Социалистік Еңбек Ерлері
Коцубеева А.Ф.
- Жаңартылды 11.06.2019 14:32
Коцубеева Аксинья Филипповна (1909-1943) - Герой Социалистического труда.
Коцубеева Аксинья Филипповна родилась в 1909 году в селе Шемонаихе Восточно-Казахстанской области. С 1930 года работает в колхозе «Черкасская оборона» Саркандского района Талды-Курганской области рядовой колхозницей, затем звеньевой.
В 1930 году Аксинья Филлиповна вместе с мужем вступила в колхоз «Черкасская оборона». Рядовой колхозницей она добросовестно трудилась на всех участках работ, которые ей поручали. Навсегда остались в ее памяти годы войны. Муж ушел на фронт, на руках у Аксиньи Филипповны осталось четверо детей. В победном 1945 году в дом Коцубеевых пришла горькая весть: в одном из боев с немецко-фашистскими захватчиками смертью храбрых погиб глава семьи. Горе не сломило Аксинью Филипповну. Она, пожалуй, еще упорнее стала трудиться на колхозных полях. Ее нередко ставили в пример, за добросовестную работу правление артели не раз премировало ценными подарками. Имя скромной труженицы не сходило с колхозной Доски почета. А.Ф. Коцубеева была награждена медалью «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.».
В 1946 году передовую колхозницу выдвинули руководить звеном. Включившись в социалистическое соревнование тружеников деревни, звено Коцубеевой обязалось на всей закрепленной за ним площади получить урожай на 25 процентов выше планового, а на участке 19 гектаров - в среднем по 30 центнеров пшеницы.
Борьбу за выполнение обязательства звено начало с выбора и изучения комплекса агротехнических мероприятий, которые могли обеспечить такой урожай. Изучение агротехники само по себе еще не гарантировало успеха, необходимо было творчески ее применить. Аксинья Филипповна сама показывала в этом пример. Неутомимая в работе, добросовестная, она и от товарищей по звену требовала того же.
Земля щедро оплатила самоотверженный труд колхозницы. В среднем со всего участка звено Аксиньи Филипповны получило по 14,5 центнера пшеницы, а на площади 19 гектаров - по 30,6 центнера. За получение высокого урожая Указом Президиума Верховного Совета СССР от 28 марта 1948 года А.Ф. Коцубеевой присвоено звание Героя Социалистического Труда.
И в дальнейшем самоотверженный труд А.Ф. Коцубеевой не раз отмечался правлением колхоза. Свою любовь к земле прославленная звеньевая сумела привить детям. Трое из них трудятся вместе с ней в колхозе.
Указом Президиума ВерховногоСовета СССР от 28 марта 1948 года за получение высоких урожаев пшеницы, ржи, хлопка и сахарной свеклы в 1947 году Коцубеевой А.Ф. присвоено звание Героя Соц. Труда с вручением ордена Ленина и золотой медали «Серп и Молот».
Награждена орденом Ленина (28.03.1948), медалями.
А.Ф. Коцубеева туралы әдебиет
Литература о Коцубеевой А.Ф.
Герои Социалистического труда по полеводству Казахской ССР [Текст] // Алма-Ата. - 1950. - 412 с.
Социалистического Труда - казахстанцы [Текст]. - Т. 3. - Алма-Ата : Казахстан , 1970. - 500 с.
Ломако П. Ф
- Жаңартылды 13.06.2019 09:49
Ломако Пётр Фадеевич (1904 -1990) – Социалистік Еңбек Ері, мемлекет қайраткері, нарком және министр, СССР түсті металдар саласының басшысы, түсті металл саласының маманы.
1904 жылы 29 маусымда Кубань облысы Темрюк қаласында (қазір Краснодар өлкесі Темрюк ауданының әкімшілік орталығы) орта шаруа отбасында дүниеге келген. 1920-1922 жж. – Темрюк ауданында курьер, есепші, есеп бөлімінің меңгерушісі қызметтерін атқарды.
1922-1923 жж. – Краснодар өлкесінде бандитизммен күрес отрядының саяси комиссары.
1923 ж. – Темрюк ауданы ВЛКСМ жетекшісі.
1923-1924 жж. – Темрюк қалалық сауда ұйымы кәсіподағы басқармасының басшысы.
1927 жылы Краснодар қаласында жұмысшы факультетін бітірді.1927-1930 жж. – Мәскеу халық шаруашылығы институтында оқиды. Кейін Мәскеу түсті металдар институтына ауысып, 1932 жылы бітірді.
Кейін жолдамамен Ленинград (қазір Санкт-Петербург) қаласына келеді. Еңбек жолын «Гипроалюминий» институтында сектор бастығының орынбасары қызметімен бастайды. 1933-1937 жж. – бригадир, мастер, аға мастер, цех бастығы, «Красный выборжец» зауытында бас инженердің орынбасары болды. 1937 жылы Владимир облысында түсті металл өңдеу бойынша Кольчуга зауытының директоры болып тағайындалды. 1939-1940 жж. – алюминий, магний және электрод өнеркәсібінің басшысы, СССР түсті металдар саласы наркомының орынбасары қызметін атқарды.
1940 жылы 9 шілдеде П.Ф.Ломако КСРО Халық Комиссары болып тағайындалды. Ұлы Отан соғысы жылдары кәсіпорындарды Оралға көшіру, өндірісті ұйымдастыру, соғыстан кейінгі жылдары күйреген шаруашылықты қалпына келтіру жұмыстарына басшылық жасады.
1940-1948 жж. – нарком, КСРО түсті металлургия министрі.
1942 жылы «Уранға байланысты жұмыстарды ұйымдастыру» жөнінде атом ядросы лабораториясына өз ведомствосының өнімін жеткізумен айналысқан. 1944 ж. КСРО Түсті металлургияның халықтық комитетіне қарайтын уран кенін КСРО ІІХК қарамағына беру барысында жауапты қызметтер атқарған.
1948-1950жж. — КСРО Металлургия өнеркәсібі министрінің 1-орынбасары
1950-1953жж.— КСРО түсті металлургия министрі
1953-1954жж.— КСРО түсті металлургия өнеркәсібі министрінің 1-орынбасары
1954-1957жж.— КСРО түсті металлургия министрі
1957-1961жж.— Красноярск халық шаруашылығы кеңесінің төрағасы
1961-1962жж.— РСФСР бойынша КПСС ОК Бюросы төрағасының орынбасары
1962-1962жж.— КСРО министрлер Кеңесі Мемлекеттік ғылыми-экономикалық Кеңесінің төрағасы
1962-1965жж. — КСРО Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары
1962-1965жж. — КСРО жоспарлау комитетінің төрағасы
1965-1986жж.— КСРО түсті металлургия министрі
1986 жылы қазан айында зейнетке шықты.
Жоғары мемлекеттік қызмет атқарған кезде Шығыс Қазақстан облысына, Өскемен қаласына ерекше назар аударып, қолдау берді. Социалистік Еңбек Ері, КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты.
7 рет Ленин, Қазан революциясы, 2 рет Еңбек Қызыл Ту, Қызыл Жұлдыз ордендерімен марапатталған. 1970 жылы 14 желтоқсанда Өскемен қаласының Құрметті азаматы атағы берілді.
1990 жылы 27 мамырда Мәскеуде қайтыс болды.
П. Ф. Ломако ғылыми еңбектері
Научные труды П. Ф. Ломако
Кітаптар – Книги
Ломако, П. Ф. Цветная металлургия в годы Великой Отечественной войны [Текст] / П. Ф. Ломако. - М. : Металлургия, 1985. - 255 с.
П. Ф. Ломако туралы әдебиет
Литература о Ломако П. Ф.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – П. Ф. Ломако : Б. 504
Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия 1969—1978
Почетные граждане Усть-Каменогорска [Текст] / Г. Н. Пуссеп, С. С. Грекова. - Усть-Каменогорск : [б. и.], 2008. - 133 с. - П. Ф. Ломако: С. 30 – 31.
Советский министр из книги Гиннесса : [сб. материалов к столетию со дня рождения П. Ф. Ломако] [Текст] / авт.-сост. М. Л. Колпаков. - СПб. : Вита Нова, 2004. – 523 с.
Курячий, А. Н. Министр Ломако [Текст] : созидатель в мире металлов / А.Н. Курячий. - Москва : Национальное обозрение, 2011. – 174 с.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы:
Ломако Ф. П. [Электронный ресурс] : [биография] // Герои страны. – Режим доступа :http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=12887 (30.01.2017)
Ломако Ф. П. [Электронный ресурс] : [биография] // Официальный интернет ресурс Городского маслихата г. Усть-Каменогорска. – Режим доступа : http://ukmaslihat.vko.gov.kz/ru/citizens_39.htm
Алдабергенов Ж.
- Жаңартылды 24.04.2019 16:56
Алдабергенов Жәпек Нұрғазыұлы (1932 ж.) – металлург, рафинерші, Социалистік Еңбек Ері.
1932 жылы Шығыс Қазақстан облысы Таврия ауданы (қазір Ұлан ауданы) Пролетарка ауылында дүниеге келген.
Еңбек жолын 15 жасында Канайка кен орнында түрлі жұмысшы болып бастаған.
1952 жылы В. И. Ленин атындағы Өскемен қорғасын-мырыш комбинатында (қазір Казцинк ЖШС) жұмыс істеді. Бастапқыда металл құюшы, кейін – рафинерлеуші болды.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1963 ж. 20 шілде Жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы беріліп, Ленин ордені, «Орақ пен Балға» алтын медалімен марапатталды.
1966 жылы жоспардағы міндетін 117,2 пайыз орындады. 1967 жылы Октябрьдің 50-жылдығы құрметіне социалистік міндеттемесін асыра орындап, екі өнертабыстық ұсынысын енгізді.
ВЦСПС пленумы мүшесі, Өскемен қалалық Кеңесінің депутаты болды.
Ж. Алдабергенов бірнеше рет социалистік жарыс жеңімпазы, Құрметті металлург және социалистік жарыс үздігі, коммунистік еңбек екпіндісі атағына ие болды.
«Үздік металлург» төсбелгісімен марапатталды.
Ж. Алдабергенов туралы әдебиеттер – Литература о Ж. Алдабергенов
Кітаптар-книги:
Герои Социалистического Труда - казахстанцы [Текст]. Т. 1. - Алма-Ата : Казахстан , 1969.
Алдабергенов, Ж. Уақыт. Тиімділік. Сапа [Мәтін] / Ж. Алдабергенов. - Алматы : Қазақстан, 1980.
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Алдабергенов Жәпек Нұрғазыұлы: б. 167
Мақалалар –статьи:
Наволокин, Н. Верность делу [Текст] : [о Герое Социалистического труда, металлурге УК СЦК ] /Н. Наволокин // Рудный Алтай. - 1979. - 6 ноября.
Алдабергенов, Ж. Весна пятилетки [Текст] / Ж. Алдабергенов // Казахстанская правда. - 1981. - №2. - С. 40-44.
Все родное [Текст] : [о Герое Социалистического Труда Ж. Алдабергенове] // Металлург. - 1982. - 15 сент.
Интернет ресурстар
Интернет ресурсы:
Алдабергенов Жапек [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим http://e-arhiv.vko.gov.kz/kk/SiteGallery/Album?albumId=42 (09.01.2018)
Авдейчик М.
- Жаңартылды 24.04.2019 16:56
Авдейчик Михаил Филиппович (1933-2003) - кенші, Социалистік Еңбек Ері.
1933 жылы Ресей, Красноярск өлкесі, Покровка ауылында дүниеге келген. Тау-кен-металлургия техникумын бітірген. Еңбек жолын 1957 жылы Быструшинский кенішінде жұмысшы болып бастады. 1959-1989 жж. Лениногорск (Риддер ШҚО) полиметалл комбинатында ұңғушылар бригадасының бригадирі қызметін атқарды.
Бірнеше рет Лениногорск қалалық Халық депутаттары кеңесінің депутаты болып сайланды.
1981 жылы 2 наурызда КСРО Жоғары Кеңесі Президиумының Жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
Ленин, Еңбек Қызыл Ту, Қазан революциясы ордендері, ХШЖК-нің қола медалі, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталды. Риддер қаласының Құрметті азаматы. Риддер қаласындағы бір көшеге М. С Авдейчик есімі берілген.
2003 ж. қайтыс болды.
М. Авдейчик туралы әдебиеттер – Литература о М. Авдейчике
Кітаптар-книги:
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Авдейчик Михаил Филипович: б. 135.
Мақалалар –статьи:
Алейников, С. По труду и честь [Текст] / С.Алейников // Рудный Алтай. - 1981. - 1 мая.
Рыльский, Н. В гостях у героя [Текст] : [о Герое Социалистического Труда рудника им.40-летия ВЛКСМ(г.Лениногорск)М.Ф.Авдейчике] / Н.Рыльский // Лениногорская правда. - 1998. - 23 окт.
Айдарханов Б.
- Жаңартылды 24.04.2019 15:33
Айдарханов Бике (1918-1970) – коммунистік еңбек екпіндісі, Қазақ ССР-інің еңбек сіңірген металлургі, Социалистік Еңбек Ері.
1918 жылы Павлодар облысы Лебяжі ауданы Қазантай селосында дүниеге келген.
Еңбек жолын 1937 жылы Лениногорск қаласы (қазір Шығыс Қазақстан облысы Риддер қаласы) Лениногор полиметалл комбинатының (қазір Казцинк ЖШС құрамында) қорғасын зауытында бастады. Бастапқы кезде агломерация цехында, кейін – Сокольск кенішінде көмір шығарушы, пешші, бригадир жұмыстарын атқарды.
1954 жылдан бастап шихтовщик болды.
Б. Айдарханов Ұлы Отан соғысы жылдары қорғаныс жұмысындағы міндеттемені мерзімінен тыс орындау үшін социалистік жарыс ұйымдастырды.
Б. Айдарханов жаңа агломерация цехын іске қосуға қатысып, жаңа құрал-жабдықтармен жұмысты игеріп, табысты еңбегі үшін Еңбек Қызыл Ту ордені, медаль, грамоталармен марапатталды.
Социалистік жарыс озаты Б. Айдарханов көптеген өнертабыстық жаңалықтар ұсынды, соның ішінде, өндіріске технологиялық шихта әзірлеудің ерекше әдісін енгізуі нәтижесінде жоғары сапалы агломерат алынды.
1966 жылы 20 мамырда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Бике Айдархановқа Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.
Б. Айдарханов бірнеше мәрте қалалық партия комитетіне мүше және Еңбекшілер депутаттарының Лениногорск қалалық Кеңесіне депутат болып сайланды.
«1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі, Қазақ ССР-і Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталды.
1970 жылы 28 қазанда қайтыс болды.
Риддер қаласының бір көшесі Бике Айдарханов есімімен аталады.
Деректер
Источники
Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014.
Герои Социалистического Труда - казахстанцы [Текст].
Т. 1. - Алма-Ата : Казахстан , 1969.
Город рабочей доблести [Текст] : сборник статей и очерков. - Алма-Ата : Казахстан, 1986. - 328 с.
Лениногорскому полиметаллическому комбинату - 50 лет [Текст] : дела и люди комбината. - М. : Б.и., 1968. - 106 с.
Немцев, М. Свинцовый характер [Текст] / М. Немцев // 7 дней. - 2015. - 28 мая.
Интернет-сілтемелер
Интернет-ссылки
Бике Айдарханов [Электронный ресурс] : [биография] // Википедия – открытая энциклопедия : сайт. – Режим доступа : https://ru.wikipedia.org/wiki/Айдарханов,_Бике (09.01.2018)
Бике Айдарханов [Электронный ресурс] : [биография] // Шығыс Қазақстан облысының ардагерлері : сайт. – Режим доступа : http://veteran-vko.kz/kz/home_front01_01.htm (09.01.2018)
Бике Айдарханов [Электронный ресурс] : [биография] // Государственный архив Восточно-Казахстанской области : сайт. – Режим http://e-arhiv.vko.gov.kz/kk/SiteGallery/Album?albumId=42 (09.01.2018)
