Сабырбайқызы Қуандық ақын (1843-1928)
Қуандық Сабырбайқызы - ақын әрі әнші. Сыбанның он жеті ақыны шыққан ақындар әулетінде дүниеге келген. Айтыс өнерінің шебері Сабырбай қызын жас күнінен сөз өнеріне баулып есірген. Қуандық шаршы топта жыр додасына тұсіп, әншілік, ақындық өнерімен ел қүрметіне бөлеңген. Қара өлеңге ете жүйрік болған. Абайдың Қуандық пен көздесуі оның жан дүниесінде үлкен серпіліс туғызған. Талантты ақын қыз Абай назарына ілігіп, тіл табысқан.
Қуандық ақындық дәстүр бойынша өткір тілмен міней сөйлеп, Абаймен айтысуға дейін барған. Көлемі 2-3 шумақтан аспайтын бұл сөз қағысулары зілсіз әзілмен бір-біріне сәлем жолдау ғана. Екі жастың жарасқан көңлін байқаған Сабырбай ақын оларға өлеңмен басу айтқан. Ел аузындағы естеліктерге қарағанда Абай Қуандыққа ұйленбекші де болған. Бірақ Абайдың ата-анасы Ділдәға құда тұсіп, сөз байласып қойғандықтан, оның бұл тілегі орындалмаған.
Қуандық ақын замандасының өлеңдері мен әндерін халық арасына таратуға көп еңбек сіңірген. Қуандықтың Абай шығармаларын сақтап, насихаттаудағы еңбегіне М. О. Әуезов жоғары баға берген. Абайдың Сабырбаймен және оның қызы Қуандық пен кездесуі туралы М. Әуезов орыстың белгілі жазушысы П. Кузнецовқа жазған хатында айтқан.
Қуандықтың Абай және әкесі Сабырбаймен т. б. ақындармен айтыстары Қазақстан Республикасының ҰҒА-ның орталық ғылыми кітапханасы қорында сақтаулы.
Қ. Сабырбайқызының өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер - Литература о жизни и творчестве Сабырбайкызы К.
Кітаптар - Книги
Абай [Мәтін] : энциклопедия / ред. Р. Н. Нұрғалиев. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы ; Алматы : Атамұра, 1995. - 720 б. - Сабырбайқызы Қуандық: б. 365.
Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. - 576 б. - Сабырбайқызы Қуандық: б. 336.
Жарма ақындары [Мәтін] : антологиялық жинақ. 1-ші кітап / құраст.: М. Иманжапаров, М. Зүкенұлы. - Семей : Үш биік, 2010. - 328 б. - Сабырбайқызы Қуандық: б. 35-39.
Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. - Астана : Фолиант, 2011. - 304 б. - Сабырбайқызы Қуандық: б. 144.
Шығыс Қазақстан Облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Сабырбайқызы Қуандық: б. 474.
***
Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан ; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна; Қазығұрт, 2010. - 528 с. - Сабырбайкызы Куандык: с. 300.
Мақалалар - Статьи
Алдажаров , Н. Абай туралы әңгімелер [Мәтін] : ақын Қуандық Сабырбайқызы туралы / Н. Алдажаров // Жұлдыз . - 1992. - № 1. - Б. 80.
Зүкенов, М. Тәрбиесімен де, өнерімен де ұлы Абайды тәнті еткен [Мәтін] : ақын Қуандық Сабырбайқызы туралы / М. Зүкенов // Дидар. - 2013. - 3 мамыр. - Б.13.
Зүкенов, М. Абайды тәнті еткен [Мәтін] : ақын Қуандық Сабырбайқызы туралы / М. Зүкенов // Отүкен. - 2014. - № 1. - Б. 246-247.
Абай мен Қуандық қыз [Мәтін] : Абайдың ақын қыз Қуандық Сабырбайқызымен кездесуі туралы / әзірлеген: А. Бисенғалиева // Ертіс өңірі. - 2015. - 18 тамыз. - Б. 11.
Сәдуақасұлы (Сәдуақасов) Әзімхан (1930 ж.) - жазушы, журналист, қоғам қайраткері.
Семей облысы (қазіргі ШҚО, Үржар ауданы), Мақаншы ауданы, Қызыл Жұлдыз ауылында дүниеге келген. Ұлы Отан соғысы аяқталған соң, аудандық халық сотының хатшысы қызметін атқарады. Сырттай педагогикалық училищені, кейін ветеринар институтын аяқтайды. 18 жасынан әкімшілік жұмыстарда: туған колхозында бастауыш мектеп директоры, «Жас-Қайрат» сегіз жылдық мектебінің директоры, Мақаншы ауданы интернатының директоры, Семей дайындау техникумының директоры. 1961 жылдан партия жұмыстарында, КПСС-тің 23-съезіне делегат болған (1966). Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау қоғамы облыстық кеңесінің төрағасы. Әртүрлі тақырыпта жазылған 40-тан астам еңбектің авторы. 2005 жылы оның «Семей өңірінің Құрметті азаматтары» атты кітабы жарық көрген.
Ленин және Еңбек Қызыл Ту ордендерімен, медальдармен, құрмет грамоталарымен марапатталған.
Ә. Сәдуақасұлы (Сәдуақасов) шығармалары
Произведения Садвокасова А.
Кітаптар - Книги
Сәдуақасұлы, Ә. Тарихыңды танып біл [Мәтін] : Семей топырағынан шыққан айтулы азаматтардың өмірнамасы, халыққа сіңірген еңбегі сөз болады / Ә. Сәдуақасұлы. - Алматы : Шартарап, 1996. - 295 б.
Сәдуақасұлы, Ә. Дін - тәрбие діңгегі [Мәтін] / Ә. Сәдуақасұлы. - Алматы : Шартарап, 1999. - 220 б.
Сәдуақасұлы, Ә. Халық қорғаны [Мәтін] / Ә. Сәдуақасұлы. - Алматы : Шартарап, 2000. - 254 б.
Сәдуақасұлы, Ә. Семей өңірінің құрметті азаматтары=Почетные граждане Семипалатинского региона [Мәтін] : кітапта Семей өңірінде бүгінгі ұрпаққа өнеге болар айтулы азаматтар жайында баяндалады / Ә. Сәдуақасұлы. - Алматы : Арқас, 2005. - 280 б.
Ә. Сәдуақасұлының (Сәдуақасов) мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары Публикации А. Садвокасова в периодических изданиях и сборниках
Сәдуақасұлы, Ә. Доржыкиттің тарихы немесе жеті шатыр сарайы туралы [Мәтін] : Семей қаласына 250 жыл / Ә. Сәдуақасұлы // Дидар. - 1998. - 3 ақпан. - Б. 4.
Сәдуақасұлы, Ә. Жанақ ақын [Мәтін] : жерлесіміз С. Тәбәрікұлы туралы / Ә. Сәдуақасұлы // Дидар. - 1998. - 14 наурыз. - Б. 3.
Сәдуақасов, Ә. Қайраттың қазасына-10 жыл [Мәтін] : Желтоқсан оқиғасының бас қаhарманы Қ. Рысқұлбеков туралы / Ә. Сәдуақасов // Дидар. - 1998. - 28 мамыр. - Б. 2.
Сәдуақасұлы, Ә. Қос мұнарлы мешіт немесе Семей қаласының тарихы туралы ой-толғау [Мәтін] : қаладағы қос мұнарлы мешіттің тарихынан / Ә. Сәдуақасұлы // Семей таңы. - 1998. - № 26, 30 шілде-5 тамыз. - Б. 12.
Сәдуақасов, Ә. Сыр мен жырға тұнған аймақ [Мәтін] : Үржар (Мақаншы) аудандарына-70 жыл / Ә. Сәдуақасов // Дидар. - 1998. - 14 сәуір. - Б. 3.
Сәдуақасұлы, Ә. Құс баптау, саятшылық. [Мәтін] / Ә. Сәдуақасұлы // Дидар. - 1999. - 2 қараша. - Б. 3.
Сәдуақасұлы, Ә. Қол ағасы - Қабанбай не құрметке де лайық [Мәтін] / Ә. Сәдуақасұлы // Дидар. - 2008. - 6 наурыз. - Б. 2.
Садуақасов, Ә. Өшпес іздер қалдырған [Мәтін] / Ә. Садуақасов // ШҚО педагогика жаршысы : ғылыми-әдістемелік журнал. - Өскемен, 2010. - № 2. - Б. 72.
Ә. Сәдуақасұлының (Сәдуақасов) өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Садвокасова А.
Кітаптар – Книги
Хасенов, Р. Х. Өмір өткелдерім [Мәтін] : ұлағатты жерлестер, сұрапыл соғыс куәгерлері, ел азаматтары туралы / Р. Х. Хасенов . - Семей, 2010. - 355 б. - Сәдуақасов Әзімхан: б. 227-230.
***
Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006. - 82 с. - Садвокасов Азимхан: с. 61-62.
Мақалалар - Статьи
Молдағалиұлы, Т. Әзекең асқан белестер [Мәтін] : жазушы Ә. Сәдуақасов туралы / Т. Молдағалиұлы // Ертіс өңірі. - 2010. - 24 ақпан. - Б.13.
Мешелов, Т. Өзіміздің Әзаға [Мәтін] : Мақаншы, Үржар ауданының, Семей қаласының Құрметті азаматы Ә. Садуақасов жайлы / Т. Мешелов // Семей таңы. - 2011. - 5 қаңтар. - Б. 4.
***
Петров, И. Богатый души человек [Текст] : о восточноказахстанском писателе и журналисте А. Садвокасове/ И. Петров// Спектр. - 2000. - 25 февраля. - С. 2.
Награды от имени Президента [Текст] : о писателе и журналисте А. Садвокасове // Спектр. - 2015. - 16 декабря. - С. 1.
Перцева, Н. Праздничные дни [Текст] :о журналисте А. Садвокасове / Н. Перцева // Наше дело. - 2015. - 24 декабря. - С. 5.
Сақбаев Алмас Ахметбекұлы (1961 ж.) - ақын, Тарбағатай ауданының құрметті азаматы.
1961 жылы ҚХР, Тарбағатай аймағында дүниеге келген. 1982 жылы Іле педагогикалық институтының филология факультетін бітірген. 1982-1992 жылдар аралығында Шәуешек қаласында шығарылатын «Тарбағатай» әдеби журналының редакторы болып қызмет атқарып, 1993 жылы тарихи Отанына оралды.
1993-1995 жылдары «Жас Алаш» газетінде тілші, 1996-2006 жылдары әл-Фараби атындағы ҚҰУ журналистика факультетінде аға-оқытушы болып қызмет атқарған. 1997 жылы ҚР Парламент Мәжілісінде баспасөз қызметкері болып жұмыс істеген. Алмас Ахметбекұлы өткен ғасырдың 80-жылдарында поэзияға әлеміне араласқан, қазақ әдебиетінде өзіндік қолтаңбасы бар дара әрі талантты ақын.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғаннан кейін, Алмас Ахметбекұлы алғашқылардың бірі болып өзінің тарихи Отанына оралды. Еліміздің тәуелсіздігін алуы, шеттегі ағайындардың Отанға оралуы, болашаққа жол тартқан тың бастамалар, жас буынның ерік-жігері оның шығармашылық ізденістеріне тың серпін берді. Өзі де қоғамдық жұмыстарға белсене араласа жүріп, әдеби жасампаздықпен айналысты. Нәтижесінде, оның қаламынан асқақ патриоттық рухқа толы, «Көк тудың желбірегені» атты өлең туды.
Ойлы образға, шынайы сезімге толы сыршыл өлеңдерінің арқасында оның есімі сол 80-жылдардың өзінде-ақ Шыңжаң қазақтарына кеңінен танымал болды.
Алмас Ахметбекұлы өлеңдерінің ерекшелігі – қарапайым халық тілі арқылы әсері мол көркем оймен қиысатыны. Ақынның өлеңдерінде, тіл, образ, бояу, идея – осы төртеуі шебер үйлесім тауып отырады. Шекараның арғы бетінде қалған ағайындардың тағдыры, бағзы заманнан қазаққа мекен болған, бірақ бүгінде жат қолында қалған қара мекеннің қайғысы, тәуелсіз елдің кемел келешегі, достық пен махаббат ақын жырларына арқау болып өріліп отырады. Бұл ретте оның ертеректе жазған «Туған жерім – балалығым», «Сәуірдің бұлты», «Аптап» т.б. өлеңдерін атауға болады. Оның «Бозінген» атты өлеңі тұнып тұрған дала сазы деуге лайық. ҚХР-дің өлкелік сыйлығын иегері.
«Дауыс», «Ширығу», «Атамекен», «Астынан алты қырдың», «Сәуірдің бұлты», «Өлең», «Көк тудың желбірегені» атты кітаптардың авторы. Алмас Ахметбекұлы қазақ поэзиясында, өзіндік дара стилі,сүрлеу соқпағы бар, сыршыл-лирик ақын.
2023 жылы "Құрмет" орденімен марапатталды.
А. А. Сақыбаевтың шығармалары
Произведения А. А. Сакыбаева
Кітаптар – Книги
Ахметбекұлы, А. Көктудың желбірегені : өлең, поэма / А. Ахметбекұлы. - Алматы : Сардар, 2015. - 320 б.
А. А. Сақыбаевтың мерзімді басылымдардағы жарияланымдары
Публикации А. А. Сакыбаева в периодических изданиях
Ахметбекұлы, А. Құнсызданса теңге кінәлі ме [Мәтін] / А. Ахметбекұлы // Жас алаш. - 1994. - 15 қараша.- Б. 5
Ахметбекұлы, А. "Көзімнің қарасы,көзімнің қарашығы"емес [Мәтін] : [Абай творчествосы туралы] / А. Ахметбекұлы // Жас алаш. - 1995. - 5 қаңтар.- Б. 4
Ахметбекұлы, А. Әбдірахманұлы, Қ. Ұмытуға болмайтын ұлы тұлға [Мәтін] : [Көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Т.Рысқұловтың туғанына 100 жыл толуына орай] / Әбдірахманұлы Қ., Ахметбекұлы А. // Жас алаш. - 1994. - 2 маусым.- Б.
Көк тудың желбірегені [Мәтін] : ән // Түркістан . - 2012. - 14 маусым (№ 24). - 5
Ахметбекұлы, А. Сезім сыры : Сәуірдің бұлты ; Жүрегім ; Біз кімбіз ?! ; Сұлу дүние [Мәтін] : өлеңдер / Ахметбекұлы А. // Егемен Қазақстан. - 2013. - 2 наурыз . – Б. 8
Ахметбекұлы, А. Жан емес маған керегі... [Мәтін] / А. Ахметбекұлы // Айқын . - 2015.- 7 мамыр. - Б. 8
Ахметбекұлы, А. Көк тудың желбірегені халықтық әнге айналды [Мәтін] : әннің сөзін жазған Қытайдан елге оралған қандасымыз Алмас Ахметбекұлымен Тарбағатай өңірінде кездесу / А. Ахметбекұлы // Дидар. - 2016. - 16 желтоқсан.- Б.11
Ахметбекұлы, А Біз - азат әдебиетті жасаушылармыз [Мәтін] / А. Ахметбекұлы // Қазақ әдебиеті . - 2016.- 2 - 8 желтоқсан. –Б. 8
Ахметбекұлы, А. Катонның қара нары [Мәтін] : Шаймардан Оразаев атындағы тұқым бағы жайында / А. Ахметбекұлы // Түркістан. - 2021. - 18 наурыз.- Б.7.
А. А. Сақыбаев туралы әдебиет
Литература о А. А. Сакыбаеве
Ерсұлтан, А. Жалғыз өлеңмен танылған [Мәтін] / Ерсұлтан Айша // Айқын . - 2017.- 8 сәуір. - Б. 24
Қасымқызы Г. Көк тудың желбірегені. [Мәтін] / Г. Қасымқызы // Достық. - 2011. - 7 желтоқсан.- б.1-3
Сақабаев Көкей (Көпжасар) (1930-1995 жж.) – журналист, жазушы, КСРО Журналистер одағының және Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі.
1930 жылы 1 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысы, Самар ауданы, Көкжыра ауылында орта шаруа отбасында дүниеге келген. Әкесі - Сақабай Байпақов, 1878 жылы туған, Қазан төңкерісіне дейін мал шаруашылығымен айналысқан.
1936 жылы Көкей Сақабаевтың отбасы Самар ауылына көшті. 1949 жылы К. Сақабаев Өскемен қаласындағы Жамбыл атындағы орта мектеп-интернатын бітірген. Сол жылы Ленинград тау-кен институтына оқуға түсті. Ленинградта тау-кен факультетінің екі курсын бітіріп, 1952 жылы өзінің жеке өтініші бойынша К. Сақабаев Алматы қаласындағы Қазақ тау-кен металлургия институтына ауыстырылды.
1954 жылы Қазақ тау-кен институтын аяқтаған соң (Алматы қ.), Жезқазған кен басқармасында ауысым бастығы, 1955 жылдың мамыр айынан Самар ауданының «Казолово» кен басқармасында: тау жұмыстары меңгерушісі, учаске бастығы, кен бастығы, кен басқармасы бас инженерінің орынбасары лауазымдарында жұмыс істейді.
1958 жылдың желтоқсан айынан бастап көптеген жылдар бойы Көкей Сақабаевтың өмірі Риддер қаласымен (бұрынғы Лениногорск) тығыз байланысты болды. 1979 жылдың ақпан айына дейін К. Сақабаев Лениногор полиметалл комбинатының жобалау-конструкторлық бөлімінде инженер-конструктор, аға инженер-конструктор, сектор бастығы қызметтерін атқарған.
Осы жылдар ішінде инженер-кенші жұмысымен бірге шығармашылықты да қатар алып жүрген. Шығармаларын қазақ және орыс тілдерінде жазған. Туындылары облыстық, жергілікті, республикалық газеттерде, "Жұлдыз", "Простор"журналдарында жарияланған.
Автордың «Жазушы» баспасынан жарық көрген алғашқы әңгімелер жинағы «Өткел аузында» (1964 ж.) атты кітабында замандастары, шахтерлер, металлургтер, техникалық зиялылар жайлы сыр шертеді. Облыстық «Коммунизм туы» газеті редакциясында жұмыс істеп жүріп, «Кенші келбеті» (1981 ж.) очерктер жинағын, Шығыс Қазақстанның кенші-металлургтері жайлы жазылған «Көктас» (1984 ж.) романын жариялайды. Міне осы Риддер қаласында (бұрынғы Лениногорск) Кеңес Одағының Батыры Төлеген Тоқтаров туралы деректер жинау бойынша үлкен іздестіру жұмыстарын жүргізді.
1984 ж. К. Сақабаев өзінің бұрынғы жұмысына қайта оралып, 1990 жылға дейін Өскемен қаласында «Казгипроцветмет» мемлекеттік жобалау институтында жобаның бас инженері қызметін атқарған.
1995 жылы Көкей Сақабаев Қазақстан Жазушылар одағының мүшелігіне қабылданды.
Жоғары өндірістік көрсеткіш көрсетіп, өндіріске өнертабыстық ұсыныс енгізгені үшін, белсенді шығармашылық жұмысы үшін облыстық атқару комитеті, облыстық кәсіподақ кеңесі, Лениногорскі полиметалл комбинатының құрмет грамоталарымен марапатталған.
1970 жылы "В.И. Лениннің туғанына 100 жыл толуына орай «Ерен еңбегі үшін" мерейтой медалімен, 1989 жылы Қ. Сақабаев ұзақ жылдар бойы адал еңбегі үшін "Еңбек ардагері"медалімен марапатталған.
1995 жылы тамызда Көкей Сақабаев кенеттен қайтыс болды.
Кеңес Одағының Батыры, жерлесіміз Төлеген Тоқтаров туралы "Намыс" кітабын жазушының достары, оның отбасы мүшелері облыс әкімінің, облыстық қаржы басқармасының, Облыстық мәдениет, спорт және туризм басқармасының қолдауымен 2000 жылы, Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 55 жылдығына орай шығарды.
2000 жылы облыстық мемлекеттік мұрағатта құжаттарға ғылыми-техникалық өңдеу жүргізіліп, 1984-1951, 1954-1955, 1960-1968, 1970-1973, 1975-1990, 1994-1995, 1998, 2000 жылдарға 61 іс қалыптастырылды. Мұрағат қорына 214-ші реттік нөмірі беріліп, істерге бір тізімдеме жасалды..
Көкей Сақабаевтың өмірі мен шығармашылығына арналған бұрыш Риддер қаласының (бұрынғы Лениногорск) өлкетану мұражайында ашылды.
Көкей Сақабаев тұрған Риддер қаласы Гагарин көшесіндегі № 25 үйге ескерткіш тақта орнатылды.
Оның шығармашылығына арналған материалдар облыстық «Дидар» («Коммунизм туы») газеті мұражайында ұсынылған.
К. Сақабаевтың (Сақабайұлы) шығармалары
Произведения Сакабаева К.
Кітаптар - Книги
Сақабаев, К. Өткел аузында : әңгімелер / К. Сақабаев. - Алматы : Жазушы, 1969. - 84 б.
Сақабаев, К. Кенші келбеті / К. Сақабаев. - Алматы : Қазақстан, 1981. - 107 б.
Сақабаев, К. Көктас : роман / К. Сақабаев. - Алматы : Жазушы, 1984. - 232 б.
Сақабайұлы, К. Намыс / К. Сақабайұлы. - Өскемен : Шығыс баспа, 2000. - 64 б.
Сақабаев, К. Көктас : роман, повесть / К. Сақабаев ; Қазақстан Жазушылар одағы РҚБ. - Алматы : Дәуір, 2024. - 312 б. - (Абай әлемі)
К. Сақабаевтың (Сақабайұлы) мерзімді басылымдар мен жинақтардағы мақалалары
Публикации К. Сакабаева в периодических изданиях и сборниках
Прозасы - Проза
Сақабаев, К.Намыс; Көкқой-Өскемен; Қошқарбай; Ұран жол; Редір; Сағым : әңгімелері / К. Сақабаев // Совет Одағының Батыры Төлеген Тоқтаров / Б. Қапанов, С. Құдабаев. - Өскемен : ШҚМУ, 2010. - Б. 128-162.
Сақабаев, К. Намыс : Ұлы Отан соғысының батыры Т. Тоқтаров жайындағы повестен үзінді / К. Сақабаев // Дидар. - 1994. - 2 маусым. - Б. 3.
Сақабаев, К. Көкқой - Өскемен : Кеңестер Одағының Батыры Т. Тоқтаров жайындағы повестен үзінді / К. Сақабаев // Дидар. - 1995. - 5 қаңтар. - Б. 3.
Сақабаев, К. Намыс : Ұлы Отан соғысының батыры Т. Тоқтаров жайлы повестен үзінді берілген / К. Сақабаев // Дидар. - 1998. - 28 тамыз. - Б. 3.
***
Сакабаев, К. До последнего вздоха : отрывок из повести "Тулеген Тохтаров" / К. Сакабаев // Рудный Алтай. - 1995. - 7 мая. - С. 3.
Сакабаев, К. Перед шагом в бессмертие : отрывок из повести "Тулеген Тохтаров" / К. Сакабаев // Рудный Алтай. - 1995. - 18 апреля. - С. 2.
Мақалалар - Статьи
Сақабаев, К. Ерлік / К. Сақабаев // Социалистік Қазақстан. - 1965. - 24 ноябрь. - Б. 3.
Сақабаев, К. Арман жетегінде : очерк / К. Сақабаев // Коммунизм туы . - 1979. - 12 май.- Б. 4.
Сақабаев, К. Жаңа рейс / К. Сақабаев // Коммунизм туы . - 1979. - 5 июль.- Б. 3.
Сақабаев, К. Дәрігер мерейі / К. Сақабаев // Коммунизм туы. - 1982. - 20 май. - Б. 3.
Сақабаев, К. Ерлігі оның мәңгілік / К. Сақабаев, Қ. Сапарғалиев // Коммунизм туы. - 1982. - 9 февраль.- Б. 2.
Сақабаев, К. Ардагер азамат : [Ұлы Отан соғысының ардагері, танкист, лениногорлық Қ. Ақажанов туралы] / К. Сақабаев // Дидар. - 1995. - 25 сәуір. - Б. 3.
Сақабаев, К. Риддерде : [Кеңес Одағының Батыры Төлеген Тоқтаров туралы] / К. Сақабаев // "Казцинк" ААҚ жаршысы. - 2001. - №16.- Б.3-4.
***
Сакабаев, К. Перед шагом в бессмертие : (Отрывок из повести "Тулеген Тохтаров") / К. Сакабаев// Рудный Алтай. - 1995. - 18 апр.
Сакабаев, К. Дуэль со снайпером : об участнике Великой Отечественной войны, орденоносце Д. К. Титове из г. Усть-Каменогорска / К. Сакабаев // Рудный Алтай. - 1995. - 27 апреля. - С. 3.
Сакабаев, К. До последнего вздоха : (Отрывок из повести "Тулеген Тохтаров") / К. Сакабаев // Рудный Алтай. - 1995. - 7 мая
К. Сақабаевтың (Сақабайұлы) өмірі мен шығармашылығы туралы әдебиеттер
Литература о жизни и творчестве Сакабаева К.
Қазақстан жазушылары ХХ ғасыр : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. - 392 б. - Сақабаев Көкей (Көпжасар): б. 262.
Қазақ әдебиеті : энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы : Аруна, 2005. - 576 б. - Сақабаев Көкей (Көпжасар): б. 450.
Қазақстан жазушылары : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. - 480 б. - Сақабаев Көкей (Көпжасар): б. 335.
Құмарбекұлы, М. Намыс : Көкей Сақабаев туралы / М. Құмарбекұлы // Совет Одағының Батыры - Герой Советского Союза Төлеген Тоқтаров / Б. Қапанов, С. Құдабаев. - Өскемен : ШҚМУ, 2010. - Б. 127.
Шығыс жұлдыздары : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары. - Астана : Фолиант, 2011. - 304 б. - Сақабайұлы Көкей (Көпжасар): б. 144.
Шығыс Қазақстан Облысы : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Сақабаев Көкей (Көпжасар): б. 650.
Әміренов, М. Ескерткіш тақта орнатылды / М. Әміренов // Дидар. - 2007. - 23 қаңтар. - Б. 3.
***
Немцев, М. С. Лениногорск литературный : биографический справочник / М. С. Немцев. - Лениногорск : Полиграф-Сервис, 2002. - 167 с. - Сакабаев Кокей (Копжасар): с. 87-88.
Литература Казахстана : энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан ; Комитет информации и архивов. - Алматы : Аруна; Қазығұрт, 2010. - 528 с. - Сакабаев Кокей (Копжасар): с. 420.
Қапанов, Б. Совет Одағының Батыры - Герой Советского Союза Төлеген Тоқтаров / Б. Қапанов, С. Құдабаев. - Өскемен : ШҚМУ, 2010. - 254 с. - Сакабаев Кокей (Копжасар): с. 126.
Немцев, М. С. Литературный Риддер : биографический справочник / М. С. Немцев. - Усть-Каменогорск : Медиа - Альянс, 2012. - 245 с. - Сакабаев Кокей (Копжасар): с. 139.
Азмухамбетов, Ш. Рудознатец, писатель, журналист : он оставил о себе добрую память : установлена мемориальная доска на доме № 25 по улице Гагарина в Риддере, где жил инженер-горняк, писатель и журналист Кокей (Копжасар) Сакабаев/ Ш. Азмухамбетов // Рудный Алтай. - 2007.- 25 января. - С. 24.
Салықбаев Б. - журналист (1947)
Болат Сағдаұлы Салықбаев Шығыс Қазақстан облысы Марқакөл (қазіргі Күршім) ауданының Алексеевка (қазір Теректі) ауылында 1947 жылы 29 қарашада дүниеге келді. 1966 жылы Қалжыр орта мектебін бітірген соң еңбек жолын «Қарой» кеңшарында бастаған. Алматы жоғарғы партия мектебін баспа, радио және телеарна бөлімінің қызметкері факультетін бітіріп, журналист мамандығын алды.
1967 жылдан журналистік жолы басталып, Марқакөл аудандық «Шамшырақ-Маяк» газетіне аудармашы болып орналасады.1971 жылдан аудандағы радио редакциясына жауапты редактор болып бекітіледі.
1978 жылы облыстық «Коммунизм туы» (қазіргі «Дидар») газетінде қызметке шақырылады. Он үш жыл бойы Үлкен Нарын, Катонқарағай, Зырян аудандарының меншікті тілшісі бола жүріп, осы аудандардың тыныс-тіршілігін, өнерпаз жандарын, ауыл шаруашылығында жеткен жетістіктерін облысқа таныстырды.
1991-1994 жылдар аралығында Үлкен Нарын аудандық «Еңбек туы- Знамя труда» басылымына басшылық етті.
1993-1997 жылдары Марқакөл ауданы әкімі аппаратының ішкі саясат бөлімінде бас маман, бөлім меңгерушісі болып қызметтер атқарды.
1997 жылы Ұлан ауданы Молодежное (қазіргі Қасым Қайсенов) кентіне қоныс аударды. Өскемендегі аймақтық «Қалкен -ТВ» телеарнасында қызмет етіп, «Ауыл» бағдарламасының шығарушы- редакторы болды. Болат Сағдаұлы қазақ - орыс тілінде еркін жаза алатын санаулы журналистердің бірі. Облыста журналистердің алды болып, 1997 жылы Елордамыз –Астана туралы алғаш көлемді деректі фильм жасаған да осы Болат Салықбаев еді.
С. Аманжолов атындағы ШҚМУ-нің журналистика бөлімінде өмірлік тәжірибесімен бөлісіп дәріс берді, ұстаздық етті. 2010-2011 жылдары зейнеткерлікке шыққанға дейінхалықаралық «Қазақстан -ZAMAN» газетінің Шығыс Қазақстан облысы бойынша тілшісі болды.
1998, 2004 жылы облыс әкімінің сыйлығы берілді. 2002, 2005 жылдары Өскемен қаласы әкімі сыйлығының иегері.
Б. Салықбаев шығармалары
Произведения Салықбаева Б.
Салықбаев, Б. Тағдыр мен тағлым [Мәтін] / Б. Салықбаев. - Өскемен, Медиа-Альянс, 2017. - 287 б.
Мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдар
Публикации в периодических изданиях и сборниках
1976-2005
Салықбаев, Б. Жұлдызың жана берсін [Мәтін] : очерк / Б. Салықбаев // Шамшырақ. - 1976. - 19 июнь.
Салықбаев, Б. Тіл мәдениеті [Мәтін] : [Марқакөл ауд. елді мекендердің аттары өзгертілуде] / Б. Салықбаев // Дидар. - 1995. - 10 шілде.
Салықбаев, Б. Гүлжан шыққан биіктер [Мәтін] : [өлкеміздегі қазақ қыздары арасынан шыққан тоғыз құмалақ ойынынан тұңғыш спорт шебері Г. Қилыбаева] / Б. Салықбаев // Дидар. - 1999. - 2 наурыз.
***
Салыкбаев, Б. Без расчета на славу [Текст] : [об участнике Великой Отеч.войны,орденоносце М. Рамазанове из Улан.р-на] / Б. Салыкбаев // Рудный Алтай. - 1999. - 7 авг.
Салыкбаев, Б. Нести людям свет добра и благочестия [Текст] : [Нашу область посетил с рабочим визитом Главный муфтий - председатель Духовного управления мусульман Казахстана Абсаттар кажи Дербисали] / Салыкбаев Б. // Голос Востока. - 2001. - 14 сентября. - С. 3.
2006-…
Салықбаев, Б. Мағжанды пір тұтқан [Мәтін] / Б. Салықбаев // Ақ Ертіс. - 2009. - N 1. - Б.48-53.
Салықбаев, Б. 2020 жылдары әлемде жүрек дертінен көз жұматындар саны 1-орынға шығады [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2009. - 13 тамыз. - Б. 8.
Салықбаев, Б. Облыстық XІV халықтық спорт ойындары [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2010. - 24 маусым. - Б. 11.
Салықбаев, Б. Аяусыз ханталапайға түскен орманымыз қазiр қандай күйде? [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2010. - 2 қыркүйек. - Б. 1, 4. - Шығыс Қазақстан облысындағы орман алқабының жағдайы.
Салықбаев, Б. Шығыс форумы кімнің қоржынын қампитады? [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2010. - 9 қыркүйек. - Б. 1-2.
Салықбаев, Б. Бұл да баянсыз бағдарлама болып жүрмегей // Қазақстан - ZAMAN. - 2010. - 30 қыркүйек. - Б. 7. - Мемлекеттiк тiл мәселесi туралы.
Салықбаев, Б. Семейліктер белсенділік танытты [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 3 наурыз. - Б. 5.
Салықбаев, Б. 300 жаңа кәсіпорын ашылды [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 31 наурыз. - Б. 5.
Салықбаев, Б. Су басқан Сограның жағдайы қиын [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 21 сәуір. - Б. 5.
Салықбаев, Б. Тарбағатайлықтардың республика жұртшылығына үндеуі : Батысқазақстандық ағайындарды қасіретте қалдырмайық! [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 21 сәуір. - Б. 1.
Салықбаев, Б. Бердібек Соқпақбаевтың бастамаларын ел қолдады [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 4 тамыз. - Б. 5.
Салықбаев, Б. "Түрiктану дүниесiнiң үш аймағы бар, ол: Түркия, Орта Азия, Шығыс Түркiстан" [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2011. - 22 қыркүйек. - Б. 8.
Салықбаев, Б. "Дипломмен ауылға" бағдарламасы тек қағаз жүзiнде қалғандай [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2012. - 1 наурыз. - Б.5.
Салықбаев, Б. Рухыңды түсiрме, ағайын! [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2012. - 31 мамыр. - Б. 5. - Мемлекеттiк рәмiздертi қастерлеу туралы.
Салықбаев, Б. Мақсат - қоғамдағы бiрлiк пен берекенi сақтау [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2012. - 27 қыркұйек. - Б. 8. - "Қазақстанда конференциялық келiсiмдi нығайтудың негiзi аспектiлерi" атты дiн қызметкерлерiнiң конференциясы жайында.
Салықбаев, Б. Үкiметтiк топ Шығыс Қазақстанда болды [Мәтін] / Б. Салықбаев // Қазақстан - ZAMAN. - 2012. - 8 қараша. - Б. 7. - Жалпы болашақта Семей өңiрiн дамытуға республика тарапынан қаржы бөлiнбек.
Салықбаев, Б. Елбасының идеяларымен үндескен еңбек [Мәтін] : [А.С. Пушкин атындағы облыстық кітапханада "Восточный Казахстан- сердце Евразии" атты кітаптың тұсаукесері өтті.] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2012. - 20 желтоқсан. - Б. 17.
Салықбаев, Б. Атқарылған да, атқаратын да істер көп [Мәтін] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2013. - 24 қаңтар. - Б. 2.
Салықбаев, Б. Тіл жанашырлары кімдер? [Мәтін] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2013. - 31 қаңтар. - Б.5.
Салықбаев, Б. Индустрияландыру бағытымен [Мәтін] : [облыс әкімінің есебі] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2013. - 21 ақпан. - Б. 2.
Салықбаев, Б. Аңызға айналған Қасым еді [Мәтін] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2013. - 18 сәуір. - Б. 7.
Салықбаев, Б. Батылдығы басым Бошекең [Мәтін] : [Б. Кітапбаевтің жайлы] / Б. Салықбаев // Өскемен. - 2013. - 15 тамыз. - Б. 6.
Салықбаев, Б. Журналист, ақын, баспагер [Мәтін] : [журналист Қ. Назырбаев туралы.] / Б. Салықбаев // Дидар. - 2017. - 29 маусым. - Б. 28.
Салықбаев, Б. Журналистикадағы жауапкершілікті ешқашан ұмытқан емеспін [Мәтін] / Б. Салықбаев; сұхбат: Д. Аллаберген // Дидар. - 2017. - 23 қараша. - Б. 13.
Салықбаев, Б. Арбаған оны бiр сиқыр // Қазақ спорты. - 2017. - 31 қазан. -
Б. 4. - Журналист О. Елубай туралы үзiк сыр.
***
Салыкбаев, Б. Он был человеком-легендой [Текст] : к 95-летию со дня рождения Халық Қаhарманы, писателя-партизана Касыма Кайсенова / Б. Салыкбаев // Усть-Каменогорск. - 2013. - 18 апреля. - С. 8.
Сұхбаттар
Интервью
Воропай, В. "Қазақ жері - өз жерім" [Мәтін] : [Ұлан ауданы "Багратион" шаруа қожалығы туралы.] / В. Воропай; сұхбат. Б. Салықбаев // Менің өлкем. - 2012. - 29 наурыз. - Б. 9.
Омар , Ж. Бұл жаңа жетістіктерге жол ашатын Жолдау [Мәтін] / Ж. Омар ; әңгімелескен: Б. Салықбаев // Өскемен. - 2012. - 27 желтоқсан. - Б. 4-5.
Б. Салықбаев туралы әдебиет
Литература о Б. Салыкбаеве
Мақалалар
Мусин, Д. Бірлігі берік, берекесі мол елміз [Мәтін] / Д. Мусин // Қазақстан - ZAMAN . - 2010.- 2 желтоқсан. - Б. 5.
Салықбаев, Б. Журналистикадағы жауапкершілікті ешқашан ұмытқан емеспін [Мәтін] / Б. Салықбаев; сұхбат: Д. Аллаберген // Дидар. - 2017. - 23 қараша. - Б.13.