / Ә. Қабылов // Ұлағат . - 2011. - № 1. - Б. 3-14.
Медетбек, Т. Мағауия Мағауин туралы [Мәтін] / Т. Медетбек // Түркістан . - 2012. - 15 наурыз. - Б. 10.
Мағауиннің "Шыңғыс ханы" [Мәтін] // Түркістан . - 2012. - 5 сәуір. - Б. 6.
Юсуп, П. К. М. Мағауиннің "әдепкі әңгімелер" циклі [Мәтін] / П. К. Юсуп // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сериясы. - 2012. - N 5-6.- Б. 95-98.
Абишева, А. М.Мағауин. "Бір атаның балалары" [Мәтін] / А. Абишева // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2015. - №11.- Б. 57- 62.
Айтұлы, Н. Нарқызыл мен жалғыз ұл [Мәтін] : [жазушы Мұхтар Мағауин 75 жасқа толды] / Н. Айтұлы // Ертіс өңірі . - 2015. - 4 ақпан.- Б. 11.
Аманжол, Қ. Менің Мұхтар ағатайым... немесе мағауиндік мәңгілік күй туралы толғау [Мәтін] / Қ. Аманжол // Ана тілі. - 2015. - 12-18 ақпан.- Б. 6-7.
Сембай, М. Жазушы бақыты : [Мәтін] : [М.Мағауин туралы] / М. Сембай // Егемен Қазақстан . - 2015. - 20 ақпан. - Б. 12.
2020-2024
Әуезхан, Ә. Бабалар рухының шырақшысы: [халық жазушысы Мұхтар Мағауин туралы] / Ә. Әуезхан. // Алдаспан. - 2020. - 4 маусым. - Б. 11.
Елшібек, Ж. Қайталанбас ғажайып құбылыс немесе классик жазушы Мұхтар Мағауин Абай портретін сырлы сөзбен қалай зерлеген ? / Ж. Елшібек. // Егемен Қазақстан. - 2020. - 10 тамыз. - Б. 9
Мәмесейіт, Т. Зобалаң заманның жолбарыс-адамы: Мұхтар Мағауиннің "Шақан Шері" романын қайталап оқығанда / Т. Мәмесейіт. // Қазақ әдебиеті. - 2020. - 9 қазан. - Б. 20.
Әбдіқалық, К. Мұхтар Мағауин айналып өтпеген тақырып - аштық / К. Әбдіқалық. // Қазақ әдебиеті. - 2021. - 22 қаңтар. - Б. 8.
Нұғыман, С. Жоғалған рухты жоқтау / С. Нұғыман. // Қазақ әдебиеті. - 2021. - 16 қазан. - Б. 10-11. ; 16 қазан. - Б. 23.
Шандор, Л. Мұхтар Мағауиннің қазақ тарихының әліппесі мажар тілінде / Л. Шандор. // Түркістан. - 2022. - 17 ақпан. - Б. 7
Абайхан, Ж. Қазақаралық жанжал: [жазушы Мұхтар Мағауиннің "Ұлтаралық жанжал" әңгімесін оқығаннан кейін] / Ж. Абайхан. // Найзатас. - 2023. - №4. - Б. 166-169
Әлиман, Ж. Мәңгі жұмбақ: [жазушы Мұхтар Мағауиннің "Өмір жыры" хикаясы туралы] / Ж. Әлиман. // Егемен Қазақстан. - 2023. - 15 тамыз. - Б. 10
Нұржан , С. Мэтр Мағауинмен Мәшһура: [жазушы Мұхтар Мағауин туралы] / С. Нұржан. // Түркістан. - 2023. - 27қазан (№43). - Б. 5
Қазымұратұлы, Ж. Мұхтар Мағауиннің үйінде / Ж. Қазымұратұлы. // Жас Алаш. - 2024. - 30 қаңтар (N7). - Б. 1-7
Қорғасбек, Ж. Мұртаза мен Мағауин / Ж. Қорғасбек. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 29 ақпан (N42). - Б. 11
Төлтай, Т. Мұхтар Мағауинге сәлем бере барғанда... / Т. Төлтай. // Семей таңы. - 2024. - 29 ақпан (№26). - Б. 3
Махан, Н. Мұхтар Мағауиннің "Көк мұнары" хақында / Н. Махан. // Жұлдыз. - 2024. - N7. - Б. 136-148
Әлім, Қ. Кемердегі кәдімгі Мағауин: жазушы Мұхтар Мағауин туралы / Қ. Әлім. // Егемен Қазақстан. - 2024. - 19 қыркүйек (N181). - Б. 11.
Жұртбай, Т. Бұлт болған айды ашқан, мұнар болған күнді ашқан...: жазушы Мұхтар Мағауин туралы / Т. Жұртбай // Жас Алаш. - 2025. - 14 қаңтар (N1). - Б. 7.
Қазақ тарихын үш ғасырға тереңдеткен: жазушы Мұхтар Мағауин туралы // Семей таңы. - 2025. - 18 қаңтар (N6). - Б. 4.
Мұнар да мұнар, мұнар күн... : [аса көрнекті жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Мұхтар Мағауин дүниеден өтті] // Айқын. - 2025. - 11 қаңтар (№3). - Б. 1, 8-9.
Оразалин, Н. Қаламына ғасырлар ұя салған...: жазушы Мұхтар Мағауин туралы / Н. Оразалин // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 17 қаңтар (№2). - Б. 21.
Әмірбекова, А. Мұхтар Мағауиннің көркем тілі / А. Әмірбекова. - Мәтін (визуалды) // Ана тілі. - 2025. - 22 мамыр (№21). - Б. 7.
Әлім, Қ. Мағауиннің мұқалмас мұраты : жазушы Мұхтар Мағауин туралы / Қ. Әлім. - Мәтін (визуалды) // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 28 қараша (№47). - Б. 18.
***
Бадиков, В. Полет в будущее [Текст] : [о М. Магауине] // С вечностью – на чистоту: очерки современного литературного процесса литературного Казахстана / В. Бадиков ; сост. А.Арцишевский. - Алматы: Алаш, 2014. - С.124-126.
Джуанышбеков, Н.Мухтар Магауин [Текст] : (очерк жизни и творчества) / Н. Джуанышбеков . - Алматы : 2004. - 56 с. \
Казахстан [Текст] : национальная энциклопедия. Т.3. – Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2005. - Магауин Мухтар Муканович: с. 449.
Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник- Алматы : Қазығұрт, 2010. – Магауин Мухтар Муканович: с. 324.
Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006.- Мухтар Магауин: с. 48.
***
Кекилбаев, А. Могучее древо,поднявшее пласт веков [Текст] : исполнилось 60 лет известному казахскому писателю Мухтару Магауину / А. Кекилбаев // Казахстанская правда. - 2000. - 12 февраля. - С. 5.
Сушко, П. И слух ласкает красота речений [Текст] / П. Сушко // Деловой Усть-Каменогорск. - 2006. - № 3. - С. 40-41.
Досанова, А. Мы дети одного отца [Текст] : [о творчестве писателя М. Магауина] / А. Досанова // Семь дней. - 2010. - 18 марта. - С. 6.
Досанова, А. Творчество как история и судьба [Текст] : [о писателе-земляке М. Магауине] / А. Досанова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник кльтуры. - 2010. - № 2. - С. 12.
Китаева, О. На книжной полке в самом уголке [Текст] : [о повести М. Магауина "Дети одного отца"] / О. Китаева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - № 11. - С. 41.
М. Мағауиннің жеке шығармалары туралы әдебиеттер
Литература об отдельных произведениях М.Магауина
«Қазақ тарихының әліппесі» (1995)
Мағауин, М. Тарих тамыры тереңде [Мәтін] : ["Қазақ тарихының әліппесі" кітабы жайында] / М. Мағауин // Қазақ әдебиеті. - 1995. - № 7 ақпан.- Б.4.
«Азбука казахской истории» (1997)
Добрая, Р. Они были подняты на белой кошме [Текст] : [о кн. М. Магауина "Азбука казахской истории" / Р.Добрая // Казахстанская правда. - 1998. - 31 январь. - С.3.
"Чингисхан и его время" (2011)
Азмухамбетов Ш. В лучах славы отцов [Текст] : [о книге М. Магауина "Чингисхан и его время"] / Ш. Азмухамбетов // Рудный Алтай. - 2013. - 4 окт. - С.4.
Мағзұмов Т.
- Жаңартылды 20.04.2026 11:17
Мағзұмов Тоқтар (1958 ж.) - жазушы, зерттеуші, Қазақстан Журналистер Одағының (2003) және Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі (2008 ж.), TURKSOY Жазушылар Одағының мүшесі (2026 ж.)
Тоқтар Нұржақыпұлы - Шығыс Қазақстан облысы, Катон-Қарағай ауданы, Қызыл Жұлдыз ауылында 1958 жылы 6 наурызда дүниеге келді.
Мектепті бітіргеннен кейін Алматы мемлекеттік ауыл шаруашылық институтында оқыды. Кейіннен С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университетінің филология факультетін бітірген.
1982-1992 ж.ж. Шығыс Қазақстан облыстық ауыл шаруашылық басқармасында, 1992-1997 ж.ж. Шығыс Қазақстан аймақтық жекешелендіру комитетінде бөлім бастығы, 1997- 2001 ж.ж. Шығыс Қазақстан облыстық мекемелерді қайта құру, жабу басқармасының бастығы, 2001-2002 ж.ж. Өскемен қаласының жиһаз жасау комбинаты бойынша конкурстық басқарушы, Өскемен қаласы әкімшілігінің ауыл шаруашылығы бөлімінің бастығы және Өскемен қаласының мемлекеттік коммуналдық мекемесінің бастығы қызметтерін атқарды.
Әдебиетте алғашқы қадамын әңгіме, новеллалар жазудан бастаған. Тұңғыш туындылары 1982 жылдан бастап облыстық Дидар (Коммунизм туы), «Ақ Ертіс» журналы мен Лениншіл жас (қазіргі Жас Алаш) газеттерінде жарияланды. Кейін әңгіме, хикаяттары республикалық «Жұлдыз» журналы мен «Жас Алаш» және «Қазақ әдебиеті» газеттерінде, облыстық орыс тілінде шығатын «Изумрудный Алтай» журналында романы жарық көрді.
Шығармалары:
«Қыз суреті» (2003), «Алтай әуендері» (2005), «Байберді асуы» (2007) «Райыстан -Оралханға дейін» (2014), «Құзғынды қырғыны» (2015), «Жазушы жолы» (2015), «Әбдікерім және Алаш» (2016), «Алтай өрнектері» (2022), «Судьбы и тревоги Алтая» - орыс тілінде (2023), «Тень Байтерека» - орыс тілінде (2023) «Алтай Алашы» (2023) тарихи роман.
2006 жылы Оралхан Бөкейдің әңгіме желісімен түсірілген «Бес тиын» көркем фильміне продюссер болды.
2023 жылы Тоқтар Мағзұмов "Алтай өрнектері" кітабы үшін Халықаралық "Алаш" әдеби сыйлығының лауреаты атанды.
Т. Мағзұмовтың шығармалары
Произведения Магзумова Т.
Кітаптар-Книги
Мағзұмов, Т. Қыз суреті: әңгімелер мен новеллалар / Т. Мағзұмов. - Өскемен, 2003. - 79 б.
Мағзұмов, Т. Байберді асуы / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Медиа-Альянс, 2007. - 212 б.
Мағзұмов, Т. Алтайдағы алтын ұя. Райыстан - Оралханға дейін / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс Ақпарат, 2013. - 124 б.
Мағзұмов, Т. О. Бөкей әлемі. Райыстан - Оралханға дейін: эссе-эллегия / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс Ақпарат, 2014. - 148 б.
Мағзұмов, Т. Алтай алашы / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс Ақпарат, 2014. - 260 б.
Мағзұмов, Т. Алтай алашы / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс Ақпарат, 2015. - 332 б.
Мағзұмов, Т. Жазушы жолы: ғұмырнамалық дерек / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс ақпарат, 2015. - 164 б. - (О.Бөкей әлемі).
Мағзұмов, Т. Әбдікерім және Алаш: эссе-хикаят / Т. Мағзұмов. - Өскемен: Шығыс Ақпарат, 2016. - 94 б.
Мағзұмов, Т. Алтай өрнектері: естелік-эссе, тарихи хикаят пен аңыздар / Т. Мағзұмов. - Астана: Фолиант, 2022. - 312 б.(Абай әлемі).
Мағзұмов, Т. Алтай Алашы: роман / Т. Мағзұмов. - Алматы: Қазығұрт, 2023. - 320 б.
Мағзұмов Т. Алтай аңыздары / Т. Мағзұмов. - Астана: Фолиант, 2026. - 376 б.
***
Магзумов, Т. Судьбы и тревоги Алтая / Т. Магзумов. - Т. 1. - Усть-Каменогорск: ВКПК АРГО, 2023. - 324 с.
Магзумов, Т. Тень байтерека / Т. Магзумов. - Т. 2. - Усть-Каменогорск: ВКПК АРГО, 2023. - 324 с.
Т. Мағзұмовтың мерзімді басылымдарда жарияланған мақалалары
Статьи Магзумова Т., опубликованные на страницах периодической печати
Мағзұмов, Т. Орны бөлек Оралхан: [эссе] / Т. Мағзұмов // Дидар. - 2012. - 18 мамыр. - Б.12.
Мағзұмов, Т. Алтайдағы алтын ұя / Т. Мағзұмов // Қазақ әдебиеті. - 2014. - 28 ақпан. - Б.14.
Мағзұмов, Т. Әбдікерім болыстың жасын әлі білмейміз бе? / Т. Мағзұмов // Дидар. - 2017. - 6 шілде. - Б.27.
Мағзұмов, Т. Бұл өлкенің тарихы әріде жатыр: [Катонқарағай ауданына 90 жыл.] / Т. Мағзұмов // Дидар . - 2018. - 4 қыркүйек. - Б.5.
Мағзұмов, Т. Алтайдың тарихын зерттегеніме он бес жылдай болды / сұхб. М. Иманғали // Дидар. - 2023. - 19 қазан. - Б.9.
Мағзұмов, Т. Алтай аңыздары: [Тоқтар Мағзұмовтың "Алтай аңыздары" атты көлемді мақаласында Өр Алтайды жайлаған қалың қазақ жұртының арасында тарап кеткен әңгімелер мен ғибратты оқиғалардың ел аузында қаз-қалпында сақталған нұсқалары баян етілген] / Т. Мағзұмов // Арайлы Катонқарағай. - 2024. - 19 шілде (N29). - Б. 6-7.
Мағзұмов, Т. Біз білмейтін Барақ батыр өткелі / Т. Мағзұмов // Дидар. - 2024. - 21 қараша (N45). - Б.18.; Дидар. - 2024. - 28 қараша (N46). - Б.18
Мағзұмов, Т. Ғұмырнамалық өкініш (Ақталмаған үміт) / Т. Мағзұмов) // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 28 наурыз (№12). - Б. 14-15
Мағзұмов, Т. "Алтай - түркі әлемінің алтын бесігі": [Катонқарағайда өткен дүбірлі той туралы] / Т. Мағзұмов // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 20 маусым (№24). - Б.12
Мағзұмов, Т. Байберді асуы: [хикаят] / Т. Мағзұмов // Тәңіртау. - 2026. - №1. - Б. 14-35.; №2. - Б. 20-52.
Литература о Магзумове Т.
Кітаптар-Книги
Назырбаев, Қ. Катонқарағай қаламгерлері / Қ. Назырбаев. - Астана: Нұра-Астана, 2017. - 176 б.
Наймандар / құраст.: Нұрғайни Мұқанова. - Алматы: Қазақ кітабы, 2021. - 584 б.
Мерзімді басылым беттеріндегі мақалалар
Статьи опубликованные на страницах периодической печати
Қайран, Ә. Алтай өрнектерінің айтары көп: [жазушы Т. Мағзұмовтың шығармашылығы туралы] / Ә. Қайран // Дидар. - 2023. - 28 қаңтар. - Б. 3.
Жайлыбай, Ғ. Алтай жайлы айтылады бір аңыз: [жазушы Тоқтар Мағзұмов туралы] / Ғ. Жайлыбай // Ана тілі. - 2023. - 9-15 ақпан. - Б.9.
Иманғали, М. Төр Алтайдың тарихын зерделеген: [жазушы Т. Мағзұмовтың шығармашылығы туралы] / М. Иманғали // Дидар. - 2023. - 16 наурыз. - Б. 6.
Қайран, Ә. Оралхан мен өр Алтай / С. Қайран Ә. // Қазақ әдебиеті. - 2023. - 19 мамыр. - Б. 10-11.
***
Каланчина, Ирина. С любовью к книге: [в т. ч. есть информация о Т. Магзумове] / И. Каланчина // 7 дней. - 2014. - 30 октября. - С. 3 : фот.
Манаков Ю.С.
- Жаңартылды 06.09.2022 22:10
Манаков Юрий Семенович (1957) – поэт, прозаик, Член Союза писателей России.
Родился 28 января 1957 г. в г. Лениногорск (ныне г. Риддер) Восточно - Казахстанской области.
В период 1964 -1974 гг. учился в Лениногорской средней школе.
Первые «поэтические опыты» начались в 1971 г. на страницах газеты «Лениногорская правда».
В 1975-1977 гг. – служба в ракетных войсках Средне-азиатского военного округа. В этот период произведения младшего сержанта Ю. Манакова публиковались в армейской газете «Боевое знамя». А в 1978 г. творения поэта вошли в коллективный стихотворный сборник воинов Среднеазиатского военного округа «Солдатские зори».
В последующие - 1980-1990-е гг. – Ю. Манаков публиковался в альманахе «Сахалин», журналах «Сибирь», «Алтай», «Простор», в восточно-сибирском журнале «Русская сила».
В 1984 г. Юрий Манаков окончил Иркутский университет по специальности «журналист».
Работал редактором областного комитета по телевидению и радиовещанию на Сахалине, в 1987-2005 гг. – в Восточно-Казахстанском теле-радио комитете и на Лениногорском городском радио. Непродолжительное время редактировал городские газеты «Лениногорская правда» и «Наш дом».
Первый сборник «Стихотворения» вышел в свет в 1998 г. в г. Байкалыке. Последующие: «Родимая сторона» - в г. Лениногорске в 2000 г., «Сердцем причастен», «Риддерские самоцветы» - в г. Усть-Каменогорске в 2003 г.
Безграничная любовь Юрия Манакова к малой родине, к людям, подвигла его к созданию исторических произведений, раскрыло его как внимательного исследователя-краеведа. Это прослеживается в стихотворениях «Русь от набегов охранять», «Алтайская быль», в поэме «О Родине».
В конце 2006 г. Юрий Манаков уехал на постоянное жительство в Российскую Федерацию. Живет и работает в Москве. Член Союза писателей России.
За период творческой деятельности Ю. Манаков из-под его пера вышли следующие книги: «Стихотворения» (1998), «Родимая сторона» (2001), «Сердцем причастен», «Риддерские самоцветы» (2003), «Алтайский притор» (2008), «Не замутить колодца непогоде» (2011), Обронила синица перо из гнезда», «Ветровал» (2012), «Красный корень» (2014), «Родина моя» (2015), «Костерок под отвесной скалой» (2016), «Память обо мне – до поворота», «Глаза прикрою- кисточки клубники» (2017).
Произведения Ю. Манакова
Манаков, Ю. Родимая сторона [Текст] : стихи / Ю. С. Манаков. - Лениногорск : Полиграф - Сервис, 2000. - 136 с.
Манаков, Ю. Риддерские самоцветы [Электронный ресурс] : ульбинскому поселковому округу - 70 лет / Ю. Манаков. - Усть-Каменогорск : Альфа-Пресс, 2003. - 107 с.
Манаков, Ю. Сердцем причастен [Текст] : стихи, проза / Ю. Манаков - Усть-Каменогорск : Б. и., 2003. - 183 с.
Манаков, Ю. Алтайский притор [Текст] : стихотворения / Ю. Манаков. - Москва : Компания Спутник+, 2008. - 106 с.
Манаков, Ю. Не замутить колодца непогоде. (Повесть об отце) [Текст] : рассказы, миниатюры / Ю. С. Манаков. - Усть-Каменогорск : Шыгыс полиграф , 2011. - 200 с.
Манаков, Ю. Обронила синица перо из гнезда [Текст] : роман / Ю. Манаков . - Усть - Каменагорск : Б.и, 2012. - 265 с.
Манаков, Ю. Ветроповал [Текст] : стихи разных лет / Ю. С. Манаков. - Усть - Каменагорск : Шыгыс полиграф, 2012. - 140 с.
Манаков, Ю. Красный корень [Текст] : сборник стихотворения / Ю. Манаков. - Усть-Каменогорск : Шығыс полиграф, 2014. - 142 с.
Манаков, Ю. Глаза прикрою - кисточки клубники... [Текст] : стихотворения / Ю. Манаков. - Усть-Каменогорск : Восток-печать, 2017. - 158 с.
Публикации Ю. Манакова в периодической печати
Манаков, Ю. Зима; Мосток бревенчатый [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 1989. - 1 янв.
Манаков, Ю. Каскад ГЭС и экология города [Текст] / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 1990. - 14 июня. - С. 2.
Манаков, Ю. Что с нами происходит ? [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 1996. - 6 июля.
Манаков, Ю. Забытая деревня; Предрассветное [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 1996. - 28 сент.
Манаков, Ю. Алтайская быль; Забудусь сном...: Прорвусь я ... [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 1998. - 28 авг.
Манаков, Ю. Время созидать [Текст] : [о деятельности ТОО "Эталон" - предприятия коммунального хозяйства] / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 2000. - 24 нояб. - С. 4.
Манаков, Ю. Курочка по зернышку клюет... [Текст] : [о деятельности ОАО "Напитки" (бывшего Лениногорского пивоваренного завода)] / Ю. Манаков // Лениногорская правда. - 2000. - 17 нояб. - С. 2.
Манаков, Ю. Лес - наш храм, и он ветшать не должен [Текст] / Ю. Манаков // Рудный Алтай. - 2004. - 17 апр. - С. 4.
Манаков, Ю. Герой Советского Союза [Текст] / Ю. Манаков // Рудный Алтай. - 2005. - 19 март. - С. 17.
Манаков, Ю. "И с искры крохотной былинкою, и с космосом в родстве..." [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Нива. - 2006. - № 10. - С. 12-22.
Манаков, Ю. Алтайский притор ; Русское взгорье [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Простор. - 2009. - № 5. - С. 124-126.
Манаков, Ю. "От гор Зайсанских к песенной Руси..." [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Простор.- 2010.- № 3.- С. 22-26
Манаков, Ю. Не замутить колодца непогоде [Текст] : повесть / Ю. Манаков // Простор. - 2010. - № 7. - С. 14-48; № 8.- С. 24-60
Манаков, Ю. Медвежья шкура [Текст] / Ю. Манаков // Простор. - 2011. - № 8. - С. 93-128.
Манаков, Ю. Клим Первушин: его кержацкая душа звала навстречу с Беловодьем... [Текст] / Ю. Манаков // 7 дней. - 2012. - 22 марта. - С. 7.
Манаков, Ю. Мой Алтай зеленоглазый: Бухтарминское море у Алтайских гор; Рудный Алтай. Свидание с родиной; Шаньги [Текст] : стихи / Ю. Манаков // Простор. - 2013. - № 8. - С. 3-7
Манаков, Ю. "Мне бы мамкиных шанег да стакан молока..." [Текст] / Ю. Манаков // 7 дней. - 2014. - 6 марта. - С. 7.
Манаков, Ю. Кони тебенюют на далекой горке [Текст] : стихотворение / Ю. Манаков // Простор.- 2014. - № 8. - С. 22.
Манаков, Ю. Цветок мой лазоревый [Текст] : повесть / Ю. Манаков // Простор. - 2015. - № 6. - С. 33-67.
Манаков, Ю. Рассказы: Драчуны; Любопытный соболек; Корень моей памяти [Текст] : рассказы / Ю. Манаков // Простор. - 2017. - № 9 - С. 99-107.
Публикации о Ю. Манакове
Немцев, М. В Быструшинской долине [Текст] : книга очерков / М. Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа-Альянс, 2014. - 446 с.
Немцев, М. Литературный Риддер [Текст] : биографический справочник / М. Немцев - 2-е изд. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с.
***
Кулев, И. К традиционным ценностям [Текст] / И. Кулев // 7 дней. - 2013. - 28 ноября. - С. 4
Кулев, И. Они воспевают край родной [Текст] : [о поэтах и прозаиках г. Риддер] / И. Кулев // Рудный Алтай. - 2015. - 28 авг. - С. 12.
Минченко, В. "Кто хочет,тот добьется..." [Текст] : [о кн.стихов лениногор.поэта Ю.Манакова] / В. Минченко // Рудный Алтай. - 1999. - 2 февр.
Катаев, Ю. Поход по жизни [Текст] : [о литературной деятельности лениногорского поэта Юрия Манакова] / Ю.Катаев // Рудный Алтай. - 2000. - 4 июля. - С. 4
Чувство Родины [Текст] : [Лениногорский поэт Юрий Манаков присутствовал в Иркутске на днях русской духовности и культуры "Сияние России"] // Лениногорская правда. - 2001. - 2 нояб. - С. 4
***
Каланчина, И. Главное – поймать кураж! [Электронный ресурс] : о творчестве Юрия Манакова/ И. Каланчина // День литературы : сайт. – Режим доступа: https://denliteraturi.ru/article/3634. - Дата обращения (26.02.19).
Манабаев А. С.
- Жаңартылды 06.09.2022 22:09
Ақылбек Манабаев(1934-1984) – ақын.
1934 жылы 20 желтоқсанда Шығыс Түркістанның Қараүңгір ауылында қарапайым отбасында дүниеге келді. Мектептен кейін «Тарбағатай» газеті редакторының орынбасары болып қызмет етті. 1962 жылы Үржар ауданында (Шығыс Қазақстан облысы) жұмысшы, кітапханашы, «Алға» газетінде журналист қызметтерін атқарды.
1967 жылдан өмірінің соңына дейін «Семей таңы» газеті редакциясында әдеби қызметкер болды.
Ақынның «Жазира», «Самал сазы», «Мәуелі бәйтерек», «Алтын мен көпір», «Тау тескен», «Анама хат» жыр жинақтары жарық көрді.
«Жүрек сөйлейді» (1989) атты жыр жинағына таңдаулы өлеңдері мен балладалары, «Чили балалары» атты поэмасы енді.
А. Манабаев кітаптары
Книги А. Манабаева
Манабаев, А. Жүрек сөйлейді [Мәтін] : өлеңдер, балладалар, поэма. – Алматы : Жазушы, 1989. - 128 б.
Мерзімді басылымдардағы жарияланымдары
Публикации в перидической печати
Манабаев, А. Өзімді армансыз жан санар едім, жүрсе егер өлеңім жұрт аузында [Мәтін] // Семей таңы. - 1985. - 15 август.
Манабаев, А. Бабам туралы. Әкем атпады. Менің толғауым. Ұлдарыма ұқтырам [Мәтін] : өлеңдер // Семей таңы. - 1983. - 30 июнь.
Манабаев, А. Ардагерлер[Мәтін] // Семей таңы. - 1981. - 5 декабрь.
Манабаев, А. Домбыра туралы баллада[Мәтін] // Семей таңы. - 1980. - 9 май.
Манабаев, А.Ағаның ақ, таяғы [Мәтін] : өлең // Семей таңы. - 1977. - 30 марта.
Манабаев, А. Аралайық қырқаны. Алғашқы жаңбыр. Көбелек, Тырналар[Мәтін] // Семей таңы. - 27 апрель.
***
Манабаев, А. Голос тишины [Текст]: стихи, баллады, поэма. - Алма-Ата Жазушы, 1989. - 12 с.
А. Манабаев шығармашылығы туралы
О творчестве А.Манабаева
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – А. С. Манабаев : Б. 513.
***
Ахметбекова, А. Ақын рухымен сырласты [Мәтін] // Семей таңы. - 2004. - 5 қараша. - Б. 12.
Ахметбекова, А. Жырынан самалдай саз төгілткен [Мәтін] // Семей таңы. - 1999. - 24 маусым.
Елеугожин, Б. Тұсау кесер туынды [Мәтін] // Семей таңы. - 1975. - 27 февраль.
Ережепұлы, Е. Ақын жарының жан сыры [Мәтін] : «Семей таңының» ардагері Р. Манабаева 70 жаста // Семей таңы. - 2012. - 1 мамыр. - Б. 3.
Ережепұлы, Е. Ақын жарының жан сыры // Семей таңы. - 2017. - 11 мамыр. - Б. 2.
Жанатұлы, Е. "Семей таңының ардагері" // Семей таңы. - 2012. - 1 мамыр. -Б. 3.
Ибрагимов, Т. Қос қоңыр [Мәтін] : (Ақындар А.Манабаев пен М.Ибраев туралы) // Семей таңы. - 2002. - 27 қыркүйек. - Б. 3.
Манабаева, Р. Ақылым - асылым өзі [Мәтін] // Семей таңы. - 1994. - 8 қараша.
Сапаев, Ғ. Арман қуған азамат еді [Мәтін] // Семей таңы. - 1999. - 23 желтоқсан.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы:
Акылбек Манабаев [Электронный ресурс] : [вечер памяти] // Областной историко-краеведческий музей г. Семей : сайт. – Режим доступа : http://semeymusey.kz/ru/meropriyatiya/vecher-pamyati-arman-dnie-posvyashhennyij-80-letiyu-nashego-zemlyaka-zhurnalista-poeta-lirika-akyilbeka-manabaeva.html
Маниярова М.
- Жаңартылды 09.06.2025 16:30
Маниярова Маржангүл (1955)– жыршы-ақын.
1955 жылы 19 маусымда Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданының Белқарағай ауылында дүниеге келген. 1972 жылы Белқарағай орта мектебін аяқтап, Өскемен қаласындағы Педагогикалық институтта білімін жалғастырады (1972-1976).
Ең алғашқы әнді студент кезінде М.Мақатаевтың «Ей, өмір» деген өлеңіне жазады. Бұл ән 1975-80 жылдары «Алтай әуендері» вокалды-аспаптық ансамблінің орындауында халыққа танымал болады.
2000 жылы Өскемен қаласының 250 жылдығына арналған байқауда «Ару қалам, Өскемен» деген Марат Тастағановтың сөзіне жазылған әні жүлделі орын алып, лауреат атағын иеленеді.
Бүгінде, Ұлықбек Есдаулетовтың сөзіне жазылған «Жер ана» әні, «Жаса мәңгі туған жер», «Ару қалам, Өскемен» әндері, А.Нұрбаевтың сөзіне жазылған «Өр, Қаратай» және т.б. әндері көптеген республикалық, облысаралық конкурстарда орындалып жүр.
М.Маниярова туралы мақалалар
Статьи о М.Манияровой
Әнуарбек, Дильназ. Шығыстың Маржангүлі : [О. Бөкей атындағы орталық кітапханада Маржангүл Әлібекқызының "Сырлы әуен" атты ән жинағының тұсаукесері өтті.] / Д. Әнуарбек. - Мәтін (визуалды) // Менің өлкем. - 2024. - 17 қазан. - Б. 17.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы
Маниярова Маржангуль [Электронный ресурс] : [биография] : сайт. - Режим доступа : http://www.cbssemey.kz/
Пашке Е. Музыка маэстро Маржангуль /Официальный ресурс газеты Рудный Алтай : сайт. – Режим доступа : https://rudnyi-altai.kz/muzyka-maestro-marzhangul/
