Ақын жазушылар
Абдеева Я. Б.
- Жаңартылды 01.09.2026 11:53
Абдеева Яна Борисовна (1966 ж.т.) – прозаик, ақын, публицист, өз шығармаларының иллюстраторы
1966 жылы 24 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысының Өскемен қаласында дүниеге келген. Өскемен құрылыс-жол институтын (қазіргі Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті) «Қалалық құрылыс» мамандығы бойынша (1988) үздік дипломмен, Шығыс Қазақстан гуманитарлық институтын «Психология» мамандығы бойынша (2004), Орталық Азия университетін «Кітапхана ісі» мамандығы бойынша (2006) тәмамдаған.
Қазіргі уақытта А. С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапханасының салалық және көркем әдебиет секторының меңгерушісі болып жұмыс істейді.
1992 жылы Қазақстандағы ғылыми фантастика әуесқойларының жалғыз қауымдастығын құруға бастамашы болды. Облыстық, өңірлік («Ақ Ертіс-Иртыш», «Мәдениет жаршысы – Вестник культуры», «Рудный Алтай», «Устинка плюс», «Наше дело», «7 дней», «Кедр», «Алтай изумрудный»), сондай-ақ республикалық («Кітапхана әлемі», «Нива», «KITAP PATSHALGY.QZ») және шетелдік («Цветная металлургия» (Мәскеу), «Тера Фантастика» (Варна, Болгария), «Культура. Искусство. Литература» (Варна, Болгария), «Шалтай-Болтай» (Волгоград), «Фанданго» (Симферополь, Қырым) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланып келеді.
2021 жылы «Буквица» интернет-энциклопедиясына автордың «Нива» журналында жарияланған шығармалары енгізілді. «Фантастика мұрағаты» порталында «Күн шеңбері» шығармасының Барнаулда қайта басылып шыққан нұсқасы библиографияға енгізілді. 2021 жылғы наурызда Дүниежүзілік поэзия күніне арналған Халықаралық онлайн-марафонға қатысты. Марафонға Ресей, Франция, Германия, Грузия, Украина және Сербия өкілдері қатысты.
2021 жылы 14 қыркүйекте Я. Б. Абдееваға 2021 жылғы 7 шілдедегі №19245 авторлық құқық туралы куәлік берілді. Куәлік «Записки из будущего. Истории из жизни медвежат-путешественников» атты фантастикалық повесіне берілген. Бұл шығарма 2022 жылы балалар мен жасөспірімдерге арналған үздік әдеби шығармаға арналған Ы. Алтынсарин атындағы республикалық байқау қорытындысы бойынша Шорт-листке енді - https://yvision.kz/post/short-list-resp-konkursa-im-i-altynsarina-na-luchshee-literaturnoe-proizvedenie-dlya-detey-i-podrost-971514
2005–2008 жылдары және 2011–2012 жылдары республикалық «Книголюб» кітап шолу басылымында фантастика мен фантастикатану мәселелеріне арналған «Әлемдер тоғысы» («Перекресток миров») айдарын жүргізді.
2024 жылы Кемерово қаласында «Фантастикалық еңбектің қаһарманы» («Герой фантастического труда») медалімен марапатталды. 2015 және 2016 жылдары Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің «Кітапхана ісінің үздігі» медалімен марапатталған.
2002 және 2003 жылдары Қазақстаннан халықаралық «Аэлита» фантастика фестиваліне (Екатеринбург) қатысқан жалғыз өкіл болды. 2024 жылы Сібірдегі ең көне «Контакт» фантастика әуесқойлары клубының халықаралық отырысына (Новокузнецк) және «НовоКон» фантастика фестиваліне (Геленджик) қатысты. 2026 жылы Қырымда өткен «Фанданго» XIX Қырым фантаст-жазушылар конвентіне («КрымКон») қатысты.
2023 және 2024 жылдары Кемерово қаласында өткен Дүниежүзілік фантастика күні – ВсеДеФана іс-шарасының қатысушысы болды.
Я. Б. Абдееваның шығармалары Қазақстан тәуелсіздігінің 30 жылдығына және республикадағы ең көне қоғамдық әдеби бірлестіктердің бірі – «Звено Алтая»-ның 100 жылдығына орай жарық көрген жерлес жазушылар шығармаларының 30 томдық жинағына енгізілді.
2007 жылдан бері «Звено Алтая» өңірлік әдеби бірлестігінің мүшесі. «Солнечный круг: писатели Восточного Казахстана - детям» және «Парсек Мечты» бірлескен авторлық жобаларына қатысушы.
А. С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапханасының қызметкері, «Перекресток Миров» фантастика әуесқойлары клубының төрайымы.
2026 жылы Я. Абдееваның «Байки и были Усть-Каменогорска» атты фантастикалық әңгімелер топтамасы «Звено Алтая» әдеби бірлестігінің 105 жылдығына арналған облыстық «Литературный круг» әдеби шығармашылық байқауының қорытындысы бойынша «Ерекше көзқарасы үшін» құрмет грамотасымен марапатталды.
Ал Лариса Ивановна Мартынованың мерейтойына арналған «Время живет в тебе» мақаласы «Публицистика/өлкетану» номинациясында екінші орынға ие болды.
https://author.today/u/joan_lilit - «Автор тудей» аккаунты
https://proza.ru/avtor/joanlilit - «Проза.ру» аккаунты
Я. Абдеева шығармалары
Произведения Абдеевой Я.
Кітаптар – Книги
Абдеева, Я. Записки из будущего / Я. Абдеева. - Усть-Каменогорск, 2011. - 128 с.
Абдеева, Я. SKAZZZO4KA / Я. Абдеева. - Усть-Каменогорск, 2011. - 120 c.
Абдеева, Я. Выбери себе Вселенную / Я. Абдеева. - Усть-Каменогорск, 2011. - 168 с.
Абдеева, Я. Записки из будущего. Истории из жизни медвежат-путешественников. - Усть-Каменогорск:BIOS, 2020. – 102 с. – (В соавторстве с М. А. Абдеевым).
Абдеева, Я. «С гармонией вселенной»: стихи // Васильковое поле Натальи Матвеевой. – Усть-Каменогорск: ТОО «ВКПК АРГО», 2021. – С.4-5.
Абдеева, Я. Из жизни океаноидов / Я. Абдеева. - Новосибирск : Автограф, 2024. - 136 с.
Абдеева, Я. Записки из будущего: истории из жизни медвежат-путешественников / Я. Абдеева. – Симферополь : ИД СеЖеГа, 2026. – 150 с.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалар
Публикации в периодических изданиях и сборниках
Абдеева, Я. Колдовство: стихотворения // Звено Алтая: история и современность. К 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова. – Усть-Каменогорск : Либриус, 2011. – С. 368–370.
Абдеева, Я. «Тебя люблю я, наш Алтай…»: о творчестве поэтессы Т. Н. Бугаевой // Бугаева, Т. Что душу радует, волнует... / Т. Бугаева. – Усть-Каменогорск : Шыгыс Полиграф, 2012. – С. 5–6.
Абдеева, Я. Мир Азамата в зеркале фантастики: о творчестве фантаста А. Байгалиева // Қапанов, Б. Шырағым менің сөнбесе... / Б. Қапанов. – Өскемен : Медиа-Альянс, 2014. – С. 159–160.
Абдеева, Я. Б., Абдеев М. А. Истории из жизни медвежат-путешественников: фантастический роман-сказка // Солнечный круг: писатели Восточного Казахстана – детям: к 100-летию ВК лито «Звено Алтая» / сост.: Н. С. Матвеева, рисунки Т. Ф. Орловой. – Усть-Каменогорск : ВКПК АРГО, 2019. – 400 с.
Абдеева, Я. Б., Абдеев М. А. Истории из жизни медвежат-путешественников: фантастический роман-сказка // Солнечный круг: писатели Восточного Казахстана – детям: к 100-летию ВК лито «Звено Алтая» / сост.: Н. С. Матвеева, рисунки Т. Ф. Орловой. – Барнаул, 2020. – 400 с. : цв. ил.
Абдеева, Я. «С гармонией вселенной: к создательнице «Солнечного круга…»»: стихи // Васильковое поле Натальи Матвеевой. – Усть-Каменогорск : ТОО «ВКПК АРГО», 2021. – С. 4–5. – (к 70-летию председателя лито «Звено Алтая» Н. С. Матвеевой).
Абдеева, Я. Витражи и др. стихи // Звено Алтая. Поэзии волнительные строки: стихотворения звеноалтайцев. – Усть-Каменогорск : ТОО «ВКПК Арго», 2023. – Т. 9. – С. 4–6.
Абдеева, Я. «В степном краю его любимо имя…»: пушкиниана в Казахстане. «Страницы великой жизни»: Г. Н. Потанин // Звено Алтая. Проза и публицистика. – Усть-Каменогорск : ТОО «ВКПК Арго», 2023. – Т. 10. – С. 302–327.
Абдеева, Я. Игры Богов: стихотворения // Парсек мечты: фантастическая поэзия. – Кемерово : ООО «РПК ОФСЕТ 42», 2025. – С. 53–58.
1990-2000
Абдеева, Я. Б. Очистка газов от пыли в фильтрах со струйной продувкой / Я. Б. Абдеева, Г. Е. Мазницын, В. В. Запасный, С. П. Карабанова, М. И. Власов // Цветная металлургия. – 1990. – № 2. – С. 46–48.
Абдеева, Я. Б. Очистка газов от пыли в фильтрах со струйной продувкой / Я. Б. Абдеева, Г. Е. Мазницын, В. В. Запасный, С. П. Карабанова, М. И. Власов // Цветная металлургия. – 1991. – № 6. – С. 44–49.
Абдеева, Я. Собираются фантасты / Я. Абдеева // Рудный Алтай. – 1995. – 14 октября.
Абдеева, Я. Душа картины: ангел или вампир? / Я. Абдеева // Рудный Алтай. – 1997. – 1 мая.
Абдеева, Я. Виртуальный мир и реальные проблемы / Я. Абдеева // Наша газета. – 1997.
Абдеева, Я. Лоцманы книжного моря, или Портрет современного библиотекаря в интерьере / Я. Абдеева // Алтайский Курьер. – 1998. – № 40. – 1 октября.
Абдеева, Я. Интеллектуальная тусовка / Я. Абдеева // Наша газета. – 1999. – № 1–2.
Абдеева, Я. «Hi, fans!» / Я. Абдеева // Завтра. – 2000. – № 21. – 31 октября. – С. 16.
Абдеева, Я. Библиотекарь – это состояние души / Я. Абдеева // Дидар. – 2000.
Абдеева, Я. Все лучшее – детям. Наши будущие читатели: проблемы и перспективы развития детского сектора / Я. Абдеева // НВС-press. – 2000. – № 5. – 4 февраля.
2001 – 2009
Абдеева, Я. Подборка стихов // Ақ Ертіс=Иртыш. – 2001. - №2. – С.81.
Абдеева, Я. Подарок любителям фантастики / Я. Абдеева // Наша газета. – 2001. – № 4.
Абдеева, Я. Подборка стихов / Я. Абдеева // Иртыш. – 2001. – № 2. – С. 81.
Абдеева, Я.Мир, в котором мы живем: [в ВК библиотеке им. А. С. Пушкина состоялась выставка "Живи, Земля!", посвященная Всемирному дню Земли] / Я. Абдеева // Семь дней. - 2002. - 3 мая. - С. 2.
Абдеева, Я. «Это просто фантастика» : к 10-летию КЛФ / Я. Абдеева // ALMA-TV. – 2002. – № 41. – С. 3.
Абдеева, Я. «Аэлита-2002» / Я. Абдеева // Наша газета. – 2002. – сентября.
Абдеева, Я. Библиотека – центр досуга и культуры / Я. Абдеева // Наша газета. – 2002. – № 3.
Абдеева, Я. Выбор на всю жизнь : к 11-летию КЛФ / Я. Абдеева // ALMA-TV. – 2003. – № 42. – С. 9.
Абдеева, Я. Очередная выставка-встреча / Я. Абдеева // Наша газета. – 2003. – № 3. – С. 2.
Абдеева, Я. Мифология и фантастика: точки соприкосновения, или Грань между мирами / Я. Абдеева // Наша газета. – 2003. – № 2. – С. 4.
Абдеева, Я. Культуре старость не грозит? / Я. Абдеева // Семь дней. - 2004. - 5 марта. - С. 7.
Абдеева, Я. Петербург книжный: репортаж казахстанского библиотекаря / Я. Абдеева // Книголюб. - 2005. - №10. - С. 7.
Абдеева, Я. Реальность невероятного: фантастика в литературе / Я. Абдеева // Книголюб. - 2005. - №11. - С. 22-23.
Абдеева, Я.Молодежь читающая: интеллектуальный досуг или способ "убить время"? / Я. Абдеева // Книголюб. - 2005. - №12. - С. 24.
Абдеева, Я. 12 лет на «Перекрестке Миров» / Я. Абдеева // Книголюб. – 2005. – № 6. – С. 17.
Абдеева, Я. 12 лет на «Перекрестке Миров» / Я. Абдеева // Кітапхана әлемі = Мир библиотеки. – 2005. – № 2. – С. 12.
Абдеева, Я. Алгеброй гармонию поверить… / Я. Абдеева, Е. С. Ананьева // Вестник культуры. – 2006. – № 9. – С. 10.
Абдеева, Я. Встретимся в Пушкинке / Я. Абдеева // Вестник культуры. – 2006. – № 4. – С. 69–70.
Абдеева, Я. «Во мне и мысль, и вдохновенье…» / Я. Абдеева // Вестник культуры. – 2006. – № 4. – С. 60–61.
Абдеева, Я. «И вновь собирал зрителей» / Я. Абдеева // Вестник культуры. – 2006. – № 1. – С. 17–18.
Абдеева, Я. «Язык моего друга»: Фестиваль казахского языка / Я. Абдеева // Вестник культуры. – 2006. – № 4. – С. 66–68
Абдеева, Я. Интернет-фестиваль / Я. Абдеева // Вестник культуры. – 2006. – № 1. – С. 13.
Абдеева, Я. Нежное существо : [подборка стихов] / Я. Абдеева // Нива. – 2006. – № 5. – С. 102–106.
Абдеева, Я. Книги нового тысячелетия / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2006. - №1. - С. 13-14.
Абдеева, Я. "Облик грядущего" / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №1-2. - С. 34-35.
Абдеева, Я. Страна чудес: о клубе любителей фантастики / Я. Абдеева // Нива. - 2006. - №2. - С. 164-163.
Абдеева, Я. Усть-Каменогорск книжный: репортаж библиотекаря из Усть-Каменогорска / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №4. - С. 10-11.
Абдеева, Я.Человек будущего: каков он? / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №4. - С. 20-21.
Абдеева, Я."Лезвие бритвы" : потенциальные возможности человека в фантастике / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №6 - С. 25.
Абдеева, Я.Сказочник из Ливерпуля, или Коммунизм в отдельно взятом аббатстве : о Б. Джейксе / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №7-8. - С. 42-43.
Абдеева, Я."Населенный воображением": космос в фантастике: памяти Станислава Лема - Великого Мастера / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №9. - С. 38-41.
Абдеева, Я. "Три музы и три поколения": о мероприятиях, посвященных юбилею "Звена Алтая"/ Я.Абдеева // Вестник культуры. - 2006. - №10. - С. 15.
Абдеева, Я. "Размах от сказок до предвиденья": о клубе фантастики "Перекресток миров" / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2006. - №10. - С. 15.
Абдеева, Я. "Размах от сказок до предвидения..." / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №11. - С. 21.
Абдеева, Я. Не роскошь, а средство передвижения / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №11. - С. 34-35.
Абдеева, Я. За гранью очевидного / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №11. - С. 27.
Абдеева, Я. Хроники детской фэнтези: "Светлые начала" Филипа Пулмана / Я. Абдеева // Книголюб. - 2006. - №12. - С. 26-29.
Абдеева, Я. "Лик технотронного прогресса": диалоги с будущим Арсения Шаудера / Я. Абдеева // Чистяковские чтенияматериалы регионального семинара (14 апреля 2007 г.)Министерство образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. - 2007. -С. 189-194.
Абдеева, Я. Верь в удачу, волшебник! / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №1. - С. 14.
Абдеева, Я. Цель войны - это мир? / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №1. - С. 108-110.
Абдеева, Я. Печаль моя светла...: рецензия на книгу Э. Сибол "Милые кости"/ Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №1. - С. 15.
Абдеева, Я. Автобиография / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №2. - С. 115.
Абдеева, Я. Анклавы многозначительно сереют.../ Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №2. - С. 28-29.
Абдеева, Я. Мысль - материальна: интервью / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №2. - С. 115-116. - С автором беседовала Лиля Калаус.
Абдеева, Я. Диалоги с Будущим Арсения Шаудера / Я. Абдеева // Нива. - 2007. - №2. - С. 156-160.
Абдеева, Я. Гимн Человеку: к 100-летию со дня рождения И. А. Ефремова / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №2. - С. 117-121.
Абдеева, Я. 100 лиц и 1000 ролей: женщины в фантастике / Я. Абдеева // Книголюб. - 2007. - №3-4. - С. 125-128.
Абдеева, Я. "Искусство печального утешить..." / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2007. - №10. - С. 26.
Абдеева, Я. "Поколение интеллекта": 15-летие клуба любителей фантастики "Перекресток миров"/ Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2007. - №11. - С. 26.
Абдеева, Я. "Под парусом воображения" / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2007. - №12. - С. 16-20.
Абдеева, Я. «Лик технотронного прогресса»: диалоги с будущим Арсения Шаудера / Абдеева, Я. // Чистяковские чтения: материалы регионального семинара (14 апреля 2007 г.). М-во образования и науки Республики Казахстан, Казахстанско-Американский свободный университет. – 2007. – С. 189–194.
Абдеева, Я. «Под парусом воображения» : о работе КЛФ / Я. Абдеева // Утро столицы. – 2007. – № 27 (16.05.07). – С. 9.
Абдеева, Я. «Сказочник из Ливерпуля, или Коммунизм в отдельно взятом аббатстве» / Я. Абдеева // Шалтай-Болтай (Россия, г. Волгоград). – 2007. – № 1 (34). – С. 135–137.
Абдеева, Я., Фоминых Е. «Жесть. Кто ответит за насилие из мобильника?» / Я. Абдеева, Е. Фоминых // Мой город. – 2007. – № 12 (12). – 7 июня. – С. 8.
Абдеева, Я. «Соло»: подборка стихов / Я. Абдеева // Книголюб. – 2007. – № 2. – С. 116.
Абдеева, Я. «С днем рождения, КЛФ!!!» / Я. Абдеева // Книголюб. – 2007. – № 5. – С. 104–1...
Абдеева, Я. «С юмором по жизни, или Полный Тибидохс» / Я. Абдеева // Книголюб. – 2007. – № 5. – С. 1..–1...
Абдеева, Я. «Под парусом воображения» / Я. Абдеева // Шалтай-Болтай (Россия, г. Волгоград). – 2007. – № 3 (36). – С. 16–19.
Абдеева, Я. «Стихи с Перекрестка миров» / Я. Абдеева // Шалтай-Болтай (Россия, г. Волгоград). – 2007. – № 3 (36). – С. 20–23.
Абдеева, Я. «Верь в удачу, волшебник» (рецензия на книгу Х. Поштакова «Меч, магия и челюсти») / Я. Абдеева // Шалтай-Болтай (Россия, г. Волгоград). – 2007. – № 3 (36). – С. 131–133.
Абдеева, Я. «Печаль моя светла» (рецензия на книгу Э. Сиболд «Милые кости») / Я. Абдеева // Шалтай-Болтай (Россия, г. Волгоград). – 2007. – № 3 (36). – С. 133–134.
Абдеева, Я. «Музыка сфер» / Я. Абдеева // Книголюб. – 2007. – № 6. – С. 104–106.
Абдеева, Я. «Искусство печального утешить»: об акции «Милосердие» / Я. Абдеева // Утро столицы. – 2007. – № 54 (28.11.07). – С. 8.
Абдеева, Я. «Истории из жизни медвежат»: роман-сказка / Я. Абдеева // Утро столицы. – 2007. – № 56 (12.12.07). – С. 17.
Абдеева, Я. «Истории из жизни медвежат»: роман-сказка / Я. Абдеева // Утро столицы. – 2007. – № 57 (26.12.07) и далее в каждом номере. – С. 17.
Абдеева, Я. «Игри на боговете»: превод от руски Пламен Иванов / Я. Абдеева // Култура. Изкуство. Литература. – 2007. – Брой 10 (289), ноември. – С. 9.
Абдеева, Я., Досанова А. «Книга и молодежь: век XXI» / Я. Абдеева, А. Досанова // Молодые в библиотечном деле. – 2008. – № 2–3. – С. 88–94.
Абдеева, Я. "Есть женщины, что всех нас восхищают" / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - №3. - С. 24-25.
Абдеева, Я. Б."Love-story", или Игра с призами на нефантастическом поле / Я. Б. Абдеева // Шалтай-Болтай. - 2008. - № 1. - С. 16-17.
Абдеева, Я. Открывая Шакарима / Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - № 11. - С. 24-25.
Абенова, Б. И сказка стала явью / Б. Абенова, Я. Абдеева // Семь дней. - 2009. - 13 августа. - С. 9.
Абдеева, Я. "Коль поэт, говори!": [о поэте Серике Габдуллине] / Я. Абдеева // Семь дней. - 2009. - 3 декабря. - С. 5.
Абдеева, Я. Мудрец игривый и глубокий / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 2. - С. 36.
Абдеева, Я. Мудрость Наурыза / Я. Абдеева, А. Досанова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 3. - С. 32.
Абдеева, Я. Деньги и я: [о ток-шоу "Деньги и я"] / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 11. - С. 25-26.
Абдеева, Я. Я шагнул в новый век: [о поэте Серике Габдуллине] / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 11. - С. 26.
2010 - 20…
Абдеева, Я. Реабилитированы посмертно: [о книжной выставке в ВК областной библиотеке им. А.С. Пушкина, посвященной Дню памяти жертв политических репрессий в Казахстане] / Я. Абдеева // Рудный Алтай. - 2010. - 31 мая. - С. 6.
Абдеева, Я. «По мотивам сна»: стихи // Книголюб. – 2010. - №6. – С.80-81.
Абдеева, Я. Личный враг фюрера: [об академике К. И. Сатпаеве] / Я. Абдеева // Рудный Алтай. - 2010. - 1 июня. - С. 6.
Абдеева, Я. Реабилитация посмертно: в ВК областной библиотеке им. А. С. Пушкина развернута выставка, посвященная Дню памяти жертв политических репрессий в Казахстане / Я. Абдеева // Семь дней. - 2010. - 3 июня. - С. 2.
Абдеева, Я. "В степном краю его любимо имя...": [о мероприятиях, прошедших в областной библиотеке, посвященных сезону Казахстанской пушкинианы] / Я. Абдеева, А. Досанова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - № 1. - С. 34-38.
Абдеева, Я. Библиотека под открытым небом: [о книжной выставке библиотеки им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - №6. - С. 25.
Абдеева, Я., Максимова М. Вместе против кризиса / Я. Абдеева, М. Максимова // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы = Управление культуры Восточно-Казахстанской области. – Өскемен, 2009. – № 3. – С. 34–35.
Абдеева, Я., Досанова А. В степном краю его любимо имя... / Я. Абдеева, А. Досанова // Книголюб. – 2010. – № 1. – С. 93–97.
Абдеева, Я., Досанова А. Магия слов Абая / Я. Абдеева, А. Досанова // Книголюб. – 2010. – № 2. – С. 94–97.
Абдеева, Я. «Страницы великой жизни»: Г. Н. Потанин / Я. Абдеева // Книголюб. – 2010. – № 6. – С. 89–13.
Абдеева Я. «Колдовство» / Я. Абдеева // Звено Алтая: история и современность. К 90-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения / Т. Сидихменова. - Усть-Каменогорск: Либриус, 2011. - С.368-370.
Абдеева, Я. Записки из будущего. Истории из жизни медвежат-путешественников: книга II Том I : роман-сказка / Я. Абдеева // Книголюб. - 2011. - №5. - С. 78-86 ; №6. - С. 81-85.
Абдеева, Я. "На берегах Маркаколя": родная природа как персонаж романа Ж. Аймаутова "Акбилек" / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - № 9. - С. 34-37 ; Книголюб. - 2011. - №6. - С. 76-80. - Библиогр. в конце ст.
Абдеева, Я. "Акбилек, дочь Маркаколя": знакомая и незнакомая / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - № 8. - С. 22-27. - Библиогр. в конце ст.
Абдеева, Я. Правовой турнир: ["День Конституции" в библиотеке им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - № 12. - С. 25.
Абдеева, Я. Правовой турнир: [«День Конституции» в библиотеке им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы = Управление культуры Восточно-Казахстанской области. – Өскемен, 2011. – № 12 (77). – С. 25.
Абдеева, Я. «Акбилек, дочь Маркаколя»: знакомая и незнакомая / Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы / Шығыс Қазақстан облыстық мәдениет басқармасы = Управление культуры Восточно-Казахстанской области. – Өскемен, 2011. – № 8. – С. 22–27.
Абдеева, Я. «Куда идешь, Человек?»: жизнь и проза Оралхана Бокеева / Я. Абдеева // Книголюб. – 2012. – № 5. – С. 10–15. – (Книжный мир. События).
Абдеева, Я. Интеллектуальная фантастика: Людмила и Александр Белаш / Я. Абдеева // Книголюб. – 2012. – № 5. – С. 97–100. – (Перекресток миров).
Абдеева, Я. От фантастики – к реальности : [в т.ч. о клубе «Мост» при ВК библиотеке им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Книголюб. – 2012. – № 4. – С. 99–100.
Абдеева, Я. «Тебя люблю я, наш Алтай…» / Я. Абдеева // Бугаева, Т. Что душу радует, волнует... - Усть-Каменогорск: Шыгыс Полиграф, 2012. - С.5-6. - Предисловие к поэтическому сборнику.
Абдеева, Я. Б.Душевное лекарство / Я. Б. Абдеева // Мир библиографии. - 2012. - № 4. - С. 64-67.
Абдеева, Я. «Рожденная летать» // Книголюб. – 2014. - №3. – С. 61-62. – (Поэзия).
Абдеева, Я. "Куда идёшь, Человек?": жизнь и проза Оралхана Бокеева / Я. Абдеева // Книголюб. - 2012 . - № 10-15. - С. 15 ; Нива. - 2014. - № 10. - С. 84-93. - Библиогр. в конце ст.Абдеева, Я.От фантастики - к реальности: [в том числе о клубе "Мост" при ВК библиотеке им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Книголюб. - 2012. - №4. - С. 99-100.
Абдеева, Я. Душевное лекарство: [библиотерапия] / Я. Абдеева // Мир библиографии. - 2012. - №4. - С. 64-67.
Абдеева, Я. Акбилек, дочь Маркаколя / Я. Абдеева // Нива. - 2013. - № 1. - С. 141-148.
Абдеева, Я. Библиотека и молодежь: [о программах для молодежи ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Книголюб. - 2013. - №3. - С. 4-7.
Абдеева, Я. Б.В стране цветущих мхов: [об английском сказочнике Брайане Джейксе] / Я. Б. Абдеева // Мир библиографии. - 2013. - №6. - С. 66-67.
Абдеева, Я.Премьера рубрики! Музыка твоей души: [о творчестве уроженки г. Усть-Каменогорска, поэта и художника Е. Шевелевой] / Я. Абдеева // Книголюб. - 2013. - №5. - С. 50-51.
Абдеева, Я. Библиотека - планета детства: [о работе детского сектора ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева, Р. Акжигитова // Книголюб. - 2013. - №5. - С. 50-51.
Абдеева, Я. Цветовой круг Ларисы Мартыновой: [о творчестве поэта и художника Л. И. Мартыновой] / Я. Абдеева // Книголюб. - 2013. - №6. - С. 27-29.
Абдеева, Я. "Я жизнь должна стихом измерить...": [о творчестве поэтессы Ф. Онгарсыновой] / Я. Абдеева // Книголюб. - 2013. - №6. - С. 4-11
Абдеева, Я. «Куда идешь, человек?» (о прозе О. Бокеева) / Я. Абдеева // Мир библиографии. – 2013. – № 2. – С. 72–75.
Абдеева, Я. «Библиотека и молодежь»: [о программах для молодежи ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева // Книголюб. – 2013. – № 3. – С. 4–7.
Абдеева, Я. «Мои друзья – мое богатство»: о работе клуба «В кругу друзей» / Я. Абдеева // Книголюб. – 2013. – № 4. – С. 4–8. – (Книжный мир. События).
Абдеева, Я., Акжигитова Р. Библиотека – планета детства: [о работе детского сектора ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина] / Я. Абдеева, Р. Акжигитова // Книголюб. – 2013. – № 5. – С. 4–8. – (Книжный мир. События).
Абдеева, Я. Премьера рубрики! Музыка твоей души: [о творчестве уроженки г. Усть-Каменогорска, поэта и художника Е. Шевелевой] / Я. Абдеева // Книголюб. – 2013. – № 5. – С. 50–51. – (Музыка твоей души).
Абдеева, Я. Цветовой круг Ларисы Мартыновой: [о творчестве поэта и художника Л. И. Мартыновой] / Я. Абдеева // Книголюб. – 2013. – № 6. – С. 27–29. – (Музыка твоей души).
Абдеева, Я. Питомцам Пушкинки некогда скучать / Я. Абдеева // Библиотека. – 2013. – № 12. – С. 66–71..
Абдеева, Я. Страницы великой жизни: о знаменитом ученом, этнографе и путешественнике Григории Николаевиче Потанине, оставившем большое наследие по изучению Восточного Казахстана / Я. Абдеева // Нива. - 2014. - №4. - С. 78-85.
Абдеева, Я. «Открыть себя изнутри, как шкаф»: Роман Лагутин // Книголюб. – 2014. – № 1. – С. 50–52.
Абдеева, Я. Записки из будущего. Книга II. Том II. Истории из жизни медвежат-путешественников // Книголюб. – 2014. – № 1. – С. 89–95.
Абдеева, Я. «Радостное ожидание чуда»: Ермек Тютенов // Книголюб. – 2014. – № 2. – С. 52–54.
Абдеева, Я. Записки из будущего. Книга II. Том II. Истории из жизни медвежат-путешественников // Книголюб. – 2014. – № 2. – С. 89–94.
Абдеева, Я. «Рожденная летать» // Книголюб. – 2014. - №3. – С. 61-62. – (Поэзия).
Абдеева, Я., Акжигитова Р. Единственное место, где можно жить! // Современная библиотека (Москва). – 2016. – № 4 (64). – С. 88–91.
Абдеева, Я. Тайное, забытое, невероятное // Библиополе (Москва). – 2016. – № 11. – С. 30–33.
Абдеева, Я. "Proчтение": разговор на равных / Я. Абдеева // Современная библиотека. - 2016. - №9(69). - С. 84-87.
Абдеева, Я. Путешествуем правильно-2017: [путевые заметки] / Я. Абдеева // Кедр. – 2018. – № 2. – С. 111–116 ; № 3. – С. 81–91.
Абдеева, Я. Магия слов Абая // Кедр. – 2019. – № 2. – С. 24–30.
Абдеева, Я. Радостное ожидание чуда: к 45-летию поэта-барда Ермека Тютенова / Я. Абдеева // Кедр. – 2019. – № 1. – С. 121–125
Абдеева, Я. Истории из жизни медвежат-путешественников: фантастический роман-сказка // Солнечный круг. Писатели Восточного Казахстана – детям: к 100-летию Восточно-Казахстанского литературного объединения «Звено Алтая». - Усть-Каменогорск: ТОО «ВКПК АРГО», 2019. – С.13-45.
Абдеева, Я. «Вечно тот же, вечно новый…»: мир великого поэта // Кітап&Кітапхана. – 2019. - №2 (10). – С. 54-61. .
Абдеева, Я. Абай и восточная литература / Я. Абдеева // Кедр. - 2021. - №3. - С. 101-104.
Абдеева, Я. Вселенная Ларисы Мартыновой: "Время живет в тебе" / Я. Абдеева // Рудный Алтай. - 2025. - 18 декабря (№51). - С. 13.
Абдеева, Я. Из жизни океаноидов: комедия, приключения, фэнтези // Алтай изумрудный. – 2025. – № 4 (21) – № 8 (24).
Абдеева, Я. "Время живет в тебе": к 70-летию Ларисы Мартыновой / Я. Абдеева. - Текст (визуальный) : непосредственный // Кітап патшалығы = KITAP PATSHALGY.QZ. - 2026. - № 2. - С. 84-92. : цв. ил.
Авторларымен бірігіп жазылған мақалалар
Статьи в соавторстве
2006-2009
Ананьева, Е. Построим дома в форме ... баянов / Е.Ананьева, Я. Абдеева // Рудный Алтай. - 2006. - 19 сентября. - С. 8.
Исаева, К."... Открыл на мир мои глаза Михаэлис": к 165-летию со дня рождения политического ссыльного и ученого-исследователя Восточного Казахстана / К. Исаева, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2006. - №8. - С. 21.
Ананьева, Е. Магия Наурыза / Е.Ананьева, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - №3. - С. 29.
Турсумбекова, М. Ж. Летопись народной трагедии / М. Ж. Турсумбекова, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - №6. - С. 30.
Ананьева, Е. С. "Я иду на урок" / Е. С.Ананьева, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - №9. - С. 26.
Меньшикова, Г. А. "Лихая година". Читаем и размышляем / Г. А. Меньшикова, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - №10. - С. 19-22.
Ананьева, Е. С. Девятая территория / Е. С. Ананьева, Я. Абдеева // Вестник культуры. - 2008. - № 11. - С. 22-24.
Ананьева, Е. С. Сказочных дел мастер: [о писателе П. П. Бажове] / Е. С. Ананьева, Я. Абдеева // Семь дней. - 2009. - 30 января. - С. 5. : портр.
Меньшикова, Г. А. Год без скучных книг / Г. А. Меньшикова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 2. - С. 35.
Максимова, М. Против кризиса / М. Максимова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2009. - № 3. - С. 34-35.
2010 - ...
Досанова, А. Мы дети одного отца: [о творчестве писателя Мухтара Магауина] / А. Досанова, Я. Абдеева // Семь дней. - 2010. - 18 марта. - С. 6.
Досанова, А.Творчество как история и судьба: [о писателе-земляке Мухтаре Магауине] / А. Досанова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - № 2. - С. 12.
Досанова, А. Поклон ветеранам: [о литературно-музыкальном вечере в областной библиотеке им. А. С. Пушкина] / А. Досанова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - № 5. - С. 19.
Досанова, А. Штык и перо: [о писателях-фронтовиках] / А. Досанова, Я. Абдеева // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2010. - № 3. - С. 26.
Я. Абдеева туралы әдебиеттер
Литература об Абдеевой Я.
Непорожняя, Т. Поговорим, поиграем и ...: о клубах г. Усть-Каменогорска, в том числе об Абдеевой Я. / Т. Непорожняя // Устинка плюс. - 2007. - 26 января. - С. 33.
Ким, Е. Мудрость степи с европейским прицелом: [о программе мероприятий библиотеки им. А. С. Пушкина, посвященной творчеству А. Кунанбаева] / Е. Ким // Рудный Алтай. - 2010. - 26 августа. - С. 7. - Интервью я Абдеевой Я.
Смирнова, З. И. Созвездие Лиры: [о творческом вечере, посвященном поэту, редактору журнала "Вестник культуры" Б. Аникину, в том числе об Абдеевой Я.] / З. И. Смирнова // Мәдениет жаршысы = Вестник культуры. - 2011. - № 11. - С. 35.
Муза в моей жизни: [в Усть-Каменогорске в областной библиотеке имени А. С. Пушкина состоялась встреча "Муза в моей жизни", в т. ч. презентация новой книги руководителя литературно-музыкального салона Яны Абдеевой "Выбери себе Вселенную"] // Рудный Алтай. - 2012. - 9 февраля. - С. 3.
Сергиенко, А. Сохраняя корни: [день славянской письменности и культуры в ВКО, в том числе об Абдеевой Я.] / А. Сергиенко // Рудный Алтай. - 2013. - 28 мая. - С. 1, 2.
Щербаков, А. В. "Контакте": [о клубах по интересам ВК областной библиотеки им. А. С. Пушкина, в том числе об Абдеевой Я.] / А. Щербаков // Алма-ВК. - 2013. - 10 октября. - С. 3.
Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы
Абдеева Я. Б. [Электронный ресурс] : [авторская страница] : // Официальный сайт «Архив фантастки» : сайт. – Режим доступа : http://www.archivsf.narod.ru/1966/yana_abdeeva/index.htm
Абдеева Я. Б. [Электронный ресурс] : [авторская колонка] : // портал «Лаборатория фантастики» : сайт. – Режим доступа : https://fantlab.ru/user184738/blog
Абдеева Яна. Альтернатива есть! [Электронный ресурс] : // Официальный сайт Содружества литературных проектов : сайт. - Режим доступа : http://moloko.ruspole.info/node/13958?fbclid=IwAR1ExUVCRute547uck9XAnNirRf6kOTdnAYAZBNyjBfUh0UQ_G09gpzKfIQ.
«Солнечный мир Яны Абдеевой» https://www.youtube.com/watch?v=BIV7toHjGiI
Абдеева, Я. «Радостное ожидание чуда»: Ермек Тютенов // [www.echo-yk.kz/talants](http://www.echo-yk.kz/talants). – 2014. – 21 апреля.
Абдеева, Я. Нынешним и будущим участникам клуба «В кругу друзей» посвящается… // [www.echo-yk.kz/exclusive/1672](http://www.echo-yk.kz/exclusive/1672). – 2014. – 3 мая.
Абдеева, Я., Шингалиева С. Сильные библиотеки – сильное общество // [www.echo-yk.kz/exclusive/](http://www.echo-yk.kz/exclusive/). – 2014. – 15 сентября.
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3611-protiv-hoda-chasov.html. – 2014. – 13 октября. – (Таланты).
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3635-glava-i-zelenyy-nachalo-otorvi-da-vybros.html. – 2014. – 14 октября.
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3652-glava-3-siyayuschiy-eto-shans-tovarisch-po-i-drugie-sily.html. – 2014. – 15 октября.
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3674-glava-4-ultra-fioletovyy-amazonki-kosmosa-vashe-prevoshoditelstvo-obekt-dostavlen.html. – 2014. – 17 октября.
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3721-glava-6-indigo-fantaziya-krasivye-malchiki-i-kosmicheskiy-plankton.html. – 2014. – 22 октября.
Абдеева, Я. Против Хода Часов // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3737-glava-8-chernyy-sistema-utara-kosmicheskie-piraty.html. – 2014. – 23 октября.
Абдеева, Я. «Разлить любовь и радость в красках мира…»: Елизавета Осипова // http://echo-yk.kz/steptts/talants/3750-razlit-lyubov-i-radost-v-kraskah-mira-elizaveta-osipova.html. – 2014. – 24 октября.
Абдеева, Я. Почему именно фантастика? (интервью с автором подготовлено В. А. Райхель) // http://echo-yk.kz/steptts/otm/3863-pochemu-imenno-fantastika.html. – 2014. – 4 ноября.
Абдеева, Я. «Мое военное детство» Генриетты Кирилловны Нартовой // http://echo-yk.kz/exclusive/4076-genrietta-kirilovna-nartova.html. – 2014. – 19 ноября.
Абдеева, Я. Альтернатива есть! // echo-yk.kz. – 2016. – 7 мая. ).
Абдеева, Я. Радужный мир Надежды Черновой // http://www.pushkinlibrary.kz/ru/hid-arhiv/1347-r-duzhnyi-m-r-n-dezhdy-chern-v-i.html. – 2016. – 18 октября.
Абдеева, Я. «Безбарьерная библиотека»: знакомимся с новогодним городом // http://www.pushkinlibrary.kz/ru/hid-arhiv/1528-bezb-rern-ya-b-bl-tek-zn-k-m-msya-s-n-v-g-dn-m-g-r-d-m.html. – 2017. – 6 января.
Абдеева, Я. Праздник добрых сердец // http://www.pushkinlibrary.kz/ru/hid-arhiv/1868-prazdnik-dobrykh-serdets.html. – 2017. – 11 октября.
Абдеева, Я. Гиннес: мировые рекорды-2018 // http://www.pushkinlibrary.kz/ru/hid-arhiv/2080-ginnes-mirovye-rekordy-2018.html. – 2018. – 22 июня.
Абдеева, Я. Пушкин: харизма лидера // http://www.pushkinlibrary.kz/ru/hid-arhiv/2249-pushkin-kharizma-lidera.html. – 2019. – 22 января.
Аймауытов Ж.
- Жаңартылды 15.07.2025 11:52
Аймауытов Жүсіпбек (1889-1931) – жазушы, драматург, аудармашы, әдебиеттанушы, публицист.
1889 жылы Павлодар облысының Баянауыл ауданына қарасты «Қызыл ту» ауылында (қазіргі Жүсіпбек Аймауытов ауылы) дүниеге келді. Семей мұғалімдер семинариясын аяқтайды. Еңбек жолында педагогика мен журналистиканы қатар алып жүреді. ҚазССР халық ағарту комиссариатында бөлім бастығы, коллегия мүшесі, Семейдегі «Қазақ тілі» газетінің редакторы, Қарқаралыда мектеп мұғалімі, Ташкентте шығатын «Ақ жол» газетінің бөлім меңгерушісі, Шымкент педагогикалық техникумында директор болып қызмет атқарған.
«Қартқожа», «Ақбілек» романдары, «Күнікейдің жазығы» повесі т.б. еңбектердің авторы. Жүсіпбек Аймауытов кезінде аудармашы ретінде де танылды. Ол аударған А. С. Пушкиннің, Н. В. Гогольдің, А. Дюманың, Дж. Лондонның, Г. Мопассанның, В. Шекспирдің, К. Берковичтің, С. Чуйковтың шығармалары жаңа қалыптасып келе жатқан қазақ аударма өнерінің өрісін қаншалықты кеңейтсе, жазушының әлем әдебиетінің көрнекті туындыларын қазақ тіліне аударудағы тамаша аудармашылық талантын да соншалықты айқын танытты.
1918-1979 жж. Семей қаласында М. Әуезовпен бірлесіп «Абай» журналын «Екеу» деген бүркеншік атпен шығарды. «Абайдың өмірі және қызметі» (1918, № 2), «Аударма туралы» (1925), "Сұңқар жыры" (1925), «Абайдан соңғы ақындар» («Абай», 1918, № 3) т. б. мақалалары арқылы ол әдебиет сыншысы ретінде танылды. Оларда Жүсіпбектің әдеби шығарманы жазушы өмір сүрген дәуірмен, тарихи кезең ерекшеліктерімен байланыстыра отырып талдау шеберлігі айқын байқалады.
Жүсіпбек Аймауытовтың жан-жақты дарын иесі әрі қазақ әдебиеті тарихындағы рөлін оның әдебиет, эстетика, сын, педагогика, психология, әдістеме, тәрбие мәселелеріне арналған публицистикалық мақалалары айқындай түседі. 1930 жылы Қазақстандағы ұлтшылдық ұйыммен байланысы бар деген жаламен тұтқындалып, ұзақ тергеуден кейін 1931 жылы Мәскеу қаласында ату жазасына сырттай үкім шығарылған.
Библиографиялық материалдар
Библиографические материалы
Жүсіпбек Аймауытов: библиографиялық көрсеткіш = Жусупбек Аймаутов: библиографический указатель / С. Торайғы ров атындағы ОƏҒК. ООУНБ им. С. Торайгырова. – Павлодар: ЭКО, 2011. – 164 б.
Ж. Аймауытовтың 2012-20... жылдары жарық көрген шығармалары
Произведения Аймауытова Ж., изданные в 2012-20...
Аймауытов, Ж. Ақбiлек [Мәтін] : әңгiмелер / Ж. Аймауытов; құраст. Г. Мұқышева. - Алматы: Өлке, 2012.- 280 б.
Аймауытов, Ж. Күнiкейдiң жазығы [Мәтін] / Ж. Аймауытов. - Алматы: Олжас кiтапханасы, 2012.- 176 б.
Аймауытов, Ж. Ақбiлек [Мәтін] : романдар / Ж. Аймауытов; ред. алқасы: Р. Сейсенбаев, Ә. Кекiлбаев т.б. ; құраст. жауап. ред. К. Серiкбаева.- Алматы: Халықаралық Абай клубы, 2013.- 320 б№
Аймауытов, Ж. Алты томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Ж. Аймауытов; М. Әуезов атын. әдебиет және өнер ин-ты; ред. алқасы: С. Қирабаев (жауап. ред.), У. Қалижанов, Д. Қамзабекұлы т.б..- Алматы: Ел-шежiре, 2013.
Жүсіпбек Аймауытов [Электрондык ресурс] : [кітап, аудиокітап]. - Сайт: kitap.kz. – Режим доступа: http://kitap.kz/index.php/catalog/author/973-zhusipbek_ajmauytov (дата обращения 20.04.2020).
Интернет ресурстар
Интернет-ресурсы
Жүсіпбек Аймауытов [Электрондык ресурс] / С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті, Білім беруді ақпараттандыру орталығы. – Режим доступа: http://aimauytov.psu.kz/index.php?option=com_igallery&view=gallery&id=1&Itemid=50 (дата обращения 20.04.2020)
Айтқожаұлы Б.
- Жаңартылды 15.07.2025 14:01
Баймағамбет Айтқожаұлы (1870-1932) – Абайдың ақын шәкірті
Абайдың алдында болып, ұлы ұстаз ақынның өсиетін көп тыңдап, мол тағлым алған, талапты ақын шәкірттерінің бірі – Баймағамбет Айтқожаұлы.
Абай мектебінің ақыны деген атақты ақтаған адам. Оған дәлел: оның Абай шығармаларының үлгісінде жазған өлеңдері және Абайдан естіп, ұққан уақиғалар негізінде жазған дастандары болады.
Баймағамбет Айтқажаұлының шығармалар жинағы, жеке кітап ретінде, 1915 жылы Семей қаласындағы "Ярдам" ("Жәрдем") серіктігі баспасынан басылып шыққан.
Абай ауылына келіп, апталап жатып, көп өнеге алған ақынның бірі — Баймағамбет Айтқожаұлы (1870-1932) былай депті: "Абайдың бір мінезі: өзі бір нәрсеге бет қойып кіріспеуші еді. Егер кіріссе, ол нәрсенің үлкен-кішісіне, жақсы-жаманына қарамай, соны іске жаратуға құмар еді" (Қ.Мұхаметханов. Шығармалар жинағы.- 4 том. - Алматы, 2005. - 175 бет). 1977 жылы басылып шыққан "М.О.Әуезов қолжазба мұрасы" кітабында Сапарғали Бегалин былай дейді: «Мен көргенде, Абай әңгімесін жап-жақсы білетін кісі Баймағамбет Айтқожаұлы еді... Ол кісінің әдебиеттен де хабары бар болатын, ол кісі қазір тірі кісі. Солардан әлі де болса, толығырақ жинау керек" (50-60 бб.). Сапарғали Бегалин Абай тұсында өмір сүрген адамдар және оның шәкірттерінен естеліктер жинаған. Оның Баймағамбетпен кездесіп, әңгімелескен уақыты – 1930-31 жылдары шамасы болса керек.
Б. Айтқожаұлы туралы әдебиеттер
Произведения о Б. Айткожаулы
Бегалин, С. М.О.Әуезов қолжазба мұрасы [Текст] / С. Бегалин. – Алматы : Ғылым,1977 г. - 50-60с.
Мұхамедханұлы, Қ. Абайдың ақын шәкірттері [Мәтін] / Қ. Мұхамедханұлы ; [жалпы ред. басқ.: М. Қ. Орынбаев, Х. М. Матаев; жауапты шығ. Б. Ерсәлімұлы]; Республикалық Абай қоры .- Алматы : Дәуiр, 1997г.
Мұхаметханов, Қ. Шығармалар жинағы [Текст] / Қ. Мұхаметханов. - Алматы, 2005. стр. 175
Интернет-ресурстар
Интернет-ресурсы
Қ.Мұхаметханов. Абайдың ақын шәкірттері[Электронный ресурс] : сайт. - Режим доступа : http://kazneb.kz/site/catalogue/view?br=1034480
Абай 165. [Текст] :[Электронный ресурс] : сайт. - Режим доступа : https://egemen.kz/article/4526-abay-165
Аймұхамбет Ж. Ә.
- Жаңартылды 26.05.2026 08:54
Аймұхамбет Жанат Әскербекқызы – ақын, филология ғылымдарының докторы, Л. Н. Гумилев атындағы ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының профессоры. Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Әбдіраштың Жарасқаны атындағы сыйлықтың, Халықаралық "Алаш" сыйлығының лауреаты.
1966 жылы 1 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы Қарасу ауылында мұғалімдер отбасында дүниеге келген.
1982-87 жылдар аралығында Алматы қаласындағы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) филология факультетінде қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша білім алған.
1987-1995 жылдары Шығыс Қазақстан облысы Тарбағатай ауданы Құйған ауылындағы орта мектепте мұғалім болып қызмет атқарды.
1995-2000 жылдары С.А.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің қазақ филологиясы кафедрасында аға оқытушы болды.
1999 жылы ҚР ҰҒА академигі С.А.Қасқабасовтың жетекшілігімен «Оралхан Бөкей прозасындағы мифологизм мәселесі» атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғады.
2010 жылы ҚР ҰҒА академигі Р.Нұрғалидың кеңесшілігімен «Мифтің поэтикадағы қызметі (қазіргі қазақ поэзиясы арқауында)» тақырыбында докторлық диссертация қорғады.
2000 жылдан Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің қазақ әдебиеті кафедрасында қызмет істейді.
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің бастамасымен жүзеге асырылған «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында жарық көрген 100 томдық «Әлем әдебиеті кітапханасы» сериясының «Еуропа классикалық поэзиясы», «ХХ ғасырдағы Еуропа поэзиясы», «ХХ ғасырдағы орыс поэзиясы», «М.Ю.Лермонтов. Шығармалар жинағы», т.б. бірнеше кітаптарының арнаулы редакторы, құрастырушысы болып, алғысөздері мен түсініктемелерін жазған. Орыс ақындары М.Лермонтовтың, Н.Гумилевтің, тәжік ақыны Фарзонаның, ежелгі дәуірдегі жапон ақындарының, түрік ақындарының өлеңдерін қазақ тіліне аударған. Жапон поэзиясы өкілдерінің шығармаларын тәржімелеп, қысқаша ғылыми сипаттамаларымен «Сакура гүлдегенде» атты кітап етіп шығарды. Өзінің өлеңдері орыс, қырғыз, түрік тілдеріне аударылып жарияланған. «Независимый Казахстан: Антология современной литературы. Поэзия» атты Мәскеуден жарық көрген үштомдыққа өлеңдері енген.
«Алаш қайраткерлері шығармашылық мұрасының қазіргі мәдени-рухани және ғылыми дамумен сабақтастығы» (2005-2007 жж.), «Тәуелсіздік мұраттарын қалыптастырудағы қазіргі қазақ драматургиясының эстетикалық-әлеуметтік функциясы» (2009-2011 жж.), «Қырымның қырық батыры» жырлар циклінің қазақ мәдениеті тарихындағы орны және ұлттұтастырушылық қызметі» (2012-2014 жж.), «Жаңа, инновациялық пайымдаудағы М.Әуезовтің ғылыми еңбектері және олардың қазіргі әдебиеттану үшін маңызы» (2013-2015), «Түркілердің тарихи-мәдени құндылықтары – қазіргі кезеңдегі қоғамның тұрақты даму ресурсы» атты ҚР БжҒМ Бағдарламасы бойынша «Түркі әдебиетіндегі ақындық дәстүрдің типологиясы» (2001-2014) атты ғылыми жобаларды жүзеге асыруға қатысты.
Жанат Әскербекқызының «Миф дүниесі және көркемдік әлем» (2003), «Даңғыл» (ғылыми-көпшілік басылым, 2007), «Көркемдік өріс» (ғылыми зерттеу, 2009). «Мифтің поэтикадағы қызметі» (монография, 2010), «Әдебиет әлемінде» (ғылыми зерттеулер, 2012), «Поэзия и миф» (монография, 2014), «Сөз өнеріндегі мәтін мен шығарма кеңістігі» (Астана, 2018) атты ғылыми еңбектері, «ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиеті», «Миф және қазіргі әдебиет», «Қазіргі қазақ әдебиеті» (авторлар ұжымымен бірге) атты жоғары оқу орнының магистранттары мен студенттеріне арналған оқулықтары, авторлар ұжымымен бірге жалпы білім беретін орта мектептің 7,8,10-11 сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» оқулықтары, оқу құралдары және әдістемелік нұсқаулықтары бар. 20-ға тарта кітаптың, 200-ден астам ғылыми мақалалардың авторы. Сондай-ақ «Өлең өлкесі» атты қазақ табиғат лирикасының антологиясын (Алматы: Жазушы, 2009. – 528 б.), «Қазақтың 100 поэмасы» сериясының 6 томдығын (Алматы: Жазушы, 2014), «Сара саңлақ» (2013) жинағын құрастырып, редакторлық жасады.
Ж. Аймұхамбет қазақ әдебиеттануында алғашқылардың бірі болып миф, мифопоэтика жайлы маңызды зерттеулер жүргізіп, салмақты тұжырымдарға қол жеткізді. Ол қазақ поэзиясы және әдебиеттануына, мәдени дамуға үздіксіз үлес қосып келеді.
2014 жылғы аккредитация және рейтинг Тәуелсіз Агенттігінің рейтинг қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы ЖОО оқытушыларының «TOP-30» тізіміне кірді.
Көркем шығармалары: «Қаракөз-бұлақ» (2001); «Қаңтардағы қызыл гүл» (2001); «Көктүріктер әуені» (2002); «Қаз қанатыңдағы ғұмыр» (2007); «Андре Моруа. «Әдеби портреттер» (2010); ХХ ғасырдағы орыс поэзиясы: Н.Гумилев өлеңдерінің аудармасы (2008); «Сакура гүлдегенде». Жапон поэзиясынан аудармалар жинағы (2010); «Ай-тамғы» (2014); «Қыш тақтадағы сына жазу» (2019).
Республика тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай өткізілген мүшәйраның жүлдегері (2001), «Шығыс шынары» халықаралық жыр мүшәйрасының (2010, 2011) т.б бірнеше республикалық мүшәйралардың жүлдегері.
2023 жылы қазан айында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағы берілді.
Марапаттары
1999 жылы Шығармашыл жастардың республикалық «Шабыт» фестивалінің Гран-при жүлдесін иеленді.
1999 жылы Президенттік стипендия иегері.
2001 жылы Қасым Аманжоловтың 90 жылдығына арналған республикалық жыр мүшәйрасының жүлдегері.
2001 жылы Республика тәуелсіздігінің 10 жылдығына орай өткізілген мүшәйраның жүлдегері.
2001 жылы «Шығыс шынары» халықаралық жыр мүшәйрасының жүлдегері.
2004 жылы Қазақстан аграрлық партиясы тағайындаған Әбдіраштың Жарасқаны атындағы сыйлықтың лауреаты болды.
2011 жылы ҚР БҒжМ «ЖОО үздік оқытушысы – 2011» мемлекеттік грантының иегері атанды.
2001 Қасым Аманжоловтың 100 жылдығына арналған республикалық жыр мүшәйрасының жүлдегері.
2012 жылы филология факультетінің 50 жылдығына орай Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ескерткіш медалімен марапатталған.
2012 жылы «С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетіне 60 жыл» мерекелік медалімен марапатталды.
2013 жылы С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің «Университетті дамытудағы еңбегі үшін» медалімен марапатталды.
2014 жылы Қырғыз Республикасы Тоқтағұл Сатылғанов қорының «Тоқтағұл Сатылғановтың туғанына 150 жыл» медалімен марапатталды.
2015 жылы Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің «Қазақ хандығының 550 жыл» медалімен марапатталды.
2015 жылы Қазақстан Республикасының ғылым саласында жеткен еңбегі үшін «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісімен марапатталды.
2016 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасының мәдениет саласындағы берілетін стипенидясының иегері атанды
2016 жылы Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты.
Ж. Ә. Аймұхамбет шығармалары
Произведения Ж. А. Аймұхамбет
Кітаптар-Книги
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қаңтардағы қызыл гүл [Мәтін] : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы. - Астана: Елорда, 2001. - 76 б. - (Отырар кiтапханасы)
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қаракөз-бұлақ [Мәтін] : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы. - Астана : Елорда, 2001. - 184 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Көк түріктер әуені [Мәтін] : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы. - Астана : Елорда, 2002. - 87 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қаз қанатындағы ғұмыр [Мәтін] : [өлеңдер мен поэма] / Ж. Әскербекқызы. - Алматы : Жазушы, 2007. - 240 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Сұлтан-Махмұтпен сұхбат [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Қазақтың 100 поэмасы. Т. 6. - Алматы : Жазушы, 2013. - 298-315 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Ай-тамғы [Мәтін] : өлеңдер / Ж. Әскербекқызы. – Астана : Профи Медиа, 2014. - 239 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Көне ғұн тауын аңсадым, аға [Мәтін] : [өлең] / Ж. Әскербекқызы // Дидахмет: мақалалар, естелiктер, арнаулар.- Өскемен, 2015. - б. 144.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Бұлт болып көшеді [Мәтін] : [өлең] / Ж. Әскербекқызы. – Алматы : Жазушы, 2016. - 126 б.
Ғылыми және оқулық басылымдары
Научные и учебные издания
Аймұхамбетова, Ж. Ә. ХХ ғасырдағы қазақ әдебиеті. 3-бөлім. (60-90 ж.) [Мәтін] : практикалық сабаққа арналған оқу құралы / Ж. Ә. Аймұхамбетова; жалпы редакциясын басқарған: Р. Н. Нұрғали; Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті. - Астана: Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, 2003. - 124 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Даңғыл [Мәтін] : [Есенғали Раушанов поэзиясының поэтикасы] / Ж. Әскербекқызы. - Алматы : Арыс, 2007. - 192 б.
Әскербекқызы, (Аймұхамбетова), Ж. Көркемдік өріс [Мәтін] : (Е. Раушанов поэзиясы негізінде) / Ж. Әскербекқызы. - Алматы : Таймас, 2008. - 293 б.
Аймұхамбетова, Ж. Ә. ХІХ ғасыр қазақ әдебиеті [Мәтін] : оқулық / Ж. Ә. Аймұхамбетова, Қ. М. Байтанасова; ҚР БҒМ, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ. - Астана : Л. Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2010. - 201 б.
Аймұхамбетова, Ж. Ә. Мифтің поэтикадағы қызметі [Мәтін] : (қазіргі қазақ поэзиясы арқауында) / Ж. Ә. Аймұхамбетова; жалпы редакциясын басқарған Р. Н. Нұрғали. – Алматы : Жазушы, 2010. - 363 б.
Аймұхамбет, (Аймұхамбетова), Ж. Ә. Миф және қазіргі әдебиет [Мәтін] : оқулық / Ж. Ә. Айтмұхамбет; Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, Л. Н. Гумилев атындағы ЕҰУ. - Астана : Фолиант, 2012. - 299 б.
Тәуелсіздік тудырған романдар [Мәтін] : оқулық / құрастырып, баспаға әзірлеген Ж. Әскербекқызы; арнаулы редактор Б. Ердембеков. - Астана : Мастер-ПО, - 2012. - 224 б.
Аймұхамбет (Аймұхамбетова), Ж. Ә. Мифопоэтика [Мәтін] : оқу құралы / Ж. Ә. Аймұхамбет. - Алматы : Эверо, 2013. - 235 б.
Аймұхамбет (Аймұхамбетова), Ж. Ә. Миф. Мифология. Мифопоэтика [Мәтін] : монография / Ж. Ә. Аймұхамбет; жауапты редактор С. А. Қасқабасов; Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті. - Астана : Фолиант, 2016. - 181 б.
Ж. Ә. Аймұхамбеттің мерзімді басылымдардағы мақалалары
Публикации в периодических изданиях Ж. А. Аймұхамбет
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Тарбағатай биігі немесе Қоңыр батыр -құрбан қажы жайлы бірер сөз [Мәтін] : [19 ғасырдың екінші жартысы] / Ж. Әскербекқызы // Дидар. - 1993. - 8 сәуір. – Б. 6.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Абай мен Құнанбай [Мәтін] : [Абайдың туғанына 150 жыл толуы қарсаңында] / Ж. Әскербекқызы // Дидар. - 1994. - 29 қазан.- Б.4.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Шыңыраудан шыңғырады ақылым... [Мәтін] : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы // Дидар. - 1996. - 20 қаңтар.- Б.3.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Сенімге ынтық сезімім... [Мәтін] : өлеңдер / Ж. Әскербекқызы // Жалын . - 1996. - № 5-6. - С. 6. - 3-7 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Мен заманның бел баласымын [Мәтін] : [жыр жолдарынан] / Ж. Әскербекқызы // Дидар. - 1996. - 31 қазан.- Б. 4.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қиялыммен өзіңе ұмтыламын [Мәтін] : [өлең] / Ж. Әскербекқызы // Қазақ әдебиеті. - 1998. - № 24 ақпан. - Б.10.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Көктүркінің аруы боп тумадым [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Ана тілі. - 1998. - 28 қазан. - Б.14.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Аласармайықшы, ағайын! [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2001. - 24 қаңтар. - Б. 4.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Көктүріктер әуені [Мәтін] : өлең / Ж. Әскербекқызы // Жұлдыз. - 2002. - № 8. - Б. 113-115
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Сұлтанмахмұтпен сұхбат [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Жас алаш. - 2002. - 28 желтоқсан. - Б. 11.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Үні дара ақын [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2002. - 22 қараша.- Б. 3.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Е.Раушанов лирикасындағы "іңірдің" поэтикалық суреттемесі [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Қазақ әдебиеті. - 2003. - 17 қазан.- Б.12
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қаз қанатындағы ғұмыр [Мәтін] : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы // Жалын . - 2004. - № 11. - С. 47 б.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Бір өлең - бір әлем [Мәтін] : қазіргі лирикадағы түн бейнесі / Ж. Әскербекқызы // Қазақ әдебиеті. - 2006. - 14 сәуір.- Б.8
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Өлеңнің қара бауыр қасқалдағы [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2006. - 29 қараша.- Б.14
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. "Бекер болды жөн еді ғой қайырылғаның" [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Ақиқат. - 2007. - № 5. - Б. 47 - 51.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Сезім толқыны [Мәтін] : өлең / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2010. - 6 наурыз. - Б. 1.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Бекет Ата туралы аңыздардың мифопоэтикалық субструктурасы [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Ақиқат. - Алматы, 2010. - № 12. - Б. 79-81.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Қар астында қамығады кең ғалам... [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 23 ақпан. - Б. 15.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Шығыстан шыққан күн... [Мәтін] : "Шығыс шынары" ІІ халықаралық мүшәйрасының жүлдесін алған өлең / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 3 қыркүйек. - Б. 4.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Талғамы биік қаламгер [Мәтін] : [Бақытжан Қанапиянов туралы] / Ж. Әскербекқызы // Қазақ әдебиеті. - 2012. - 17 тамыз.- Б. 7.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Толағаймен тағдырлас ақын [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Тұмар. - 2012. - № 4. - Б. 6-13.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Алашымның айбары [Мәтін] : өлең / Ж. Әскербекқызы // Егемен Қазақстан . - 2013. - 7 шілде. – Б. 5
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Өлең [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Тұмар. - 2013. - № 6.- Б. 84-91.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Тұнық жырдың тұмары [Мәтін] / Ж. Әскербекқызы // Тұмар. - 2014. - № 1. - Б. 92 - 96
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Фариза ақын рухына [Мәтін] : [өлеңдер] // Қасым. - 2015. - № 3. – Б. 3-19.
Әскербекқызы (Аймұхамбетова), Ж. Миф - ақиқатты тануға ұмтылу [Мәтін] / әңг. Э. Ерiкқызы // Айқын. - 2016. - 15 сәуiр. – Б. 15.
Әскербекқызы, (Аймұхамбетова), Ж. Сен және мен [Мәтін] : [өлең] // Түркiстан. - 2016. - 3 наурыз. – Б. 7.
Ж. Ә. Аймұхамбеттің аудармалары
Переводы Ж. А. Аймұхамбет
Чехов, А. П. Әңгімелер [Мәтін] / А. П. Чехов; ауд. Ж. Әскербекқызы. - Астана : Аударма, 2009. - 527 б.
Севанның салқар самалы [Мәтін] : бүгінгі армян әдебиеті туындылары / ауд., құраст. Ж. Әскербекқызы. - Астана : Фолиант, 2010. - 384 б.
Сакура гүлдегенде [Мәтін] / ауд. Ж. Әскербекқызы. - Астана : Аударма, 2010. - 190 б.
Ж. Әскербекқызының қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Аскербеккызы Ж.
Еуропа классикалық поэзиясы [Мәтін] / ред. Г. Аймұхамбетова ; құраст. Ж. Әскербекқызы . - Астана : Аударма, 2011. - 552 б.
Өлеңге жазылған әуен
Песня на стихи
Арулар жырлайды [Мәтін] : [анаға арналған ән] / муз. Б. Нұралин, сөз. Ж. Әскербекқызы // Дидар. - 2001. - 8 наурыз. - Б. 4.
Ж. Ә. Аймұхамбет туралы әдебиет – Литература об Аймухамбет Ж. А.
Кітаптар - Книги
"С. Аманжолов оқулары - 2004" атты Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары = Материалы международной научно-практической конференции "Аманжоловские чтения-2004" = " AMANZHOLOV READDINGS-2004" the ihternational science -practical conference PAPERS [Мәтін]. - Өскемен : ШҚМУ, 2004. - 464 б.
Асқаров Ә. Шығармалары [Мәтін]. Т. 1 : Сүргелең : повесть және әңгімелер / ред. Г. Оспанова. - Астана : Фолиант, 2011. - 280 б.
Ысқақұлы, Д. Қазақ әдебиеттанушылары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Д. Ысқақұлы. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2013. - 496 б. - Аймұхамбет (Аймұхамбетова) Жанат : б. 18-19.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Аймұхамбет (Аймұхамбетова) Жанат: б. 140.
Мақалалар - Статьи
Шәмшікенова, С. Алтайдың ақмаңдайлы ақын қызы [Мәтін] / С. Шәмшікенова // Дидар. - 2006. - 7 наурыз. - Б. 4.
Әубәкір, Ж. Жанат жинағындағы жаңа леп [Мәтін] / Ж. Әубәкір, А. Құдайберген // Ертіс өңірі. - 2008. - 23 қаңтар. - Б. 12.
Дәуренбекова, Л. Қазақ тілінде сөйлеген сакура [Мәтін] / Л. Дәуренбекова // Егемен Қазақстан. - 2011. - 17 тамыз. - Б.12.
Әскербекқызы, Ж. Маралтайдың Сарайшығы : ақын Маралтай Райымбекұлының "Аруана" поэмасы туралы. / Ж. Әскербекқызы. - Мәтін // Қазақ әдебиеті. - 2021. - 5 қараша. - Б. 10,11.
Әскербекқызы, Жанат. Өзіңді табу, өзіңді тану - адамдық мұрат : [Жерлес жазушы Жанат Әскербекқызының шығармашылығы туралы] / әңг. Б. Сәрсенхан. - Мәтін // Егемен Қазақстан. - 2023. - 28 ақпан. - Б. 13
Әскербекқызы, Ж. Бір мезет... : [өлеңдер] / Ж. Әскербекқызы // Тәңіртау. - 2026. - №1. - Б. 6-11.
Айтұлы Н. Т.
- Жаңартылды 15.07.2025 14:07
Айтұлы Несіпбек (1950-2023 жж.) - ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты.
1950 жылы 22 қыркүйекте Тарбағатай аймағы, Шәуешек ауданына қарасты Теректі-Қақпатас ауылында (ҚХР) дүниеге келген. С. М. Киров атындағы ҚазМУ-дың (қазіргі Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті) журналистика факультетін тәмамдаған соң (1974), Шұбартау аудандық (қазіргі Аягөз ауданы) «Жаңа өмір» газетінің әдеби қызметкері, «Балдырған» журналы поэзия бөлімінің меңгерушісі, «Жалын» баспасының редакторы, Қазақстан Жазушылар одағының әдеби кеңесшісі, «Ақын» Ассоциациясының директоры, «Қазақ әдебиеті» газетінде сын бөлімінің, «Жұлдыз» журналында поэзия бөлімінің меңгерушісі, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің аға ғылыми қызметкері болған. Қазір ҚР Жазушылар одағының Астана қалалық (қазіргі Нұр-Cұлтан) филиалының төрағасы.
Алғашқы кітабы 1974 жылы «Қозыкөш» деген атпен жарық көреді. «Жүректегі жаңғырықтар», «Әке туралы сыр», «Жаңбыр әні», «Түнделеп ұшқан тырналар», «Рухымның падишасы», «Мұқағали Желтоқсан», «Бәйтерек», «Көз жасым» (2006), «Бөрітостаған» (2007), «Құланойнақ» (2009) атты кітаптары және «Бөгенбай», «Бердіқожа», «Шақантай», «Қараөткел қырғыны», т.б. поэмалары жарық көрген. «Ескендір қорғаны» (Ә. Науаи), «Игорь жорығы туралы жыр» т. б. аударма кітаптары шыққан. Орыс тіліндегі «Серебряный сундучок» (1988) өлеңдер жинағы кішкентай оқырмандарға арналған.
ҚазССР баспа, полиграфия және кітап саудасы істері жөніндегі мемлекеттік комитет, Қазақстанның БЛКЖО, «Жар жүрек соға бер» және «Бас сүйектер» поэмасы үшін Жазушылар одағы мен «Жалын» баспасы сыйлығын, 1974 жылы «Найзағай» поэмасы үшін сыйлық иегері атанған. Ақынның «Мұхтар мен Абыз» толғауы Мұхтар Әуезовтың 100 жылдығына арналған ақындар сайысында бас жүлдені жеңіп алған.
Несіпбек Айтұлы – М. Мақатаев атындағы Қазақстан Жазушылар одағы сыйлығының, Ж. Жабаев атындағы сыйлықтың иегері. «Парасат» орденімен марапатталған.
2023 жылы 16 қазанда өмірден өтті.
Н. Айтұлы шығармалары
Произведения Н. Айтұлы
Кітаптар - Книги
Айтұлы, Н. Рухымның падишасы : жыр кітабы / Н. Айтұлы - Астана : Елорда, 2000 . - 288 б.
Айтұлы, Н. Бәйтерек [Мәтін] : поэмалар / Н. Айтұлы - Астана : Күлтегін, 2003. - 64 б.
Айтұлы, Н. Көз жасым. Таңдамалы [Мәтін] : өлеңдер, толғаулар, поэмалар / Н. Айтұлы. - Астана : Күлтегін, 2006. - 344 б.
Айтұлы, Н. Бөрітостаған [Мәтін] : өлеңдер, толғаулар, поэмалар / Айтұлы Н. - Алматы : Қазақпарат, 2007. - 335 б.
Айтұлы, Н. Шығармалар жинағы [Мәтін] / Н. Айтұлы. - Алматы : Өлке, 2008-2009.
Т. 1 : Өлеңдер мен поэмалар (1967-1987). - 2008. - 256 б.
Т. 2 : Поэмалар, толғаулар, өлеңдер. - 2009. - 256 б.
Айтұлы, Н. Ерлікке ескерткіш : поэмалар / Н. Айтұлы. - Астана : Фолиант, 2008 . - 96 б.
Айтұлы, Н. Шығармалары [Мәтін] / Н. Айтұлы; Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі. - Т. 1 : өлеңдер мен поэмалар / ред. Қ. Құрмансейіт. - Астана : Фолиант, 2011. - 408 б. - (Мәдени мұра) (Алтай-Ертіс кітапханасы)
Айтұлы, Н. Құланойнақ [Мәтін] / Н. Айтұлы. - Алматы : Атамұра, 2009. - 160 б. - (Атамұра кітапханасы).
Айтұлы, Н. Ту [Мәтін] : поэмалар / Н. Айтұлы. - Алматы : Жаухар, 2012. - 368 б. - (Поэзия. Жаңа заман әдебиеті).
Айтұлы, Н. Арқатірек [Мәтін] : поэмалар / Н. Айтұлы. - Астана : Сарыарқа, 2010. - 128 б.
Айтұлы, Н. Шапырашты Наурызбай [Мәтін]: (поэма) / Н. Айтұлы. - Алматы : 2011. - 148 б.
Айтұлы, Н. Шығармалары [Мәтін] : 7 томдық / Айтұлы Н. - Астана : Фолиант, 2014-2015.
Айтұлы, Н. Сарайымнан шыққан сөз [Мәтін] : мақалалар, сұхбаттар / Н. Айтұлы. - Астана : Фолиант, 2014. - 488 б.
***
Айтов, Н. Серебряный сундучок [Текст] : стихи и сказки : пер. с каз. / Н. Айтов ; ред. Г. Шангитбаева, Г. Мукатова ; рец. М. Байжанов ; худ. Ю. Юрьев ; пер. С. Рыбаков. - Алма-Ата : Жалын, 1988. - 96 с.
Н. Айтұлының қатысуымен шыққан басылымдар
Издания, вышедшие при участии Н. Айтұлы
Қазіргі айтыс [Мәтін] / құр.: Н. Айтұлы, С. Дүйсенғазин ; ред. басқ. М. Жолдасбеков ; ред. алқасы: Қ. Салғараұлы. - Астана : Күлтегін, 2004.- 335 б. - 2-кітап.
Қазіргі айтыс [Мәтін] / құр.: Н. Айтұлы ; ред. алқасы: Қ. Салғараұлы. - Астана : Күлтегін, 2006. - 320 б. - 3-кітап.
Н. Айтұлының мерзімді басылымдардағы жарияланымдары
Публикации Н. Айтұлы в периодических изданиях
Өлеңдер, поэмалар - Стихи, поэмы
1998 - 2010
Айтұлы, Н. Қарасай батыр рухымен тiлдесу [Мәтін] : өлең / Н. Айтұлы // Қазақстан сарбазы. - 1998. - 14 тамыз. – Б. 6.
Айтұлы, Н. "Жастардан көп үміт күтемін!" [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2001. - 30 қараша. - С. 12.
Айтұлы, Н. Бәйтерек [Мәтін] : поэма / Н.Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2003. - 1 шілде. - С. 1,3.
Айтұлы, Н. Сөз сарайын күзетіп күн көріп ем [Мәтін] : поэзия / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2003. - 13 маусым. - С. 8-9.
Айтұлы, Н. "Тұқымы азды қасқа менен төбелдiң" [Мәтін] : өлең / Н. Айтұлы // Жас Алаш. - 2004. - 18 қыркүйек. - Б. 5.
Айтұлы, Н. Тарақтыда тарлан көп [Мәтін] : (толғау) / Н. Айтұлы // Дала мен қала. - 2005. - 22 шілде. - С. 12.
Айтұлы, Н. Сардар [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2007. - 27 маусым. - С. 5.
Айтұлы, Н. "Бәйтерек" [Мәтін] : поэмадан үзiндi / Н. Айтұлы // Семей таңы.- 2010. - 1 шiлде . - Б. 1.
Айтұлы, Н. Елбасы [Мәтін] : толғау / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2010. - 22 мамыр. - С. 1.
2011 - 2025
Айтұлы, Н. "Дариға, сол қыз" [Мәтін] : поэма / Н. Айтұлы // Орталық Қазақстан. - 2011. - 5 наурыз. - 8 б. - Ақын Қасым Аманжоловтың 100 жылдығына арналған.
Айтұлы, Н. Шапырашты Наурызбай [Мәтін] : поэма / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 27 сәуір. - С. 7.
Айтұлы, Н. Төлегетай [Мәтін] : поэма / Н. Айтұлы // Жұлдыз. - 2011. - № 5. - С. 67 – 76.
Айтұлы, Н. Жалаңтөс [Мәтін] : поэма / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 24 тамыз. - С. 7.
Айтұлы, Н. Танабай [Мәтін] : поэма / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2011. - 29 шілде - 4 тамыз. - С. 8 ; 5-11 тамыз. - С. 8.
Айтұлы, Н. "Байтақ елiм - бақытым" [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2012. - 1 желтоқсан. – Б. 19.
Айтұлы, Н. Үңiлiп төбесiнен қарағандай... [Мәтін] : өлең / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиетi. - 2012. - 14 - 20 қыркүйек. – Б. 7. - Жазушы С. Шәймерденовке арналған.
Айтұлы, Н. Көк ала үйрек [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақтың 100 поэмасы. - Алматы : Жазушы, 2013. - Т. 5. - Б. 315-324.
Айтұлы, Н. Өрнегі жұмбақ өмірге қайран қаламын [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2013. - 17-23 мамыр. - Б. 12.
Тәуелсіздік тұмары [Мәтін] : өлеңдер / Н. Айтұлы [және т. б.] // Егемен Қазақстан. - 2013. - 7 шілде. - Б. 5.
Айтұлы, Н. Қырықтан асқан шағымда ; Шәкiрге соңғы сауал ; Есiл де есiл, есiл күн ; Қабанбайға шағыну ; Бас ; Бiр қазына ; Бiздiң Мұқағали ; Қош болыңдар, а [Мәтін] : өлеңдер / Н. Айтұлы // Таң-Шолпан. - 2014. - № 2. - Б. 3-23.
Айтұлы, Н. Қырықтан асқан шағымда [Мәтін] / Н. Айтұлы // Таң-Шолпан. - 2014. - № 2. - Б. 3-23.
Айтұлы, Н. Қара тон (Қалихан Ысқаққа) : өлең / Н. Айтұлы // Көркем сөздің хас шебері [Мәтін] : жазушы-драматург, аудармашы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Қалихан Ысқақ туралы естеліктер / құраст. Қ. Назырбаев. - Алматы : Хантәңірі, 2015. - 248 с. – Б. 162.
Айтұлы, Н. Өмірім өлеңіммен бірге өрілген [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2015. - 25 ақпан. - Б. 15.
Айтұлы, Н. Жалған дүние менен де өтер : [өлең] / Н. Айтұлы // Жұлдыз. - 2025. - №9. - Б. 54-56.
Н. Айтұлының мақалалары
Статьи Н. Айтұлы
1996- 2010
Айтұлы, Н. Қарымды қаламгер [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиетi. - 1996. - 11 маусым. - Б. 12-13. - Жазушы Қ. Толыбаев 70 жаста.
Айтұлы, Н. Шәкірге соңғы сауал [Мәтін] : Шәкір Әбеновтің туғанына 100 жыл / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2001. - 2 ақпан. - С. 5.
Айтұлы, Н. Дулат ақынның қабірі қалай табылды? [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2001. - 25 шілде. - С. 10. - Бабатайұлы Дулат ақын-200 жыл.
Айтұлы, Н. Маң даладағы махаббат мұнарасы. Ол неге құлазиды? Жырдың 1500 жылдығын қалай атап өтпекпіз? [Мәтін] : қозы Көрпеш - Баян сұлу - 1500 / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2001. - 4 қыркүйек
Айтұлы, Н. Аспанда бәлкім бір бейне болып қалдым... [Мәтін] / Н. Айтұлы // Жұлдыз. - 2002. - № 1. - С. 133-134.
Айтұлы, Н. Мұқағали - Желтоқсан [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2002. - 2 ақпан. - С. 6
Айтұлы, Н. Ұлттың ұлы жыршысы [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан.- 2003. - 3 қыркүйек. - Б. 3. - Ақын Дулат Бабатайұлының туғанына 200 жыл толуына орай.
Айтұлы, Н. Ерлікке тағзым [Текст] : байғозы батырдың туғанына - 300 жыл / Айтұлы, Н. // Орталық Қазақстан. - 2005. - 21 шілде. - С. 11.
Айтұлы, Н. "Ұмытпаңдар менi": Абайдың дарынды шәкiртi, сөз өнерiнiң өрен жүйрiктерiнiң бiрi - Әрiп Тәңiрбергенұлы туралы [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2006. - 13 маусым. – Б. 4.
Айтұлы, Н. Ер Жәнібек неге ескерусіз? [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2006. - 19 сәуір (№84). - С. 6.
Айтұлы, Н. Асқақта, Астана! [Мәтін] : жаңа ән. / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2006. - 21 сәуір. - С. 12.
Айтұлы, Н. Халқыңа керек едің [Мәтін] / Н. Айтұлы // Орталық Қазақстан. - 2006. - 20 сәуір. - С. 13 - Ғабдолла Құлқыбаевтың рухына.
Айтұлы, Н. Бердіқожа батыр [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2007. - 15 желтоқсан. - С. 13.
Айтұлы, Н. Есігін арманымның айқара ашып [Мәтін] / Н. Айтұлы // Жаңа Сарыарқа. - 2007. - № 1. - С. 62-64.
Айтұлы, Н. Ту [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2009. - 26 тамыз. - С. 7.
Айтұлы, Н. Өмірге ғашық ақын [Мәтін] / Н. Айтұлы // Жаңа Сарыарқа. - 2010. - № 1. - С. 18-19.
2011 - 2015
Айтұлы, Н. Қазақ жырының хантәңiрi [Мәтін] / Н. Айтұлы // Жетiсу. - 2011. - 6 тамыз. - Б. 7. - Мұқағали ақынның туғанына 80 жыл.
Айтұлы, Н. Ұлттың ұлы жыршысы [Текст] / Н. Айтұлы // Мәдени мұра = Культурное наследие. - 2011. - № 5. - С. 20-23
Айтұлы, Н. "Ақырын жүрiп, анық басатын..." [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиетi. - 2012. - 4 - 10 мамыр. – Б. 11. - Жазушы Ә. Нәбиев дүниеден озды.
Бабатайұлы , Дулат. Осындай заман кез болды... [Мәтін] : өлең-дастандар және мақалалар / Д. Бабатайұлы . - Астана : Фолиант, 2013. - 272 б. – Айтұлы, Н. Дулат ақынның зираты қалай табылды?: б. 73-80.
Айтұлы, Н. "Қызғаншақ айғыр құнанын талайды": (айнақатесiз) / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиетi. - 2013. - 11-17 қазан. - Б. 5. - Жазушы Қ. Жұмадiловтiң 2013 ж. 26 қыркүйекте "Жас Алаш" газетiне шыққан мақаласына жауап.
Айтұлы, Н. Қаршадай күнiнен бiлетiнмiн [Мәтін] / Н. Айтұлы // Президент және Халық. - 2014. - 3 қазан. – Б. 4. - Қаламгер Таласбек Әсемқұловтың қазасына орай.
Айтұлы, Н. Әдебиетiмiздiң алтын жалғасы: қазанама (1935-2014) [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2014.- 13 тамыз. - Б. 9. - Қазақстанның халық жазушысы Қалихан Ысқақ дүниеден өттi.
Айтұлы, Н. Отаншыл рухтың ақыны [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2014. - 21 мамыр. - Б. 10.
Айтұлы, Н. Арынды жырдың алкүреңі [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2014. - 3-9 қазан. - Б. 9.
Айтұлы, Н. Әбдiлда ақын [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиетi. - 2015. - 16 - 22 қаңтар. - Б. 13. - Ақын Әбдiлда Тәжiбаев туралы естелiк.
Айтұлы, Н. Әбділда ақын [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2015. - 16-22 қаңтар. - Б. 13.
Айтұлы, Н. Нарқызыл мен жалғыз ұл [Мәтін] / Н. Айтұлы // Қазақ әдебиеті. - 2015. - 6-12 ақпан. - Б. 7.
Айтұлы, Н. Әбілпейіз сұлтан [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2015. - 14 шілде. - Б. 6.
Айтұлы, Н. Ақиық [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2015. - 22 қазан. - Б. 5.
Айтұлы, Н. Жүректің сөзі - өмірдің өзі [Мәтін] / Н. Айтұлы // Егемен Қазақстан. - 2015. - 17 қараша. - Б. 5; Орталық Қазақстан. - 2015. - 21 қараша. - Б. 8.
Сұхбаттары
Интервью
Айтұлы, Н. "Байтақ елiм - бәйтерегiм" [Мәтін] / Н. Айтұлы; әңг. Қ. Сабырбай // Семей таңы. - 2005. - 28 қаңтар. - Б. 4. - Ақын, "Парасат" орденiнiң иегерiмен сұхбат.
Айтұлы, Н. "Қазақтың асығы түгел болмай, басқаның дүниесi түгенделмейдi [Мәтін] / Н. Айтұлы; әңг. Л. Едiлқызы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 30 сәуiр. – Б. 1, 2. - 1-мамыр мерекесiне орай сұхбат.
Айтұлы, Н. "Әркiм өз iшiнен тазару керек" [Мәтін] / Н. Айтұлы; әңг. Д. Сейiтжанұлы // Үш қиян. - 2011. - 2-9 маусым. - Б. 6-7. - Ақынмен қазiргi қазақ әдебиетiнiң жай-күйi және әдебиет саласындағы өзгерiстер туралы сұхбат.
Айтұлы, Н. "Қазақтың асығы түгел болмай, басқаның дүниесі түгенделмейді" [Мәтін] : С. Сейфуллин мұражайының директоры Н. Айтұлымен сұхбат / сұхбаттасқан Л. Еділқызы // Егемен Қазақстан. - 2011. - 30 сәуір. - С. 1 – 2.
Айтұлы, Н. Астанадағы мұражай Сәкен мұраларына тарлық етіп отыр [Мәтін] : ақын, Астанадағы С.Сейфуллин мұражайының директоры Н. Айтұлымен сұхбат / сұхбаттасқан Б. Нұрасыл // Алаш айнасы. - 2011. - 20 сәуір. - С. 6.
Айтұлы, Н. Дінге мемлекет қызмет етпеуі керек, дін мемлекетке қызмет етуі тиіс [Мәтін] / Н. Айтұлы ; әңг. Е. Анықбай // Алаш айнасы. - 2011. - 4 қараша. - С. 6.
Айтұлы, Н. "Қоғамның шындығы - тәуелсiз елiмiздiң жарқын жеңiстерi" [Мәтін] / Н. Айтұлы; әңг. Б.Табысқызы // Қазақстан әйелдерi. - 2012. - № 12. – Б. 4-5. - Ақынмен тәуелсiздiк мерекесi жайында сұхбат.
Айтұлы, Н. "Дәурен - ай" - Ақаңның өз тағдырымен өзектес ән [Мәтін] : ақын Н. Айтұлымен сұхбат / сұхбаттасқан Е.Мұсабеков // Орталық Қазақстан. - 2012. - 23 тамыз. - Б. 1.
Айтұлы, Н. Қазақ әдебиеті әлемдік әдебиеттегі орнын әлі-ақ толтыратын болады [Мәтін] : ақын, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Н. Айтұлымен сұхбат / сұхбаттасқан Т. Есдәулет // Ел. - 2012. - 29 қараша. - Б. 4.
Айтұлы, Н. "Әдебиет өштi, тоқырап қалады" деген ұрандарға сенбеймiн" [Мәтін] / Н. Айтұлы; әңг. М. Алмасбекұлы // Жебе. - 2014. - 16 қаңтар. – Б. 10-11. - Ақынмен қазақ әдебиетi жайында сұхбат.
Ол және оның шығармалары туралы әдебиет
Литература о нем и его произведениях
Медетбек, Т. Тағдырлы ақын [Мәтін] / Т. Медетбек // Ана тілі. - 2000. - 9 қараша. - Б. 5.
Сәрсек, Н. Несіпбек Айтұлы: әннің сөзі - болуы керек:[Мәтін] / Н. Сәрсек // Жас Алаш. - 2000. - 15 шілде.- Б. 3.
Әшірбаев, Б. Үлгіге айналар үздік туынды [Мәтін] / Б. Әшірбаев // Қазақ әдебиеті. - 2004. - 26 қараша. - Б. 12. - Несіпбек Айтұлының "Бәйтерек" атты кітабы туралы.
Несіпбек Айтұлы (1950) [Мәтін] : қазақ поэзиясының антологиясы. Жиырмасыншы ғасыр антологиясы // Егемен Қазақстан. - 2005. - 27 сәуір. - Б. 13.
Зекенұлы, Қ. Жақұт жырдың жалауын желбіреткен [Мәтін] / Қ. Зекенұлы // Ертіс өңірі. - 2010. - 13 қазан. - Б. 12-13.
Салғараұлы, Қ. Өлең өлкесінің өз өркені [Мәтін] / Қ. Салғараұлы, Д. Мәсімханұлы // Президент және халық. - 2012. - 27 шілде. - Б. 5
Мамытбек, Қ. Зергер ақын [Мәтін] / Қ. Мамытбек // Дала мен қала. - 2012. - 30 шілде. - Б. 11.
Оразбаев, С. Ұлт рухын ұлықтаған [Мәтін] / С. Оразбаев // Егемен Қазақстан. - 2012. - 8 тамыз. - Б. 5.
Нұрғисаев, С. Елдік пен Ерлік жыршысы [Мәтін] / С. Нұрғисаев // Қазақ әдебиеті. - 2012. - 24-30 тамыз. - Б. 7.
Ақсұңқарұлы, С. Азаттықтың асқақ жыршысы [Мәтін] / С. Ақсұңқарұлы // Қасым. - 2012. - № 5. - Б. 84-88.
«Замандас» кейіпкері [Электронный ресурс] / Н. Айтұлы // «Замандас» кейіпкері: сайт. - 2012. - Режим доступа: https://www.youtube.com/watch?v=yVtoN59DWzg (дата обращения 07.06.2016)
Несіпбек Айтұлы - мемлекеттік сыйлықтың иегері // Дидар. - 2012. - 15 қараша (№133). - Б. 4
Жұртбай, Т. "Өзіңді айтып, халқыңды бейнеледің..." [Мәтін] : ақын досқа Ашық хат / Т. Жұртбай // Қазақ әдебиеті. - 2014. - 16-22 мамыр. - Б. 7.
Тәуірханқызы, Р. Айтулы Айтұлы ардақталды [Мәтін] / Р. Тәурханқызы // Егемен Қазақстан. - 2014. - 22 қараша. - Б. 8.
Жұртбай, Т. Жігерімізді жаныды, намысымызды қайрады [Мәтін] : ақын Несіпбек Айтұлы аударған Әлішер Науаидың "Ескендір қорғаны" дастанының қайта басылымын оқығаннан кейінгі ой / Т. Жұртбай // Егемен Қазақстан. - 2014. - 4 қыркүйек. - Б. 7.
Ескенқызы , А. Мәңгілік ел Күлтегіннің көктасынан басталады [Мәтін] : [А. С. Пушкин атындағы кітапханада ақын Несіпбек Айтұлымен кездесу болып өтті] / А. Ескенқызы // Дидар. - 2014. - 26 ақпан. - Б. 5.
Тлеубаева, Т. Ақын Несіпбек Айтұлы [Мәтін] / Т. Тлеубаева // Тәрбие жұмысы мектепте және мектептен тыс мекемелерде. - 2014. - № 1. - Б. 24-26.
Агпас , Е. Несіпбек Айтұлының " Ту" поэмасының идеялық-көркемдік ерекшелігі [Мәтін] / Е. Агпас // Отүкен. - 2014. - №4. - Б. 288-296.
Қайдар Р. Ақын жинағының тұсаукесері [Мәтін] / Р. Қайдар // Егемен Қазақстан . - 2015.- 26 қараша. – Б. 4 . - Ұлттық академиялық кітапханада өткен ақын Несіпбек Айтұлының 7 томдық шығармалар жинағының тұсаукесерінен.
Келбет [Электронндық ресурс] / Н. Айтұлы // Қазақстан Республикалық телерадиокорпорациясы: сайт. - 2014. - Режим доступа: https://www.youtube.com/watch?v=Ysad0FUqgt0 (дата обращения: 08.06.2016)
Қайдар Р. Ұрпақ рухын ұштаған кездесу [Мәтін] / Р. Қайдар // Егемен Қазақстан . - 2016.- 15 сәуір. – Б. 13 . - Ұлттық академиялық кітапханада "Бұл - кітап әлемі" айлығының аясында ақын Н.Айтұлымен өткен кездесуден.
Жұртбай, Т. Нарқызыл : ақын Несіпбек Айтұлы туралы / Т. Жұртбай // Қазақ әдебиеті. - 2025. - 23 мамыр (№20). - Б. 8-9.
Тойшанұлы, А. Домбыра пірі жебеген ақын : [ақын Н. Айтұлы туралы] / А. Тойшанұлы // Түркістан. - 2025. - 28 қараша (№47). - Б. 7.
Ақсұңқарұлы, С. Ғаламдық кеістіктегі ақын : [ақын Н. Айтұлы туралы] / С. Ақсұңқарұлы // Егемен Қазақстан. - 2025. - 9 жетоқсан (№237). - Б. 7.
Кемелбаева , А. Толғауы терең, өлеңі өлмес ақын : [ақын Н. Айтұлы туралы] / А. Кемелбаева // Жұлдыз. - 2025. - №9. - Б. 51-53.
