Носова М. А.

Жаңартылды 28.02.2019 23:17

Носова Мария Алексеевна (1918-2002) – еңбек сіңірген мұғалім, білім беру үздігі, Социалистік Еңбек Ері.

1918 жылы 31 желтоқсанда Семей облысы (қазір Шығыс Қазақстан облысы) Шемонайха ауданы Красный Яр ауылында дүниеге келген. 1935 жылы Семей педагогикалық техникумын (қазір М.Әуезов атындағы Семей педагогикалық колледжі) бітірген соң Мария Алексеевна мектепке жұмысқа келеді. 1939 жылы Покровский атындағы Ленинград пединститутына оқуға түсіп, орта мектепте қызмет істейді. 1941 жылы Шығыс Қазақстанға оралып, Шемонайха, Таврия, Предгорное, Верх-Уба селоларында орыс тілі пәні мұғалімі және оқу ісінің меңгерушісі қызметін атқарды. 1949 жылы Алматыда Абай атындағы педагогикалық институтты (қазір Абай атындағы Қаз ҰПУ) сырттай бітірді. 15 жыл бойы Өскемендегі №11 мектептің оқу ісі бөлімін басқарды.  

1963 жылы Мария Алексеевнаға халық ағарту ісінің үздігі, ал, 1967 жылы – Қазақ ССР-іне еңбек сіңірген мұғалім атағы беріледі. 1967 жылы Бүкілодақтық мұғалімдер съезіне делегат болып қатысады. Еліміздің үздік жетпіс педагогы қатарында білім беру ісіндегі еңбегі және оқушыларға коммунистік тәрбие беруге сіңірген еңбегі үшін М.А.Носоваға КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1968 жылғы 1 шілде Жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.    

2002 жылы қайтыс болды.

Деректер

Источники

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Носова Мария Алексеевна: б. 571.

Алаштың білім ордасы [Мәтін] / гл. ред. Ш. А. Жанаева, ответ. ред. Д. Сейсенұлы. - Семей : Тенгри, 2013. - 293 б.

Герои Социалистического Труда - казахстанцы [Текст].

Т. 1. - Алма-Ата : Казахстан , 1969.

Евгеньев, С. Человек, достойный подражания [Текст] / С. Евгеньев // Рудный Алтай. - 1968. - 5 октябрь.

Наволокин, Н. Педагогика - состояние души [Текст] / Н. Наволокин // Рудный Алтай. - 1986. - 1 янвварь.

Носова Мария Алексеевна [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим http://e-arhiv.vko.gov.kz/kk/SiteGallery/Album?albumId=42 (09.01.2018)

Оекенов Н.

Жаңартылды 28.02.2019 23:18

Оекенов Нұратсалық (1916-ө.ж.б.) – аға бақташы, Ұлы Отан соғысына қатысқан, Социалистік Еңбек Ері.

1916 жылы Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл ауданы (қазір Күршім ауданы) Орловка ауылында (қазір Шағанаты) дүниеге келген.

Еңбек жолын 1932 жылы Катонқарағай ауданының «Үшінші бесжылдық» колхозында бастады. Қоймашы, есепші, бригадир, бақташы жұмыстарын атқарды. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1943 жылы соғыста ауыр жараланып, елге оралады.

1943-1960 жылдары жылқы фермасына меңгеруші, «Пограничник» колхозында бастықтың орынбасары, кейін совхоз бөлімшесін басқарады. 1960-1961 жж. аға бақташы болды.

1947 жылы Н.Оекенов 114 биеден 114 құлын алды. Бақташы 1948 жылы 144 биеден 142 құлын алып, жаңа көрсеткішке қол жеткізді.

Жылқы шаруашылығын дамытуда қол жеткізген жетістіктері үшін 1948 жылы 23 шілдеде Н.Оекеновқа Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.

«Пограничник» колхозында бастық, бастықтың орынбасары, бөлім басшысы жұмыстарын 1960 жылға дейін атқарды.

1960-1961 жж. – аға бақташы.

Қайтыс болған жылы және күні белгісіз.

Деректер

Источники

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Оекенов Нұратсалық: б. 587.

Герои Социалистического Труда - казахстанцы [Текст].

Т. 1. - Алма-Ата : Казахстан , 1969.

Оекенев Нуратсалык [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим http://e-arhiv.vko.gov.kz/kk/SiteGallery/Album?albumId=42 (09.01.2018)

Оекенев Нуратсалык [Электронный ресурс] : [биография] // Википедия – открытая энциклопедия : сайт. – Режим доступа : https://ru.wikipedia.org/wiki/Оекенев,_Нуратсалык  (09.01.2018)

Нуржанова Р. Н.

Жаңартылды 28.02.2019 23:15

Нуржанова Райса Нургаливна (1931 г.) – детский врач, заслуженный врач КазССР, Герой Социалистического труда.

Родилась в 1931 г. в г. Петропавловск Северно-Казахстанской области. В 1958 г. окончила Казахский государственный медицинский институт (ныне Казахский национальный медицинский университет им. С. Д. Асфендиярова). После окончания институ работала врачом-педиатром в Аксуатском районе (ныне Тарбагатайский район) Восточно-Казахстанской области. С 1963 г. возглавляла отделение детского легочного заболевания в противотуберкулезном диспансере Семипалатинской области (ныне Восточно-Казахстанская область).

В 1977 г. присвоено звание заслуженный врач КазССР.

В 1978 г. Указом Верховного Совета СССР присвоено звание Герой Социалистического труда.

Награждена орденом Ленина, медалями.

Деректер

Источники

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Нұржанова Райса Нұрғалиқызы: б. 578.

Омаров Ғ. О.

Жаңартылды 28.02.2019 23:20

Омаров Ғайнолла Омарұлы (1910-ө.ж.б.) – колхоз бастығы, Ұлы Отан соғысына қатысқан, Социалистік Еңбек Ері.

1910 жылы Шығыс Қазақстан облысы Большенарым ауданы (қазір Катонқарағай ауданы) Балғын ауылында шаруа отбасында дүниеге келген.

1930 жылы әкесімен бірге «Суық шат» ауылшаруашылығы артелінде жұмыс істейді. Есепші, ауылдық кеңес хатшысы және изба-читальня меңгерушісі болады. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1944 жылы майданда КПСС мүшелігіне өтеді. 1945 жылы соғыстан оралған.

«Балғын» (кейін «Абай») мал фермасының меңгерушісі болды.

Артельде үш жыл ішінде 1,5 мың гектар жер тыңайтылып, егіндік алқап көлемі 7 мыңнан аса гектар жерге ұлғайды. Жыл өткен сайын колхозшылардың мәдени-тұрмыстық жағдайы жақсара түсті. Электр станциясы, клуб, мектеп, емхана салынды.  

1948-1960 жж. «Париж коммунасы», Андреев атындағы, Абай атындағы колхоздарды, ал, 1961 жылы «Қазақстанның 40 жылдығы» атындағы совхоз бөлімшесін басқарды.

1956 жылы көктемгі егіс жұмыстары бар жоғы 10 күнде аяқталды. Сол жылы колхоз астықтан мол өнім алды. Егін өнімі әр гектардан 15,1 центнер, ал, бидай – 16 центнер құрады. Колхоз астық дайындау жоспарын ауданда бірінші болып мерзімінен бұрын орындап, мемлекетке 300 мың пұт астық өткізді. Колхоздың қаржылық табысы 334, 7 мың рубль құрады. Сүт өнімдерін өндіру 1954 жылман салыстырғанда 30 пайызға артты.

Мемлекетке ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізуде қол жеткізген жетістіктері үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1957 жылғы 11 қаңтар Жарлығымен Ғайнолла Омарұлы Омаровқа Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.

Деректер

Источники

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Омаров Ғайнолла: б. 588.

Герои Социалистического Труда - казахстанцы [Текст].

Т. 1. - Алма-Ата : Казахстан , 1969.

Багаутдинов, Ш. Аллея Героев в Улкен Нарыне [Текст] : [об открытии Аллеи Героев Советского Союза] / Ш. Багаутдинов // Рудный Алтай. - 2015. - 16 декабря. - С. 10.

Улица имени Гайнуллы Омарова [Текст] : [о герое Соц.Труда в с. Коктерек Катон-Карагайского района] // Рудный Алтай. - 1998. - 14 марта.

Тохтарова, В. Батыр жұлдыздары [Мәтін] / В. Тохтарова // Еңбек туы - Знамя труда. - 1987. - 12 март.

Омаров Гайнолла Омарович [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим доступа : http://e-arhiv.vko.gov.kz/kk/SiteGallery/Album?albumId=42 (25.01.2018)

Омаров Гайнолла Омарович [Электронный ресурс] : [биография] // Википедия – открытая энциклопедиясы : сайт. – Режим доступа : https://ru.wikipedia.org/wiki/Омаров,_Гайнолла_Омарович

(25.01.2018)

Омаров Гайнолла Омарович [Электронный ресурс] : [биография] // Официальный сайт Акима Катон-Карагайского района Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим доступа : http://katon-karagay.vko.gov.kz/ru/culture1_03.htm (25.01.2018)